Ticuna - Selecciones del Antiguo Testamento

-iPexãxacügü rü pimu rü penapagüxěxě i taxtügü rü már! ..... 28 Rü guma Aráũ rü nüma rü nüxÅ« nayexma ga 75 ga. Å¿ane ga Ur ga Cadéaanewa yexmanegu ...
3MB Größe 0 Downloads 1 Ansichten
NÜXÍRAXU‫ ۡ܋‬XU‫ ۡ܋‬I TUPANAARÜ ORE (Selecciones)

Selecciones del Antiguo Testamento de las Sagradas Escrituras en el idioma ticuna

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna (tca)

Primera edición, 2006 Segunda edición, 2008

Publicado por © La Liga Bíblica 2008 Usted es libre de copiar, distribuir y comunicar públicamente la obra bajo las condiciones siguientes: · Reconocimiento. Debe reconocer los créditos de la Liga Bíblica (pero no de una manera que sugiera que tiene su apoyo o apoyan el uso que hace de su obra). · No comercial. No puede utilizar esta obra para ƿnes comerciales. · Sin obras derivadas. No se puede alterar, transformar o generar una obra derivada a partir de esta obra.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

PRÓLOGO Estas selecciones del Antiguo Testamento de las Sagradas Escrituras se publican con el ƿn de ponerlas al alcance de los hablantes del idioma ticuna quienes residen el la selva a orillas del río Amazonas y su aǂuentes

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

CONTENIDO ǾŃ͑ľѸɗѸॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · Éxodoॹॹ ॹ ॹ · · · · · Levíticoॹॹ ॹ ॹ · · · · Númerosॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · Deuteronómioॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ Josuéॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · Juecesॹॹ ॹ · · · · · Rut · · · · · · · 1 Samuelॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · 2 Samuelॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · 1 Reyesॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · 2 Reyesॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · 1 Crónicasॹ · · · 2 Crónicas · · · Esdrasॹॹ ॹ · · · · · Nehemíasॹॹ ॹ ॹ · · · Esterॹॹ · · · · · · Jobॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · Salmos · · · · · Proverbiosॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · Eclesiastés · · · Cantaresॹॹ · · · · Isaíasॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · Jeremíasॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · Lamentacionesॹॹ ॹ ॹ Ezequielॹॹ · · · · Danielॹॹ ॹ · · · · · Oseasॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · Joelॹॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · · Amósॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · · Abdíasॹॹ · · · · · Jonásॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

·ॷॷॷ7 ·ॷॷ73 ·ॷ117 ·ॷ124 ·ॷ145 ·ॷ154 ·ॷ174 ·ॷ190 ·ॷ197 ·ॷ234 ·ॷ248 ·ॷ281 ·ॷ309 ·ॷ323 ·ॷ330 ·ॷ343 ·ॷ352 ·ॷ364 ·ॷ381 ·ॷ507 ·ॷ517 ·ॷ523 ·ॷ525 ·ॷ541 ·ॷ562 ·ॷ565 ·ॷ577 ·ॷ598 ·ॷ605 ·ॷ609 ·ॷ614 ·ॷ616

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

Miqueasॹॹ ॹ · Nahúmॹॹ ॹ ॹ ॹ ॹ · Habacucॹॹ · Sofoníasॹॹ ॹ · Hageoॹॹ ॹ ॹ · · Zacaríasॹॹ ॹ · Malaquíasॹॹ

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

· · · · · · ·

·ॷ620 ·ॷ625 ·ॷ627 ·ॷ630 ·ॷ633 ·ॷ636 ·ॷ642

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

GÉNESIS (Naanearü ügüchiga) ga caixanexüۡ rü natüüۡՓǣĀľի . 8ॸRü ҽӕЙ͑фӥ͑͑ľҡӥՓľ̲ի%͑͑իӕǣ ֆľ̲ĀիӡՓֆľի̲իüۡ. Rü yemaacü ningu ga norü taxre ga ngunexüۡ. 9ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü: —¡Ñaa Āľի ɗՓɗիӥ̲ӥŃҡӥՓngŕxmaxüۡ rü ՓӥիɗՓ͑իӡ͑իngŕmaãcü nangóxücۡ a۳x i paanexüۡ! —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 10ॸRü yema paanexüۡ фӥՓɗիӥ̲ӥǣӕ nanaxüéga ga Tupana. Rü yema dexá ga ՓӥիɗՓӡիüۡchiüxüۡ rü mármaxã nanaxu. Rü Tupana nüxüۡ nadau ga nax namexüۡ ga guxüۡma ga yema. 11ॸRü ñanagürü: —‫ͮؽ‬իӥǣӥɗՓɗիӥ̲ӥՓɗ͑ǣӕիüۡraüۡxüۡ i nanetügü rü natüanegü i ãxchiréxüۡ rü naigü i oΦxüۡ! —ñanagürü. Rü yemaacü ͑ɗիɥǣ͑͑ǣΔիüۡ. 12ॸRü yexguma yema Փɗիӥ̲ӥՓ͑фӥիӥǣӥǣ͑ǣӕիüۡraüۡxüۡ ga nanetügü rü natüanegü ga ãxchiréxüۡ rü naigü ga mexüۡ nax nangΦxüۡ i norü o. Rü Tupana nüxüۡ nadau ga nax namexüۡ ga guxüۡma ga yema nango۳xeۡexۡ üۡ. 13ॸRü yemaacü ningu ga norü tomaepü۳x ga ngunexüۡ. 14-15ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü: —¡Nangexma۳x i omügü i ĀիӡՓ͑ի͑͑ľիüۡ nangóonexŕŕxücۡ a۳x rü nax nangemaxücۡ a۳x i ngunexüۡ rü chütaxüۡ, rü ngŕmaãcü nüxüۡ icuáxücۡ a۳x i

Guxüۡma ga yema Tupana ngo۳xeۡex ۡ üۡchiga

1

1-2ॸNoxriarü

ügügu rü Tupana nanaxü i guxü̲ۡɗĀիӡՓngŕxmaxüۡ rü ñaa naane. Natürü ñaa naane ga noxri rü ҡիӡҡɗիËӥ̲̲ľɗ͑͑ӕфӥĀľի ҡüüۡՓ nayexma rü naxŕanemare. Rü nüma ga Tupanaãxŕ rü naétügu nachü۳xü. 3ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü: —¡Nangexma۳x i ngóonexüۡ! —ñanagürü. Rü ningóone. 4ॸRü Tupana rü yema ngóonexüۡmaxã nataãxŕ rü yemaca۳x ͑ӥիфӥՓ̲nanayexmaxŕxŕ ga yema ngóonexüۡ nüxna ga yema ŕanexüۡ. 5ॸRü yema ngóonexüۡ rü ngunexüۡgu nanaxüéga rü ga ŕanexüۡ rü chütaxüۡgu. Rü yemaacü ningu ga nüxíraxüۡxüۡ ga ngunexüۡ. 6ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͖͑ǣӥфӥǣ Tupana: —̲ͮľ͑ɗիɥɗngŕma dexá i Ëȍľфľ͑ɗիɥիüۡ rü nachü۳xnagü nax tama ngŕ̲Āľի ɗ͖իҡӥՓngŕxmaxüۡna yaxӢxücۡ a۳x rü ngŕmaãcü nax naxãchicaanexücۡ a۳x i norü ngãxüۡՓ —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 7ॸRü yemaacü Tupana nanaxüchicaane ga ֆľիǣӕ̲ֆիӡgachixeۡeãۡ x۳ gu ga yema cherena nüxna ga yema dexá ga ñaa ͑͑ľՓֆľի̲իüۡ. ѠӥĀիӡՓ͑ֆľի̲ 7

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ1ٍॷ2 ՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ǣӕ͑ľիüۡ rü taunecü rü mucü! —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 16ॸRü yemaacü nanaxü ga yema taxre ga ngóonexŕŕruxüۡ ga üa۳xcü rü tauemacü, rü ngŕma rütamaexüۡ nax ngunecü inabáxixücۡ a۳x rü ngŕma rüxíramaexüۡ nax chütacü inabáxixücۡ a۳x. Rü nanaxü ta ga ՓΎф̲Ëӕфɗǣӥ. 17-18ॸѠӥĀիӡՓ nanayexmagüxŕxŕ nax ñaa naanegu nabáixgüxücۡ a۳x i ngunecü rü chütacü. Rü yemaacü yema ŕanexüۡna ͑ֆիӡgachixŕxŕ ga ngóonexüۡ. Rü Tupana nüxüۡ nadau ga nax namexüۡ ga guxüۡma ga yema. 19ॸRü yemaacü ningu ga norü ãgümücü ga ngunexüۡ. 20ॸRü ñu۳իӡËȍɗҽӕЙ͑фӥ͖͑ǣӥфӥ: —‫ؽ‬ġľի Փ nangó rü yamu i naguxüۡraüۡxüۡ i choxnigü rü naguxüۡraüۡxüۡ i ta۳իËӥɗҡΎɗĀľի Փ maxŕxüۡ! ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta nangó i naguxüۡraüۡxüۡ ɗՓľфɗǣӥɗ͖͑͑ľŃҡӥǣӕ ixüüüxüۡ! —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 21ॸRü yexgumarüxüۡ ta Tupana nanaxü ga naexüۡgü i taxüchixüۡ ɗ̲ фՓmaxŕxüۡ. Rü nanaxü ta ga naguxüۡraüۡxüۡ ga choxnigü i Āľի Փmaxŕxüۡ, rü naguxüۡraüۡxüۡ ga Փľфɗǣӥɗ%pe۳xátüxüۡ. Rü Tupana nüxüۡ nadau ga nax namexüۡ ga guxüۡma ga yema naxüxüۡ. 22ॸRü mexüۡ ga ore namaxã naxuegu ga yema naxüxüۡ, rü ñanagürü: —¡Pexãxacügü rü pimu rü penapagüxŕxŕ i taxtügü rü már! ‫ؽ‬ѠӥЙľ̲ɗՓľфɗǣӥ, rü penapaxŕxŕ i ñaa naane! —ñanagürü. 23ॸRü yemaacü ningu ga norü Փӥxime۳xpü۳x ga ngunexüۡ. 24ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü: —¡Nangexma۳x i ͑͑ľՓɗ͑ǣӕիüۡraüۡxüۡ i naexüۡgü i naxüۡ͑ɗիɥǣӥիüۡ, rü naexüۡgü i ͑ɗի͑ľËӥՓmaxŕxüۡ, rü naexüۡgü i Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ͑ӥǣӥɗҡәǣӥիüۡ! —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 25ॸRü

8 yemaacü Tupana nanaxü ga naguxüۡraüۡxüۡ ga naexüۡgü ga naixnecücüã۳x ga idüraexüۡ, rü naexüۡgü i naxüۡ͑ǣӥɗիɥǣӥիüۡ, rü naexüۡgü i Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ͑ӥǣӥɗҡәǣӥիüۡ. Rü nüxüۡ nadau ga nax namexüۡ ga guxüۡma ga yema. 26ॸRü yexguma ga Tupana rü nügümaxã ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի% yigüraxüۡãcü tanaxü ya yatü! Rü nüma rü taxrüxüۡ tá naãxŕxüۡ nacua۳x nax namaxã inacuáxücۡ a۳x i guxüۡma i ngŕ̲Āľի Փ maxŕxüۡ, rü ngŕ̲Փľфɗǣӥ, rü ngŕma naxüۡnagü, rü ngŕma naexüۡgü i ͑ɗի͑ľËӥՓmaxŕxüۡ —ñanagürü. 27ॸRü yemaacü Tupana rü nügüraxüۡãcü nanaxü ga duüۡ, yatüxüۡ rü ngexüۡ. 28ॸRü yexguma ga Tupana rü mexüۡ ga ore namaxã naxuegu rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Pixãxacügü rü pimu! ¡Rü penapaxŕxŕ i ñaa naane, rü namaxã ipecuá i choxnigü, фӥՓľфɗǣӥ, rü guxüۡma i naexüۡgü rü ngŕ̲Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕɗիӡիüۡ! —ñanagürü. 29ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ ñanagürü ta nüxüۡ: —Dücax, marü pexna chanaxã i guxüۡma i nanetü i ãxchiréxüۡ rü guxüۡma i naigü i ãarüxoΦxüۡ. Rü guxüۡma i ngŕma rü perü ngõ۳xruxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. 30ॸNatürü guxüۡma i ngŕma naexüۡgü i naixnecücüã۳x rü naxüۡnagü rü ngŕma Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ͑ӥǣӥɗҡәǣӥիüۡ rü ngŕma Փľфɗǣӥ, rü maxŕ rü nanetü nüxna chaxã nax ngŕ̲̲ի%͑ի%Փľ̲ӥǣӥիücۡ a۳x —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ. 31ॸRü Tupana nüxüۡ nadau nax namexechixüۡ ga guxüۡma ga yema naxüxüۡ. Rü yemaacü ningu ga norü 6 ga ngunexüۡ. 1ॸRü yemaacü ningu i ngŕma ĀիӡՓngŕxmagüxüۡ rü ñaa naane rü guxü̲ۡɗ͑Փngŕxmagüxüۡ. 2ॸRü yexguma norü 7 ga ngunexüۡՓ

2

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ2

9 nanguxgu rü Tupana rü marü nayanguxŕxŕ ga guxüۡma ga yema naxüxüۡ. Rü inarüngüۡ. 3ॸRü yexguma ga Tupana rü mexüۡ namaxã naxuegu ga yema 7 ga ngunexüۡ. Rü nüxüۡ nixu nax ͑Ύիфӥֆɗիɥիüۡ ga yema ngunexüۡ yerü nagu inarüngüۡ ͑Փǣǣӕիüۡma ga yema puracü ga naxüxüۡ. 4ॸRü yemaacü ͑ɗիɥǣ͑իӥիüۡ i ngŕ̲ĀիӡՓ ngŕxmagüxüۡ rü ñaa naane rü guxüۡma i ͑Փngŕxmagüxüۡ. Naane ga Edéüۡwa nayexma ga yatü 5ॸRü

yexguma Cori ya Tupana noxri naxü۳xgu i ngŕ̲ĀիӡՓngŕxmagüxüۡ rü ñaa naane, rü nataxuma ga nanetügü фӥҡիӡҡ͑фӥիӥǣӥǣ͑ҡӥ͑ľǣӥֆľфӥ ҽӕЙ͑фӥҡիӡҡ͑͑ľŃҡӥǣӕ nanapuxŕxŕ. Rü nataxuma ga duüۡxüۡ ga nüxna dauxüۡ ga nanetügü. 6ॸNatürü ga yema naane rü nanaxaiyaxãchi nax guxüۡՓ̲ֆՓɗ͑ľիüۡca۳x. 7ॸRü yexguma Cori ya Tupana naxü۳xgu ga guma yatü, фӥՓɗիӥ̲ӥte۳իľՓ͑͑իӥ. Rü naraüۡgu nacue rü yemaacü maxüۡ nüxna naxã. Rü yexguma namaxüۡãx۳ ga yatü. 8ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ фӥɗ͑͑ҡΔǣՓӥիɗǣ̲ľիľËȍɗիüۡ ga naane ga EdéüۡՓǣӥa۳xcü írügoxüۡՓ̲ֆľի̲իüۡ. Rü yemagu nanamu ga guma yatü ga nüma naxüãcü. 9ॸѠӥֆľ̲Փ͑͑իӥǣӥxŕxŕ ga naguxüۡraüۡxüۡ ga mexechixüۡ ga nanetügü ga chi ۳xégaarü oΦxüۡ. Rü yema naanearü ngãxüۡgu nanato ga yema nanetü ga maxüۡ ͑Փֆľի̲իüۡ. Rü inanató ta ga ֆľ̲͑͑ľҡӥǣ͑Փ͑ӥիüۡ icuáxüۡ i mexüۡ rü chixexüۡ. 10ॸRü yema naane ga Edéüۡgu ãégaxüۡՓ͑ľ͑ĀǣՓӥիɗǣ ͑ҡӥǣֆՓɗ̲ӥanexŕŕxüۡ ga yema

naane. Rü yéma EdéüۡՓ͑ɗիɥǣ inaxügüxüۡ ga nax naxãgümücüchacüüxüۡ. 11ॸѠӥֆľ̲Փӥիɗǣ͑ËȍËӥիӥфӥ Pisóüۡgu naxãxéga, rü yema nachacüxü ͑ɗիɥǣֆՓɗ̲ӥanexŕŕxüۡ ga Abílaane ga әɗфӕ͑Փֆľի̲իüۡ. 12ॸRü yema úiru ga ֆľ̲͑͑ľՓֆľի̲իüۡ rü namexechi. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta i ngŕ̲͑͑ľՓ rü nayima ya yima nai ya pumára ͑ǣӥՓɗիӥիӥ͑ľ. Rü nayima ta ya nuta ya nga۳xãŕruxüۡ ya ónichegu ãégacü. 13ॸRü yema to ga nachacüxü rü Guixóüۡgu naxãéga, rü yema natü rü Cús-arü naanegu nipogüchigü. 14ॸRü yema norü tomaepü۳x ga nachacüxü rü Tígrigu naxãéga, фӥkËȍɞфɗфӥ͑͑ľՓ̲ nada i üa۳իËӥ͑ľӡիüۡՓ. Rü yema norü ãgümücü ga nachacüxü rü Eufrátegu naxãéga. 15ॸRü yexguma Cori ya Tupana yema naane ga EdéüۡՓnayexmaxŕŕgu ga guma yatü, rü nanamu nax mea nüxna nadauxüۡca۳x ga guxüۡma ga yema ͑͑ľՓֆľի̲իüۡ. 16ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nanaxucu۳xeۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Marü name i cunangõ۳x i guxü̲ۡɗ͖͑͑ľՓngŕxmaxüۡ i nanetügüarü o. 17ॸNatürü ngŕma nanetü i cua۳x i mexüۡ rü cua۳x i chixexüۡ ͑Փ ngŕxmaxüۡ, фӥҡիӡҡ ̲Ëӕ͑͑ǣõ۳x i norü o. Erü ngŕxguma tá cunangõ۳xgux rü cumaxã nüxüۡ chixu rü tá cuyu —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: —Tama name nax nüxica nangexmaxüۡ ya yatü. Rü ngeۡmaca۳իҡ Ëȍ͑իӥɗՓӥիɗɗ̲͑ӥËӥ nax norü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ i nüxüۡ‫ ڟ‬mexüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x. 19ॸRü nüma ga Cori ya Tupana фӥՓɗիӥ̲ӥte۳իľՓ͑͑իӥǣ naguxüۡraüۡxüۡ ga naexüۡǣӥфӥՓľфɗǣӥ. Rü guma yatüxüۡҡՓ͑͑ǣǣӥ͑ի͑ӥ̲

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ2ٍॷ3 yaxüégaãxüۡca۳x. Rü nüma ga guma yatü rü nayaxüéga ga guxüۡma ga yema naexüۡgü ga naxüۡ͑ǣӥɗիɥǣӥիüۡ rü yema naexüۡgü ga idüraexüۡ rü guxüۡma ga Փľфɗǣӥ. Rü yema naéga ga namaxã yaxüégaxüۡ rü ngŕ̲ҡ̲͑ɗիɥɗ͑Ńǣɗ ñu۳xma namaxã nüxüۡ icuáxüۡ. 20ॸRü yemaacü nüma ga yatü rü nayaxüéga ga guxüۡma ga yema naexüۡgü ga naxüۡna ɗիɥǣӥիüۡ, rü guxüۡma ga yema naexüۡgü ga naixnecücüã۳x, rü guxüۡma ga yema Փľфɗǣӥ. ͮҡӥфӥֆľ̲ҡ͑ӥՓфӥ nataxuma ga namücü ga guma yatü ga nüxüۡ‫ ڟ‬mexüۡ nax norü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ֆɗիɥիüۡ. 21ॸRü yemaca۳x ga Tupana rü poraãcü nanapexŕxŕ ga guma yatü. Rü yexguma ͑Йľֆ͑ľфӥ͑͑ֆիӕǣՓӥիɗǣ͑ǣ , фӥՓľ͑իфӥnayaxŕxŕxŕ ga namachi. 22ॸѠӥǣӕ̲͑ǣ ՓфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ ͑ǣɥիüۡ ͑իӥǣՓӥիɗǣ͑ǣľ. Rü ñu۳իӡËȍɗ guma yatüxüۡҡՓ͑ǣɥիüۡ naga. 23ॸRü ֆľիǣӕ̲͑ǣɥիüۡ nada۳u۳xgu ga guma yatü, rü ñanagürü: —Ñaa nge rü chauxchina۳xãtama rü chomachitama ͑ǣɥxca۳իɗֆɗիɥ. Rü ngeۡmaca۳x ngexüۡgu tá ɗի%ŃǣľфӥËȍΎՓ͑ɗիɥɗ͑ǣɥիüۡ ֆիɥիɥchixŕŕxüۡ —ñanagürü. 24ॸRü ngeۡmaca۳x ya yatü, rü tá nanatüna rü ͑Ń͑͑ɗիӡǣËȍɗ͑իnaxma۳xmaxã ՓӥիɗՓnamaxŕxüۡca۳x, rü ñoma Փӥիɗҡ̲ɗĀӕüۡxüۡrüxüۡ ֆɗիɥǣӥիüۡca۳x i ngŕma taxre. 25ॸRü nüma ga guma yatü фӥ͑ǣɥ̲ǣnaxma۳x rü nangexchirugü. Natürü ga yema taxre rü tama naxãnee ǣՓΎΎ͑ի͑͑ǣľիËȍɗфӕǣӥիüۡ. Adáüۡ фӥƈ¡фӥҡ̲ҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥľ

3

1ॸѠӥ͑ҡ͑ӥՓǣǣӕիüۡma

ga yema naexüۡgü ga idüraexüۡ ga Cori ya Tupana üxüۡ, фӥֆľ̲%իҡЙľ͑ɗիɥǣ

10 guxüۡфӥֆľիľфՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ cuáxüۡ. Rü ֆľ̲͑ɗիɥǣ͑ǣɥի͑Ëիüۡ ga yema nge, фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¿E۳ۡxna aixcüma ֆɗիɥիüۡ i Tupana pemaxã nüxüۡ ixuxüۡ nax tama penangΦxüۡca۳x i norü o i ngŕma ͑͑ľҡӥɗ͖͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ? —ñanagürü. 2ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ngŕmáacüx tanangõ۳x i ngexüۡrüüxüۡmare i nanetüarü Ύɗ͖͑͑ľՓфӥիӥǣӥիüۡ. 3ॸNatürü ngŕma nanetü i ñaa naanearü ngãxüۡՓ rüxüxüۡфӥΎիɗËҡ̲͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ toxna chu۳xuxüۡ nax tanangΦxüۡca۳x, rü bai i nüxüۡ tingógümarexüۡ. Erü ngŕxguma ngŕmaãcü tanaxü۳xgu rü tá tayue, ñanagürü toxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ. 4ॸͮҡӥфӥǣ͑ӥ̲ǣ%իҡЙľфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Tama ɗիËӥ̲͑ɗիɥɗngŕma. Ѡӥҡիӡҡ ̲ peyue. 5ॸErü Tupana rü meama nüxüۡ nacua۳x ega penangõ۳xgux i ngŕma nanetüarü o rü tá nüxüۡ pecua۳x i ta۳xacü ͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ, rü ta۳իËӥ͑ɗիɥɗËȍɗիľիüۡ, rü Tupanarüxüۡ ҡ ҡ̲Йɗիɥǣӥ—ñanagürü ͑ǣɥիüۡ. 6ॸRü yexguma ga yema nge rü nüxüۡ ɗĀՓľ͑ӥǣֆľ̲͑͑ľҡӥфӥΎфӥ ͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬nangúchaüۡ ga nax nangΦõxüۡ nax yemaacü cua۳ի͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬yexmaxüۡca۳x. Rü ɗֆËՓľǣՓӥիɗЙü۳xü ga norü o rü inangõ۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥҡľ̲ի%ɗ͑ǣӕфӥ nüma rü ta nanangõ۳x. 7ॸRü yexgumatama ningo۳xnaxetügü rü nüxüۡ nicua۳xãchitanü ga nax yangexchiruxüۡ. Rü yemaca۳x igueraátü nanga۳i ۳xcu nax yemamaxã nügü yadüxpe۳xegüxüۡca۳x. 8ॸRü yáuanecü ga yexguma yabuuchigu ga buanecü, rü guma yatü rü yema nge rü Tupanaxüۡ ͑իɥ͑ӥľ͑իֆľ̲͑͑ľǣӕ ֆիӡǣӥËȍɗǣӥիüۡ. Rü nibuxmü rü naxcha۳իՓ͑͑ľҡӥ͑ľËӥǣӕnicu۳xgü.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ3

11 9ॸNatürü

nüma ga Cori ya Tupana rü guma yatüca۳x naca. Rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ngextá cungexma? —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga guma yatü rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Cuxüۡ Ëȍիɥ͑ӥ͑ի͖͑͑ľǣӕнӕɗիӡǣӥիüۡ, rü chamuüۡ erü changexchiru. Rü ngeۡmaca۳x ichicu۳x —ñanagürü. 11ॸRü yexguma ga Tupana rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Texé cumaxã nüxüۡ tixu nax cungexchiruxüۡ? ¿Eۡ۳xna cunangõ۳x i ngŕma nanetüarü o i cuxna chachu۳xuxüۡ nax tama cunangΦxüۡca۳x? —ñanagürü. 12ॸRü nüma ga guma yatü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma nge ga choxna ͑ǣɥիüۡ cumucü chomücüxüۡ rü chomaxã ingau i ngŕma nanetüarü o i toxna cuchu۳xuxüۡ rü choma rü chanangõ۳x —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga Cori ya ҽӕЙ͑фӥ͑ǣɥի͑͑Ëǣֆľ̲͑ǣľфӥ ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ ngeۡma cuxü? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ngŕma ãxtape choxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕxŕ rü ngeۡmaca۳x chanangõ۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ ga yema ãxtape: —Ñaa cuxüxüۡgagu rü ͑ҡ͑ӥՓɗǣӕիüۡma i naexüۡgü rü tá cuchixe. Rü ñu۳xmax rü cuxtanecamaxã ҡ ɗнӕɗիӡфӥ%xte۳xeanexüۡmaxã tá Ëӕի%Փľ̲ӥ͖u۳xmatáta cuyu۳x. 15ॸRü ñu۳xma rü pemaxã chanaxuegu nax cuma rü ngŕma nge rü pegümaxã perüxuanügüxüۡ. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta ɗËӕիËӥǣӥфӥ͑ǣɥիËӥǣӥ͑ӥǣӥ̲ի% narüxuanügü. Ѡӥֆɗ̲ ͑ǣɥ͑ľфӥҡ Ëӕիüۡ nipúmüeru rü cuma rü tá cunangõ۳xchinécutü —ñanagürü. 16ॸRü yexguma ga Tupana rü yema ngexüۡ ñanagürü: —Tá chanayexeraguxŕxŕ nax

cuxü‫ ۡڟ‬nangúxüۡ i ngŕxguma cuxãxacügux. Rü cuxü‫ ۡڟ‬nangúãcü tá cuxíraxacü. Natürü ҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ curüxo nax cute cuxü‫ۡڟ‬ ngúchaüۡxüۡ. Rü nüma rü tá cumaxã inacua۳x —ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga Tupana rü Adáüۡxüۡ ñanagürü: —Ngŕma ͑ǣɥǣ͑իËӕիɥ͑ӥիüۡ i ngŕma cuxma۳x rü ngŕma nax cunangΦxüۡ i ngŕma ori ۳x i cuxna chachu۳xuxüۡ nax tama cunangΦxüۡca۳x, rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü cugagu tá chixexüۡՓ͑͑ǣľի̲ɗ͖ naane. Rü poraãcü tá cupuracü nax naxüxüۡca۳x i cunetü ñu۳xmatáta cuyu۳x. 18ॸRü ñaa naane rü tá tuxugü rü natüanegümaxãmare narüxü. Rü nanetü i naixnecücüã۳xarü omaxãmare tá cungãxüۡ. 19ॸRü poraãcü tá cupuracü rü cuxaiya nax cuxü‫ ۡڟ‬nangexmaxüۡca۳x i ËӕՓľ̲ӥ͖u۳xmatáta cuyu۳x rü ngŕmaãcü Փľ͑ҡ Փɗիӥ̲ӥca۳x cutáegu, yerü ֆľ̲ՓËӕիüۡ chaxü ga noxrix, rü Փɗիӥ̲ӥнӕɗիɥфӥՓľ͑ҡ իфӥngŕmaxüۡ нӕɗիɥ—ñanagürü ga Tupana. 20ॸRü guma ֆҡӥфӥƈ¡ǣӕ͑ǣɥիüۡ naxüéga ga yema naxma۳x. ֤ľфӥ͑ǣɥ̲ɗֆɗիɥ͑Ńǣ guxüۡma i duüۡxüۡgü. 21ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü naexüۡcha۳xmüüۡmaxã nayaxüxchiru nax yemamaxã yaxãxchiruxüۡca۳x ga guma yatü rü yema nge. 22ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣҽӕЙ͑фӥ nügümaxã ñanagürü: —Ñu۳xma ya daa yatü rü taxrüüۡҡ̲͑ɗիɥ͑ի͑ӥիüۡ nacuáxüۡ i mexüۡ rü chixexüۡ. Rü ngeۡmaca۳ի͑ǣɥի%ҡֆ̲ӕǣËȍɗ͑իҡ̲ nüxüۡ nadáuxüۡca۳x i ngŕma nanetüarü o i maxŕŕruxüۡ. Erü ngürüãchi tá nüxüۡ nadáuxgu rü tá nanangõ۳x rü guxüۡgutáma namaxŕcha —ñanagürü. 23ॸRü yemaca۳ի͑ɗիɥǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ǣ guma yatüxüۡ EdéüۡՓɞnata۳xüchixüۡ rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ3ٍॷ4 nagu namuaxüۡ ͑ի͑Փ͑ЙӕфËӥիüۡca۳x ǣՓɗիӥ̲ӥǣ͑Ύիфɗ͑Փ͑իӥ%իüۡ. 24ॸRü yexguma ínata۳xüchiã۳իǣӕՓľ͑фӥ Edéüۡmaüۡgu nanamugü ga ñuxre ga ĀիӡËӥã۳x ga ixãxpe۳xátüxüۡ, rü yexma ͑͑իӦҡǣՓӥիɗǣҡфǣ iya۳u۳xracüüxüۡ ga guxüۡËӥՓǣӕ yaՓe۳xemaãchiüۡxüۡ nax nüxna nadaugüxüۡca۳x ga yema nama ga nanetü ga maxŕŕruüۡՓ͑Āիüۡ.

Caɥ ‫ ڟ‬rü Abéchiga

4

1ॸRü

yexguma ga guma yatü rü naxma۳x ga Ébamaxã namaxüۡ. Rü ɗի%իËӥ̲͑ի%ǣ͑ǣɥ͑ľǣæɥ.‫ ڟ‬Rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Marü choxü‫ ۡڟ‬nangexma ya chaune ya Cori ya Tupana choxna namucü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 2ॸRü ֆľիǣӕ̲Փľ͑фӥՓľ͑ɗի%իËӥ̲͑ի% ‫ڟ‬ ga Abé ga Caɥenexeۡ . Rü guma Abé rü carnéruarü yaexŕŕՓ͑ЙӕфËӥфӥæɥ ‫ڟ‬ фӥ͑͑ľՓ͑ЙӕфËӥ. 3ॸRü yexguma marü ñuxre ga taunecü ngupetü۳xgu rü Փӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu rü Caɥ ‫ ڟ‬rü Tupanaca۳x nayagu ga norü ãmare ga nanetüarü o. Rü yemamaxã Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ. 4ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga Abé rü Tupanana nayaxã ga nüxíraxüۡxüۡ ga norü carnéruxacü ga rümemaexüۡ rü yemamaxã Tupanaxüۡ nayarücua۳xüxüۡ. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü Abémaxã rü norü ãmaremaxã nataãxŕ. 5ॸNatürü ga Tupana rü tama Caɥmaxã ‫ڟ‬ rü ՓΎΎ͑Ύфӥ%̲фľ̲ի%͑ҡ%xŕ. Rü yemaca۳x ga Caɥ ‫ ڟ‬rü poraãcüxüchima nanu rü nanuchametü. 6ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ cunu rü cunuchametü? 7ॸRü ngŕxguma chi aixcüma mexüۡ cuxü۳xgu

12 rü chi cutaãxŕchametü. Natürü ngŕma nax tama mexüۡ cuxüxüۡ, rü ngŕma chixexüۡ rü ínamemare nax cuxüۡ naporamaexüۡ. Natürü ega cuma rü tama ͑ǣËӕիɥ͑ӥǣӕфӥҡ ͑ӥիüۡ curüyexera i ngŕma chixexüۡ —ñanagürü. 8ॸѠӥՓӥիɗ ga ngunexüۡgu rü Caɥ ‫ ڟ‬rü naenexŕ ga Abéna naxu nax naanegu ͑իɥ͑ľ%իüۡca۳x. Rü yexguma marü ͑͑ľՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, rü Caɥ ‫ ڟ‬rü naenexŕ ga Abéna nayuxu rü nayama۳x. 9ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ‫ ڟ‬naca rü ñanagürü: —‫ͮع‬ǣľËӥ͑ɗիɥ Caɥna ya cuenexŕ ya Abé? —ñanagürü. Rü Caɥ ‫ڟ‬ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama nüxüۡ chacua۳x nax ngextá nangexmaxüۡ. ¿Eۡ۳xna Ëӕ̲͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥËȍӕľ͑ľľфӥ dauruxüۡ Ëȍɗիɥ? —ñanagürü. 10ॸNatürü ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ cueneexüۡ quima۳x? Erü yima ͑ǣӥֆՓɗիӥ̲ӥǣӕ¡Ëӥфӥ͖Ύ̲ nümatama ya cuenexŕ choxna cagüxüۡrüüۡҡ̲͑ɗիɥɗËȍΎի͑͑Ëǣӥիüۡ nax cuxüۡ ínaxuaxüۡxüۡ nax cuxüۡ chapoxcuxüۡca۳x. 11ॸRü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü marü cuchixexüۡgu rü tá ícuta۳իӥËȍɗ͑Փɗ͖͑ËȍɗËɗ cueneegü nagu cubaxŕŕxüۡ. 12ॸѠӥՓΎΎҡ  ͑͑ľՓËӕЙӕфËӥ, natürü taxuxüۡtáma i nanetü cuxüۡ‫ ڟ‬nixo. Rü tá ñaa naanegu Ëӕ͑իӡЙľҡӥ͑ľ̲фľфӥҡǣӕҡ ̲ curüngüۡ —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga Caɥ ‫ ڟ‬rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Nataxüchi i ñaa poxcu i choxna cuxãxüۡ rü tama yaxna namaxã Ëȍիɥ͑ӥ. 14ॸÑu۳xma rü marü choxüۡ ícuta۳իӥËȍɗ͑Փɗ͖͑ËȍɗËфӥ ngeۡmaca۳x tá curü yáxüۡguxüchima Ëȍ͑իӡЙľҡӥ͑ľ̲фľ, rü tagutáma icharüngüۡ. Rü ngŕmaãcü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ4ٍॷ5

13 ngexüۡrüüxüۡmare i choxüۡ iyanga۳u۳xüۡ rü tá choxüۡ nima۳x —ñanagürü. 15ॸNatürü

yexgumaepü۳x ga taunecügu nayu. 6ॸRü Chéx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 105 ga

nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma chi texé cuxüۡ ima۳xgu rü 7 e۳xpü۳xcüna tá curü yexera tapoxcu —ñanagürü. Rü yexguma ga ‫ڟ‬ Cori ya Tupana rü Caɥǣӕ͑͑իӦǣ Փӥիɗǣcua۳xruxüۡ nax tama tayamáxüۡca۳x ga guxema nüxüۡ iyanga۳u۳xe. 16ॸѠӥ͑ɗիӡǣæɥ ‫͑ ڟ‬Փǣ

taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Enó. 7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍŃիфӥ807 ga taunecü namaxüۡ. Rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga naigü ga nanegü rü naxacügü. 8ॸRü yemaacü 912ǣҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕ͑ի namaxüۡxüۡ. Rü yexgumaepü۳x ga taunecü nüxü‫ ۡڟ‬yexmagu nayu. 9ॸRü Enó rü nüxü‫ۡڟ‬

ֆľ̲͑ËȍɗËǣҽӕЙ͑͑Փ̲͑ի% idexaxüۡ. Rü EdéüۡՓɗ͑իӡ%Ëȍɗфӥӥa۳xcü ͑ľӡիüۡՓ̲͑իӡǣͮΔի͑ľՓ. Rü yexma naxãchiüۡ. …… Norü tomaepü۳x ga nane ga Adáüۡ rü Éba 25ॸRü nüma ga Adáüۡ фӥՓľ͑իфӥ naxma۳xmaxã namaxüۡ фӥ͑ǣɥ̲фӥ Փľ͑իфӥɗի%իËӥ. Rü guma nane rü æȍŃիǣӕ͑͑իӥŃǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Tupana choxna nanamu ya nai ya chaune nachicüxü ga Abé ga Caɥ ‫ڟ‬ yamácü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 26ॸRü yexguma naya۳xgu ga Chéx rü naxãne rü Enóxgu nanaxüéga ga guma nane. Rü ֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓɗ͑͑իӥǣӥľǣ duüۡxüۡgü ga Cori ya Tupanaarü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínacagüxüۡ. ……

Adáüۡtaagüchiga

nüma ga Adáüۡ rü nüxü‫ۡڟ‬ nayexma ga 130 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Chéx ga nanaraüۡxüۡchicü. 4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ Adáüۡ rü 800 ga taunecü namaxüۡ. Rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga naigü ga nanegü rü naxacügü. 5ॸRü yemaacü 930 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕ͑ի̲͑իüۡxüۡ. Rü

5

3ॸRü

nayexma ga 90 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Caináüۡ. …… 12ॸRü Caináüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 70 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Mararéx. …… 15ॸRü Mararéx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 65 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Yaréx. …… 18ॸRü Yaréx rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 162 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Enóx. …… 21ॸRü Enóx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 65 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Matucharéüۡ. 22ॸRü nüma ga Enóx rü guxüۡguma Tupanaarü ngúchaüۡãcüma namaxüۡ. Rü Matucharéüۡ ¡ӕիǣӕՓľ͑фӥ 300 ga taunecü namaxüۡ ga Enóx. Rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga togü ga nanegü rü naxacügü. 23ॸRü yemaacü 365 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕ͑ի̲͑իüۡxüۡ. 24ॸRü yema nax guxüۡguma Tupanaarü ngúchaüۡãcüma namaxüۡxüۡ ga Enóx, rü Փӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu ngürümare inarütaxu yerü Tupana nayaga. 25ॸRü Matucharéüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 187 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Laméx. 26ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ5ٍॷ6

14

Matucharéüۡ rü 782 ga taunecü namaxüۡ. Rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga naigü ga nanegü rü naxacügü. 27ॸRü yemaacü 969 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕ͑ի̲͑իüۡxüۡ ga Matucharéüۡ. Rü yexgumaepü۳x ga taunecügu nayu. 28ॸRü Laméx rü nüxüۡ‫ڟ‬ nayexma ga 182 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Noé. …… 32ॸRü Noé rü yexguma nüxü‫ۡڟ‬ nayexmagu ga 500 ga taunecü rü nüxüۡ‫ڟ‬ nayexma ga tomaepü۳x ga nanegü ga Chéüۡ rü Cáüۡ rü Yaféx. Chixexüۡ naxügü ga duüۡxüۡgü

yexguma ga duüۡxüۡgü rü inanaxügü ga nax yamuxüۡ ga guxüۡ ǣ͑͑ľՓ. …… 5ॸNatürü ga Cori ya Tupana rü nüxüۡ nadau nax poraãcü chixexüۡ naxügüxüۡ rü chixexüۡǣӕիɗËҡ̲͑իɥ͑ӥľիüۡ. 6ॸRü yemaca۳x ga Tupana rü poraãcü nangechaüۡ rü nüxü‫ ۡڟ‬nangu۳x nax naxüãxüۡ ga guma duüۡ. 7ॸRü poraãcü nangechaüۡãcüma ñanagürü: —Tá ichayanaxoxŕxŕ i ngŕma duüۡxüۡgü i chango۳xeۡexۡ üۡ, rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta ichayanaxoxŕxŕ i ngŕma naxüۡnagü, rü naexüۡgü, rü ngŕma naexüۡgü i Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ͑ӥǣӥɗҡәǣӥիüۡ, фӥՓľфɗǣӥ erü choxü‫ ۡڟ‬nangu۳x nax chanango۳xeۡexۡ üۡ —ñanagürü. 8ॸNatürü ga Noé rü mexüۡ

6

1ॸRü

Tupanape۳իľՓ͑իӥфӥyemaca۳x ga Tupana rü poraãcü Noémaxã nataãxŕ. …… Noéweüۡ

yemaca۳x ga Tupana rü Noéxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma rü marü tá chanaxü 13ॸRü

nax chayanaxoxŕŕxüۡ i guxüۡma i duüۡxüۡgü erü nagagu nangexma i taxüۡ i ̲ ľҡɗ͖͑͑ľՓ. Rü ngeۡmaca۳x tá chanagu۳xeۡxeۡ i ngŕma duüۡxüۡǣӥՓӥիɗǣӕ namaxã i guxü̲ۡɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ ngŕxmaxüۡ. 14ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑իӥֆՓӥիɗֆ ՓЙӕфӕ͑Փֆ͑ɗֆ%ǣӥ͑ľ! ¡Rü yaxüarü ucapuã۳իɗ͑ի̲Ëȍɗ%ǣӥՓ! ¡Rü o۳իՓӥ̲ի%͑Փɗ͑ËӕËȍɗҡǣӥɗ ɗիľЙľՓфӥĀӥիŃҡӥՓ͑իҡ̲ yachuruxüۡca۳x! 15ॸѠӥ͖ҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥҡ ֆֆɗ̲ՓЙӕфӕ: rü 135̲Ńҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ norü ma۳x, rü 22 métruarü ngãxüۡ ҡ ͑ɗիɥ i norü taxmachiã, rü 13 métruarü ngãxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ̲ իËȍ͑ľ. 16ॸ¡Rü tomaepü۳xgu tá cunaxünagüchixüۡ! ¡Rü guxüۡËӥՓՓɗ͑ իüۡarü ngaicamána tá cunaxü i norü beüۡtánaacügü! ¡Rü ՓӥիɗËӥՓՓҡ Ëӕ͑իӥɗ͑ã۳x! 17ॸErü núma tá chanamu ya taxüchicü ya mucü guxüۡՓ̲ɗ͑͑ǣӕ͑ľիüۡca۳x rü nayuexüۡca۳x i guxüۡma i ta۳xacü i maxüۡãx‫ ڟ‬üۡ i guxüۡ ɗ͑͑ľՓ. Rü guxüۡtáma nayue. 18ॸNatürü cumaxã ɗËȍիӕ͑ľҡфӥֆɗ̲ՓЙӕфӕՓҡ Ëӕիüۡ chamaxŕxŕ tümamaxã ya cuxma۳x rü cunegü rü cuneã۳xgü. 19ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ҡ ҡՓЙӕфӕǣӕ cuyamuüۡ i taxrechigü i naguxüۡraüۡxüۡ i naexüۡǣӥɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ ngŕxmagüxüۡ, фӥՓӥիɗɗֆҡӥիüۡ фӥՓӥիɗɗ ngexüۡ nax cuxrüxüۡ namaxeۡxüۡca۳x. 20ॸRü ngŕ̲%Ëӥҡ ՓЙӕфӕǣӕ͑ɗËȍΎüۡ i taxrechigü i naguxüۡraüۡxüۡ i naexüۡgü, rü naxüۡnagü, фӥՓľфɗǣӥ, rü ngŕma ͑իҡ͑ľË̲ի%Փɗիӥ̲ӥǣӕɗҡәǣӥիüۡ nax ngŕmaãcü namaxŕxüۡca۳x. 21ॸ¡Rü ñu۳xmachi nanutaque۳xe i naguxüۡraxüۡxüۡ ɗ͑Փľ̲ӥфӥ̲͑ի%͑͑ǣӕիüۡ nax cuma rü guxüۡma i ngŕma naexüۡgü rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ6ٍॷ7

15 ngŕ̲̲ի%Йľի%Փľ̲ӥիüۡca۳x! —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Noé rü nayanguxŕxŕ ga guxüۡma ga yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. …… Mucü ga taxüchicü

7

6ॸRü

yexguma inanguxgu ga ñaa naane namaxã ga guma mucü ga taxüchicü, rü nüma ga Noé rü nüxü‫ۡڟ‬ nayexma ga 600 ga norü taunecü. 7ॸRü ͮΎŃфӥՓӥիɗǣӕ͑͑ľǣӥ̲ի%фӥ naxma۳xmaxã rü naneã۳xgümaxã guma ՓЙӕфӕǣӕ͑ɗËȍΎüۡ nax tama dexá nax nada۳i ۳xüۡca۳x. 8-9ॸRü yexgumarüxüۡ ta ǣӕ̲ՓЙӕфӕǣӕ͑ɗËȍΎüۡ ga yema naxüۡnagü ga imexüۡ nax Tupanaxüۡ namaxã yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x rü yema naexüۡǣӥǣҡ̲ֆľ̲Փ̲ľիüۡ, rü

ֆľ̲Փľфɗǣӥ, rü yema naxtanecamaxã nügü itúgüxüۡ. Rü taxrechigü nichoüۡ rü Փӥիɗǣֆҡӥիüۡ фӥՓӥիɗǣ͑ǣľիüۡ yema Tupana Noémaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 10ॸRü marü 7 ga ngunexüۡ ͑Փľ͑ǣǣӕ̲ ՓЙӕфӕǣӕ͑իֆËȍΎüۡxüۡ, rü inaxügü ga nax inanguxüۡ ga ñaa naane. 11ॸRü yexguma Noéaxüۡ‫ ڟ‬yanguxgu ga 600 ga ҡӕ͑ľËӥфӥՓӥիɗǣҡӕľ̲Ëӥфӥ17 ga ngunexüۡ, rü yema ngunexüۡǣӕҡ̲͑ɗիɥ ǣֆՓ ɗիüۡchiügüxüۡ ga dexá ga ̲ фҡ̲ՓфӥֆՓ%ի͑իüۡgüxüۡ ga dexá ǣĀիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ. 12ॸRü 40 ga ngunexüۡ rü 40 ga chütaxüۡ napuecha ga ͖͑͑ľՓ. 13ॸRü marü 7 ga ngunexüۡ naxüۡpa nax inanguxüۡ ga ñaa naane rü yematama ngunexüۡǣӕ͑ɗիɥǣͮΎŃǣ yaxüexüۡ ͑ǣӕǣǣӕ̲ՓЙӕфӕ tümamaxã ga naxma۳x rü namaxã ga guma tomaepü۳x ga nanegü ga Chéüۡ rü Cáüۡ rü Yafé rü tümamaxã ga guxema

tomaepü۳x ga naneã۳xgü. 14ॸRü yexguma nagu yachoüۡǣӕǣǣӕ̲ՓЙӕфӕ, rü nichoüۡ ta ga naguxüۡraüۡxüۡ ga naexüۡgü ga naixnecücüã۳x, rü naexüۡgü i naxüۡna ɗիɥǣӥիüۡ, rü naguxüۡraüۡxüۡ ga naexüۡgü ga Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ͑ӥǣӥɗҡәǣӥիüۡ rü naguxüۡraüۡxüۡ ǣՓľфɗǣӥ. 15ॸRü guxüۡma ga yema naexüۡǣӥфӥՓӥիɗǣӕͮΎŃ̲ի% ǣӕ̲ՓЙӕфӕǣӕ͑ɗËȍΎüۡ. Rü taxrechigü nichoüۡ ga yema naguxüۡraüۡxüۡ ga naexüۡǣӥфӥՓľфɗǣӥ. 16ॸѠӥ͑Փӥիɗфիüۡxüۡ ga naexüۡǣӥՓфӥ͑ɗËȍΎüۡ ga taxrechigü фӥՓӥիɗǣֆҡӥիüۡ фӥՓӥիɗǣ͑ǣľիüۡ, ֆľфӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ǣ Noémaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ rü nüma ga Cori ya Tupana rü ͑͑Փ%իҡǣɥã۳x. 17ॸRü 40 ga ngunexüۡ ͑ɗիɥǣ͑Йӕիüۡ. Rü narübai ga dexá rü ֆľիǣӕ̲ǣǣӕ̲ՓЙӕфӕфӥ inayangüãchi. 18ॸRü yema nax yexeraãcü nabaichigüxüۡ ǣĀľի фӥǣӕ̲ՓЙӕфӕ rü ningünagüchigü. 19ॸRü poraãcü narüma۳xüۡchi ga dexá rü yemaca۳x ga guma ma۳իЙӦ͑ľǣӥфӥՓΎΎ máchanexüۡchigüne rü inayi. 20ॸRü yexguma marü yabaixüۡ۳xgu ga guxüۡnema ga ma۳իЙӦ͑ľǣӥ, rü naétü 7 ga métru nabainagü. 21ॸRü yemaacü nayue ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga ñoma ga ͑͑ľՓmaxŕxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta ͑ֆӕľǣՓľфɗǣӥ, rü naxüۡnagü, rü naexüۡgü ga naixnecücüã۳x, rü yema naxtanecamaxã nügü itúgüxüۡ. 22ॸRü yemaacü nayue ga guxüۡma ga ta۳xacü ga ĀӕիËȍɗҡՓֆľի̲ǣӥիüۡ rü maxüۡãx‫ ڟ‬üۡ rü ingüۡãcüüxüۡ. 23ॸRü Noé rü guxüۡma ga ǣӕ̲ՓЙӕфӕՓֆľի̲ǣӥիüۡicatama namaxŕ. Natürü guxüۡma ga yema togü ǣҡ̲ՓЙӕфӕՓֆľի̲ǣӥիüۡ rü nayue ga duüۡxüۡgü, rü naexüۡgü, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ7ٍॷ8 naxüۡnagü, фӥՓľфɗǣӥ, rü naexüۡgü ga ͑իҡ͑ľË̲ի%Փɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕɗիɥիüۡ. 24ॸRü 150 ga ngunexüۡ rü guxüۡՓ̲ inangu ga naane. Inayacua۳x ga mucü rü ínixe

ga Tupana rü tama Noéxüۡ inayarüngüma, rü tama nüxüۡ inayarüngüma ga guxüۡma ga yema naexüۡǣӥǣՓӥիɗǣӕͮΎŃ̲ի% ՓЙӕфӕՓֆľի̲ǣӥիüۡ. Rü yemaca۳x ga Tupana rü nayabuanexŕxŕ, rü yema dexá rü inanaxügü ga nax íyaxexüۡ. 2ॸRü ͑фӥՓ%իҡիüۡǣӥǣĀľի ǣ̲ фҡ̲Փ yagoxüۡchiügüxüۡ фӥĀľի ǣĀիӡՓ ɗՓ%ի͑իüۡgüxüۡ rü ínayachaxãchi ga nax napuxüۡ. 3-4ॸRü yexguma ga yema dexá rü ínixechigü. Rü 150 ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥ̲фӥЙΎф%Ëӥիӥф ínixechigü ga dexá. Rü meama norü 7 ga tauemacüarü 17 arü ngunexüۡgu rü ǣӕ̲ՓЙӕфӕфӥma۳իЙӦ͑ľǣkфф իՓ nayaxu۳ۡx rü yexma ínixexüۡ. 5ॸRü ínixechigü ga dexá rü 3 ga ҡӕľ̲ËӥǣӕՓľ͑фӥnango۳x ga ma۳իЙӦnetape۳xegü. 6ॸRü 40 ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥͮΎŃ͑ֆՓ%ի͑ǣ Փӥիɗǣ͑Ύфӥɥã۳իǣǣӕ̲ՓЙӕфӕ. 7ॸRü ɞ̲͑͑ӕիӡËȍɗǣՓӥիɗǣ͑ǣӕфӕËӕ, natürü yema ngurucu rü nu ne ͖̲͑͑фľֆľфӥҡӡҡ͑ɗЙ͑ľ. 8ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣͮΎŃфӥՓӥիɗǣ muxtucuxüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗ͑ի͑ӥիüۡ nacuáxüۡca۳x rü ngoxi marü yapaane.

8

1ॸNatürü

9ॸNatürü

ga guxema muxtucu rü Փľ͑իфӥՓapuruca۳x tatáegu yerü taxuguma tayarüՓa۳xéga, ֆľфӥҡӡҡ̲ aixcüma ínixexechi ga dexá. Rü yemaca۳x ga Noé rü tümaca۳x ínaxuxuchime۳xeۡ фӥՓľ͑իфӥՓЙӕфӕǣӕ

16 tüxüۡ nimucuchi. 10ॸRü to ga 7 ga ngunexüۡ ínanangu۳xeۡxeۡ, фӥֆľ̲Փľ͑ фӥՓľ͑իфӥ̲ӕիҡӕËӕիüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗ. 11ॸRü yexguma marü nachütachaüۡgu rü ítangu ga guxema muxtucu. Rü ҡӥ̲ЙǣӕľǣӕՓӥիɗǣΎфɞ¡ӕËȍËӥիӥ yéma ne tange. Ѡӥֆľ̲Փ͑ӥիüۡ nacua۳x ga Noé ga marü nax yapaanechigüxüۡ. 12ॸѠӥՓľ͑իфӥ7 ga ngunexüۡ ínanangu۳xeۡxeۡ фӥֆľ̲Փľ͑фӥ Փľ͑իфӥҡӥիüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗǣǣӕիľ̲ muxtucu. Natürü ga guxema muxtucu rü marü tama tatáegu. 13ॸRü yexguma Noéaxüۡ‫ ڟ‬nayexmagu ga 601 ga norü taunecü, rü marü nipaane. Rü 29 ga ngunexüۡ ngupetü۳իǣӕՓľ͑фӥͮΎŃ ɞ͑͑͑ǣľǣӥǣǣӕ̲ՓЙӕфӕ͑իֆŃ̲ ínadaxuchixüۡca۳x. Rü nüxüۡ nadau ga marü nax yapaanexüۡ. 14ॸRü norü taxre ga tauemacüarü 27 arü ngunexüۡgu rü marü aixcüma nipaane. 15-16ॸRü yexguma ga Tupana rü Noéxüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ʑ͑իӥľֆֆɗ̲ՓЙӕфӕՓ tümamaxã ya cuxma۳x rü cunegü rü cuneã۳xgü! 17ॸ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta i guxüۡma i naexüۡgü, rü naxüۡnagü, rü Փľфɗǣӥ, rü ngŕma naxtanecamaxã Փɗիӥ̲ӥǣӕɗիɥիüۡ i cumaxã ngŕxmagüxüۡ, rü ínamuüۡ nax guxüۡՓ̲ ͑իɥիüۡca۳x rü ngŕmaãcü nügü nax yamuxŕŕxüۡca۳x rü napaxŕŕgüaxüۡca۳x i naane! —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga Noé rü naxma۳x rü nanegü rü naneã۳xgü rü ínachoxüۡ ͑Փǣǣӕ̲ՓЙӕфӕ. 19ॸRü yexgumarüxüۡ ta ínachoüۡ ga guxüۡma ga naxüۡnagü, rü naexüۡgü ga naixnecücüã۳x, фӥՓľфɗǣӥ, rü guxüۡma ga ֆľ̲͑իҡ͑ľË̲ի%ɗիɥիüۡ. 20ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣͮΎŃфӥTupanaca۳x nanaxü ǣՓӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ8ٍॷ9

17 nayayaxu ga ñuxre ga yema naxüۡnagü фӥՓľфɗǣӥǣ̲ľիüۡ nax namaxã nüxüۡ yacua۳xüüۡxüۡca۳x. Rü Cori ya Tupanaca۳x ͑͑Āɗфӥֆľ̲%̲фľфӥǣӕËȍɗËՓ ínanagu. 21ॸRü yexguma Cori ya Tupanaxüۡ napaxgu ga yema naema rü nüma rü namaxã nataãxŕ. Rü ñanagürü: —ҽǣӕҡ ̲Փľ͑Ëȍɗիľիüۡ namaxã chaxuegu i ñaa naane nagagu i ngŕma duüۡxüۡǣӥՓΎΎֆľիǣӕ̲͑Ύիфɗҡ̲ chanango۳xeۡegۡ u i ngŕma duüۡxüۡgü rü chixexüۡǣӕիɗËҡ̲͑фӥիɥ͑ӥľ. Rü ngŕxgumarüxüۡ ҡҡǣӕҡ ̲Փľ͑ chanadai i guxüۡma i naexüۡgü i ngŕma ñu۳xma namaxã chaxüxüۡrüxüۡ. 22ॸRü ñu۳xma i ñaa naane nangexmaxüۡ rü tagutáma inarüxo nax natoegüxüۡ i duüۡxüۡgü rü yaxoxüۡ i nanetügü. Rü tá nangexma i naianexüۡ rü gáuanexüۡ, rü tá nayima ya mucü rü taunecü, rü ngunexüۡ rü chütaxüۡ —ñanagürü.

Tupana rü Noémaxã nanaxuegu nax tagutáma wena mucümaxã napoxcueãxüۡ i duüۡxüۡgü

Tupana rü ñaa mexüۡ ga dexa Noémaxã rü nanegümaxã naxuegu, rü ñanagürü: —¡Pimu rü penapaxŕxŕ i ñaa naane! 2ॸRü guxüۡma i naexüۡgü i ñoma i ͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ rü tá pexüۡ namuüۡe. Rü pexme۳իՓËȍ͑͑ǣľի̲ǣӥxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma ixüüxüۡ, rü ngŕma Փɗիӥ̲ӥǣӕɗիɥիüۡ, rü ngŕ̲̲ фՓ maxŕxüۡ. 3ॸRü guxüۡma i naexüۡgü i ñaa ͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ rü nanetügü rü name nax penangΦxüۡ. Erü choma rü marü pexna chanaxuaxüۡ i ngŕma. 4ॸ¡Natürü ҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x i ngŕma namachi i ãgüxüۡ! Ƅфӥֆɗ̲͑ǣӥՓ͑ɗիɥɗ

9

1ॸRü

nangexmaxüۡ i maxüۡ. 5-6ॸRü tá nüxna chaca i ngŕma duüۡxüۡ i texéxüۡ imáxüۡ rü ngŕma naexüۡ ɗՓӥիɞիľիüۡ imáxüۡ. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ duüۡxüۡ rü tá nüxna chaca naxca۳x i tümaarü maxüۡ ya namücü. Rü ngŕxguma ҡľիŃՓӥիɗֆduŕxŕxüۡ ima۳xgu, rü nüma rü tá to i duüۡxüۡ nayama۳x erü tüxüۡ nima۳x ya yíxema Tupana nügüraxüۡãcü tüxüۡ Ӧիľ. 7ॸNatürü

i pemax ¡rü pimuxacü rü penapaxŕxŕ i ñaa naane namaxã i pexacügü rü petaagü! —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga Tupana rü Noéxüۡ rü nanegüxüۡ ñanagürü: 9-11ॸ—Dücax, choma rü pemaxã rü petaagümaxã chanaxuegu, rü guxüۡma i ngŕ̲Փľфɗǣӥфӥ͑իüۡnagü rü naexüۡǣӥɗЙľ̲ի%ֆɗ̲ՓЙӕфӕՓ íchoüۡxüۡmaxã chanaxuegu rü tagutáma Փľ̲͑ӕËӥ̲ի%Ëȍ͑Āɗɗǣӕիüۡma i ta۳իËӥɗ͖͑͑ľՓmaxŕxüۡ. Rü ngeۡmaca۳իҡǣӕҡ ̲Փľ͑͑͑ǣľի̲ֆ Փӥիɗֆ̲ӕËӥֆҡիӥËȍɗËӥֆ͑ĀɗËӥɗ guxüۡma i ta۳իËӥɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ maxŕxüۡ. Rü ngŕma chorü uneta rü tagutáma naxüchicüxü. 12ॸѠӥ͖ҡ ͑ɗիɥɗ norü cua۳xruxüۡ i ngŕma chorü uneta i guxüۡgutáma ngŕxmaechaxüۡ i pemaxã rü guxüۡma i naexüۡgümaxã chaxueguxüۡ. 13ॸRü dücax, rü caixanexüۡՓҡ chanango۳xeۡxeۡ ֆֆɗ̲ËȍΎфӥËȍɗфЙ͑իֆɗ̲Փ͑ӥիüۡ pecuáxücۡ a۳ի͑իɗիËӥ̲ֆɗիɥիüۡ i ngŕma pemaxã rü guxü̲ۡɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ maxŕxüۡmaxã chaxueguxüۡ. 14ॸRü ngŕիǣӕ̲ĀիӡՓchanango۳xeۡegۡ u i ‫ ڟ‬a tá caixanexüۡ, rü yima chirapa rü ngŕm nango۳x. 15ॸRü ngŕxguma tá nüxna chacua۳xãchi ga yema pemaxã rü guxüۡma i naexüۡgümaxã chaxueguxüۡ nax tagutáma Փľ͑͑͑ǣľի̲ֆՓӥիɗֆ̲ӕËӥֆ taxüchicü ya pexüۡ daicü —ñanagürü. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ11

Torre ga máchanexüۡchine ga Babéwa naxügüne

yexguma ga guxüۡma ga ۡ duüxüۡǣӥфӥՓӥիɗҡ̲ǣ ͑ǣՓ͑ɗĀľիǣӥ. 2ॸRü ínachoxüۡ ͑Փ ga yema naane ga üa۳իËӥ͑ľӡիüۡՓ̲ yexmaxüۡ. Ѡӥ͑Փ͑͑ǣӕǣӥǣՓӥիɗǣ nachica ga metachinüxüۡ ga æȍɗ͑ ի͑ľՓֆľի̲իüۡ. Rü yexma naxãchiüۡgü. 3-4ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu rü nügümaxã nidexagü rü ñanagürügü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%ҡ͑իӥֆՓӥիɗֆɥ͑ľфӥ ՓӥիɗɗҡΎффľɗ̲ Ëȍ͑ľիüۡchixüۡ i Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ͑ǣӕիüۡ! Rü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ҡɗҡËȍɗǣфӥՓӥիɗՓ ҡ͑ǣľի̲ǣӥфӥҡիӡҡ ̲ֆɗǣӥ͑ ҡɗիɥǣËȍɗ—ñanagürügü. Rü yemaca۳x nutachicüxü mucüma ga ladríyu nanaxügü rü ñu۳իӡËȍɗɞ͑͑ǣӕ. Rü ceméüۡtucharachicüxü rü o۳իՓӥËȍф ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ́Āфɞֆӕфӥ͖իËӕфӕիüۡ. Rü yemaacü ladríyumaxã nanaxügü ga ֆľ̲ҡΎффľǣĀիӡǣӕիüۡ ǣ͑͑ľՓ nguxchaxüۡxüۡ. 5ॸNatürü nüma ga Cori ya ҽӕЙ͑фӥɞ͑фӥիɥ͑իɞֆĀӕ%իüۡca۳x ga ǣӕ̲ɥ͑ľфӥֆľ̲ҡΎффľǣĀӕüۡxüۡgü íxügüxüۡ. 6ॸRü nügüãŕՓ͖͑ǣӥфӥ: —Ñaa duüۡxüۡǣӥфӥՓӥիɗՓҡ̲ ͑͑ǣľի̲ǣӥфӥՓӥիɗҡ̲ɗ͑ǣՓ nidexagü. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ naxügüãxüۡ i ñaa puracü. Rü ñu۳xma rü nataxuma i ta۳xacü i tá íyachaxãchigüxŕŕxüۡ nax nüxüۡ naxoexüۡca۳x i ngŕma. 7ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի% ɞҡфӥիɥǣӥ͑ի͑ǣӕիüۡraüۡxüۡ ɗ͑ǣՓ yadexagüxŕŕchigüxüۡca۳x nax tama nügüga nacua۳xgüxüۡca۳x i ngŕma duüۡxüۡgü! —ñanagürü. 8ॸRü yemaacü ͑ɗիɥǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ǣǣӕիüۡ ga

11

1ॸRü

18 ͑͑ľǣӕ͑ՓΎΎ͑ľ%իüۡ ga yema duüۡxüۡgü. Rü yemaacü nüxüۡ narüxoe ga nax naxügüãxüۡ ǣǣӕ̲ɥ͑ľ. 9ॸRü guma ɥ͑ľфӥ´¡Ńǣӕ͑ի%Ńǣֆľфӥֆľ̲ ͑ËȍɗËՓ͑ɗիɥǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ nango۳xeۡexۡ üۡ ga muxüۡma ga toraxüۡxüۡ ga ͑ǣ͑իҡΎǣ͑ǣՓËȍɗǣӥ yadexagüxüۡ ga ñoma ga naanecüã۳x ga duüۡxüۡgü. Rü yemaacü guxüۡ ga naanegu ҽӕЙ͑͑͑ՓΎΎ͑ľ. Chéüۡtaagüchiga 10ॸѠӥ͖ǣӥ͑ɗիɥǣ͑ҡǣӥǣæȍéüۡ

ga Noé nane. Rü taxre ga taunecü ͑Փľ͑ǣǣӕ̲̲ӕËӥǣҡիӥËȍɗËӥǣ yexguma Chéüۡ nüxü‫ ۡڟ‬yexmagu ga 100 ga taunecü, rü nabu ga nane ga Arfacháx. 11ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍéüۡ rü 500 ga taunecü namaxüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga togü ga nanegü rü naxacügü ga ingexüۡ. 12ॸRü Arfacháx rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 35 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Chéla. …… 14ॸRü Chéla rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 30 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Ebéx. …… 16ॸRü Ebéx rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 34 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Peréx. …… 18ॸRü Peréx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 30 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Réu. …… 20ॸRü Réu rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 32 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Cherúx. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ11ٍॷ12

19 Cherúx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 30 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Nacóx. …… 24ॸRü Nacóx rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 29 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Taréx. …… 26ॸRü Taréx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 70 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga nane ga Abráüۡ. Ѡӥǣӕ̲Փľ͑͑¡ӕľǣ nanegü ga Nacóx rü Aráüۡ. 22ॸRü

Taréxtaagü 27ॸѠӥ͖͑ɗիɥǣ͑ҡǣӥǣҽфŃի.

Rü nüma ga Taréx rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga tomaepü۳x ga nanegü. Rü Abráüۡ rü Nacóx rü Aráüۡ ͑ɗիɥ. Rü nüma ga Aráüۡ фӥ̞Ύի͑ҡӥ͑ɗիɥ. 28ॸRü guma Aráüۡ rü ɥ͑ľǣԆфǣæĀŃ͑ľՓֆľի̲͑ľǣӕ nayu. Rü nanatüxüۡpa nayu nagutama ga ǣӕ̲ɥ͑ľǣ͑ǣӕ͑¡ӕիüۡne. 29ॸRü Abráüۡ rü Saraímaxã naxãxma۳x rü Nacóx ga Mílcamaxã. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣͅɞ́Ëфӥ Aráüۡacü ga Íscaeya۳իɗֆɗիɥ. 30ॸNatürü ga Saraí rü taguma ixãxacü. 31ॸRü Taréx rü ɥ͑ľǣԆфՓɞ͑իӡիӡǣæĀŃ͑ľՓ nax Canaáüۡ͑ľՓ͑իӡիüۡca۳x. Rü yéma nanaga ga nane ga Abráüۡ rü nataxa ga Lox rü naneã۳x ga Saraí. Rü yexguma ǣӕ̲ɥ͑ľǣkфáüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕфӥ yexma naxãchiüۡgü. 32ॸѠӥǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ ͑ɗիɥǣ͑ֆӕիüۡ ga Taréx ga yexguma 205 ga taunecü nüxü‫ ۡڟ‬yexmagu. Tupana rü Abráüۡca۳x naca

12

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

ga Cori ya Tupana rü Abráüۡxüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ʑ͑իӡիӡ͑Փɗngŕma ‫͑ ڟ‬ՓΎǣӥɗ curü naane, rü ngŕ̲

‫ ڟ‬a nata۳x ya cutanüxüۡgü! ¡Rü ngŕm cunatüpata nax ngŕma naane i choma tá cuxüۡ ËȍՓŃիüۡՓËӕիӡիüۡca۳x! 2ॸErü tá nüxüۡ charüngüۡxeۡxeۡ i cutaagü nax yamuxüۡca۳իфӥՓӥիɗɗҡիüۡ i nachixüۡane ͑Փ͑ǣΔիüۡca۳x. Rü tá mexüۡ cumaxã chaxuegu rü tá cuxüۡ chatachigaxeۡxeۡ. Rü cugagu tá mexüۡ nayauxgü i togü. 3ॸRü mexüۡ namaxã tá chaxuegu i ngŕma duüۡxüۡgü i mexüۡ cumaxã uegugüxüۡ. Rü chixexüۡ tá namaxã chaxuegu i ngŕma duüۡxüۡgü i chixexüۡ cumaxã uegugüxüۡ. ѠӥËӕǣǣӕҡ ͑ɗիɥɗ̲ľիüۡ namaxã chaxueguxüۡ i guxüۡma i duüۡxüۡgü i ñoma ɗ͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ —ñanagürü. 4ॸRü yemaacü ga nüma ga Abráüۡ rü ɞ͑իӡիӡǣkфáüۡՓ, yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcüma. Rü nüma rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 75 ga ҡӕ͑ľËӥǣֆľիǣӕ̲ֆľ̲͑͑ľՓ ɞ͑իӡxu۳ۡxgu nax Canaáüۡ͑ľՓ ͑իӡիüۡca۳x. 5-6ॸѠӥ͑ǣɥիüۡ niga ga naxma۳x ga Saraí, rü namágü ga Lox rü ta niga. Rü nayagagü ta ga norü duüۡxüۡgü ga AráüۡՓ͑ӥիüۡ yanga۳u۳xüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta nayana ga guxüۡma ga norü yemaxüۡgü. Rü yexguma Canaáüۡ͑ľՓ͑͑ǣӕիǣӕǣk¡фáüۡ, rü naxüpetü ñu۳xmata Chiquéüۡ ǣɥ͑ľՓ nangu. Rü yema castáñanecü ga uxtüxüۡ ga Móregu ãégaxüۡgu naxüchiüۡ. Rü yexguma rü yema naanegu naxãchiüۡgü ga Canaáüۡtanüxüۡgü. 7ॸRü yema ͑ËȍɗËՓфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ Abráüۡca۳x nango۳x. Rü ñanagürü nüxüۡ: —͵͑͑ľҡ ͑ɗիɥɗËӕҡǣӥ͑ chaxãxüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga Abráüۡ rü yexma Tupanaégagu nanaxü ǣՓӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ yerü yéma naxca۳x nango۳x. 8ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ12ٍॷ13 ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ɞ̲͑ իЙü۳xanexüۡՓ̲ ͑իӡǣ´ľҡŃ́фӥɥ͑ľфӥŃѸҡľՓ̲, rü yexma naxãchiüۡ. Rü yema nachica rü ɥ͑ľǣ´ľҡŃ́фӥɥ͑ľǣoɗфӥ͑ǣ%իüۡՓ nayexma. Ѡӥֆľի̲͑͑իӥǣՓӥիɗǣ ãmarearü guchica rü yéma nayumüxŕ rü Tupanaarü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínaca. 9ॸRü ɗ͑իӡ%ËȍɗǣͮŃǣӕľ͑ľՓфӥɗ͑Йľǣ ínachütaxüۡՓфӥֆľ̲Ëӥɞ͑ɗիӡ ñu۳ի̲ҡͮŃǣӕľ͑ľՓ͑͑ǣӕ. Equítuanewa nayexma ga Abráüۡ

yexgumaüۡcüxü rü nangebüane ga guxüۡ ǣֆľ̲͑͑ľՓ. Rü yemaca۳x ga Abráüۡ фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իӡ͑ի yexma yaxãchiüۡxüۡca۳x. Yerü ga noxri ínayexmaxüۡՓфӥЙΎф%Ëӥҡɗֆ͑ӥիü‫ۡڟ‬ 10ॸRü

nangu۳x. 11ॸRü yexguma marü Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑ǣӕիËȍüۡgu ga Abráüۡ rü naxma۳x ga Saraíxüۡ ñanagürü: —Dücax, choma rü meama nüxüۡ chacua۳իфӥՓӥիɗɗ͑ǣľɗ ̲ľËȍ̲ľҡӥիӥËȍɗËӥнӕɗիɥ. 12ॸRü ngŕxguma ngŕma Equítuanecüã۳x cuxüۡ daugügu rü ñanagürügü tá: “Ñaa nge rü daa yatüma۳իɗֆɗիɥٚ, ñanagürügü tá. Rü ngŕxguma rü tá choxüۡ nima۳xgü rü naxma۳xüۡ tá cuxüۡ nigagü. 13ॸRü ñu۳xma nax mexüۡ choxüۡ ngupetüxüۡca۳x rü tama cugagu choxüۡ yama۳xgüxüۡca۳x ¡rü namaxã nüxüۡ ixu nax chaueya۳x nax нӕɗիɥիüۡ! —ñanagürü. 14ॸRü yexguma Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑ǣӕիǣӕǣk¡фáüۡ, rü ga yémacüã۳xgü rü Saraíxüۡ nadaugü ga nax namechametüxüchixüۡ. 15ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga yema nachixüۡanearü ãeۡx۳ gacüarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü фӥ͑ǣɥիüۡ nadaugü. Rü norü ãeۡx۳ gacü ga Faraóü̲ۡի%͑ǣɥիüۡ nayarüxugü ga nax namechametüxüchixüۡ ga yema nge. Rü

20 ñu۳իӡËȍɗ͑իüۡҡՓ͑ǣɥիüۡ nagagü. 16ॸRü Saraígagu rü meama Abráüۡxüۡ nayaxu ga guma ãeۡx۳ gacü. Rü Abráüۡna nanamugümare ga carnérugü, rü ՓΎËǣӥ, rü búrugü, rü caméyugü, rü puracütanüxüۡ ga yatüxüۡgü rü ngexüۡgü. 17ॸNatürü ga Cori ya Tupana rü Saraígagu taxüۡ ǣĀՓľ͑ľnaxca۳x ínanguxŕxŕ ga guma ãeۡx۳ gacü ga Faraóüۡ rü natanüxüۡgü. 18ॸRü yemaca۳x ga Faraóüۡ rü Abráüۡca۳x nangema rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ tama mea cugü quixu rü tama chomaxã nüxüۡ quixu nax cuxma۳իֆɗիɥիüۡ i ñaa nge? 19ॸRü cuma nüxüۡ quixuxgu rü cueya۳իɗֆɗիɥ. ¿Rü ta۳xacü chi ngupetüxüۡ ega cho۳xma۳xüۡ ͑ǣɥիüۡ Ëȍɗիɥxeۡexۡ۳ gu? Rü ngŕ̲ɗֆɗիɥ. ¡Rü ͑ǣɥիüۡ ɗǣфӥɞ͑իӡիӡɗ͑ӕ! —ñanagürü. 20ॸRü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ̲͑ӕիӡËȍɗǣӥ%իüۡca۳x ga Abráüۡ Փӥիɗǣӕ͑ǣɥ̲ի%ǣnaxma۳x rü guxüۡma ga norü yemaxüۡgü. ͮӥǣӥ͑͑ɗիɥǣËȍɗǣk¡фáüۡ rü Lox

13

1ॸѠӥֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ ɞ͑իӡxu۳ۡxgu ga Abráüۡ naxma۳xmaxã rü guxüۡma ga norü yemaxüۡmaxã, фӥՓľ͑իфӥ Négueaneca۳x natáegu. Rü namágü ga ̞Ύիфӥ͑Փľ͑фӥիӡ. 2ॸRü Abráüۡ rü poraãcü namuarü yemaxüۡgüã۳xüۡchi ga úiru rü diŕrumü rü muxüۡma ga naxüۡnagü. 3ॸѠӥɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ ͮŃǣӕľ͑ľՓфӥɞ͑ֆЙľËȍɗǣӥիüۡãcüma ͑ɗիӡ͖u۳ի̲ҡɥ͑ľǣ´ľҡŃ́Փ͑͑ǣӕ. ѠӥՓľ͑իфӥüۡpaacü nagu naxãchiüۡxüۡ ǣ͑ËȍɗËǣ´ľҡŃ́фӥoɗфӥ͑ǣ%իüۡՓ yexmaxüۡՓ͑͑ǣӕ. 4ॸѠӥֆľ̲͑ɗիɥǣ yema nachica ga üۡpaacü ãmarearü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ13

21 guchicaxüۡ nagu naxüxüۡ. Rü yéma nayumüxŕ rü Cori ya Tupanaarü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínaca. 5ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga Lox rü nanepü ga Abráüۡrüxüۡ namuarü yemaxüۡãx۳ üۡchi. Rü nüxüۡ‫ڟ‬ nayexma ga muxüۡma ga carnérugü, rü ՓΎËǣӥ, rü norü duüۡxüۡgü ga naxüۡtagu pegüxüۡ. 6ॸNatürü ga yema nachica ga ͑Փ͑ֆľի̲ǣӥիüۡ rü tama ningu ga nabü naxca۳x ga yema muxüۡma ga naxüۡnagü. Rü yemaca۳x ga Abráüۡ rü Lox фӥҡիӕËӥфӥՓ̲ՓӥիɗՓ͑ֆľի̲ǣӥ, yerü ga naxüۡna rü nayangechica. 7ॸRü yemaca۳x ga Abráüۡarü carnéruarü dauruüۡgü rü Loxarü carnéruarü dauruüۡgü rü tama nügümaxã nataãxŕgü, rü nügü nadaiüۡxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta yema naanegu naxãchiüۡgü ga Canaáüۡcüã۳xgü rü Ferechéutanüxüۡgü. 8ॸRü yemaca۳x ga Abráüۡ фӥՓӥիɗǣ ngunexüۡgu Loxmaxã nidexa rü ñanagürü: —Cuma rü choma rü yigütanüxüۡ ҡɗիɥǣӥфӥngeۡmaca۳x tama name nax yigüchi ixaiexüۡ. Rü tama name nax taxüۡnaarü dauruüۡgü rü nügü nax nadaiechaxüۡ. 9ॸRü dücax, rü ngŕma ͑ɗիɥɗǣӕիüۡma i ñaa naane nax cuma nüxüۡ quidaugüxüۡca۳x rü cunayaxuxüۡca۳x i ngŕma cuxüۡ‫ ڟ‬ngúchaüۡxüۡ. Rü ngŕmaãcü ҡ ֆɗǣӥ͑ҡɗիɥǣËȍɗ. Rü ngŕxguma cuma ͑ΔфҡľՓ̲ËӕիӡիËȍüۡgu, rü choma rü ҡ ѸәфՓ̲Ëȍիӡ. Natürü ngŕxguma Ëӕ̲ѸәфՓ̲ËӕիӡիËȍüۡgu, rü choma фӥҡ ͑ΔфҡľՓ̲Ëȍիӡ—ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Lox rü natü ga Yudáüۡpechinügu nidau, rü nüxüۡ nadau ga nax nabacaxüۡ ga maxŕgü ñoma Tupana inatoxüۡrüxüۡ, rü poraãcü nadexáãx‫ ڟ‬üۡ ga yema naane ñu۳xmata ǣӕ̲ɥ͑ľիËӥǣæȍΎ Փ͑͑ǣӕ. Rü

Equítuanerüxüۡ ͑ɗիɥǣ͑ի nameanexüۡchixüۡ. (Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ ͑ΎիфɗҡիӡҡæΎфɗֆҽӕЙ͑ɞ͑ǣӕիǣӕ ǣǣӕ̲ɥ͑ľǣӥǣæȍΎĀΔ̲фӥ Gomóra.) 11ॸRü yexguma ga Lox rü nanayaxu ga guxüۡma ga yema naane ga YudáüۡЙľËȍɗ͑ӥՓӥիüۡ. Rü yemaacü ֆľ̲͑͑ľǣ͑Ύիфɗ͑Փ nayexmagüxüۡфӥŃѸҡľՓ̲͑իӡ. Rü ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣk¡фáüۡ rü Lox ga ͑ӥǣӥ͑ֆիɥǣËȍɗիüۡ. 12ॸRü nüma ga Abráüۡ rü yexmatama Canaáüۡgu naxãchiüۡ, фӥ̞Ύիфӥǣӕ̲ɥ͑ľǣӥǣ YudáüۡЙľËȍɗ͑ӥՓֆľի̲ǣӥ͑ľǣӕ nayaxãchiüۡ ga Chodómaarü ngaicamána. 13ॸѠӥǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑ɗիɥǣ guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga yachixecümaxüchixüۡ rü poraãcü chixexüۡ naxügüxüۡ ga Tupanape۳իľՓ. 14ॸRü ֆľիǣӕ̲̲фӥֆիӡǣËȍɗիǣӕǣ̞Ύի, rü Cori ya Tupana rü Abráüۡmaxã nidexa rü ñanagürü: —¡Ngŕma ícuchixüۡՓҡ̲фӥ mea guxüۡǣӕ͑ĀՓľ͑ӥɗ͑Δфҡľǣӕфӥ súrgu rü éstegu rü oéstegu! 15ॸRü choma rü tá cuxna chanaxã i guxüۡma i ngŕma naane i nüxüۡ cudauxüۡ. Rü guxüۡgutáma ËӕիфӥфӥËӕҡǣӥфӥҡ ͑ɗիɥ. 16ॸRü choma rü tá chayamuxŕxŕ i cutaagü rü ñoma naxnücüte۳xerüxüۡ ҡ ̲͑ӕիӡËȍɗ. Rü ngŕ̲%ËӥҡիՓŃիľҡ ̲ҡֆիӕǣӥɗ ngŕma cutaagü. 17ॸ¡Rü inachi rü nagu фӥիӡɗǣӕիüۡma i norü ma۳x rü norü tatachinü i ñaa naane! Erü choma rü tá cuxna chanaxã —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga Abráüۡ фӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Rü Máüۡrearü castáñanecügu nayaxãchiüۡ ga ɥ͑ľǣƄ¡фóüۡarü ngaicamána. Rü ֆľի̲͑͑իӥǣՓӥիɗǣ%̲фľфӥ guchica nax yéma Cori ya Tupanaxüۡ yacua۳xüüۡxüۡca۳x.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ14

Abráüۡ rü Loxüۡ nayapu 1ॸRü yexguma Máüۡregu naxãchiüۡgu ga Abráüۡ, rü AüۡфƸŃфӥɥ͑ľǣæȍɗ͑ իфӥ%eۡx۳ gacü ͑ɗիɥ, фӥkфɗΔիфӥɥ͑ľǣƄфËȍ իфӥ ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ, фӥтӕľĀΎфӕ̲Ńфӥɥ͑ľǣ Eláüۡarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ, фӥҽɗĀ фӥɥ͑ľǣ ‫ڟ‬ Goɥarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ. 2ॸRü guxüۡma ga yema ãeۡx۳ gacügü rü nügü nadai namaxã ǣ´ľф ǣɥ͑ľǣæȍΎĀΔ̲фӥ ãeۡx۳ gacü, фӥ´ɞËȍǣɥ͑ľǣǾΎ̲Δффӥ ãeۡx۳ gacü, фӥæȍɗ͑ ǣɥ͑ľǣoĀ̲фӥ ãeۡx۳ gacü, фӥæȍľ̲ľ¡Ńիǣɥ͑ľǣ Cheboíüۡarü ãeۡx۳ gacü, rü norü ãeۡx۳ gacü ǣɥ͑ľǣ´ľ́ ǣæȍΎ ǣӕ%Ńǣ͑ľ. …… 11ॸRü yema rüporamaegüxüۡ ga ãeۡx۳ gacügü rü nayana ga guxüۡma ga Chodóma rü Gomóracüã۳xgüarü nabü rü yemaxüۡgü. Ѡӥֆľ̲Ëӥɞ͑ɗիɥ. 12ॸRü guma Lox ga Abráüۡmágüxüۡ rü ta nigagü Փӥիɗǣӕ̲͑ի%ǣǣӕիüۡma ga norü yemaxüۡgü, yerü nüma rü ta Chodómacüã۳ի͑ɗիɥ. 13ॸNatürü nayexma ǣՓӥիɗǣֆҡӥǣɗ͖իüۡ rü Abráüۡ ga Ebréutanüxüۡ ɗիɥËӥ̲ի%͑ӥիüۡ nayarüxu ga yema ngupetüxüۡ. Rü nüma ga Abráüۡ rü Máüۡфľǣk̲фŃӕɗիɥËӥфӥ castáñanecügu naxãchiüۡ ga yexguma. Rü nüma ga Máüۡre rü Ecúenexŕ rü Anéxenexŕ ͑ɗիɥ. Rü nümagü rü AbráüۡŃҡӥՓ͑իӥǣӥ. 14ॸRü yexguma Abráüۡ nüxüۡ cua۳xgux ga namágü ga Loxüۡ nax yayauxgüxüۡ, rü ͑͑իɥtaque۳xexeۡxeۡ ga norü duüۡxüۡgü ga naxüۡҡՓֆľիüۡ. Rü 318ǣֆҡӥǣӥ͑ɗիɥ ga guxüۡՓ̲. Ѡӥֆľ̲̲ի%ɗ͑իӡ%Ëȍɗ nax yema ãeۡի۳ ǣËӥǣӥՓľ͑ի nangŕgüxüۡca۳x. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľǣġáüۡgu

14

22 nüxüۡ nayangau. 15ॸRü yemaarü chütaxüۡgu rü Abráüۡ rü norü duüۡxüۡgümaxã yema ãeۡx۳ gacügüxüۡ ínayaba۳i ۳xgü. Ѡӥ͑Փľningŕxüۡtanü ñu۳ի̲ҡϜ¡фӥɥ͑ľǣġ̲ Ëӕфӥ ͑ΔфҡľՓֆľի̲͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ. 16ॸRü nüxna nanapuxüۡ ga guxüۡma ga yema yanaxüۡ. Rü yemaacü ga Abráüۡ rü namágü ga Loxüۡ ͑ֆЙӕՓӥիɗǣӕ namaxã ga guxüۡma ga norü yemaxüۡgü. Rü yexgumarüxüۡ ta tüxüۡ napuxüۡ ga guxema ngexegü rü guxema to۳xguã۳x ga duŕxŕgü. Melquisedé rü mexüۡ Abráüۡmaxã naxuegu

yexguma Abráüۡ yabuxmüxŕŕgu ga Quedoraumé rü yema togü ga namücügü ga ãeۡx۳ gacügü, rü nüma ga Abráüۡ rü napataca۳x natáegu. Rü yexguma Chabéarü doxrae ga Ãeۡx۳ gacüarü Doxraegu ãégaxüۡՓ nanguxgu ga Abráüۡ rü guma Chodómaarü ãeۡx۳ gacü rü Abráüۡca۳x yéma niña nax norü taãxŕmaxã nayauxãxüۡca۳x. 18ॸѠӥͅľ́нӕɗѸľĀŃǣɥ͑ľ ga Charéüۡarü ãeۡx۳ gacü ga Tupana ya guxüۡŃҡӥՓngŕxmacüarü chacherdóte фӥֆľ̲ҡ̲̲͑Փk¡фáüۡna nanaxã ǣЙӡфӥ¡ɞ͑ӕ. 19-20ॸRü ñaa oremaxã mexüۡ Abráüۡmaxã naxuegu rü ñanagürü: —¡Tupana ya guxüۡŃҡӥՓngŕxmacü i Āիӡǣӕիüۡ i naanearü üruxüۡ rü ñoma i naanearü üruxüۡ rü poraãcü mexüۡ ËӕՓ naxü۳x! ¡Rü namecümaxüۡchi ya Tupana ya guxüۡŃҡӥՓngŕxmacü ya curü uanügüxüۡ cuxüۡ rüporamaexeۡexۡ۳ cü! —ñanagürü. Rü yexguma ga Abráüۡ rü Melquisedéna nanaxã ga norü diézmo ͑ҡ͑ӥՓǣֆľ̲ֆľ̲իüۡgü ga Փľ͑իфӥ͑Йӕիüۡxüۡ. 21ॸRü yexguma ga 17ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ14ٍॷ15

23 guma Chodómaarü ãeۡx۳ gacü rü Abráüۡxüۡ ñanagürü: —¡Choxna namugü i ngŕma chorü duüۡxüۡgü, natürü ngŕma ngŕmaxüۡgü rü cuxrüxüۡ ֆɗիɥ! —ñanagürü. 22-23ॸNatürü ga Abráüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Choma rü marü Cori ya Tupana ya guxüۡŃҡӥՓ ngŕի̲ËӥɗĀիӡǣӕիüۡ i naanearü üruxüۡ rü ñoma i naanearü üruüۡmaxã nüxüۡ chixu rü taxuxüۡtáma i ta۳xacü choxrüxüۡ chayaxu i ngŕ̲Ëӕիфӥɗիɥիüۡ, rü bai ya Փӥիɗֆҡӥ͑ӥҡ, фӥ¡ɗɗՓӥիɗɗ chapatutü۳xü, nax tagutáma choxüۡ quixuxüۡca۳ի͑իËӕǣǣӕֆɗիɥիüۡ nax chamuarü ngŕmaxüۡãx‫ ڟ‬üۡ —ñanagürü. …… Tupana rü Abráüۡmaxã inaxuneta rü tá poraãcü nüxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ

15

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥՓӥիɗǣ

chütaxüۡgu rü Cori ya Tupana rü Abráüۡxüۡ nüxüۡ nadauxeۡxeۡ ǣՓӥիɗǣ ŕxüۡguxüۡ ga taguma nüxüۡ nadauxüۡ rü namaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Taxuca۳xma cumuüۡ, Pa Abráüۡ! Erü ËȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕфӥЙΎիüۡruxüۡ. Rü ngŕma ngüۡxeۡe ۡ i tá cuxna chaxãxüۡ rü tá nataxüchi. 2-3ॸNatürü ga Abráüۡ rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Ta۳իËӥՓËȍΎիüۡ‫ ڟ‬name i ngŕma ngüۡxeۡe ۡ i chomaxã nüxüۡ quixuxüۡ? Erü meama nüxüۡ cucua۳x nax nataxuxüۡma ya chaune. Rü ngeۡmaca۳x i ngŕ̲ҡ ËȍΎՓľ͑͑ֆիӕիüۡ i chorü ngŕmaxüۡgü rü yimá chorü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ

ya Erieché ya Damácucüã۳իҡ ͑ɗիɥ —ñanagürü. 4ॸNatürü nüma ga Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma tá ËӕՓľ͑͑ֆիӕիüۡ i curü ngŕmaxüۡgü rü Ëӕ͑ľիӥËȍɗҡ ͑ɗիɥфӥҡ̲ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ

i to i nachixüۡanecüã۳իɗիɥիüۡ —ñanagürü. 5ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ ĀӥիŃҡӥՓk¡фáüۡxüۡ naga, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Dücax, ̲ľĀիӡǣӕ͑ĀՓľ͑ӥ rü yaxugü ya ŕxtagü ega cuxüۡ‫ڟ‬ natauxchaxgu nax cuyaxugüxüۡ! Rü ngŕxgumarüxüۡ ҡ ҡ͑ɗիɥ͑ի̲͑ӕիüۡ i cutaagü —ñanagürü. 6ॸRü Abráüۡ rü Cori ya Tupanaaxü‫ ۡڟ‬nayaxõ, rü yemaca۳ի͑ɗիɥ ga Tupana ga namaxã naxueguãxüۡ nax ɗիËӥ̲Ëӥֆɗիɥիüۡ. 7ॸRü Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗæΎфɗֆ ҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ. ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥǣËӕիüۡ ɞËȍ̲ӕիӡËȍɗիüۡ ǣԆфՓǣ Cadéucüã۳իǣӥфӥɥ͑ľՓ͑իËӕի͑ chanaxãxüۡca۳x i ñaa naane nax guxüۡǣӕҡ ̲Ëӕիфӥֆɗիɥիüۡca۳x —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga Abráüۡ rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Ñuxãcü tá nüxüۡ chacuáxüۡ nax ɗիËӥ̲ËȍΎիфӥҡ ֆɗիɥիüۡ i ñaa naane? —ñanagürü. 9ॸRü Tupana nanangãxüۡ rü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ӕ͑ǣɗՓӥիɗɗՓΎËфӥ ՓӥիɗɗË ¡ффӥՓӥիɗɗËф͑Ńфӕɗ tomaepü۳xarü taunecüã۳xchigüxüۡ! ¡Rü ͑ӕ͑ǣҡɗՓӥիɗɗ̲ӕիҡӕËӕфӥ ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗɗ͑իËӥ! —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Abráüۡ rü yéma Tupanape۳իľՓ͑͑ǣǣӥǣǣӕիüۡma ga yema naxüۡnagü. Rü ngãxüۡgu nanadategü rü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥǣӥǣӕ nananga۳xgüchipanü. Natürü ga muxtucugü rü tama nanadategü. …… 13ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —Cumaxã nüxüۡ chixu rü ngŕma cutaagü rü to i nachixüۡ͑ľՓ ‫ ڟ‬acüã۳xgü rü tá norü tá namaxŕ. Rü ngŕm puracütanüxüۡ ͑ֆիɥǣӥxŕxŕ. Rü ngŕmaãcü tá chixri namaxã nachopetü i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ15ٍॷ16 400 ya taunecü. 14ॸNatürü choma rü tá ta chanapoxcu i ngŕma nachixüۡanecüã۳xgü i chixri cutaagümaxã chopetüxüۡ. Rü ngŕ̲Փľ͑фӥҡ  íchananguxüۡxeۡxeۡ i cutaagü, rü tá namuarü ngŕmaxüۡãx۳ gü i ngŕxguma ‫ ڟ‬a ínachoxüۡgu. ngŕm …… 16ॸRü ngŕxguma 400 ya ҡӕ͑ľËӥǣӕՓľ͑фӥËӕҡǣӥфӥҡ ͖ naaneca۳ի͑ՓΎľǣӕ. Erü ñu۳ի̲фӥҡӡҡ ͑Փ͑͑ǣӕ͑իËȍ͑ЙΎիËӕľիüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü i Amoréutanüxüۡ i ñu۳xma ñaa naanegu ãchiüۡgüxüۡ —ñanagürü ga Tupana. 17ॸRü yexguma marü nachütagu rü guxüۡՓ̲ naxŕanegux, rü ngürüãchi yéma nango۳x ǣՓӥիɗǣ¡ӕľҡфľǣӥիӥãx‫ ڟ‬üۡ ga yéma icaixquexüۡ. Rü nango۳իҡǣՓӥիɗǣ üxüema ga iya۳u۳xraxüۡ ga yema naxüۡna ga rüdategüxüۡarü ngãxüۡmachate۳իľՓ gopetüemaxüۡ. 18ॸRü yematama ga ngunexüۡgu rü Abráüۡmaxã inaxuneta rü ñanagürü nüxüۡ: —Choma tá cutaagüna chanaxã i guxüۡma i ñaa naane i Ƅнӕɞҡӕ͑ľфӥ͑ҡӥՓɗ͑իӥǣӥфӥ ñu۳xmatáta ngŕ̲͑ҡӥɗƄӕƸф ҡľՓ nangu —ñanagürü. …… kǣ фӥ͑ǣɥ͑ľǣʊѸ̲Ń

Saraí rü taguma nüxü‫ۡڟ‬ ɗի%իËӥǣǣӕ̲͑ǣɥҡľǣ Abráüۡ. ͮҡӥфӥ͑ǣɥիü‫ ۡڟ‬ɗֆľի̲ǣՓӥիɗǣ ͑ǣɥիüۡtaxüۡ ga Equítuanecüã۳x ga Agágu ãégacü. 2-3ॸRü yemaca۳x ga Saraí rü Abráüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Dücax, Pa Chomücüx, Cori ya Tupana rü tama nanaxՓa۳xe nax chaxãxacüxüۡ. Rü ngeۡmaca۳x cumaxã nüxüۡ chixu nax

16

1ॸRü

24 ͑ǣɥ̲ի%Ëӕ̲իüۡxüۡ i ngŕma chauxüۡtaxüۡ i Agá. Rü bexmana ngŕ̲Փҡ ËȍΎիü‫ۡڟ‬ nangexma i chaunegü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü Abráüۡ rü Saraíaxüۡ‫ ڟ‬nanayaxu ga yema namaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Rü yexguma ga Saraí rü yema Equítuanecüã۳x ga Agáca۳x ica rü Abráüۡ͑͑ǣɥիüۡ imu naxma۳xüۡ. Rü marü 10 ga taunecü Canaáüۡ͑ľՓ nayexmagü ga yexguma yema ngupetügu. 4ॸRü yexguma ga Abráüۡ rü Agámaxã namaxüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬ixãxacü. ͮҡӥфӥֆľիǣӕ̲͑ǣɥǣӥyacua۳xãchigu ga nax naxãxacüxüۡ фӥ͑ǣɥфӥËȍɗӡrape۳իľՓ ͑ǣɥǣӥɞɗфӥҡфӥҡ̲͑ǣɥфӥËȍɗӡфǣ ɗիɥ͑ӥËȍüۡ. 5ॸRü yemaca۳x ga Saraí rü Abráüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —æӕǣǣӕ͑ɗիɥɗ kǣ ɗҡ̲Ëȍӕǣ͑իɥ͑ӥիüۡ фӥ͑ǣɥǣӥ ínataxüۡ. æȍΎ̲ҡ̲͑ɗիɥǣËӕի͑ ͑ǣɥիüۡ chamuxüۡ rü ñu۳xma nax naxãxacüxüۡ rü choxüۡ irüyexerachaüۡ. Rü æΎфɗֆҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիüۡ ixucü rü ҡľիŃǣǣӕֆɗիɥիüۡ nax ngŕma ngupetüxüۡ rü cugagu rüe۳xna chaugagu —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 6ॸRü yexguma ga Abráüۡ rü ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Dücax, cuxme۳իՓɗ͑ǣľի̲ɗngŕma cuxüۡtaxüۡ. ¡Rü cuma cunaxՓa۳xexüۡ%Ëӥ̲͑ǣɥ̲ի% naxü! —ñanagürü. Rü yexguma ga Saraí rü inaxügü ga Agáxüۡ nax yama۳xüۡüۡxüۡ. Rü yemacha۳իՓǣkǣ фӥĀӥիՓɗֆիӡ. 7ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣҽӕЙ͑фӥΎфľфӥ ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü ínachianexüۡgu ͑ǣɥիüۡ nangau naxüۡtagu ga guma ¡ɗфՓľǣËȍɗ͑ľիüۡ ǣæȍәՓĀիüۡ ga ̲͑ËӥՓՓֆľի̲Ëӥ. 8ॸѠӥ͑ǣɥի͑ ͑Ëфӥ͑ǣɥիüۡ ñanagürü: —¿Pa Agá i Saraíxüۡtaxüۡx, ͑ǣľիҡ ͑ľËӕիӡфӥ͑ǣľիҡ  Ëӕիӡɗ͖u۳xmax? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ rü inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —æȍɗիӡ ͑ǣɥի͑ɗËȍΎфӥËȍɗӡфɗґфɞ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ16ٍॷ17

25 —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 9ॸRü yexguma ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —‫ؽ‬æӕфӥËȍɗӡraca۳x ͑ҡ ľǣӕфӥ͑ǣɥǣ͑իɥ͑ӥɗǣӕիüۡma i ta۳xacü i cuxüۡ namuxüۡՓ! —ñanagürü. 10ॸѠӥ͖͑ǣӥфӥҡ͑ǣɥիüۡ: —Rü tá yexera chayamuxŕxŕ i cutaagü rü ngŕmaãcü ĀӥիՓҡիӕËӥфӥՓҡľիŃҡֆիӕǣӥ. 11ॸÑu۳xma rü cuxãxacü rü yatüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. Rü Ismaégu tá cunaxüéga, erü Cori ya Tupana rü marü nüxüۡ nacua۳x i ngŕma guxchaxüۡ i cuxüۡ üpetüxüۡ —ñanagürü. …… 13ॸѠӥֆľիǣӕ̲ֆľ̲ĀիӡËӥã۳xmaxã yadexa۳իǣӕՓľ͑фӥkǣ фӥ ͑ǣɥǣӥ̲ի%ҡ̲͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Tupana ya choxüۡ ĀӕËӥ͑ɗիɥ. ѠӥՓΎΎËȍΎիüۡ nax nadauxüۡ rü ñu۳xma rü ta chamaxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. …… 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥk¡фáüۡaxüۡ‫ڟ‬ ixíraxacü ga Agá rü Ismaégu nanaxüéga. 16ॸRü Abráüۡ nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 86 ga taunecü ga yexguma nabuxgu ga Ismaé. Tupana rü Abráüۡmaxã inaxuneta

yexguma Abráüۡ 99 ga taunecü nüxüۡ‫ ڟ‬yexmagu rü Cori ya Tupana naxca۳x nango۳x rü ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ֆ guxüۡŃҡӥՓngŕի̲ËӥËȍɗիɥիüۡ. Rü chanaxՓa۳xe i mea cumaxüۡ i chope۳իľՓ. 2ॸChoma rü tá cumaxã ichaxüga rü tá chayamuxŕxŕ i cutaagü. Rü tá ̲͑ӕիӡËȍɗ—ñanagürü. 3-4ॸRü yexguma ga Abráüۡ фӥՓɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ nanangücuchi. Rü yoxni ga Tupana rü nidexachigüama rü ñanagürü: —Ñaãcü ҡ ͑ɗիɥɗËӕ̲ի%͑իɗËȍիӥǣիüۡ. Rü Ëӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥo۳իɗнӕɗիɥիüۡ i

17

1ॸRü

muxüۡtáma i nachixüۡanecüã۳x i duüۡxüۡgü. ͑ɗիɥɗËӕŃǣ. Rü ñu۳ի̲ËӥфӥՓфӥҡ k¡фáüۡ ͑ɗիɥɗ cuéga erü muxüۡtáma i nachixüۡanecüã۳x i duüۡxüۡgüarü o۳xi tá cuxüۡ Ëȍɗիɥxŕxŕ. 6ॸRü tá chayamuxŕxŕ i cutaagü rü tá ̲͑ӕիӡËȍɗ. Rü ngŕma cutaagü rü muxüۡtáma i nachixüۡanegü nango۳xeۡegۡ ü. Rü ngŕ̲Ëӕҡǣӥҡ͑ӥՓҡ ͑͑ǣľի̲ i ãeۡի۳ ǣËӥǣӥɗիɥǣӥիüۡ. 7ॸRü ngŕma ñu۳xma tá cumaxã rü cutaagümaxã chaxueguxüۡ фӥ͖͑ɗիɥ: “Rü choma rü guxüۡgutáma 5ॸѠӥ̲фӥҡիӡҡ ̲k¡фáüۡ

ËӕфӥҽӕЙ͑ËȍɗիɥфӥËӕҡǣӥфӥ ҽӕЙ͑Ëȍɗիɥ. 8ॸChoma rü cuxna rü nüxna tá chanaxã i guxüۡma i ñaa Canaáüۡane i ñu۳ի̲͑ՓËӕ̲իüۡxüۡ. Rü tá guxüۡǣӕҡ ̲͑Ύфӥ͑͑ľ͑ɗիɥɗ cutaagü. Rü choma rü tá norü Tupana Ëȍɗիɥٚ, ñanagürü. 9-10ॸRü Tupana rü Abraáüۡxüۡ ñanagürü ta: —¡Natürü i cumax rü cutaagü rü guxüۡgutáma peyanguxŕxŕ i ngŕma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ! Rü dücax, chanaxՓa۳xe nax ǣӕի%̲ֆɗֆҡӥիľɗЙľҡ͑ӥՓфӥ ɞЙľՓɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡ- güxüۡ. 11ॸ¡Rü ЙľǣӥɞЙľՓɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡgü! Rü ngŕ̲Փҡ nango۳x nax aixcüma peyanguxŕxŕ i ngŕma yigümaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 12ॸRü ñu۳xmaüۡcüxü rü guxãma ya iyatüxe ya ngexՓaca۳x ixíraxe i Йľҡ͑ӥՓфӥ8 i ngunexüۡ tüxüۡ‫ڟ‬ ngŕի̲ǣӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ɞҡՓɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡ. Rü ngŕxgumarüüۡtama penaxՓa۳xe i ngŕmaãcü penaxü namaxã i guxüۡma i perü puracütanüxüۡ i to i nachixüۡanecüã۳xüۡҡՓnaxca۳x petaxegüxüۡ фӥՓΎΎ͑͑ľǣӥ. 13ॸRü ngŕmaãcü ya guxãma i pema rü perü duüۡxüۡgü, rü chanaxՓa۳xe i pegü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ17ٍॷ18 ɞЙľՓɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡgü. Rü ngŕmaãcü guxüۡǣӕҡ ̲Йľիľ͑ľՓ nango۳x nax aixcüma peyanguxŕŕxüۡ i ngŕma yigümaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 14ॸNatürü ya yíxema tama tügü ɞՓɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡիľфӥ̲͑ľ͑ɗիɥ ɗ͑ΎիҡËӥ̲Йľǣӥҡ͑ӥՓҡӥիüۡ ípeta۳xüchi erü tama tayanguxŕxŕ i ngŕma yigümaxã ixunetaxüۡ —ñanagürü. 15ॸRü Tupana rü Abraáüۡxüۡ ñanagürü ta: —Rü ngŕma cuxma۳x i Saraí, rü marü ҡիӡҡ ̲ngŕ̲͑ɗիɥɗ͑ǣɥŃǣ. Rü ñu۳xmaüۡËӥիӥфӥґ фҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣɥŃǣ. 16ॸRü choma rü tá mexüۡ ͑ǣɥ̲ի% chaxuegu rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬ixãxacü. Rü aixcüma ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ǣɥիüۡ charüngüۡxeۡe.ۡ Rü muxüۡma i nachixüۡanegüarü no۳xeۡ ҡ ɗֆɗիɥ. Rü ngŕ̲͑ǣɥҡǣӥфӥɥ͑ľǣӥфӥ ãeۡի۳ ǣËӥǣӥҡ ͑ɗիɥǣӥ—ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga Abraáüۡ фӥՓɗիӥ̲ӥ͑ľǣӕ nanangücuchi. Natürü nüxüۡ nacugüãcüma nügüãŕՓ͖͑ǣӥфӥ: “¿Eۡ۳ի͑Փӥիɗֆֆҡӥֆ100 ya taunecü nüxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmacü rü tá naxãxacüxüۡ nax ЙЙ ֆɗիɥիüۡca۳x? ¿Rü Sára rü tá naxãxacüxüۡ nax marü 90 ya taunecü ͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmaxüۡ?͖ٚիüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣ naãxŕՓ. 18ॸRü yexguma ga Abraáüۡ rü Tupanaxüۡ ñanagürü: —Chierü mexüۡ Ismaémaxã cuxueguxgu —ñanagürü. 19ॸRü Tupana nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Abraáüۡx, ɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü cuxma۳x i Sára rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬ixãxacü. Rü cuma rü Ichaágu tá cunaxüéga. Rü ֆɗ̲Փҡ ͑ɗ͑ǣӕǣֆľ̲Ëӕ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, rü ngŕmaãcü tá guxüۡgutáma nüxüۡ charüngüۡxeۡe ۡ i nataagü. 20ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ta i Ismaéca۳x rü marü

26 cuxü‫ ۡڟ‬Ëȍիɥ͑ӥфӥֆɗ̲ фӥҡ ҡ̲ľիüۡ namaxã chaxuegu. Rü tá nüxüۡ charüngüۡxeۡe ۡ ͑իֆ̲ӕիӡËȍɗիüۡca۳x i naxacügü rü nataagü. Rü yimá Ismaé tá ͑ɗիɥɗ͑͑ҡӥɗ12 i ãeۡx۳ gacügü i poraexüۡ. Rü nataagümaxã tá ichanachixŕxŕ i Փӥիɗɗҡիüۡ i nachixüۡane. 21ॸNatürü yema chorü uneta ga cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ rü tá ichayadaxŕxŕ ͑Փֆ cune ya Ichaá i cuxma۳իɗґ ф͑ǣɥ͑ľֆ domarüü۳xcü ya tauemacügu tá bucü i nai ya taunecügu —ñanagürü. 22ॸRü yexguma marü nüxüۡ nachauxgu ga Abraáüۡmaxã nax yadexaxüۡ ga Tupana, rü Abraáüۡ͑͑ɗիӡǣËȍɗ. 23ॸRü yematama ngunexüۡǣӕ͑ɗիɥǣk¡фáüۡ ga nane ga Ismaéxüۡ ɞ͑Փɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta ɞ͑͑Փíüۡcha۳xmüüۡpe۳xechira- üۡgü ga guxüۡma ga norü puracütanüxüۡ ga naxüۡtagu buexüۡ rü guxema tümaca۳x nataxexe. Rü yemaacü guxãma ga yatüxe ga nachiüۡՓֆľի̲ǣӥľǣ͑ӥիüۡ‫ڟ‬ puracüexe rü tüxüۡ ɞ͑Փíüۡcha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡ yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. …… Tupana rü Abraáüۡmaxã inaxuneta rü tá nüxüۡ‫ ڟ‬nangexma ya wüxi ya nane

18

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

meama tocuchigu rü Cori ya Tupana rü Abraáüۡca۳x nango۳x ga MáüۡфľфӥËѸҡ ͖͑ľËӥՓǣֆľիǣӕ̲ napataa۳իՓ͑ҡΎֆ͑ľǣk¡фáüۡ. 2ॸRü nadaunagü ga Abraáüۡ rü nüxüۡ nadau ga tomaepü۳x ga duüۡxüۡ ga nape۳xegu ËȍɗǣӦիüۡ. Rü yexguma ga nüma rü inachi rü paxa naxca۳ի͑ɗիӡфӥnape۳xegu Փɗիӥ̲ӥǣӕ͑͑͑ǣӥËӕËȍɗ. 3ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ18

27 ñanagürü: —Pa Corix, cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ rü taxӢ ɗֆիҡËӥ̲ɞнӕɗիӡիüۡ. 4ॸRü ngŕxguma cuxü‫ ۡڟ‬namexgu rü tá íxraxüۡ i dexáca۳x íchaca nax pegü piyauxgücutügüxüۡca۳x. ¡Rü nua castáñapechitagu paxaãchi perüngüۡgü! 5ॸRü ñu۳ի̲͑ի͑ӕËȍΎЙҡՓ pengugüxüۡ, rü tá pexüۡ chachibüexŕxŕ nax ngŕmaãcü peporaexüۡca۳իɗ̲͑Փ ľǣɗЙľիɥիǣӕ—ñanagürü. Rü nümagü nanangãxüۡ: —Marü name —ñanagürügü. 6ॸRü yexguma ga Abraáüۡ rü napatagu nangaxi rü naxma۳x ga Sáraxüۡ ñanagürü: —¡Paxa, Pa Ngex, rü 20 i quíru i mexechixüۡ i arína ta nayaxu, фӥЙӡҡ͑իӥ! —ñanagürü. 7ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣk¡фáüۡ фӥՓΎËЙӦիüۡՓ naña. Rü naxca۳x nadau ga yema rümemaexüۡ ǣՓΎËիËӥ. ѠӥՓӥիɗǣ norü puracütanüxüۡxüۡ namu, rü nüma rü paxa nanaxü ga yema õna. 8ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga Abraáüۡ rü yema duüۡxüۡgü ga naxüۡҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡna nanaxã ga quésu rü léche. Rü nüma rü ínamemare ga nüxna nax naxããxüۡ ga ta۳xacü ga nanaxՓa۳xegüxüۡ ga yexguma castáñatüüۡՓ͑Ëȍɗ¡ӥľֆ͑ľ. 9ॸRü yexguma marü yangugügu ga nax nachibüexüۡ, rü Abraáüۡna nacagüe rü ñanagürügü: —‫ͮع‬ǣľËӥɗֆɗիɥɗcuxma۳x i Sára? —ñanagürügü. Rü nüma nanangãxüۡ: —Ngéa chauchiüۡՓ ingexma —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Փӥիɗǣֆľ̲͑իüۡҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡ rü ñanagürü: —ͮɗֆҡӕ͑ľËӥǣӕфӥՓľ͑ cuxüۡҡǣӕҡ Ëȍ͑իӡ͑ľ, rü ngŕxguma i cuxma۳x i Sára rü tá marü ixíraxacü —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣґ ффӥֆΎի͑ɗ bexma nüxüۡ ɗիɥ͑ӥǣֆľ̲Ëӥ͑ի yadexaxüۡ, ֆľфӥ͑ǣɥ̲фӥ¡ľի̲

Abraáüۡca۳իՓľǣӕɗËȍɗǣɥã۳իՓ. 11ॸNatürü ga nüma ga Abraáüۡ rü naxma۳x ga Sára rü marü nayae. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣґ ффӥ ̲фӥ͑ǣɥի͑ɗ͑ֆфӥիΎǣ͑ի ͑ËȍɗիľՓľիüۡnexüۡ. 12ॸRü yemaca۳x ga ґ ффӥҡ̲ֆի̲͑͑ի%ɗիɥ͑ӥǣ nax nacugüxüۡ, yerü ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ: “¿Ñuxãcü tá ichaxãxacüxüۡ, erü choma rü chaute rü marü tayaexüchi?͖ٚիüۡgu ɗфӥիɥ͑ӥǣ͑ǣɥ%xŕՓ. 13ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Abraáüۡxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ ͑ǣɥիüۡ‫͑ ڟ‬ի%ӡËȍɗǣɗґ ф? ¿Eۡ۳xna tama iyaxõ rü tá nax naxãxacüxüۡ ɗՓΎΎ͑ի͑ֆիӥËȍɗËȍɗфŃիüۡ? 14ॸ¿Eۡ۳xna nangexma i ta۳xacü i Cori ya Tupanaaxüۡ‫ڟ‬ guxchaxüۡ nax naxüãxüۡ? Rü nai ya taunecügu rü aixcüma tá nuxã cuxüۡtagu Ëȍ͑իӡ͑ľ. Rü ngŕxguma i Sára rü tá marü ixíraxacü —ñanagürü. 15ॸNatürü ga Sára rü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕфӥɗ̲ӕüۡ rü iyaxãxchaüۡ ͑ի͑ǣɥիüۡ‫͑ ڟ‬ի%ӡËȍɗǣիüۡ. Rü yemaca۳ի͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ҽ̲͑ɗիɥɗ chacugüchiréxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Natürü ͑ӥ̲ǣæΎфɗфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕmáacüx, nüxüۡ chacua۳xama nax cucugüxüۡ —ñanagürü ͑ǣɥիüۡ. Abraáüۡ rü Tupanana nachogü nax tama napoxcuãxüۡca۳x ga Chodóma rü Gomóra

yexguma ga yema duüۡxüۡgü ga AbraáüۡxüۡҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡ, rü inachigü rü 16ॸRü

ɗ͑իɥ%ËȍɗǣæȍΎĀΔ̲Փ̲͑ի ͑իɥիüۡ. Rü Abraáüۡ rü paxaãchi ínayaxümücü. 17ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Name ͑ɗիɥɗk¡фáüۡmaxã nüxüۡ chixu i ngŕma tá chaxüxüۡ. 18ॸƄфӥ͑ӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ o۳իɗɗՓӥիɗɗ͑Ëȍɗիüۡane i taxüۡ rü poraxüۡ. Rü marü namaxã chanaxuegu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ18

28

nax nagagu tá nüxüۡ charüngüۡxeۡexۡ üۡ i guxüۡtáma i nachixüۡanegü i ñoma i ͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ. 19ॸRü chomatama

guxãarü maxüۡmaxã icucuáxüۡ ¿rü tama eۡx۳ na i ngŕma 50 i mea maxŕxüۡgagu nüxüۡ icurüngümaxüۡ nax cunada۳i ۳xãcuxüۡ

marü chanayaxu nax nanegümaxã rü nataagümaxã nüxüۡ yaxuxüۡca۳x i ngŕma chorü mugü nax nümagü i nataagü naga ͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x rü mexüۡ naxügüxüۡca۳x nax ngŕmaãcü choma chayanguxŕŕxüۡca۳x i guxüۡma ga yema namaxã nüxüۡ chixuxüۡٚ, ñaxüۡgu ͑фӥիɥ͑ӥǣҽӕЙ͑. 20ॸRü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Abraáüۡxüۡ ñanagürü: —Ngŕma duüۡxüۡgü i Chodómacüã۳x rü Gomóracüã۳x, rü nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥɗ͑Ëȍɗǣ nax nachixexüchixüۡ rü poraãcü pecádu ‫ ڟ‬a naxügüxüۡ. 21ॸRü ngeۡmaca۳x tá ngŕm Ëȍիӡ͑իɞËȍֆĀӕիüۡca۳x rü aixcüma ֆɗիɥɗЙΎф%ËӥËȍɗիľիüۡ naxügüxüۡ ngeۡma chomaxã nüxüۡ yaxugüexüۡrüxüۡ, rü ngŕmaãcü tá nüxüۡ chacua۳x —ñanagürü. 22ॸRü taxre ga yema duüۡxüۡgü rü yoxni ɗ͑իɥ͑իæȍΎĀΔ̲Փ͑իɥիüۡca۳x. Natürü ga Abraáüۡ rü Cori ya Tupanamaxã yexma nayachigüãchitanü. 23ॸRü naxca۳ի͑ɗիӡфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ naca rü ñanagürü: —¿Cunada۳i ۳xüۡ tá ta i ngŕma duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ Փӥիɗǣӕ namaxã i ngŕma chixexüۡ ügüxüۡ? 24ॸRü ngŕxguma chi nangexmagu i 50 i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ ͑Փֆֆɗ̲ ɥ͑ľ‫ع‬фӥËȍɗËӕ͑Āɗ̲իüۡ rü ҡիӡËȍɗ̲͑ӥիüۡ cungechaüۡxüۡ i ngŕma ɥ͑ľËӥã۳x nagagu i ngŕma 50 i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ? 25ॸCha۳u۳xca۳x rü tama name nax cunada۳i ۳xüۡ i ngŕma mea maxŕxüۡ i duüۡxüۡǣӥՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ɗ ngŕma chixexüۡ ügüxüۡ, ñoma chi guxüۡma naxügüxüۡrüxüۡ i ngŕma chixexüۡ. ѠӥҡիӕËӥфӥՓ̲ngŕma cuxü erü tama ngŕ̲ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥ. ѠӥËӕ̲͑ɗիɥɗ

ֆֆɗ̲ɥ͑ľ? —ñanagürü. 26ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Abraáüۡxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma chi yima Chodómaarü ɥ͑ľՓ͑ӥիüۡ ichayangauxgu i 50 i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ, rü ngŕmagagu ҡիӡҡ ̲Ëȍ͑ЙΎիËӕľɗngŕma ɥ͑ľËӥã۳x —ñanagürü. 27ॸNatürü ga Abraáüۡ фӥՓľ͑իфӥ͑ӥի͑͑Ë̲фӥ ñanagürü nüxüۡ: —¡Choxüۡ nangechaxüۡ nax cuxna chicachigüamaxüۡ! Erü cuma фӥҽӕЙ͑нӕɗիɥфӥËȍΎ̲фӥՓӥիɗɗ duüۡxü̲ۡфľËȍɗիɥ. 28ॸNatürü ngŕxguma chi tama mea yanguxgu i 50Փ͑ի nanguxüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ, rü chi 45 icatama i mexüۡ i duüۡxüۡgü ngŕxmagu ¿rü ngŕma nax tama mea 50Փ͑͑ǣӕիüۡca۳x rü tá cunapoxcuxüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľ? —ñanagürü. Rü Cori ya Tupana nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma ‫ ڟ‬a chi 45 i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ ngŕm ichayangauxgu, фӥҡիӡҡ ̲ chanapoxcu —ñanagürü. 29ॸNatürü ga Abraáüۡ фӥՓľ͑իфӥ͑ӥի͑͑Ë̲фӥ ñanagürü: —¿Natürü ngŕxguma chi 40 icatama ngŕxmagu? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma 40 ca۳իфӥҡիӡҡ ̲ chanapoxcue —ñanagürü. 30ॸNatürü ga Abraáüۡ фӥՓľ͑իфӥҽӕЙ͑͑ nicachigü rü ñanagürü nüxüۡ: —Cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ nax tama chomaxã cunuxüۡca۳x naxca۳x i ngŕma nax yexüۡcürü cuxüۡ ËȍËȍɗիľՓľիüۡ ¿natürü ngŕxguma chi 30 icatama ngŕxmagu? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana nanangãxüۡ rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ18ٍॷ19

29 ñanagürü: —Woo 30 i duüۡxüۡgü i mexüۡ ngŕի̲ǣӕфӥҡիӡҡ ̲Ëȍ͑ЙΎիËӕ —ñanagürü. 31ॸNatürü ga Abraáüۡ rü nüxüۡ nica۳ax۳ üۡchigüama, rü ñanagürü: —Pa Corix, marü changupetüxüchiama nax cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ ¿natürü ngŕxguma chi 20 icatama i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ ngŕxmagu? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma 20 i mea maxŕxüۡgagu rü ҡիӡҡ ̲Ëȍ͑ЙΎիËӕֆֆɗ̲ɥ͑ľ —ñanagürü. 32ॸNatürü ga Abraáüۡ rü Փľ͑͑ӥի͑͑Ë̲фӥ͖͑ǣӥфӥ: —Pa Corix ¡taxӢ i chomaxã cunuxüۡ! ͵ӕիɗËՓľ͑Ëӕի͑ËȍËիËȍüۡ, rü ngŕ̲Փľ͑фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲Ëӕիüۡ ËȍËȍɗիľՓľ. ¿Rü ta۳xacü chi cuxüxüۡ i ngŕxguma 10 icatama i duüۡxüۡgü i mea maxŕxüۡ ngeۡxmagügu? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: —Ngŕma 10ǣǣӕфӥҡիӡҡ ̲ Ëȍ͑ЙΎիËӕֆֆɗ̲ɥ͑ľ—ñanagürü. 33ॸRü yexguma marü Cori ya Tupana nüxüۡ rüchauxgu ga Abraáüۡmaxã nax yadexaxüۡ фӥɞ͑ɗիӡ. Rü nüma ga Abraáüۡ rü napataca۳x natáegu. Tupana nayagu ga Chodóma rü Gomóra

19

1ॸRü

yexguma marü nachütachaxüۡgu rü yéma æȍΎĀΔ̲фӥɥ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥǣֆľ̲ taxre ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ i ĀիӡËӥã۳x. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥɥã۳իՓ narüto ga Lox ga ngextá duüۡxüۡgü íngutaque۳xexüۡՓ. Rü yexguma yema taxre ga duüۡxüۡgüxüۡ nada۳u۳xgu, rü inachi ga nax nayauxãxüۡca۳x. Rü nape۳xegu Փɗիӥ̲ӥǣӕ͑͑͑ǣӥËӕËȍɗ. 2ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Corigüx, rü choma nax perü duüۡxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ rü pexna chaxu

‫ ڟ‬a tá nax chauchiüۡgu pepegüxüۡ. Rü ngŕm pegü piyauxgücutügü, rü marü name i moxüۡ pa۳ի̲̲ɗЙľիɥ%Ëȍɗ—ñanagürü. Natürü nümagü rü nanangãxüۡ rü ñanagürügü: —Tamoxŕxüۡchi, rü nuxã ɥã۳xtügumare tá tapegü —ñanagürügü. 3ॸNatürü nüma ga Lox rü nüxüۡ nica۳ax۳ üۡchigüama, rü yemaca۳x ga ͑ӥ̲ǣӥфӥĀӥիՓ͑ǣ͑իɥ͑ӥľ͑ի ͑ЙҡՓ͑իɥիüۡca۳x. Rü yexguma ɥЙҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü Lox rü norü õna ga mexüۡ namexeۡxeۡ. ѠӥЙӡǣ͑ǣľфӥ pu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡ ta naxü. Rü nümagü ga yema naxüۡҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡ rü nachibüe. 4ॸѠӥֆľիǣӕ̲ҡӡҡyachocu۳xgu, rü ֆŃ̲͑իɥǣǣӕիüۡma ga Chodómacüã۳x ga yatügü. Rü ngextü۳xüxüۡǣӥՓɗ͑իӥǣӥ rü ñu۳xmata iyaxüۡՓ͑͑ǣӕ. Rü nüxüۡ ínachoeguãchi ga guma Loxpata. 5ॸRü aita naxüeãcüma Loxna nacagüe rü ñanagürügü: —¿Ngexüۡǣӥ͑ɗիɥɗngŕma yatügü i ngeՓa۳ի͑ӕËӕЙҡՓ ngugüxüۡ? ¡Rü ínamuxüۡ, erü namaxã tamaxŕchaüۡ! —ñanagürügü. 6-7ॸRü ֆľիǣӕ̲ǣ̞Ύիфӥɞ͑իӡիӡǣ̲͑ի% nax yadexaxüۡ natürü meama naxcha۳իՓ͑͑Փ%իҡǣ͑Ύфӥɥã۳x. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Chomücügüx ¡taxӢ i ta۳xacürü chixexüۡ pexügüxüۡ! 8ॸDücax, choma rü choxüۡ‫ ڟ‬ingexma i taxre i chauxacü i taguma yatüxüۡ cua۳xcü. Rü ngŕ̲ҡ Йľի͑͑ǣɥիüۡ chamugü nax pema penaxՓa۳xexüۡ ͑ǣɥ̲ի%Йľիӥիüۡca۳x. Natürü tama chanaxՓa۳xe nax ta۳xacürü chixexüۡ namaxã pexü i ñaa taxre i yatügü i nüxna chaxuxüۡ ͑ի͑ӕËȍΎЙҡՓ nangugüxüۡ —ñanagürü. 9ॸRü yexguma ga nümagü rü Loxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürügü: —‫ؽ‬ʊիӡǣËȍɗɗngŕma! ¿Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ19, 21 ñuxãcü i cuma nax to i nachixüۡanecüã۳x нӕɗիɥիüۡ rü nua toxüۡ cuyamuchaüۡxüۡ? Rü ñu۳xma rü ngŕma taxre i nua toxna quinuxuxüۡarü yexera tá cumaxã taxü —ñanagürügü. Rü yexguma rü Loxna nayuxgü nax ɥã۳xgu napogüexüۡca۳x. 10ॸNatürü nümagü ga yema taxre ga ĀիӡËӥã۳իǣ̞ΎիЙҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡ rü nachiüۡgu nanayauxcuchigü, rü ñu۳իӡËȍɗ ͑͑Փ%իҡǣɥã۳x. 11ॸRü nayangexetügüxŕxŕ ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü ga ɥã۳իҡӥՓֆľի̲ǣӥիüۡ, rü yema ingextü۳xüxüۡՓɗ͑իӥǣӥ͖u۳xmata yema iyaxüۡՓ͑͑ǣӕ. Rü yemaacü ĀӥիՓ͑ɗЙľ̲фľǣ͑իɥã۳xca۳x nadaugüxüۡ. 12ॸRü yexguma ga yema taxre ga orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü Loxna nacagüe rü ñanagürügü: —¿Nangemaxüۡ i togü i cutanüxüۡgü i ͑ә̲Āɥ͑ľՓ? ¡Rü ngŕxguma chi nangexmagu ya cunegü rüe۳xna cuxacügü rüe۳xna cuxã۳xtegü rü ínagaxüۡ i ͑ӕՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ɗǣӕիüۡma i ta۳xacü i cuxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmaxüۡ ֆĀɥ͑ľՓ, rü yáxüۡՓ̲͑ի%͑իӡ! 13ॸErü tá tayagu ֆĀɥ͑ľ. Erü Cori ya Tupana rü ̲фӥҡ̲ֆի̲͑͑ի%͑իɥ͑ӥɗ͖ duüۡxüۡǣӥɗĀɥ͑ľՓmaxŕxüۡ, rü ngeۡmaca۳x toxüۡ namu nax tayaguxüۡca۳x —ñanagürügü. 14ॸRü yexguma ga Lox rü naxüۡҡՓ͑իӡǣֆľ̲͑իã۳xtegüchaüۡ ɗիɥǣӥիüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Ipechigü rü ípechoxüۡ i nua! Erü Cori ya Tupana фӥҡ ͑ֆǣӕֆĀɥ͑ľ—ñanagürü. Natürü ga yema naxã۳xtegüchaüۡ ɗիɥǣӥիüۡ rü tama aixcüma nayaxõgü ga yema namaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. 15ॸRü yema marü nax yangunechaüۡxüۡ, rü Loxüۡ napaxagü ǣֆľ̲ҡիфľǣĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruüۡgü. Rü ñanagürügü: —¡Paxama,

30 inachi rü tüxüۡ iga ya cuxma۳x rü ngŕma taxre i cuxacügü ega cumáxchaxüۡgu ngŕիǣӕ̲ҡֆǣӕիǣӕֆĀɥ͑ľ! —ñanagürügü. 16ॸNatürü ga Lox rü nanuxcüãxŕ, rü yemaca۳x ga yema taxre ǣĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruüۡgü rü naxme۳x nayayauxãchigü rü namaxã nixü, yerü Cori ya Tupanaaxü‫ۡڟ‬ nangechaüۡtümüxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta ga guxema naxma۳x rü naxacügü rü tüxüۡ ínamuxüۡ ǣǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑իҡ̲ tayuexüۡca۳x. 17ॸRü yexguma marü guma ɥ͑ľфӥֆ իüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, фӥՓӥիɗ ǣֆľ̲ĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruxüۡ rü ñanagürü: —¡Iña nax tama peyuexüۡca۳x! ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲ËӕǣӥɞнӕɗĀӕфӥ taxuca۳xtáma icuyachiãchi i nua! ¡Rü yéa ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ͖͑ľǣҡ̲ cuyuxchaxüۡgu! —ñanagürü. …… 24ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Chodóma rü Gomóraétügu üxüema ga asúfremaxã ãéüۡxüۡ nayixeۡxeۡ. 25ॸRü ֆľ̲Ëӥɞ͑͑ǣӕǣǣӕ̲ɥ͑ľǣӥ Փӥիɗǣӕ̲͑ի%ǣǣӕիüۡma ga duüۡxüۡgü ga yéma maxŕxüۡ rü yema nanetügü ga yéma rüxügüxüۡ. 26ॸNatürü guxema naxma۳իǣ̞Ύիǣ͑Փľ̲͑ľ͖իľ, rü tügü ítidau rü yexgumatama yuxcürapütaxüۡ tanacaxichi. …… Ichaáarü buxchiga

21

1ॸRü nüma ga Cori ya Tupana фӥֆľ̲͑ǣɥ̲ի%͑ӥիüۡ yaxuxüۡ%Ëӥґ фǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ, rü nayanguxŕxŕ ǣֆľ̲͑ǣɥ̲ի% naxueguxüۡ. 2ॸRü yemaacü ga Sára rü ixãxacü nüxü‫ ۡڟ‬ga Abraáüۡ ga yexguma marü yaxguã۳իֆɗիɥիǣӕ. Rü gumatama

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ21

31 tauemacü ga Cori ya Tupana nagu unetacügu nabu. 3ॸRü nüma ga Abraáüۡ rü Ichaágu nanaxüéga ga guma nane ga ґ фՓüۡcü. 4ॸRü yexguma 8 ga ngunexüۡ nüxüۡ‫ ڟ‬yexmagu ga nax naxíraxüۡ, rü Abraáüۡ ɞ͑͑Փɞecha۳xmüüۡpe۳xechiraüۡ yema Tupana namuxüۡrüxüۡ. 5ॸRü Abraáüۡ rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 100 ga taunecü ga

ngŕma Sára cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ! Erü cutaagü ga cumaxã chaxueguxüۡ rü ʊËȍ Փҡ ͑ɗիɥɗ͑ľ͑իɥիüۡ. 13ॸNatürü ngŕma cuxüۡtaxüۡ ͑ǣɥ͑ľՓфӥҡ  ichanachigüxŕxŕ ɗՓӥիɗɗҡիüۡ i duüۡxüۡgütücumü, ľфӥËӕ͑ľ͑ɗիɥ —ñanagürü ga Tupana. 14ॸRü moxüۡãcü ga pa۳xmamaxüۡchi rü Abraáüۡ rü Agána

yexguma Ichaá ixíraxgu. 6ॸRü yexguma ǣґ ффӥ͑ǣɥ%xŕՓ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: “Tupana choxüۡ nataãxŕxŕxŕ. Rü guxãma ya nüxüۡ cua۳xgüxe nax chaxãxacüxüۡ фӥҡ ՓӥիɗǣӕËȍΎ̲ի% tataãxŕgü. 7ॸ‫ع‬ҽľիŃ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡ ga Abraáüۡaxüۡ‫ ڟ‬tá nax chaxãxacüxüۡ? Natürü marü nüxü‫ ۡڟ‬chaxãxacü i ñu۳ի̲ɗՓΎΎ nax marü nayaxüchixüۡ ɗ͑ӥ̲իٚ, ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥǣ͑ǣɥ%xŕՓ.

͑͑ի%ǣЙӡфӥĀľի ǣ naxcha۳xmüüۡgu ibacuchixüۡ. Rü kǣ Ńҡӥǣӕ͑͑͑ӕǣӥфӥֆľ̲Ëӥ͑ǣɥ͑ľ ǣʊѸ̲Ń̲ի%͑ǣɥիüۡ nimu. Rü yéma ͑ǣӥфӥ͑ľՓɗիӡ̲фľǣËȍɗ͑ľիüۡ ga ´ľËȍŃ¡Փ. 15ॸRü yexguma nagu۳xgu ga Āľի фӥǣӕ̲͑ǣɥ͑ľфӥՓӥիɗǣ naitüüۡgu inamu. 16ॸRü norü yáxüۡՓիӥф iyarüto, yerü tama nüxüۡ idauxchaüۡ ga ͑ǣɥիüۡtama nax nayuxüۡ. Rü yexguma yéma nato۳իǣӕфӥǣӕ̲͑ǣɥ͑ľфӥ inanaxügü ga nax naxaxuxüۡ. 17ॸNatürü ga Tupana rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣǣӕ̲ bucü ga nax naxaxuxüۡ. ѠӥՓӥիɗǣ ĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruxüۡ фӥĀիӡՓ Agána nacagü rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü cuxüۡ nangupetü, Pa Agáx? ¡TaxӢ i cumuüۡxüۡ! Erü Tupana rü marü nüxüۡ

kǣ фӥ͑ǣɥ͑ľǣʊѸ̲Ń̲ի% íita۳xüchi ga Abraáüۡpatawa 8ॸRü

ga õxchana ga Ichaá rü niyachigü, rü nayamaiegü. Rü yema ngunexüۡgu rü Փӥիɗǣҡիüۡ ga peta naxü ga Abraáüۡ. 9ॸNatürü ga Sára rü nüxüۡ idau ga Ichaágu nax yadauxcüraxüۡxüۡ ga Ismaé ga Abraáüۡ nane ga Agá ga Equítuanecüã۳իՓüۡcü. 10ॸRü yexguma ga Sára rü Abraáüۡmaxã nüxüۡ iyarüxu rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Dücax, ɞ̲͑ӕիӡËȍɗɗ ngŕma taxüۡtaxüۡ nanemaxãx! Erü yimá chaune ya Ichaá rü taxuca۳xma i ngŕma taxüۡtaxüۡ nanemaxã nangau i curü ngŕmaxüۡgü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 11ॸRü yema dexa rü poraãcü nüxüۡ‫ ڟ‬nangu۳x ga Abraáüۡ, ֆľфӥ͑͑ľËȍɗǣ͑ɗիɥǣֆľ̲. 12ॸNatürü ga Tupana rü Abraáüۡmaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —¡TaxӢ i cuxoégaãxŕxüۡ naxca۳x ya curü bucü rü ͑ǣɥxca۳x i ngŕma cuxüۡtaxüۡ! ¡Rü naxü i

͑իɥ͑ӥɗ͑Ύфӥիӕֆֆɗ̲ Ëӕфӥ¡ӕËӥɗ ‫ ڟ‬իüۡՓ. 18ॸ¡Inachi rü íyadau ngŕma ínaxãӡ ya yimá bucü, rü naxme۳xgu iyauxãchi! ƄфӥËȍΎ̲фӥ͑Փҡ ichanachixŕxŕ i Փӥիɗɗҡիüۡ i nachixüۡane —ñanagürü. 19ॸRü yexguma ga Tupana rü Agáxüۡ nanaՓe۳իǣՓӥիɗǣЙӕËȍӕ. Ѡӥ͑ǣɥ̲ фӥֆŃ̲ɗիӡ, фӥɗ͑իӥ%Ëӕǣֆľ̲͑ǣɥфӥ dexáchiüۡ ga naxcha۳xmüüۡnaxca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗinaxaxexŕxŕ ga Ismaé. 20-21ॸRü Tupana rü nüxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ ga guma bucü. Rü nüma rü niyachigü. Rü chianexüۡ ga Paráüۡgu nanapexüۡtanüane. Rü meama maxgütaexüۡ Ëӕ Ëӥ͑ɗիɥ. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ21ٍॷ22 yexguma naya۳xgu, фӥ͑ŃфӥՓӥիɗǣ Equítuanecüã۳xmaxã inaxüxma۳x. …… Tupana rü Abraáüۡarü õxüۡ naxü

22

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣҽӕЙ͑фӥ

Abraáüۡarü õxüۡ naxü. Rü naégamaxã nüxna naca. Rü nüma ga Abraáüۡ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Daxe Ëȍɗիɥ, rü nua changexma —ñanagürü. 2ॸRü Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Íyaga ֆËӕ͑ľֆʊËȍ ֆ͑ӥǣӥ̲ի%ՓӥիɗËËӥ rü poraãcü nüxüۡ cungechaüۡcü! ¡Rü yéa ͅΎфɞ͑ľՓ̲͑ի%͑իӡ! Rü ‫ ڟ‬a cunguxgu rü ngŕxguma ngŕm chanaxՓa۳xe i ngŕxma cha۳u۳xca۳x cuyama۳x rü cuyagu nagu ya yima ma۳իЙӦ͑ľֆËȍΎ̲ҡ Ëӕ̲ի%͑ӥիüۡ chaxunetane —ñanagürü. 3ॸRü moxüۡãcü ga pa۳xmamaxüۡchi rü Abraáüۡ ínarüda. Rü üxüta nadaüۡ nax yemamaxã Tupanaca۳x yaguaxüۡca۳x ga guma nane. Rü ñu۳xmachi nanamexŕxŕ ga norü búru rü ínayaga ga nane ga Ichaá rü taxre ga norü duüۡxüۡ. Ѡӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑իֆľ̲͑ËȍɗËǣ Tupana namaxã ixunetaxüۡՓ͑իӡիüۡca۳x. 4ॸRü yexguma marü tomaepü۳x ga ngunexüۡ ɗֆիӡիǣӕǣk¡фáüۡ, rü yáxüۡgu nüxüۡ ͑Āӕǣֆľ̲͑ËȍɗËǣ͑Փ ͑իӡիüۡ. 5ॸRü yexguma ga Abraáüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Nuxã perücho namaxã i ñaa búru! Rü daa bucü rü ‫ ڟ‬a ËȍΎ̲фӥҡ ֆŃ̲իӥфҡիɥ. Rü ngŕm tá Tupanaxüۡ tarücua۳xüxüۡgü, rü ngŕ̲Փľ͑фӥpexca۳իҡՓΎľǣӕ. 6ॸRü Abraáüۡ nanayauxcüta ga üxü ga Tupanaca۳ի%̲фľҡ ͑Փֆǣӕիüۡ rü ʊËȍ Ńҡӥǣӕ͑͑իӦ͑ǣӥËӥҡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ ͑ǣɥիüۡ ͑ֆիӕǣËӥիËȍɗфӥՓӥիɗǣӥիӥ ga naixüۡne. ѠӥՓӥիɗǣӕǣӕ̲

32 ma۳իЙӦ͑ľՓ͑իɥ. 7ॸNatürü yixcüamaxüۡra rü Ichaá rü nanatüna naca rü ñanagürü: —Pa Papáx —ñanagürü. Rü Abraáüۡ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü cunaxՓa۳xe, Pa Chaunex? —ñanagürü. Rü Ichaá nanatüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Dücax, tüxüۡ‫ ڟ‬nangexma i üxü rü tüxüۡ‫ڟ‬ nangexma ya üxü ya naixüۡne ¿natürü ngexüۡ i ngŕma carnéru i tá iguxüۡ? —ñanagürü. 8ॸRü nanatü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa Chaunex, nüma ya ҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիüۡ cuácü nax nangexmaxŕŕãxüۡ ɗՓӥիɗɗËф͑ŃфӕիËӥ nax naxca۳x yaguxüۡ —ñanagürü. Rü ֆľ̲ËӥՓӥիɗǣӕɗ͑իɥ. 9ॸRü yexguma ͑Փ͑͑ǣӕիǣӕǣֆľ̲͑ËȍɗËǣ Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü Abraáüۡ фӥֆľի̲͑͑իӥǣՓӥիɗǣ͑իüۡnaarü guchica. Rü yemaétügu nananutanü ga üxü. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑͑ľǣʊËȍ իüۡ nina۳i ۳x фӥֆľ̲ӥիӥŃҡӥǣӕ͑͑իӦ͑ǣӥ. 10-11ॸͮҡӥфӥֆľիǣӕ̲ËӥիËȍɗ͑ǣɥիüۡ nayauxgu ga nanexüۡ tá nax yamáxüۡ, rü Cori ya Tupanaarü duüۡxüۡ фӥĀիӡՓ nüxna nacagü rü ñanagürü: —Pa Abraáüۡ, Pa Abraáüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Abraáüۡ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Daxe Ëȍɗիɥфӥ͑ӕËȍ͑ǣľի̲—ñanagürü. 12ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣֆľ̲ĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡TaxӢ i ta۳xacürü chixexüۡ namaxã cuxüxüۡ ya yimá bucü! Erü marü nüxüۡ chacua۳x nax aixcüma Tupanaga Ëӕիɥ͑ӥիüۡ rü tama choxna cunachu۳xu ya ֆɗ̲ Ëӕ͑ľֆ͑ӥǣӥ̲ի%ՓӥիɗËËӥ —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga Abraáüۡ rü nadauegu, rü nüxüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣ carnéru ga nachata۳xcuremaxã chuchuxüۡchapa۳xagu choxüۡ. Rü ínayadau, rü nayayaxu. Rü yema nima۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ22, 24

33 rü nayagu nanechicüxü. 14ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga Abraáüۡ rü nanaxüéga ga yema nachica ñaxüۡmaxã: “Cori ya Tupana rü tüxna nanaxã i ngŕma inaxՓa۳xexüۡٚ, ñaxüۡmaxã. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü ta duüۡxüۡgü nüxüۡ nixu rü ñanagürügü: “Yima ma۳իЙӦ͑ľՓҽӕЙ͑ҡӥի͑͑͑ի% i ngŕma inaxՓa۳xexüۡٚ, ñanagürügü. 15ॸRü yexguma ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳իфӥՓľ͑իфӥ ĀիӡՓk¡фáüۡna nacagü. 16-17ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Dücax, rü Cori ya Tupana rü ñanagürü: “Ngŕma cuxüxüۡՓ nüxüۡ chacua۳x nax aixcüma chauga Ëӕիɥ͑ӥիüۡ, erü tama choxna cunachu۳xu ֆֆɗ̲ Ëӕ͑ľֆ͑ӥǣӥ̲ի%ՓӥիɗËËӥ. Rü ngeۡmaca۳x chauégagutama cumaxã nüxüۡ chixu rü tá poraãcü cuxüۡ charüngüۡxeۡe.ۡ Rü ngŕma cutaagü rü tá chayamuxŕxŕ. Rü ŕxtagüe۳xpü۳x rü naxnücüte۳իľֆҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓ ngŕxmacüe۳xpü۳իҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ̲ӕ. Rü nümagü rü guxüۡgutáma norü uanügüxüۡ narüporamaegü. 18ॸRü cutaagügagu tá ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ charüngüۡxeۡexۡ üۡ i guxüۡma i nachixüۡanegü, erü aixcüma mea chauga Ëӕիɥ͑ӥٚ, ñanagürü cuxüۡ ya Cori ya Tupana —ñanagürü ga yema Tupanaarü duüۡxüۡ. 19ॸRü nüma ga Abraáüۡ rü norü duüۡxüۡca۳ի͑ҡ ľǣӕфӥՓӥիɗǣӕ͑ՓΎľǣӕ nachixüۡՓǣ´ľËȍŃ¡Փ. Rü yexma ͑ɗիɥǣ͑ի%Ëȍɗüۡxüۡ ga Abraáüۡ. …… Abraáüۡ rü norü duüۡxüۡxüۡ namu nax wüxi ga pacüca۳x yadauxüۡca۳x nax Ichaáma۳xruxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x

nüma ga Abraáüۡ rü marü nayaxüchi ga yexguma. Rü Cori ya Tupana rü guxüۡՓ̲ЙΎф%Ëӥ

24

1ॸRü

nüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 2-3ॸѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡ ga Abraáüۡ rü naxca۳x naca ga yema norü duüۡxüۡ ga rüyamaexüۡ ga norü yemaxüۡmaxã icuácü. Rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Choperematüüۡǣӕ͑իӦxme۳x, фӥҽӕЙ͑ֆĀիӡǣӕիüۡ i naane rü ñoma i naanearü yoraégagu chomaxã ɗ͑իӕ͑ľҡфӥҡիӡҡ ̲Ëȍӕ͑ľֆ Ichaáca۳ի͑ǣɥիüۡ ËӕֆǣɗՓӥիɗɗЙËӥɗ ñaa naane i Canaáüۡcüã۳իɗիɥËӥ͑ի naxma۳իֆɗիɥիüۡca۳x! 4ॸNatürü chanaxՓa۳xe i yéa chauchiüۡ͑ľՓËӕիӡ͑իngŕxma chautanüxüۡǣӥҡ͑ӥǣӕ͑ǣɥxca۳x cuyadauxüۡ ɗՓӥիɗɗ͑ǣľ͑իngŕmamaxã naxãmaxüۡca۳x ya chaune ya Ichaá —ñanagürü. 5ॸRü nüma ga guma norü duüۡ rü Abraáüۡxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Natürü ngŕxguma ngŕma nge tama ËȍΎՓľфӥիӡիËȍüۡgu ¿rü ta۳xacü tá chaxüxüۡ i ngŕxguma? ¿Eۡ۳xna cunaxՓa۳xexüۡ ͑իֆľ̲͑͑ľǣ͑Փ ɞËӕիӡիӡիüۡՓËȍ͑ǣիüۡ ya cune? —ñanagürü. 6ॸRü Abraáüۡ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama chanaxՓa۳xe nax ‫ ڟ‬a cunagaxüۡ ya chaune. 7ॸErü yimá ngŕm æΎфɗֆҽӕЙ͑ֆĀիӡǣӕիüۡ i naanearü yora ga chaunatüchiüۡՓфӥ chautanüxüۡфӥ͑͑ľՓËȍΎիüۡ ɞ̲ӕիӡËȍɗËӥ, rü chomaxã inaxuneta nax chautaagüna naxããxüۡca۳x i ñaa naane i ͑ՓËȍ͑ǣľի̲իüۡ. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta rü nümatama ya Cori rü cupe۳xegu tá nayamu i norü orearü ngeruxüۡ i ‫ ڟ‬a ĀիӡËӥã۳ի͑իՓӥիɗֆЙËӥ͑ǣŕm ͑ǣɥիüۡ cuyagaxüۡca۳x i naxma۳xüۡ ya chaune. 8ॸNatürü ngŕxguma chi ngŕma ͑ǣľфӥҡ̲ËӕՓľ͑իӡիËȍüۡgu rü taxuca۳ի̲͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥɗngŕma cuxüۡ chamuxüۡ, erü marü cuyanguxŕxŕ i ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Natürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ24 ‫ ڟ‬a cunaga ya taxuca۳xma tü۳xcüüۡ ngŕm chaune —ñanagürü. 9ॸRü yexguma ga guma norü duüۡ rü norü cori ga Abraáüۡperematüüۡǣӕ͑իӦxme۳x, rü namaxã nüxüۡ nixu rü tá nax yanguxŕŕãxüۡ ga yema namuaxüۡ. 10ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣǣӕ̲͑ΎфӥĀӕüۡ rü ãmarexüۡ nanade ga yema rümemaegüxüۡ ga norü coriarü nga۳xãŕruüۡgü. Rü ínayagagü ga 10 ga norü caméyugü rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑իǣӕ̲ɥ͑ľǣͮËΔիǣ ͅľËȍΎЙΎҡ ̲ɗ͑ľՓֆľի̲͑ľՓ ͑իӡիüۡca۳x. 11ॸRü ñuxre ga ngunexüۡǣӕՓľ͑ֆľիǣӕ̲ nachütachaxüۡǣӕфӥǣӕ̲ɥ͑ľǣ ͮËΔիЙľËȍɗ͑ӥՓ͑͑ǣӕ͑իüۡҡՓǣ ՓӥիɗǣЙӕËȍӕ. Rü guma puchuarü ngaicamagu nanangüۡxeۡxeۡ ga norü caméyugü. Ѡӥֆľ̲Ύф͑ɗիɥǣ ngexüۡǣӥǣӕ̲ЙӕËȍӕՓĀľի Փ͑իɥիüۡ. 12ॸRü nüma ga Abraáüۡarü duüۡ rü inanaxügü ga nax nayumüxŕxüۡ rü ñanagürü: —Pa Tupana ya Chorü Cori ya Abraáüۡarü Tupanax, rü ¡cuxü‫ۡڟ‬ nangechaüۡtümüxüۡ ya chorü cori ya Abraáüۡ, rü ŕcü mea ínanguxuchixŕxŕ i ngŕma naxca۳x núma choxüۡ namuxüۡ! 13ॸRü

dücax, rü ñu۳xma rü daa puchuxüۡtagu charüxã۳u۳ۡx, rü daa ɥ͑ľËӥã۳իɗЙËӥǣӥфӥ͑ӕĀľի Փҡ ɗիɥ. 14ॸRü ñu۳xma rü curü ngüۡxeۡe ۡ chanaxՓa۳xe, rü ngŕxguma dexáca۳x Փӥիɗɗngŕma pacüna chaca۳xgu rü ñaãcü choxüۡ nangãxüۡgu: “¡ƚcü, naxaxe! Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta chayaxaxegüxŕxŕ ɗËӕфӥË̲Ńֆӕǣӥٚ, ñaxüۡmaxã choxüۡ nangãxüۡgu, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chacua۳x nax ngŕma ֆɗիɥիüۡ ɗËӕ̲͑ǣɥիüۡ cuxunetacü naxca۳x ya yimá curü duüۡ ya Ichaá. Rü

34 ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chacua۳x nax cuma rü aixcüma nüxüۡ cungechaüۡxüۡ ya yimá chorü cori ya Abraáüۡ —ñanagürü ga norü yumüxŕՓ. 15ॸRü yexguma tauta nüxüۡ nachauxgu ga nax nayumüxŕx‫ ڟ‬üۡ, фӥ͑ǣɥիüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣЙËӥǣ ֆŃ̲͑ľӡËӥǣ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ ͑ǣɥ%ҡӥǣӕ ͑ǣɥիüۡ ingecü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥѠľ¡ŃËɗֆɗիɥ ga Betuéacü. Rü nüma ga Betué rü Abraáüۡenexeۡ ǣͮËΔի͑͑ľ͑ɗիɥ, rü ͅɞ́Ëɗֆɗիɥǣ͑Ń. 16-17ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ Rebéca rü imechametüxüchi rü taguma ͖ӕիǣӕՓӥիɗǣֆҡӥ͑ǣɥ̲ի%̲͑իüۡ. Ѡӥǣӕ̲ЙӕËȍӕՓɗիӡфӥֆŃ̲͑ǣɥիüۡ ɗիӥ%Ëӕǣ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ. Rü yexguma natáeguchaüۡgu, rü nüma ga guma Abraáüۡarü duüۡ фӥ͑ǣɥxca۳x niña, rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —ЬЬËӥի‫ع‬ҡիӡËȍɗ̲ cuxüۡ‫ ڟ‬namexüۡ ega curü tüۡxüۡՓËȍΎիüۡ cuxaxexŕŕgu i íxraxüۡ i curü dexá? —ñanagürü. 18ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲фӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡ƚcü naxaxe, Pa Corix! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexgumatama naxã۳իǣӕ͑ǣɥիüۡ ica۳i ۳x ga ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ nax naxaxexüۡca۳x. 19ॸRü ֆľիǣӕ̲̲фӥ͑իիľǣӕՓľ͑ǣǣӕ̲ Abraáüۡarü duüۡ, фӥ͑ǣɥ̲ǣѠľ¡ŃËфӥ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Paxa dexá tá chayaxu naxca۳x i curü caméyugü nax nümagü rü ta mea naxaxegüxüۡca۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 20ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ rü paxa yema caméyugüarü axepáüۡgu ͑ǣɥիüۡ ɗ¡%Ëӕǣ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ. Rü mue۳xpü۳իËӥ͑Йի͑Փɗ͖ǣֆľ̲ Āľի ǣЙӕËȍӕՓ͖u۳xmata naxüãcuã ga dexápaüۡ naxca۳x ga guxüۡma ga yema caméyugü. 21ॸRü nüma ga guma Abraáüۡarü duüۡ фӥֆΎի͑ɗ͑ǣɥիüۡ ínangugü yerü nüxüۡ nacuáxchaüۡ rü aixcüma ͑ǣɥ̲ֆɗիɥǣҽӕЙ͑͑ǣɥիüۡ unetacü.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ24

35 22ॸRü

yexguma marü mea naxaxegügu ga yema norü caméyugü, rü nüma ga guma Abraáüۡarü duüۡ rü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥի͑ ͑ǣɥիüۡ ͑ի%ǣՓӥիɗǣ%͑ľфǣ әɗфӕ͑ǣɥxca۳x ga 6 grámu yacü rü ͑ǣɥի̲фüۡՓ͑ǣɥիüۡ nichocuchi. Rü yexgumarüxüۡ ҡ͑ǣɥի͑͑͑͑ǣҡիфľ ga nga۳xcupü۳xme۳xeۡxüۡ ga 100 grámu yaxüۡ ǣՓӥիɗËȍɗǣӥ. 23ॸRü ñanagürü ͑ǣɥիüۡ: —Pa Pacüx ¡chomaxã nüxüۡ ixu фӥҡľիŃËӥнӕɗիɥ! ¿Rü nangemaxüۡ i ͑ËȍɗËɗËӕ͑ҡӥЙҡՓ͑իngŕxma chorü duüۡxüۡgümaxã tapegüxüۡca۳x i ñoma i chütaxüۡgu? —ñanagürü. 24ॸRü ͑ǣɥ̲фӥɗ͑͑ǣ%իüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —æȍΎ̲фӥ͑իËӥËȍɗիɥֆ´ľҡӕŃ. Rü ͅɞ́ËɗֆɗիɥɗËȍΎфӥno۳xeۡ фӥͮËΔի͑ɗիɥ ‫ ڟ‬a tochiüۡՓфӥ ya chorü o۳xi. 25ॸRü ngŕm nangema i nachica nax ngŕxma pepegüxüۡca۳x i ñoma i chütaxüۡgu. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta nayima ya maxŕ i perü caméyugüarü ngo۳xruxüۡ rü maxŕ i paxüۡ i norü caruxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 26ॸRü yexguma ga guma Abraáüۡarü duüۡ rü ‫ ڟ‬ü۳xü rü Tupanaxüۡ yexma nacaxãp nicua۳xüxüۡ. 27ॸRü ñanagürü: —Cumecümaxüۡchi, Pa Cori ya Chorü Cori ya Abraáüۡarü Tupana, erü aixcüma cuyanguxŕxŕ i ngŕma chorü cori ya Abraáüۡmaxã nüxüۡ quixuxüۡ. Erü namaxã cumecüma rü poraãcü nüxüۡ curüngüۡxeۡe ۡ rü ngŕmaãcü natanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ̲ľ choxüۡ cunguxeۡxeۡ—ñanagürü. 28ॸRü ֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ǣѠľ¡ŃËфӥ ͑ǣɥËȍɗüۡՓɗ͖, фӥ͑ǣɥҡ͑ӥիüۡgümaxã nüxüۡ ɗֆфӥիӕǣֆľ̲͑ǣɥիüۡ ngupetüxüۡ. 29ॸͮǣɥ̲фӥ͑ǣɥիüۡ‫͑ ڟ‬ֆľի̲ǣՓӥիɗǣ ͑ǣɥenexŕ ga Labáüۡgu ãégacü. Rü guma ͑ɗիɥǣЙӕËȍӕՓ͖Ëӥ͑իnaxca۳x yadauxüۡca۳x ga guma yatü. 30ॸ֤ľфӥ͑ǣɥիüۡ

͑Āӕǣֆľ̲%͑ľфǣ͑ǣɥի̲фüۡՓ rütucü rü yema ngaxcupü۳xme۳xeۡxüۡgü, rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥҡǣֆľ̲͑ӥիüۡ yaxuxüۡ ͑ի͖ӕիӡ͖իüۡ ga guma yatü. Rü yexguma yéma nanguxgu ga Labáüۡ, rü Abraáüۡarü duüۡca۳ի͑ɗիӡǣֆŃ̲ҡ̲ puchuxüۡҡՓ͑ΎфӥË̲Ńֆӕ̲ի% yexmacü. 31ॸRü ñanagürü: —¡Pa Yatü ya Cori ya Tupana Cuxüۡ Rüngüۡxeۡecۡ üx, rü ËȍΎՓľфӥիӡ! ‫ع‬Ѡӥ͖ӕի%Ëӥ͑ӕի%ɥ͑ľфӥ düxétügu curüxã۳u۳ۡx ega tochiüۡՓ̲фӥ cuxca۳x tanamexŕŕǣӕɗՓӥիɗɗӕËЙӕ͑ի ngŕxma cupexüۡca۳x? Rü ngŕxgumarüxüۡ ta marü tanamexŕxŕ ɗՓӥիɗɗ͑ËȍɗË naxca۳x i curü caméyugü —ñanagürü. 32ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣǣӕ̲k¡фáüۡarü duüۡ фӥ͑Փľ͑фӥիӡ. Ѡӥֆľիǣӕ̲ɥիՓ nangugügu, rü Labáüۡ Ë̲ŃֆӕҡՓ ínananuüۡ ga norü yemaxüۡgü rü ñu۳իӡËȍɗ yema caméyugüxüۡ nachibuexeۡxeۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥĀľի ҡ͑ֆֆիӕ͑ի nügü yayauxgücutügüxüۡca۳x ga Abraáüۡarü duüۡ rü namücügü. 33ॸRü ֆľիǣӕ̲Υ̲͑ի%͑իӦpe۳xegüãxgu, rü nüma ga Abraáüۡarü duüۡ rü ñanagürü: —ҽիӕËӥфӥՓËȍËȍɗ¡ӥľǣҡ̲ pemaxã nüxüۡ chixuxíraxgu i ngŕma pemaxã nüxüۡ chixuxchaüۡxüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga Labáüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü, idexa! —ñanagürü. 34ॸRü yexguma ga Abraáüۡarü duüۡ rü ñanagürü: —Choma rü Abraáüۡarü duüۡ Ëȍɗիɥ. 35ॸRü Cori ya Tupana rü poraãcü nüxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ ya chorü cori ya Abraáüۡ, rü nanamuarü ngŕmaxüۡãx۳ eۡxeۡ. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳ի̲фӥ̲͑ӕիӡËȍɗɗ norü carnérugü, фӥՓΎËǣӥфӥ caméyugü, rü búrugü, rü úirugü, rü diŕrumügü, rü duüۡxüۡgü i yatüxüۡ rü ngexüۡ. 36ॸRü naxma۳x i Sára rü nüxü‫ۡڟ‬

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ24 ɗֆҡӥ͑ľǣՓΎΎ̲фӥ͑ի nayaxüchichiréxüۡ. Rü nüma ya chorü cori ya Abraáüۡ rü yimá nanena nanaxuaxüۡ i guxüۡma i norü ngŕmaxüۡgü. 37ॸRü yexguma núma choxüۡ namuxchaüۡgu, rü nüma ya chorü cori ya Abraáüۡ rü choxna naxãga nax Tupanaégagu namaxã ichaxunetaxüۡ, rü ñanagürü choxüۡ: ٘‫ؽ‬ҽիӡҡ ̲ cunaxՓa۳xe ya yimá chaune ya Ichaá rü ՓӥիɗɗЙËӥɗ͑ӕæ͑áüۡcüã۳xmaxã naxãmaxüۡ! 38ॸ¡Rü yéa chorü papátanüxüۡҡ͑ӥՓ͑իӡфӥngŕxma ͑ǣɥxca۳իֆĀӕɗՓӥիɗɗЙËӥɗ chautanüxüۡ ɗիɥËӥ͑իchaunema۳x ֆɗիɥիüۡca۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥǣËȍΎфӥËΎфɗ. …… 42-44ॸRü ngŕmaãcü i ñu۳xma rü núma changu naxüۡҡՓֆֆɗ̲ЙӕËȍӕ. Rü ‫ ڟ‬a chayumüxŕ rü chorü cori ya ngŕm Abraáüۡarü Tupanamaxã nüxüۡ chixu rü ñacharügü: “Ega aixcüma choxüۡ curüngüۡxeۡecۡ haüۡgu nax mea choxüۡ ínanguxuchixüۡca۳x i ngŕma chorü cori ͑ՓËȍΎիüۡ muxüۡ, rü chanaxՓa۳xe i choxüۡ cungãxüۡga i ñu۳xma nax puchuxüۡҡՓËȍ͑ǣľի̲իüۡ. Rü ngŕma ЙËӥɗĀľի Փ͑ӕӡËӥфӥĀľի ca۳x ͑ǣɥի͑ËȍËËӥ͑իËȍΎիüۡ naxaxexŕŕxüۡca۳x rü choxüۡ ngãxüۡ۳xcü: ‘¡ƚcü naxaxe! Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta chayaxaxegüxŕxŕ i curü caméyugü’, ñaxüۡmaxã choxüۡ ngãxüۡ۳xcü, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chacua۳x nax ngŕma ֆɗիɥիüۡ ɗËӕ̲͑ǣɥիüۡ cuxunetacü naxca۳x ֆËȍΎфӥËΎфɗ͑͑ľֆʊËȍ ٚ, ñacharügü ga chorü yumüxŕՓ. 45ॸRü ֆľիǣӕ̲ҡӡҡ͑ӥիüۡ charüchauxgu ga nax chayumüxŕxüۡ, фӥ͑ǣɥիüۡ chadau ga Rebéca ga tüۡxüۡ ͑ǣɥ%ҡӥǣӕֆŃ̲͑ǣɥիüۡ ne

36 ngecü. Rü puchuca۳x irüxüe, rü Āľի ̲ի%͑ǣɥիüۡ ɗիӥ%Ëӕǣ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ. Ѡӥֆľիǣӕ̲ǣËȍΎ̲фӥ͑ǣɥի͑ËȍË фӥ͖Ëȍфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ: “Pa Pacüx ‫ع‬ҽիӡËȍɗ̲Ëӕիüۡ‫ ڟ‬namexüۡ ega choxüۡ cuxaxŕŕgu i curü dexá?͖ٚËȍǣӥфӥ. 46ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥիüۡ irüxüe ǣ͑ǣɥфӥҡüۡxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥËȍΎիüۡ: “¡ƚcü, naxaxe, Pa Corix! Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta chayaxu i dexá naxca۳x i curü caméyugü nax nümagü rü ta naxaxegüxüۡca۳իٚ, ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexgumatama choxüۡ ixaxeۡxeۡ rü yaxaxegüxŕxŕ ga chorü caméyugü rü ta. …… 49ॸRü ñu۳xma rü chanaxՓa۳xe nax chomaxã nüxüۡ pixuxüۡ ¿rü aixcüma tá mea penayaxuxüۡ i naga ya yimá chorü cori rü eۡx۳ na tama? Rü chanaxՓa۳xe i chomaxã nüxüۡ pixu nax nüxüۡ chacuáxüۡca۳x i ta۳xacü tá chaxüxüۡ —ñanagürü. 50ॸRü yexguma ga Labáüۡ rü Betué rü nanangãxüۡgagü, rü ñanagürügü: —Guxüۡma i ngŕma nüxüۡ quixuxüۡ фӥæΎфɗֆҽӕЙ͑Փ͑ľ͑իӡ. Rü ngeۡmaca۳իҡիӕËӥфӥՓ͖ӕիüۡ ñatagürü. 51ॸRü dücax, rü ngŕ̲̲ɗֆɗիɥ i Rebéca. ¡Rü ŕcü, ͑ǣɥիüۡ iga nax naxma۳իֆɗիɥիüۡca۳x ya nane ya yimá curü cori, ngŕma Tupana naxՓa۳xexüۡrüxüۡ! —ñanagürügü. 52ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣk¡фáüۡarü duüۡ rü Cori ya ‫ ڟ‬ü۳xü rü ñu۳xmata Tupanape۳xegu nacaxãp Փɗիӥ̲ӥǣӕֆ͑ǣӥËӕËȍɗի. 53ॸRü ֆľ̲Փľ͑͑͑Āľǣ%̲фľǣӥǣ úirunaxca۳x rü diŕrumünaxca۳x rü naxchirugü, rü Rebécana nanana. Rü yexgumarüxüۡ ҡǣ͑ǣɥenexŕ фӥ͑ǣɥŃфӥ tüxüۡ naxãmareã۳x. 54ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ nüma ga Abraáüۡarü duüۡ rü namücügü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ24ٍॷ25

37 rü meama nachibüe rü yexma napegü. Rü moxüۡãcü ga yexguma ínadagügu, rü guma Abraáüۡarü duüۡ rü ñanagürü: —¡Choxüۡ Йɗ͑ǣľ͑իՓľ͑իфӥËȍΎфӥ corichiüۡca۳x chatáeguxüۡca۳x! —ñanagürü. 55ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥenexŕ фӥ͑ǣɥŃǣѠľ¡ŃË rü ñatagürügü: —̲ͮľ͑ɗիɥɗ10 i ngunexüۡ nua ingexma rü ngŕ̲Փľ͑фӥ ̲фӥ̲͑ľɗËӕՓľɗфӥիӡ—ñatagürügü. 56ॸNatürü ga guma Abraáüۡarü duüۡ rü ñanagürü tüxüۡ: —¡TaxӢ i nuxã choxüۡ pechu۳xuxüۡ! Tupana rü mea ínananguxuchixŕxŕ i ngŕma naxca۳x nua Ëȍիӡիüۡ. Rü ngeۡmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗ chorü corichiüۡca۳x choxüۡ pemuegu —ñanagürü. 57ॸRü yexguma ga tümagü rü tanangãxüۡ rü ñatagürügü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%, ͑ǣɥxca۳x taca i Rebéca rü ngoxi ñuxãcü tüxüۡ nangãxüۡ! —ñatagürügü. 58ॸRü ͑ǣɥի͑ҡËǣӥфӥ͖ҡǣӥфӥǣӥ: —¿Cüx, ͑ՓľËӕфӥիӡիËȍüۡxüۡ ya daa yatü? —ñatagürügü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥҡӥիüۡ ingãxüۡ rü: —Ngüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 59ॸRü yexguma ítayamugü ga guma Abraáüۡarü duüۡ rü namücügü, фӥ͑ՓľɗфӥիӡǣѠľ¡ŃËфӥ ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥիüۡtaxüۡ ga guxüۡǣӕ̲͑ǣɥի͑ da۳u۳xcü. 60ॸRü mexüۡ Rebécamaxã taxuegugü rü ñatagürügü: —Pa Toeya۳x, ŕËӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i duüۡxüۡgüarü mamá tá нӕɗիɥ. Rü ngŕma cutaagü rü tá narüporamaegü nüxüۡ i norü uanügü —ñatagürügü. 61ॸRü yexguma ga Rebéca фӥ͑ǣɥիüۡtaxüۡgümaxã caméyugüétügu ixaugü. Ѡӥ͑Փľɗфӥիɥǣǣӕ̲ Abraáüۡarü duüۡ. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ ͑ǣɥիüۡ yagaxüۡ ga Rebéca, фӥ͑ǣɥ̲ի% ɗ͑ɗիӡ. 62ॸRü yoxni nüma ga Ichaá rü yexՓaca۳xtama guma puchu ga Yimá Maxüۡcü Rü Choxüۡ ġӕËӥǣӕ%ŃǣËӥՓ ͑ľ͑իӡ, yerü yexma Négueanegu

naxãchiüۡ. 63ॸRü yáuanecü ga yexguma marü nayaanegu rü nüma ga Ichaá rü ֆľËӥ͑͑իӡ͑ľ. Rü yáxüۡgu nüxüۡ nadau ga ñuxre ga caméyugü ga ingaixcaetanüxüۡ. 64ॸѠӥ͑ǣɥ̲фӥҡǣ Rebéca rü yáxüۡgu nüxüۡ idau ga Ichaá, фӥɞɗիӥľǣË̲ŃֆӕŃҡӥՓ. 65ॸRü guma Abraáüۡarü duüۡxüۡna ica, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —‫ع‬ҽľիľ͑ɗիɥֆֆɗ̲ ֆҡӥֆ meanexüۡՓtaxca۳ի̲ɗիӡËӥ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ӥ̲фӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Nüma rü chorü ËΎфɗֆʊËȍ ͑ɗիɥ—ñanagürü. Rü ֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥфӥҡӥľфӕիüۡ iyaxu, фӥ̲͑ի%͑ǣɥǣӥɗֆĀӥիËȍɗՓľ. 66ॸRü guma Abraáüۡarü duüۡ rü Ichaámaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema nüxüۡ ngupetüxüۡ. 67ॸRü yexguma ga Ichaá rü norü mamá ga SárachiüۡՓ Rebécaxüۡ naga, фӥ͑ǣɥ̲ի%͑ի%xma۳x. Ѡӥ͑ӥ̲ǣʊËȍ фӥЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիüۡ nangechaüۡ, rü yemaacü nüxüۡ‫ ڟ‬inarüxo ga naéca۳x nax nangechaüۡxüۡ. …… Nayu ga Abraáüۡ rü inanata۳xgü

Abraáüۡ rü namaxüۡ ga 175 ga taunecü. 8ॸRü nüma ga ۡ Abraáü rü nayu yerü marü nayaxüchi, rü natanüxüۡgü ga yuexüۡҡ͑ӥՓ͑իӡ. 9-10ॸRü nanegü ga Ichaá rü Ismaé rü yema naxmaüۡ ga MaxpéraxüۡҡՓ naxca۳x nataxexüۡgu nayanaxücuchigü. Rü yema naxmaüۡ фӥɥ͑ľǣͅáüۡrearü ŃѸҡľՓ͑͑ǣľի̲ǣƄƸóüۡфӥ͑͑ľՓ. (Rü nüma ga Efóüۡ rü Itítatanüxüۡ ga æȍΎ ͑͑ľ͑ɗիɥ.) Rü yema naxmaxüۡgu ͑ɗիɥǣk¡фáüۡxüۡ yanaxücuchigüxüۡ ͑ǣɥիüۡtagu ga naxma۳x ga Sára. ……

25

7ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ25 Ichaá rü 40 ga taunecü nüxü‫ۡڟ‬ nayexma ga yexguma naxãxma۳xgu ͑ǣɥ̲ի%ǣѠľ¡ŃËǣ´ľҡӕŃËӥǣ Labáüۡeya۳x ga Araméucüã۳xgü ga Padáüۡ-aráüۡanegu ãchiüۡgüxüۡ. 21ॸRü yexguma Ichaá ñuxre ga taunecü RebécaxüۡҡՓ͑ֆľի̲ǣӕ, rü tama nüxü‫ ۡڟ‬ixãxacü. Rü yemaca۳x ga Ichaá rü Cori ya Tupanana naca nax naxãxacüxüۡca۳x ga naxma۳x. Rü nüma ga Tupana rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ͑Ύфӥֆӕ̲ӥxŕ rü ixãxacü. 22ॸNatürü nataxree۳xpü۳x ga ͑ǣɥիËӥǣ͑ǣɥ͑ӥǣӕ͑ӥǣӥda۳i ۳xüۡ. Rü yemaca۳x ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ: “Ngŕxguma tá ngŕ̲%Ëӥֆիɥǣӥǣӕɗ͖¡ӕիüۡgü ¿rü ta۳xacüruxüۡ ichamaxüۡxüۡ?ٚ, ñaxüۡgu ɗфӥիɥ͑ӥ. Rü yemaca۳իǣ͑ǣɥ̲ǣ Rebéca rü Cori ya Tupanana ica yemachiga. 23ॸѠӥҽӕЙ͑фӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Nataxree۳xpü۳x 20ॸRü

͑ɗիɥɗngŕ̲Ëӕ͑ľǣӥɗËӕ͑ӥՓ ngŕxmagüxüۡ. Rü nüma i taxre rü ՓӥիɗËȍɗǣӥҡ ͑Ëȍɗüۡanemaxã inacua۳x. Rü naxüۡpa nax nabuexüۡ rü nügü nadai. ѠӥՓӥիɗҡ ͑ɗիɥɗфӥЙΎф̲ľիüۡ. Rü ngŕma rübumaexüۡ rü ngŕma rüyamaexüۡфӥֆľիľфҡ ͑ɗիɥ —ñanagürü. 24ॸѠӥ͑ǣɥфӥ͑ǣӕ͑ľիüۡՓ nangu ga nax naxíraxacüxüۡ ga Rebéca. Rü nataxree۳xpü۳x. 25ॸѠӥǣӕ̲͑ǣɥ͑ľǣ nüxíra bucü rü nadauyáe rü naxãta۳xaxüۡne. Rü Echaúgu nanaxüégagü. 26ॸѠӥֆľ̲Փľ͑͑¡ӕǣ naenexŕ. Rü Echaúme۳xtü۳xügu ֆ͑ǣɥ%Ëӥ̲͑¡ӕ. Rü yemaca۳x Acóbugu nanaxüégagü. (Rü ngŕma naéga rü IyauxՓa۳xexüۡ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) Rü nüma ga Ichaá rü 60 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬ nayexma ga yexguma nabuegu ga guma ͑ǣɥ͑ľǣӥǣѠľ¡ŃË. 27ॸRü yema taxre ga

38 bucügü rü nayae. Rü Echaú rü naixnecü ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥфӥՓӥфՓ%ŕxüۡËӥ͑ɗիɥ. ͮҡӥфӥǣkËΔ¡ӕфӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥǣ ɥфӥ͑ǣɗË̲ ͑͑ի͑ֆľի̲իüۡ. 28ॸRü nüma ga nanatü ga Ichaá rü yexera Echaúxüۡ nangechaüۡ ֆľфӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥ ga nax nangΦõxüۡ ga yema naexüۡmachi ga Echaú imáxüۡ. Natürü ga naxma۳x ga Rebéca rü yexera Acóbuxüۡ ingechaüۡ. 29ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ, ga yexguma kËΔ¡ӕɞիӥՓľ̲ü۳xgux, rü nüma ga Echaú фӥ̲ի͑ľľՓ͑ľ͑իӡфӥЙΎф%Ëӥ nipaxüchi. 30ॸRü Acóbuxüۡ ñanagürü: —‫ع‬ҽիӡËȍɗ̲Ëӕիüۡ‫ ڟ‬namexüۡ i chomaxã cungauxgu i ngŕma curü õna i dautanüxüۡ? Erü ngŕmatáma taiyamaxã chayu —ñanagürü. (Rü yemaca۳x ga Echaú rü Edóüۡmaxã rü ta nanaxugü ֆľфӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥǣֆľ̲Υ͑ǣ dautanüxüۡ.) 31ॸRü yexguma ga Acóbu rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Nangexma i ngŕma cuxna üxüۡ erü tanatünane ya ֆËӥнӕɗիɥ, rü chanaxՓa۳xe i ñaa õnaca۳x choxna cunaxã i ngŕma cuxna üxüۡ —ñanagürü. 32ॸRü yexguma ga Echaú rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥՓËȍɗËȍΎիü‫ۡڟ‬ namexüۡ i ngŕma nüxüۡ quixuxüۡ i choxna üxüۡ? Erü choxüۡ cudau nax taiyamaxã chayuxchaüۡxüۡ —ñanagürü. 33ॸRü yexguma ga Acóbu rü ñanagürü: —¡Tupanaégagu chomaxã nüxüۡ ixu nax aixcüma tá choxna cunaxãxüۡ i ngŕma cuxna üxüۡ! —ñanagürü ga Acóbu. Rü yexguma ga Echaú rü Tupanaégagu Acóbuna nanaxã ga yema naxca۳x ínaca۳xaxüۡ. 34ॸRü yexguma ga Acóbu rü ƄËȍә͑͑͑ի%ǣЙӡфӥǣӕ̲ purutuarü dautanüne. Rü yexguma ̲фӥËȍɗ¡ӥՓфӥիľՓֆ͑ǣӕիǣӕǣ Echaú, фӥɗ͑Ëȍɗфӥɞ͑ɗիӡ. Rü tama nagu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ25–27

39 ͑фӥիɥ͑ӥǣֆľ̲͑Ύфӥyamaeca۳x nüxna üxüۡ ga naeneena naxãxüۡ. …… Echaú naxma۳xgüchiga

rü 40 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬ ͑ֆľի̲ǣֆľիǣӕ̲͑ǣɥ̲ի% naxãxma۳xgu ga Yudí ga Itítatanüxüۡ ga Bérixacü. Rü yexgumarüxüۡ ҡ͑ǣɥ̲ի% naxãxma۳x ga Bachemá ga nai ga Itítatanüxüۡ ga Elóüۡacü. 35ॸNatürü ga Ichaá rü Rebéca rü taguma yema naneã۳xgümaxã nataãxŕgü.

26

34ॸEchaú

Ichaá rü Acóbumaxã rü Echaúmaxã mexüۡ naxuegu

27

1ॸRü Ichaá rü marü nayaxüchi rü nangexetü. ѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡgu rü nane ga rüyamaecü ga Echaúca۳x naca. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Chaunex —ñanagürü. Rü Echaú nanangãxüۡ rü: —‫͵ع‬ӕիӡ͖Ëӕիüۡ, Pa Papáx? —ñanagürü. 2ॸRü yexguma ga Ichaá rü ñanagürü: —Cuma choxüۡ cudau nax marü chayaxüchixüۡ rü ngexüۡrüüxüۡ i ñaa ngunexüۡgügu rü tá

chayu. 3ॸRü ngeۡmaca۳x chanaxՓa۳xe i Ëӕ͑ֆիӕֆËӕфӥՓӥффӥ͑ɗի͑ľËӥՓ ËӕիӡфӥËӕֆ̲ի͑ľľфӥ͑ľիüۡta quima۳x. 4ॸ¡Rü ñu۳իӡËȍɗcha۳u۳xca۳x naxü i õna i dexechitanüxüۡ i chaua۳իՓËȍɞիüۡ! ¡Rü nua nange nax chanangΦxüۡca۳x! Rü ñu۳իӡËȍɗҡ ҽӕЙ͑Ńǣǣӕ̲ľիüۡ cumaxã chaxuegu naxüۡpa nax chayuxüۡ —ñanagürü. 5-6ॸNatürü yexguma nane ga Echaúmaxã yadexa۳xgu ga Ichaá, rü Ѡľ¡ŃËфӥ¡ľի̲ֆŃ̲ɗфӥիɥ͑ӥ. Rü yemaca۳x, yexguma Echaú nanatüca۳x ĀӕիËȍɗҡՓ̲ի͑ľľՓ͑իӡֆ͑ľ, rü ͑ǣɥ̲ǣѠľ¡ŃËфӥnaxca۳x ica ga

kËΔ¡ӕǣǣӕ̲͑ǣɥ͑ľǣфӥ¡ӕ̲ľËӥ. Ѡӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Dücax, tüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥֆËӕ͑ҡӥ͑իcuenexŕ ya Echaúmaxã nax ítidexaxüۡ. Rü ñatagürü nüxüۡ: 7ॸ٘‫ͅؽ‬ի͑ľľՓ͑իӡфӥcha۳u۳xca۳x naexüۡta ima۳x! ¡Rü naxü i õna i dexechitanüxüۡ i chaua۳իՓËȍɞիüۡ! ¡Rü nua nange nax chanangΦxüۡca۳x! Rü ñu۳իӡËȍɗҡ ҽӕЙ͑Ńǣǣӕ̲ľիüۡ cumaxã chaxuegu naxüۡpa nax chayuxüۡٚ, ñatagürü nüxüۡ. 8ॸ¡Rü dücax, Pa Chaunex, choxüۡ‫ ڟ‬ɗфӥիɥ͑ӥɗ͖Ëӕ̲ի% nüxüۡ chixuxüۡ! 9ॸ¡Rü yéa cábrapӦüۡՓ ͑իӡфӥngŕma rümemaexüۡҡ͑ӥՓ nayaxu i taxre i cábraxacügü! Rü choma rü ngŕ̲Փҡ ҡӥmaca۳x chanamexŕxŕ i õna i dexechitanüxüۡ i tümaa۳իՓËȍɞիüۡ. 10ॸѠӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗҡӥmaca۳x ngŕm ‫ ڟ‬a cungexüۡ nax tachibüxüۡca۳x, rü ngŕmaãcü tá Tupanaégagu mexüۡ cumaxã taxuegu naxüۡpa nax tayuxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 11ॸNatürü nüma ga Acóbu rü naéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Chauenexŕ rü naxãxta۳xaxüۡne, natürü choma rü tama ngŕxgumarüxüۡ Ëȍɗիɥ. 12ॸRü ngŕxguma Papá choxüۡ ingΦgü۳xgu rü choxüۡ tacua۳xgu, фӥ͑ǣӕҡ ҡфӥիɥ͑ӥ nax tümagu chidauxcüraxüۡxüۡ. Rü ngŕիǣӕ̲фӥҡիӡҡ ̲̲ľիüۡ chomaxã taxuegu, rü chixexüۡ tá chomaxã taxuegu —ñanagürü. 13ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲ǣ͑Ń rü inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chaunex, rü ngŕxguma chixexüۡ cumaxã taxuegu۳xgu ¡rü chaugu nangu! Natürü i cumax, rü chanaxՓa۳xe i cunaxü i ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. ¡Rü paxa ͑Փ͑իӡɗngŕma cábraxacügü! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸRü yexguma ga Acóbu фӥ͑Փ͑իӡǣֆľ̲Ë ¡фիËӥǣӥфӥ naéca۳x yéma nanagagü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ27 naé rü inamexŕxŕ ga õna ga idexechitanüxüۡ ga Ichaáa۳իՓËȍɞիüۡ. 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ɗ͑ֆիӕǣфӥ̲ľ̲ľիüۡ

ǣƄËȍәËȍɗфӕǣɥЙҡǣӕ̲͑ի% nanguxüۡxüۡ. Rü yemagu iyacu۳xeۡxeۡ ga ǣӕ̲͑ǣɥ͑ľǣфӥ¡ӕ̲ľËӥǣkËΔ¡ӕ. 16ॸRü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ cábraxacücha۳xmüxüۡmaxã inaxüxchiüۡchacüxü ga Acóbu. Rü ínangexta۳xaremüxüۡՓфӥҡɗ͑իӦǣ yema naxcha۳xmü. 17ॸRü nüxna inaxã ga yema idexechitanüxüۡ ǣΥ͑фӥЙӡǣ namexŕŕxüۡ. 18ॸRü nüma ga Acóbu rü tümaxüۡtagu naxücu ga nanatü ga ítayexmaxüۡՓ, rü ñanagürü tüxüۡ: —Pa Papáx, marü íchangu —ñanagürü. Rü tüma rü ítaca, rü ñatagürü: —‫ͮع‬ǣľիËӥфӥӥËӥֆËȍӕ͑ľнӕɗիɥիüۡ? —ñatagürü. 19ॸRü yexguma ga Acóbu rü: —Choma rü cune ya yacü ya Echaú Ëȍɗիɥ. Rü marü chanaxü i ngŕma chomaxã nüxüۡ quixuxüۡ. ¡Rü írüda rü írüto nax cunangΦxüۡca۳x i ñaa naexüۡmachi i cuxca۳x chimáxüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ̲ľիüۡ chomaxã naxuegu! —ñanagürü. 20ॸRü yexguma ga Ichaá rü nüxna taca, rü ñatagürü: —¿Ñuxãcü paxa cuxãéxüۡ, Pa Chaunex? —ñatagürü. Rü nüma ga Acóbu rü tüxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Nüma ya Cori ya curü Tupana choxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ rü ngeۡmaca۳x paxama nüxüۡ ichayangau —ñanagürü. 21ॸNatürü ga nüma ga Ichaá rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬æի͑ӕ͑իӡ! Rü cuxüۡ chingΦgüchaüۡ rü aixcüma chaune ya ƄËȍәнӕɗիɥ—ñanagürü. 22ॸRü Acóbu rü nanatüxüۡҡՓ͑իӡ͑ի͑ӥիüۡ tingΦgüxüۡca۳x. Rü yexguma ga Ichaá rü ñanagürü: —æӕǣфӥkËΔ¡ӕǣ͑ɗիɥ ͑ҡӥфӥËӕËȍËӥիӥфӥƄËȍәËȍËӥիӥ͑ɗիɥ

40 —ñanagürü. 23-24ॸRü yemaacü tama Acóbuxüۡ tacua۳x, yerü poraãcü naxãxta۳xachacüxü naenexŕ ga Echaúrüxüۡ. Natürü yexguma marü tá mexüۡ namaxã taxueguchaxüۡgu rü Փľ͑իфӥ͑ӥի͑ҡË, rü ñatagürü nüxüۡ: —‫ع‬kɗիËӥ̲ֆɗիɥիüۡ i chaune ya ƄËȍәнӕɗիɥիüۡ? —ñatagürü. Rü nüma ga Acóbu rü tüxüۡ nangãxüۡ, rü: —Ngüۡ, ƄËȍәËȍɗիɥ—ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga nanatü rü ñatarügü nüxüۡ: —¡Cü, choxüۡ nachibüxŕxŕ, Pa Chaunex, nax chanangΦxüۡca۳x i ngŕma cuexüۡ! Rü ngŕ̲Փľ͑ҡ ̲ľիüۡ cumaxã chaxuegu —ñatarügü. Rü nüma ga Acóbu tüxüۡ nachibüxŕxŕ ga nanatü rü bínu rü ta tüxna nanaxã. Rü nüma ga Ichaá rü nachibü rü naxaxe. 26ॸRü yexguma ga Ichaá rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Chorü ͑ǣɗË̲ ͑իӥф͑իӡ, Pa Chaunex, rü choxüۡ nachúxu! —ñanagürü. 27ॸRü yexguma Acóbu nanatüna nangaicamagu nax nachúaxüۡca۳x, rü ͑ӥ̲ǣʊËȍ фӥ͑͑ľËȍɗфӕǣӕ͑Փɥիɥ. Rü yexguma ga Ichaá rü mexüۡ namaxã naxuegu, rü ñanagürü: —͵͑ɗիɥɗ naema ya chaune ya Echaú. Rü ngŕma ͑ľ̲фӥ͖Ύ̲Փӥիɗɗ͑͑ľɗ chi ۳xemaxüۡ i Tupana mexüۡ namaxã uxeguxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥ. 28ॸ¡Rü Tupana cuxna naxã ya pucü rü mea naxügü i cunetügü nax namuxüۡca۳x i curü trígu rü curü bínu! ‫ؽ‬Ѡӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ i duüۡxüۡgü cuxü‫ۡڟ‬ puracüe! 29ॸ¡Rü cuxme۳իՓ͑͑ǣľի̲ǣӥ i muxüۡ i nachixüۡanegü! ¡Rü cueneegümaxã inacua۳x rü cupe۳xegu ‫ ڟ‬ü۳xügü! Rü yíxema chixexüۡ nacaxãp Ëӕ̲ի%ӕľǣӕǣӦիľ, rü Tupana rü tá chixexüۡ tümamaxã naxuegu. Rü yíxema mexüۡ Ëӕ̲ի%ӕľǣӕǣӦիľфӥҽӕЙ͑фӥҡ 

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ27

41 mexüۡ tümamaxã naxuegu —ñanagürü. yexguma Ichaá nüxüۡ rüchauxgu ga Acóbumaxã nax mexüۡ naxueguxüۡ, rü ɞ͑իӡիӡǣkËΔ¡ӕ. Ѡӥ͑Փľɞ͑͑ǣӕ̲ ǣƄËȍәǣ̲ի͑ľľՓ͑ľ͑իӡիüۡ. 31ॸRü nüma rü ta ga Echaú rü nanatüca۳x nanaxü ga õna ga idexechitanüxüۡ ga chianexüۡ. Rü nanatüxüۡҡՓ͑͑͑ǣľ. Rü ñanagürü tüxüۡ: —Pa Papáx ¡írüda rü nangõ۳x i ñaa naexüۡmachi i choma cuxca۳x chimáxüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ̲ľիüۡ 30ॸRü

chomaxã naxuegu! —ñanagürü. 32ॸRü nüma ga Ichaá rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃнӕɗիɥ? —ñanagürü. Rü nüma ga Echaú rü tüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕ͑ľֆֆËӥ ֆƄËȍәËȍɗիɥիüۡ —ñanagürü. 33ॸRü nüma ga Ichaá rü poraãcü naba۳i ۳xãchiãxŕ, rü niduxruga, rü ñanagürü: —¿Eۡ۳ի͑ҡľիŃҡɗիɥֆֆɞիľ̲ ̲ի͑ľľՓӡxŕ rü cha۳u۳xca۳x nua nangexe i ngŕma õna i idexechitanüxüۡ? Choma rü marü chanangõ۳x i guxüۡma i norü õna cuxüۡpa nax ícunguxüۡ. Rü marü mexüۡ namaxã chaxuegu, rü ñu۳xma i nüma rü marü nanayaxu i ngŕma mexüۡ —ñanagürü. 34ॸRü yexguma ga Echaú yema nanatü namaxã nüxüۡ ixuxüۡxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕ, rü poraãcü naxaxu. Rü aita naxüãcüma ñanagürü: —Pa Papáx ¡chomaxã rü ta mexüۡ naxuegu! —ñanagürü. 35ॸNatürü nüma ga Ichaá rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —ͅфӥ͑ӕ͑իӡֆcuenexŕ rü choxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕxŕ, rü ngeۡmaca۳x mexüۡ namaxã chaxuegu, rü nüma nanayaxu i ngŕma mexüۡ i cuxca۳xchire۳x ɗիɥիüۡ —ñanagürü. 36ॸRü yexguma ga Echaú rü tüxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Yemaca۳իֆɗիɥիüۡ ga Acóbugu

naxüégagüãxüۡ. Ѡӥ̲фӥ͑Ύфӥҡիфľ͑ɗիɥ nax yadoraxüۡ rü choxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ. Rü noxri rü marü choxna nayapu i ngŕma nax charüyamaexüۡca۳x choxna üxüۡ. Rü ñu۳xma rü choxna nayapu i ngŕma mexüۡ i chomaxã cuxueguchaüۡchiréxüۡ. ¿Rü nataxuxüۡma i to i mexüۡ i choxü‫ ۡڟ‬ícuyaxüxŕŕxüۡ? —ñanagürü. 37ॸRü yexguma ga Ichaá rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Dücax, choma rü marü Acóbumaxã chanaxuegu nax naxme۳իՓËӕ͑ǣľի̲իüۡ rü namaxã nüxüۡ chixu nax guxüۡma i natanüxüۡgü rü ta naxme۳իՓ͑͑ǣľի̲ǣӥիüۡ. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta namaxã chanaxuegu nax namuxüۡ i norü trígu rü norü bínuchiü. Rü ñu۳xma Pa Chaunex ¿rü ta۳xacü tá cuxca۳x chaxüxüۡ? —ñanagürü. 38ॸRü nüma ga Echaú rü nanatüxüۡ naca۳ax۳ üۡama, rü ñanagürü: —¿Eۡ۳xna ՓӥիɗիɗËҡ̲ɗ̲ľիüۡ ͑ɗիɥɗËӕիӕľǣӕիüۡ? ¡Rü chomaxã rü ta mexüۡ naxuegu! —ñanagürü. Rü aita naxüãcüma naxaxu. 39ॸRü yexguma ga nanatü ya Ichaá, rü ñatagürü nüxüۡ: —Cuma rü ngŕma naane i mexüۡarü yáxüۡՓҡ  cumaxüۡ i ngextá taguma ínapuxüۡՓ. 40ॸRü curü taramaxã tá cugü ícupoxüۡ, rü cuenexŕarü duüۡxüۡ ҡ нӕɗիɥ. Natürü ngŕxguma cumuarü duüۡxüۡãx۳ gu, rü tá cuenexŕna ícunguxuchi —ñatagürü. Acóbu rü Echaúcha۳իՓ͑ɗիӡ 41ॸѠӥֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓǣƄËȍәфӥ Acóbuchi naxai naxca۳x ga yema mexüۡ ga Acóbumaxã taxueguxüۡ ga nanatü. Rü nüma ga Echaú rü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Rü Papá rü paxa tá tayu, фӥҡӥ̲Փľ͑ rü tá chayama۳x ya chauenexŕ ya kËΔ¡ӕٚ, ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. 42ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ27ٍॷ28 ֆľիǣӕ̲ֆľ̲ƄËȍә͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡ nacua۳xgu ga Rebéca, rü Acóbuca۳x ingema, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Dücax, cuenexŕ ya Echaú rü nanu rü cuxüۡ nimáxchaüۡ naxca۳x i ngŕma mexüۡ i cunatü cumaxã ueguxüۡ. 43ॸRü ngeۡmaca۳x, Pa Chaunex ¡rü choxüۡ‫ ڟ‬ɗфӥիɥ͑ӥ, rü ñu۳xmatama Aráüۡ͑ľՓ͑իӡɗ chauenexŕ ya LabáüۡchiüۡՓ! 44-45ॸ¡Rü ‫ ڟ‬a nangexma i ñuxre ya taunecü ngŕm ñu۳xmatáta nangüxmü ya cuenexŕ rü nüxüۡ iyanangüma ga yema namaxã cuxüxüۡ! Rü ngŕxguma marü nüxüۡ ‫ ڟ‬a iyanangümagu, rü cuxca۳x tá ngŕm ۡ chamuga nax cutáeguxüca۳x. Erü tama chanaxՓa۳իľɗՓӥիɗҡ̲ɗ͑ǣӕ͑ľիüۡgu nax choxü‫ ۡڟ‬peyuexüۡ i pema i taxre i chaunegü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 46ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga Rebéca rü Ichaámaxã iyadexa, rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ġӥիՓ͑ӥիüۡ charüchau i nacüma i ngŕma taxre i Itítatanüxüۡ i Echaú namaxã ãmaxüۡ. Rü ngŕxguma chi kËΔ¡ӕфӥՓӥիɗɗngŕma númacüã۳x i Itítatanüxüۡmaxã naxãxma۳xgu, rü ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲Ëȍֆӕիüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 1ॸRü yexguma ga Ichaá, rü nane ga Acóbuca۳x naca rü mexüۡ namaxã naxuegu. Rü ñu۳իӡËȍɗnanaxucu۳xeۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Tama chanaxՓa۳xe i nuxma Canaáüۡcüã۳x i ngexüۡmaxã cuxãxma۳x. 2ॸ¡Rü yéa Padáüۡ-Aráüۡarü ͑͑ľՓ͑իӡɗ͑ËȍɗüۡՓֆËӕфӥo۳xi ya Betué, rü ngŕxma yaxãxma۳իՓӥիɗɗ naxacümaxã ya cuta ya Labáüۡ! 3ॸ¡Rü ҽӕЙ͑ֆǣӕի%ŃҡӥՓngŕxmacü rü cuxüۡ rüngüxۡ eۡxeۡ фӥ̲͑ӕիӡchixŕŕã i cutaagü nax ngŕmaãcü muxüۡma i nachixüۡane ËӕՓ͑͑ǣΔիücۡ a۳x! —ñanagürü. ……

28

42

Tupana rü Acóbuca۳x nango۳x ga Betélwa 10ॸѠӥ͑ӥ̲ǣkËΔ¡ӕфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ ´ľËȍŃ¡Փ. Rü AráüۡՓĀիüۡ ga ̲͑Փ͑իӡ. 11ॸѠӥֆľիǣӕ̲Փӥիɗǣ ͑ËȍɗËՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü yexma nape yerü nachüta. ѠӥՓӥիɗǣ͑ӕҡ nanayaxu, norü cüxeruxüۡ. Rü inaca rü nape. 12ॸRü yéma naxãnegü. Rü yema ͑͑ľǣӥՓфӥ͑ӥիüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣ toxõõne ga ñaa naanegu caxüne rü Āիӡǣӕիüۡ ǣ͑͑ľՓ͑ǣӕիüۡne. Rü ǣӕ̲Փɞ͑фӥիɥǣӥфӥ͑իɥǣӥǣ Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x. 13ॸRü yexgumarüxüۡ ta nüxüۡ nadau ga Cori ya Tupana ga naxüۡtagu chicü. Rü nüma ga Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕфӥo۳xi ya Abraáüۡarü Tupana, rü cunatü ya Ichaáarü Tupana Ëȍɗիɥիüۡ. Rü tá cuxna chanaxã i ñaa ͑͑ľɗ͑ՓËӕЙľիüۡ, nax cuxrü rü Ëӕҡǣӥфӥֆɗիɥիüۡca۳x. 14ॸRü nümagü i Ëӕҡǣӥфӥҡ ̲͑ӕիӡËȍɗ͖Ύ̲ Փɗիӥ̲ӥchicute۳xerüxüۡ, rü guxüۡ i ͑͑ľՓҡ ͑͑ǣӕǣӥ͖u۳xmatáta ͑ΔфҡľՓфӥѸәфՓфӥŃѸҡľՓфӥΎŃѸҡľՓ nangugü. Rü cugagu rü cutaagügagu tá nüxüۡ charüngüۡxeۡe ۡ i guxüۡtáma i duüۡxüۡgü i ñoma i naanecüã۳x. 15ॸRü choma rü cumaxã changexma. Rü ͑ǣľիҡ ɞËӕիӡիüۡՓҡ Ëӕի͑ËȍĀӕ. Rü ñaa naaneca۳իҡ Փľ͑Ëӕիüۡ

chatáeguxŕxŕ. Rü tagutáma cuxna ËȍɗիӡǣËȍɗ, rü aixcüma tá chayanguxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma cumaxã chaxueguxüۡ —ñanagürü. 16ॸRü ֆľիǣӕ̲ֆľ̲͑͑ľǣӥՓnaba۳i ۳xãchigu ga Acóbu, rü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Aixcümaxüۡchi Cori ya Tupana ͑͑ӕի̲ɗ͖͑ËȍɗËՓ, rü choma rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ28ٍॷ29

43 tama nüxüۡ íchacua۳իٚ, ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. 17ॸRü poraãcü namuüۡ. Rü ñaxüۡgu ͑фӥիɥ͑ӥ: “Rü ñaa nachica rü naxüünexüۡchi. ѠӥĀ͑ɗիɥֆ Tupanachiüۡ. ѠӥĀիӡǣӕիüۡ i naanearü ɥã۳ի͑ɗիɥɗ͖͑ËȍɗËٚ, ñaxüۡgu ͑фӥիɥ͑ӥ. 18ॸRü moxüۡãcü pa۳xmamaxüۡchi ínarüda ga Acóbu. Rü nanayaxu ga guma nuta ga namaxã nacüxeruüۡácü. Rü ínanatoxŕxŕ ͑իՓӥիɗǣcua۳xruxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x, rü chíxüۡ naétü naba yerü naxüüne ga yema nachica. 19ॸRü yema ͑ËȍɗËՓфӥ͑ӡիËӥ̲фӥ͑ֆľի̲ǣ Փӥիɗǣɥ͑ľǣ̞әիǣӕ%Ńǣ͑ľ. Natürü nüma ga Acóbu rü nanaxüchicüxü ga naéga ga yema nachica, rü Betélgu nanaxüéga. 20-21ॸѠӥֆľ̲͑ËȍɗËՓфӥ Acóbu inaxuneta rü ñanagürü: —Ngŕxguma Tupana choxüۡ íixümücügu, rü choxna nada۳u۳xgu i ËȍΎфӥ̲͑Փ, rü choxna naxãã۳xgu i chorü õna rü chauxchiru, фӥՓľ̲͑ľ chaunatüca۳x choxüۡ natáeguxeۡexۡ۳ gu, rü aixcümaxüۡchi chorü Cori ya Tupana tá ͑ɗիɥ. 22ॸRü daa nuta ya cua۳xruüۡxüۡ nua chatoxŕŕcü, фӥҽӕЙ͑Йҡҡ ͑ɗիɥ. Rü dücax, Pa Tupanax, rü guxüۡma i chorü ngŕmaxüۡgü i choxna cuxãxüۡՓфӥ guxüۡgutáma cuxna chanaxã i ngŕma diézmo i cuxna üxüۡ —ñanagürü. Acóbu rü Aráüۡanewa nangu

29

1ॸѠӥkËΔ¡ӕфӥɗ͑ɗիӡËȍɗǣӥ, rü ĀӥիՓֆľ̲Āӕüۡxüۡgü ga üa۳xcü ͑ľӡիüۡՓ̲ֆľի̲ǣӥիüۡфӥ͑͑ľՓ nangu. 2ॸѠӥֆľ̲͑͑ľՓ͑ӥիüۡ nadau ǣՓӥիɗǣЙӕËȍӕ. Rü gumaxüۡtagu narüngüۡgü ga tomaepü۳xtücumü ga carnérugü, ֆľфӥǣӕ̲ЙӕËȍӕՓ͑ɗիɥǣ naxaxegüxüۡxüۡ. Ѡӥǣӕ̲ЙӕËȍӕфӥՓӥիɗ

ga nuta ga tacümaxã narüxüta. 3ॸRü ֆľիǣӕ̲ֆľի̲͑իɥtaque۳xegügu ga carnérugü, rü yema norü dauruüۡgü rü ínanaxügachigüxüۡ ga guma nuta nax norü carnérugü yaxaxegüxŕŕxüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗՓľ͑իфӥ͑͑իӦҡüۡgüxüۡ ga guma puchu. 4ॸRü nüma ga Acóbu rü yema carnéruarü dauruüۡgüna naca, rü ñanagürü: —¿Ngextácüã۳իЙɗիɥǣӥɗ pemax, Pa Duüۡxüۡgüx? —ñanagürü. Rü nümagü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Toma rü Aráüۡanecüã۳իǣӥҡɗիɥǣӥ —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga Acóbu rü ñanagürü: —¿Nüxüۡ pecuáxüۡ i pema ya Labáüۡ, ֆͮËΔիҡիɗիɥËӥ? —ñanagürü. Rü nümagü rü nanangãxüۡgü rü: —Ngüۡ, ngŕmáacü nüxüۡ tacua۳x —ñanagürügü. 6ॸRü ֆľիǣӕ̲ǣkËΔ¡ӕфӥՓľ͑ɞ͑ɗËËȍɗǣӥ rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕի%Ëӥֆɗիɥիüۡ i nümax? ‫ع‬Ѡӥҡ̲ֆĀՓľիüۡ? —ñanagürü. Rü nümagü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Tama nida۳իՓľфӥҡիӕիüۡma nüxüۡ naxüpetü. ¡Rü dücax, rü yéa nadau! Ѡӥֆľɗֆɗիɥɗ ͑իËӥɗѠнӕŃ́ɗ͑ǣɥфӥËф͑Ńфӕǣӥ̲ի% ‫͑ ڟ‬ľɗիӡ—ñanagürügü. ngŕ̲ …… 9ॸRü yexguma yema carnérugüarü dauruüۡgümaxã íyadexayane ga Acóbu, rü yéma ingu ga Raquél namaxã ga ͑ǣɥ͑ҡӥфӥËф͑Ńфӕǣӥ, ֆľфӥ͑ǣɥ̲͑ɗիɥ ga nüxna nadauxüۡ. …… 12ॸѠӥֆľիǣӕ̲kËΔ¡ӕ͑ǣɥ̲ի%͑ӥǣӥ ɗիӕիǣӕфӥ͑ӥ̲фӥѠľ¡ŃË͑ǣɥ͑ľ͑ի ֆɗիɥիüۡ rü Labáüۡҡի͑իֆɗիɥիüۡ, rü ͑ǣɥ̲ǣѠнӕŃ́фӥɗ͖%Ëȍɗ͑ի ͑ǣɥ͑ҡӥ̲ի%͑ӥիüۡ yanaxuxüۡca۳x. 13ॸRü yexguma Labáüۡ nüxüۡ ɥ͑ӥËȍɗǣǣӕǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ29 yéma nax nanguxüۡ ga Acóbu ga naeya۳x ͑ǣɥ͑ľ, rü paxa inañaãchi nax íyadauãxüۡ. Rü nüxna nana۳i ۳xãchiãcüma nüxüۡ narümoxŕ, rü nüxüۡ nachúxu. Rü nachiüۡՓ͑͑ǣ. Rü yixcüamaxüۡra rü Acóbu nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema nanatüchiüۡՓ͑ӥիüۡ ngupetüxüۡ. 14ॸRü Labáüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Aixcümaxüۡchi cuma rü chautanüxüۡxüۡËȍɗнӕɗիɥ—ñanagürü. Rü Փӥիɗǣҡӕľ̲Ëӥ̞¡áüۡxüۡҡՓ nayexma ga Acóbu. Acóbu rü Raquélca۳x rü Léaca۳x napuracü 15ॸRü

marü guma tauemacü ngupetü۳իǣӕՓľ͑, rü Labáüۡ rü Acóbuxüۡ ñanagürü: —Ngŕma nax chautanüxüۡ нӕɗիɥիüۡ, фӥҡիӡҡ ̲ngeۡmaca۳x ngetanüãcüma choxüۡ‫ ڟ‬cupuracüechamare. ¡Rü chomaxã nüxüۡ ixu rü ñuxregu i cunaxՓa۳xexüۡ nax cuxüۡ‫ ڟ‬chanaxütanüxüۡ! —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Labáüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬iyexma ga taxre ga naxacü. Rü ֆľ̲фӥֆ̲ľËӥфӥ̞Ń͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ. Ѡӥֆľ̲фӥ¡ӕ̲ľËӥфӥѠнӕŃ́͑ɗիɥǣ ͑ǣɥŃǣ. 17ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ̞Ńфӥ ingechaüۡetücüraxüۡ, natürü ga Raquél rü guxüۡՓ̲ɗ̲ľիľËȍɗ. 18ॸRü nüma ga Acóbu, фӥѠнӕŃ́ɗֆɗիɥǣֆľ̲͑ǣɥիüۡ nangŕxŕŕcü. Rü yemaca۳x Labáüۡxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma cuxacü i irübumaecü i Raquélca۳x rü tá 7 ya taunecü cuxüۡҡՓËȍЙӕфËӥ —ñanagürü. 19ॸRü yexguma ga Labáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Narümemae ͑իËӕի͑͑ǣɥիüۡ chamuxüۡ фӥҡ̲ɗՓӥիɗ i duüۡxüۡ i tama nüxüۡ chacuáxüۡna. ¡Rü nua chauxüۡҡՓ͑͑ǣľի̲! —ñanagürü. 20ॸRü yemaacü ga Acóbu rü 7 ga taunecü ͑ǣɥxca۳x napuracü ga Raquél. Natürü

44 Acóbuca۳x rü guma 7 ga taunecü rü tama ͑ӡիËӥËӥфիüۡ ͑ɗիɥֆľфӥЙΎф%Ëӥ͑ӥիü‫ۡڟ‬ ingúchaüۡxüۡchi. 21ॸRü yexguma marü yanguxgu ga guma 7 ga taunecü, rü nüma ga Acóbu rü Labáüۡmaxã nidexa rü ñanagürü: —‫ؽ‬æȍΎի͑͑ǣɥիüۡ namu i ѠнӕŃ́͑ի͑ǣɥ̲ի%Ëȍի%̲իücۡ a۳x, erü marü chayanguxŕxŕ ya yima taunecügü ya nagu cumaxã chaxunetacü nax ͑ǣɥxca۳x chapuracüxüۡ! —ñanagürü. 22ॸRü yexguma ga Labáüۡ rü naxacüxüۡ naxüchíxü ga nax naxãtéxüۡ. Rü yemaca۳x nüxna naxu ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga norü ngaicamagu pegüxüۡ. 23ॸNatürü yema chütaxüۡgu ga Labáüۡ, rü naxacü ga Léaxüۡ nayaga rü Acóbuxüۡ ͑ǣɥիüۡ napexeۡxeۡ. Rü ֆľ̲ËӥǣkËΔ¡ӕфӥ͑ǣɥ̲ի%̲͑իüۡ. …… 25ॸRü moxüۡãcü ga Acóbu rü nüxüۡ nacua۳ի͑ի̞Ńֆɗիɥիüۡ ǣֆľ̲͑ǣɥ̲ի% inapecü. Rü nuãcüma Labáüۡna nayaca, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü chomaxã cuxü? ¿Tama eۡx۳ na Raquélca۳իֆɗիɥիüۡ ga cuxüۡ‫ڟ‬ chapuracüxüۡ? ¿Rü tü۳xcüüۡ i ñu۳xma i choxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ? —ñanagürü. 26ॸRü Labáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Dücax, ҡ̲ҡΎËӥ̲͑ɗիɥ͑իngŕma rübumaecüxíra taxütéxüۡ. 27ॸ¡ƚcü ínangu۳xeۡxeۡ ɗՓӥիɗɗֆӥիӥ͑իֆǣәľիüۡ i ngŕ̲͑ǣɥËȍɞիӥɗ̞Ń! Rü ngŕ̲Փľ͑ ҡ ͑ɗիɥɗËӕի͑͑ǣɥիüۡ tamuxüۡ i Raquél, ľǣËӕ̲фӥËӕфӥ̲ľֆɗիɥǣӕ͑ի͑ɗֆ 7 ya taunecü choxü‫ ۡڟ‬cupuracüxüۡ —ñanagürü ga Labáüۡ. 28ॸRü nüma ga Acóbu rü nanayaxu ga yema Labáüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü yexguma marü yagúegu ga Léachíxü, rü nüma ga Labáüۡ фӥkËΔ¡ӕ͑͑ǣɥիüۡ namu ga Raquél nax ͑ǣɥ̲ի%͑ի%̲իüۡca۳x. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ29ٍॷ30

45 30ॸRü

yexguma ga Acóbu rü Raquélmaxã namaxüۡ. ѠӥՓΎΎ͑ɗǣ7 ǣҡӕ͑ľËӥ͑ǣɥxca۳x napuracü, natürü ЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիüۡ nangechaüۡama, Léaarü yexera. Acóbu nanegü

nüma ga Cori ya Tupana nüxüۡ nadau nax tama Léamaxã nataãŕxüۡ ga Acóbu. Rü yemaca۳x ga Tupana rü nanaxՓa۳xe nax Acóbuaxüۡ‫ ڟ‬naxãxacüxüۡ ga Léa. ͮҡӥфӥǣѠнӕŃ́фӥ͑ǣɥիüۡ 31ॸRü

nangexacüxŕxŕ. 32ॸRü yemaacü ga Léa rü Acóbuaxüۡ‫ ڟ‬ixãxacü, rü Rubéüۡgu inaxüéga. (Rü ngŕma naéga rü “Tupana choxüۡ nadau nax changechaüۡxüۡٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) Rü yemagu inaxüéga yerü ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ: “Rü Tupana choxüۡ nadau nax changechaüۡxüۡ, rü ñu۳xma ya yimá chaute rü tá choxüۡ nangechaüۡٚ, ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣ͑ǣɥ%xŕՓ. 33ॸRü guma ͑ǣɥ͑ľՓľ͑фӥՓľ͑ɗի%իËӥǣ̞Ń, rü guma rü ChimeӢgu inaxüéga. (Rü ngŕma naéga rü “Tupana choxüۡ ͑իɥ͑ӥٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) Rü yemagu inaxüéga yerü ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ: “Tupana rü marü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ͑իҡ̲ chomaxã nataãxŕxüۡ ya chaute, rü ngeۡmaca۳իՓľ͑Ëȍի%իËӥٚ, ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ ǣ͑ǣɥ%xŕՓ. 34ॸѠӥՓľ͑իфӥɗի%իËӥ, rü guma rü Lebígu inaxüéga. (Rü ngŕma naéga rü “ChauxüۡҡՓ̲ngŕxmaxüۡٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) Rü yemagu inaxüéga yerü ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ: “Rü ñu۳xma ya chaute rü chomaxã tá inarüxã۳u۳ۡx, erü marü tomaepü۳xcüna nüxüۡ‫ ڟ‬Ëȍի%իËӥٚ, ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣ͑ǣɥ%xŕՓ. 35ॸѠӥՓľ͑իфӥ Acóbuaxüۡ‫ ڟ‬ixãxacü ga Léa, rü guma rü Yudágu inaxüéga. (Rü ngŕma naéga rü “Tupanaxüۡ chicua۳xüxüۡٚ, ñaxüۡchiga

͑ɗիɥ.) Rü yemagu inaxüéga yerü ñaxüۡgu ɗфӥիɥ͑ӥ: “Rü ñu۳xma rü tá Tupanaxüۡ chicua۳xüxüۡٚ, ñaxüۡǣӕɗфӥիɥ͑ӥ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥɗֆ͑ǣľֆľիËӥ. …… 22ॸͮҡӥфӥǣҽӕЙ͑фӥ͑ǣɥի͑ nacua۳xãchi ga Raquél, rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ͑ǣɥфӥֆӕ̲ӥxŕ. Rü yemaca۳x ǣҽӕЙ͑фӥ͑ǣɥիüۡ naxãxacüxŕxŕ. 23-24ॸRü yexguma naxãxacügu namaxã ga guma nüxíraxüۡËӥǣ͑ǣɥ͑ľфӥ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Tupana rü marü choxna nanayaxu ga yema guxchaxüۡ ga noxri namaxã changexacüxüۡ. Rü chierüna choxüۡ‫ ڟ‬nangexmagu ya nai ya chaune —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yemaca۳x Yúchegu inaxüéga. (Rü ngŕma naéga rü “Chierüna choxü‫͑͑ ۡڟ‬ǣľի̲ǣӕֆ͑ɗٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.)

30

Guxchaxüۡgü nügümaxã naxüe ga Acóbu rü Labáüۡ 25ॸRü

yexguma Yúchemaxã nadoxme۳իǣӕՓľ͑ǣѠнӕŃ́, rü Acóbu rü Labáüۡxüۡ ñanagürü: —¡Choxüۡ inge۳x ͑իՓľ͑ËȍӕËȍɗüۡaneca۳x chatáeguxüۡca۳x! 26ॸRü ngeۡmaca۳x chanaxՓa۳xe i choxna cuxãga nax chayagagüxüۡca۳x i chaunegü rü cho۳xma۳xgü yerü yemagüca۳ի͑ɗիɥǣ cuxüۡҡՓËȍЙӕфËӥիüۡ. Rü cuma rü meama nüxüۡ cucua۳x nax ñuxãcü mea chayanguxŕŕxüۡ ga yema puracü ga cuxü‫ۡڟ‬ chaxüxüۡ —ñanagürü. 27ॸNatürü nüma ga Labáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —‫ع‬ҽիӡËȍɗ̲Ëӕիüۡ‫ ڟ‬namexüۡ nax nua chauxüۡҡՓËӕ͑ǣľի̲իüۡ? Erü meama nüxüۡ chacua۳ի͑իËӕǣǣӕֆɗիɥիüۡ i Cori ya Tupana poraãcü choxüۡ rüngüۡxeۡexۡ üۡ. 28ॸ¡Rü chomaxã nüxüۡ ɗիӕɗ͖ӕիфľ͑ɗիɥɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ30ٍॷ31 cunaxՓa۳xexüۡ nax cuxü‫ ۡڟ‬chanaxütanüxüۡ! Rü ngŕma cuma naxca۳x ícuca۳xaxüۡex۳ pü۳x ҡ ͑ɗիɥɗËӕիü‫ ۡڟ‬chanaxütanüxüۡ —ñanagürü. 29ॸRü yexguma ga Acóbu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Cuma rü meama nüxüۡ cucua۳x nax ñuxãcü poraãcü cuxüۡ‫ ڟ‬chapuracüxüۡ rü meama cuxü‫ ۡڟ‬nüxna chadauxüۡ ga cuxüۡnagü. 30ॸRü yema noxretama ga cuxüۡnagü ga cuxü‫ۡڟ‬ yexmaxüۡ ga yexguma noxri nua changuxgux, rü ñu۳xma rü poraãcüxüchima cuxüۡ‫ ڟ‬nimu. Yerü ֆľիǣӕ̲͑Ύիфɗ͑ӕËȍ͑ǣӕիǣӕËӥфӥՓ ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ǣЙΎф%ËӥËӕիüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡ. ‫ͮع‬ҡӥфӥ͖ӕիǣӕҡ ͑ɗիɥɗ chauxacügüca۳xicatama chapuracüxüۡ? —ñanagürü. 31ॸRü yexguma ga Labáüۡ rü nüxna nicachigüama rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕիфľ͑ɗիɥɗcunaxՓa۳xexüۡ nax cuxüۡ‫ڟ‬ chanaxütanüxüۡ? —ñanagürü. Rü yexguma ga Acóbu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Tama chanaxՓa۳xe i choxüۡ‫ڟ‬ cunaxütanü. ѠӥËȍΎ̲фӥՓľ͑ҡ ͑ӥի͑ chadau i cuxüۡ͑ǣӥľǣËӕфӥ̲ľֆɗիɥǣӕɗ ñaa tá cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. 32ॸ¡Rü choxüۡ imucuchi natanügu i cuxüۡnagü nax chayadexechixüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma carnéruxacügü i Փeۡx۳ eۡxüۡ, rü guxüۡma i cábraxacügü i ãmatüxüۡ rü murutagüxüۡ! Rü ngŕ̲̲ի%ҡ ͑ɗիɥɗ choxüۡ‫ ڟ‬cunaxütanüxüۡ. 33ॸRü ngŕmaãcü ega yixcüra chauxüۡҡՓɞcuyada۳u۳xgu i ngŕma choxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmaxüۡ rü nüxüۡ icuyangauxgu i carnéru i cómüxüۡ, rüe۳xna cábra i tama ãmatüxüۡ, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ cucua۳x nax cuxüۡ‫ڟ‬ ‫— ۡ ڟ‬ñanagürü. 34ॸRü Labáüۡ changɥxü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü name ͑ɗիɥɗngŕma nüxüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. ……

46 43ॸRü

yemaacü ga Acóbu rü nimuarü yemaxüۡãx۳ . Rü nimu ga norü carnérugü rü caméyugü rü búrugü rü norü duüۡxüۡgü ga nüxüۡ‫ ڟ‬puracüexüۡ ga yatüxüۡ rü ngexüۡ. kËΔ¡ӕ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ͑ի bexma Labáüۡ͑ֆիӡիüۡ

31

1ॸNatürü nüma ga Acóbu rü nüxüۡ nacuáchiga ga Labáüۡ nanegü rü nachiga nax yadexagüxüۡ rü ñagüxüۡ: —Acóbu rü nügüxüۡ‫ ڟ‬nanade i guxü̲ۡǣҡ͑ҡӥфӥɗիɥիüۡ, rü ngŕ̲̲ի%͑ɗիɥɗ͖u۳xma i namuarü ngŕmaxüۡãx‫ ڟ‬üۡ —ñanagürügü. 2ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga Acóbu, rü nüxüۡ nacua۳xama rü Labáüۡ rü tama noxrigurüxüۡ namaxã nataãxŕ. 3ॸRü

yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Acóbuxüۡ ñanagürü: —¡Natáegu naxca۳x i ngŕma cunatüarü naane i ngextá ínangexmagüxüۡՓɗËӕҡ͑ӥիüۡgü! Rü choma rü tá cuxüۡ íchixümücü —ñanagürü. 4ॸRü yexguma ga Acóbu rü ͑ǣɥxca۳x nangema ga Raquél rü Léa nax naxüۡҡՓ͑իɥիüۡca۳x ga yema norü carnérugüna ínadauxüۡՓ. 5ॸRü ñanagürü ͑ǣɥիüۡ: —Nüxüۡ chicua۳xãchi rü yimá penatü rü marü tama noxrirüxüۡ mea choxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥ. Natürü ya chaunatüarü Tupana rü guxüۡguma nachauxüۡtagu. 6ॸPema rü meama nüxüۡ pecua۳x nax ñuxãcü penatüaxü‫ ۡڟ‬meama chapuracüxüۡ. 7ॸRü nüma rü mue۳xpü۳xcüna choxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕxŕ rü guxüۡguma nayaxüchicüüchigü ga chorü natanü. Natürü ga Tupana rü tama nüxüۡ‫ڟ‬ nanaxՓa۳xe nax ta۳xacürü chixexüۡ chomaxã naxüxüۡ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ31

47 13ॸRü

ngeۡmaca۳x ya Tupana rü norü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳իՓËȍΎիüۡ ñanagürü: ٘æȍΎ̲͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ǣ cuxca۳x changóxüۡ ǣ´ľҡŃ́ՓǣֆŃ̲ chíxüۡmaxã ícunabaétüüۡՓǣǣӕ̲ nuta rü chomaxã icuxunetaxüۡՓ. ¡Rü ͑ǣɥի%, rü inachi, rü natáegu naxca۳x ga yema naane ga nagu cubuxüۡ!͖ٚ͑ǣӥфӥ choxüۡ ga Tupana. 14ॸRü yexguma ga Raquél rü Léa rü inangãxüۡgü, rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —Toma rü marü nataxuma i ta۳xacü i toxna üxüۡ i tonatüxüۡҡՓ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. …… Acóbu rü Padáüۡ-aráüۡՓɞ͑իӡիӡ 19ॸRü yexguma toxnamana norü carnérugüarü yoüۡta۳իՓ͑իӡֆ͑ľǣ Labáüۡ, фӥ͑ǣɥ̲ǣѠнӕŃ́фӥֆΎի͑ɗ naxca۳x ingɥ ۳իǣ͑ǣɥ͑ҡӥфӥ tupanachicüna۳xãgü ga nutagünaxca۳x. 20ॸRü nüma ga Acóbu rü tama na۳xtümaxã nüxüۡ nixu ga nax ֆիӡիËȍüۡxüۡ. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣna۳xtü ga Labáüۡ ga Araméutanüxüۡxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ ga Acóbu. 21ॸѠӥ͑ɗիӡ̲фľ namaxã ga guxüۡma ga yema nüxüۡ‫ڟ‬

yexmaxüۡ. ѠӥЙի̲͑Փ͑͑ǣӕǣ yema natü ga Eufráte. Rü nixüe rü ͑ɗիӡËȍɗǣӥ͖u۳xmata ga ma۳իЙӦ͑ľ͑ľիüۡ ga Garaáxgu ãégaxüۡՓ͑͑ǣӕ. Acóbuwe nangŕ ga Labáüۡ 22ॸRü tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥ Labáüۡ rü nüxüۡ nacuáchiga ga nax ֆիӡիüۡ ga Acóbu. 23ॸRü yemaca۳x ga Labáüۡ rü natanüxüۡǣӥ̲ի%kËΔ¡ӕՓľ nangŕ. Rü 7 ga ngunexüۡǣӥǣӕՓľ͑͑ӥիüۡ inayangau nagu ga yema máxpü۳xanexüۡ ga Garaáxgu ãégaxüۡ. 24ॸNatürü yema

chütaxüۡgu rü Tupanagu naxãnegü ga Labáüۡ ga Araméutanüxüۡ. Rü Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Dücax, choxü‫ۡڟ‬ ɗфӥիɥ͑ӥ! Rü tama chanaxՓa۳xe i nuãcü namaxã quidexa ya Acóbu —ñanagürü. 25ॸRü Labáüۡ rü Acóbuxüۡ inayangau nagu ga yema máxpü۳xanexüۡ ga Garaáxgu ãégaxüۡ ga Acóbu nagu rüngüۡ۳xüۡ. Rü yematama máxpü۳xanexüۡarü tuãchigu ͑ɗիɥǣ͑͑ǣӥǣӥիüۡ ga Labáüۡ rü natanüxüۡgü. 26ॸRü Labáüۡ rü poragaãcü Acóbuna naca, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü ícuxü? ¿Rü tü۳xcüüۡ choxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ? ¿Rü tü۳xcüüۡ ñoma curü uanü ícuyauxüۡxüۡrüxüۡ chauxacügüxüۡ quigagü? 27ॸ¿Rü ta۳xacüca۳x choxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ фӥ¡ľի̲Ëә%Ëӥнӕɗիӡ? Rü yexguma chi mea nüxüۡ chacua۳xgu nax ɞнӕɗիӡիËȍüۡxüۡ rü chi taãxŕãcü cuxüۡ ichamuãchi rü cuxüۡ chi chapaxpüne tutumaxã rü árpamaxã. 28ॸѠӥՓΎΎǣ yema chauxacügü rü chautaagü rü bai nüxüۡ chachúxãcüma namaxã нӕɗիӡ̲фľ. Ѡӥ͖Ύ̲ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i naechitamare maxüۡxüۡrüxüۡ нӕɗիɥ. 29ॸRü taxuxüۡma choxü‫ ۡڟ‬naguxcha ega chi chanaxՓa۳xegu nax pexüۡ chada۳i ۳xüۡ. Natürü ngeՓa۳x chütacü rü cunatüarü Tupana chomaxã nidexa, rü ñanagürü choxüۡ: “¡Dücax, choxüۡ‫ ڟ‬ɗфӥիɥ͑ӥ! Rü tama chanaxՓa۳xe i nuãcü Acóbumaxã нӕɗĀľիٚ, ñanagürü choxüۡ. 30ॸNatürü ngŕxguma cunaxՓa۳xexüchi ۳xgu nax cunatüca۳x cutáeguxüۡ rü ngeۡmaca۳x ֆɗիɥǣӕ͑իнӕɗիӡիüۡ i ñu۳xma ¿rü tü۳xcüüۡ ‫?ۡ ڟ‬ i chorü tupanachicüna۳xãgüca۳x cungɥxü —ñanagürü. 31ॸRü yexguma ga Acóbu rü Labáüۡxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama cumaxã nüxüۡ chixu yerü chamuüۡ, rü choma nüxüۡ chacua۳xgu rü choxna chi

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ31 ͑ǣɥիüۡ cupuxüۡéga ga cuxacügü. 32ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ËȍɗՓӥիɗɗ͖ËȍΎфӥ duüۡxüۡgüxüۡҡՓ͑ӥիüۡ icuyangauxgu i ngŕma curü tupanachicüna۳xãgü, rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ΎիҡËӥ̲͑ֆӕ. Rü ñaa tatanüxüۡǣӥ͑ɗիɥɗҡӥիüۡ ɥ͑ӥիüۡ. ¡Rü chomaxã nüxüۡ ixu rü ta۳իËӥ͑ɗիɥɗ ngŕma curü ngŕmaxüۡ i chauxüۡҡՓ ngŕxmaxüۡ! ¡ƚcü yange ega nüxüۡ icuyangauxgu! —ñanagürü. Natürü nüma ga Acóbu rü tama nüxüۡ nacua۳x ga ‫ڟ‬ ѠнӕŃ́ֆɗիɥիüۡ ga naxca۳x ngɥxcü ga ֆľ̲͑ǣɥ͑ҡӥфӥҡӕЙ͑ËȍɗËӥna۳xãgü. 33ॸRü nüma ga Labáüۡ rü Acóbupatagu naxücu nax naxca۳x nadauxüۡca۳x ga norü tupanachicüna۳xãgü. Rü yexgumarüxüۡ ta Léapatagu rü yema taxre ga naxüۡtaxüۡgüpatagu naxücu, natürü taxuxüۡma inayangau. Rü yexguma ̞ŃЙҡՓɞ͑իӡxu۳ۡxgu rü Raquélpatagu nayaxücu. 34ॸͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ǣѠнӕŃ́фӥ ɗ͑Āľǣֆľ̲͑ǣɥ͑ҡӥфӥ tupanachicüna۳ի%ǣӥфӥË̲ŃֆӕҡՓфӥ tochicaxüۡtüüۡgu iyacu۳xgü. Ѡӥ͑ŃҡӥՓ irüto. Rü Labáüۡ фӥ͑ǣɥЙҡËȍɗ%ǣӕ naxca۳x nadau, natürü taxuxüۡma inayangau. 35ॸRü yexguma ga Raquél rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Pa Papáx ¡taxӢ i cunuxüۡ ega tama ichachixgu i cupe۳իľՓ! Erü ñu۳xma rü chorü ĀՓľՓËȍ͑ǣľի̲—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yemaacü ga Labáüۡ rü naxca۳x nidauchigüama ga norü tupanachicüna۳xãgü, natürü taxuguma nüxüۡ inayangau. …… Acóbu rü Labáüۡ nügümaxã inaxügagü

yexguma ga Labáüۡ rü Acóbuxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma 43ॸRü

48 cuxma۳իǣӥфӥËȍӕիËӥǣӥɗֆɗիɥ, rü ngŕ̲ËӕիËӥǣӥфӥËȍӕҡǣӥ͑ɗիɥ. Rü ngŕ̲Ëф͑ŃфӕǣӥфӥËȍΎիфӥǣӥ͑ɗիɥфӥ guxüۡma i nua nüxüۡ cudauxüۡ rü ËȍΎիфӥǣӥ͑ɗիɥ. ¿Natürü ñuxãcü ta۳xacürü chixexüۡ namaxã chaxü i chauxacügü rü ͑ǣɥ͑ľǣӥ? 44ॸ¡Rü ñu۳ի̲фӥ͑ӕ͑իӡфӥ ͑ǣɥի%̲ľֆɗǣӥ̲ի%tanamexŕxŕ nax ngŕxma yanaxoxüۡca۳x i guxüۡma i guxchaxüۡgü! —ñanagürü. 45ॸRü yexguma ga Acóbu rü nanayaxu ga Փӥիɗǣ͑ӕҡǣҡËӥфӥֆŃ̲ nanatoxŕxŕ. 46ॸRü nüma ga Acóbu rü natanüxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Guxãma rü ͑ӕҡ͑ľЙľ͑ĀľфӥՓӥիɗǣӕ Йľ͑ի%ӡիËȍɗҡ! —ñanagürü. Rü nüma ga natanüxüۡgü rü nuta ne nanade rü ֆľի̲͑͑ի%ӡիËȍɗҡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ ǣӕ̲͑ӕҡǣֆľի̲%ӡիËȍɗҡËӥիüۡҡՓ nachibüe ga Acóbu rü Labáüۡ. …… 52ॸRü nüma ga Labáüۡ rü ñanagürü Acóbuxüۡ: —Dücax, Ā͑ӕҡǣӥфӥՓӥիɗ i cua۳xruxüۡ ͑ɗիɥɗcuxca۳x rü cha۳u۳xca۳x ͑իҡիӕËӥфӥՓֆɗ̲ ͑ӕҡիüۡ ichopetüxüۡca۳x nax ta۳xacürü chixexüۡ yigümaxã ixüxüۡca۳x. 53ॸRü curü o۳xi ya Abraáüۡarü Tupana rü chorü o۳xi ya ͮËΔիфӥҽӕЙ͑ҡɗիɥËӥфӥҡӥիüۡ ЙΎիËәիľֆ͑ǣľիľфӥիӦիľɗֆɗիľ̲ľǣ tama yanguxeۡexۡ۳ gu i ñaa yigümaxã ixunetaxüۡ —ñanagürü ga Labáüۡ. Rü yexguma ga Acóbu rü yimá Tupana ga nanatü ga Ichaá nüxüۡ icua۳xüxüۡcüégagu inaxuneta. 54ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣkËΔ¡ӕфӥ yexma guma ma۳իЙӦ͑ľǣӕ͑͑Āɗǣ ñuxre ga naxüۡnagü rü ñu۳իӡËȍɗ Tupanaca۳x ínanagu. Rü guxüۡma ga natanüxüۡca۳x naca nax nachibüexüۡca۳x. Rü yemaacü guxüۡma nachibüe rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ31ٍॷ32

49 yexma ma۳իЙӦ͑ľǣӕ͑Йľǣӥǣֆľ̲ chütaxüۡgu. 55ॸRü moxüۡãcü pa۳xmamaxüۡchi rü Labáüۡ ínarüda rü nataagü rü naxacügü tüxüۡ nimeãxŕgü. Rü ñu۳իӡËȍɗҽӕЙ͑Ńǣǣӕ̲ľիüۡ tümamaxã naxuegu. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ nachixüۡaneca۳x natáegu. kËΔ¡ӕфӥƄËȍә͑ӥǣӥ̲ի%ɗ͑фӥիɥ

32

1ॸRü nüma ga Acóbu rü ɗ͑ɗիӡËȍɗǣӥ̲. Rü namagu nüxüۡ ͑͑ǣӕǣ͖ӕիфľǣĀիӡËӥã۳x ga Tupanaarü orearü ngeruüۡgü. 2ॸRü yexguma Acóbu nüxüۡ da۳u۳xgu rü ñanagürü: —Ñaagü rü Tupanaarü Ëȍӕффǣӥ͑ɗիɥ—ñanagürü. Rü yemaca۳x ‫ ڟ‬nanaxüéga ga yema nachica. Maanaɥgu 3ॸRü Acóbu rü inanamuãchitanü ga ñuxre ga norü duüۡxüۡgü nax Cheíarü ͑͑ľՓǣƄĀóüۡՓ͑իɥիüۡca۳x nax naenexŕ ga Echaúmaxã nüxüۡ yanaxugüxüۡca۳x ga yéma tá nax nanguxüۡ. 4ॸRü ñaa dexamaxã yéma nanamugü: “Ñapegürü tá nüxüۡ ya chauenexŕ ya Echaú: ‘Cuenexŕ ya Acóbu ya curü duüۡxüۡ ɗիɥËӥфӥËӕիüۡ narümoxŕ. Rü marü ñuxre ya taunecü rü tórü tutü ya LabáüۡxüۡҡՓËȍֆľի̲. Rü ñu۳xma фӥ̲фӥ͑ӥի͑ɞËȍիӡիӡ. 5ॸRü choxüۡ‫ڟ‬ nangexma i chauxüۡ͑ǣӥɗՓΎËǣӥфӥ búrugü rü carnérugü rü chorü duüۡxüۡgü iyatüxüۡgü rü ingexüۡgü. Rü ngeۡmaca۳x ‫ ڟ‬a chaugüpe۳xegu cuxca۳x ngŕm chanamugü i chorü duüۡxüۡgü nax cumaxã nüxüۡ yanaxugüxüۡca۳x i ñaa chorü ore nax marü chatáeguxüۡ. Rü chierüna mea choxüۡ cuyauxgu i ngŕxguma cuxüۡҡՓËȍ͑ǣӕիǣӕٔ, ͖Йľǣӥфӥҡ ٚ, ñanagürü ga Acóbu. 6ॸRü yexguma marü Acóbuca۳x naՓoegu۳xgu

ga norü duüۡxüۡgü, rü ñanagürügü: —Marü naxüۡҡՓҡ͑ǣӕǣӥֆcuenexŕ ya Echaú. Ѡӥ͑ӥ̲фӥҡ ͑ӕ͑իӡ͑ի nümatama cuxüۡ íyadauxüۡca۳x namaxã i 400 i norü duüۡxüۡgü —ñanagürügü. 7ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣkËΔ¡ӕ, rü poraãcü namuüۡ rü naxoegaãxŕ. Rü yemaca۳x taxregu nayatoye ga norü duüۡxüۡǣӥфӥ͑ΎфӥËф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥ rü caméyugü. 8ॸYerü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Ngŕxguma Echaú nua nguxgu rü ngürüãchi nadaia۳xgu i ngŕma ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥɗĀӕüۡxüۡgü, rü ngŕma ҡΎҡӥËӕ̲ӥфӥֆΎի͑ɗ͑ɗ¡ӕի̲ӥٚ, ñaxüۡgu ͑фӥիɥ͑ӥ. 9ॸRü ñu۳իӡËȍɗɗ͑͑իӥǣӥǣ nax nayumüxŕxüۡ, rü ñanagürü: “Pa Cori Pa Tupana ya Chorü O۳ xi ya Abraáüۡarü Tupana rü Chaunatü ya Ichaáarü Tupanax, cuma rü marü chomaxã nüxüۡ quixu nax chorü naaneca۳x rü chautanüxüۡgüca۳x chatáeguxüۡ rü cuma rü tá mea choxna cudauxüۡ. 10ॸChoma rü ҡիӕՓ̲Ëȍ̲ľ͑իngŕmaãcü chomaxã cumecümaxüۡ rü aixcüma mea choxüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ. Rü yexguma noxri Ëȍӕ͑ҡӥ͑ɞËȍիӡxu۳ۡxgux rü ñaatama Yudáüۡ ɗ͑ҡӥՓËȍɗիӥľǣӕфӥҡիӕիüۡma choxüۡ‫ ڟ‬nayexma rü chorü naixmena۳xãxicatama. Natürü i ñu۳xma nax chatáeguxüۡ rü choxüۡ‫ ڟ‬nangexma i taxretücumü i muxüۡ i duüۡxüۡgü. 11ॸRü ñu۳xma rü cuxna chaca rü chanaxՓa۳xe i choxüۡ ícupoxüۡ nüxna ya chauenexŕ ya Echaú. Rü nüxüۡ chamuüۡ erü ngürüãchi nuxã toxüۡ nayadai rü ngŕmaãcü tüxüۡ nadai ya cho۳xma۳xgü rü chauxacügü. rü marü meama chomaxã nüxüۡ quixu rü tá choxna nax cudauxüۡ nax ngŕmaãcü taxuxüۡma choxüۡ üpetüxüۡ rü ngŕmaãcü i chautaagü rü ñoma

12ॸCuma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ32 ҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓngŕxmacü ya naxnücüte۳xerüxüۡ ̲͑ӕիӡËȍɗիüۡca۳x, rü ngŕ̲%ËӥĀӥիՓҡիӕËӥфӥՓҡľիŃ yaxugüxüۡca۳իٚ, yemaacü nayumüxŕ. 13ॸRü yema chütaxüۡgu rü Acóbu rü yexmatama nape. Rü nüxüۡ nidaugü ga naxüۡ͑ǣӥфӥֆľ̲ҡ͑ӥՓ͑ֆĀľիľËȍɗ ga naenexŕ ga Echaúarü ãmareruxüۡ. 14-15ॸRü nayamugü ga 200 ga chíbugü ga ingexüۡ, rü 20 ga chíbugü ga iyatüxüۡ, rü 200 ga carnérugü ga ingexüۡ, rü 20 ga carnérugü ga iyatüxüۡ, rü 30 ga caméyugü ga yexՓaca۳x buexacüxüۡ, rü 40ǣՓΎËǣӥ, rü 10ǣՓΎËիËӥǣӥǣ yexՓaca۳x yaexüۡ, rü 20 ga búrugü ga ingexüۡ rü 10 ga búrugü ga iyatüxüۡ. 16ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ΎфӥĀӕüۡxüۡgüna ̲͑͑ӕǣӥǣՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥ, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Cü, chope۳xegu ̲͑ի%Йľիɥ, rü pegüna tá piyáxüۡguetanüxüۡ namaxã i ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥ! —ñanagürü. 17-18ॸRü yema nüxíra inamuãchixüۡ ga norü duüۡxüۡ, rü nanaxucu۳xeۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕxguma tá cuxüۡ iyangauxgu ya chauenexŕ ya Echaú, rü cuxna naca۳xgu: ٘Ѡӥҡľիľ͑ɗիɥֆËӕфӥËΎфɗ, rü ͑ǣľիҡ Ëӕիӡ, фӥҡľիŃфӥǣӥ͑ɗիɥɗ͖ naxüۡnagü i quigagüxüۡٚ, rü cuma rü tá ñaãcü cunangãxüۡ: “Pa Chorü Cori ya Echaúx, фӥ͖фӥՓӥիɗɗËӕфӥ%̲фľ ͑ɗիɥɗcuxca۳x nua namuxüۡ ya curü duüۡ ya Acóbu. Ѡӥ͑ӥ̲фӥҡΎՓľ̲͑ľ ͑իӡ͖ٚËӕфӥǣӥҡ —ñanagürü ga Acóbu. 19ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga yema togü ga duüۡxüۡgü ga inamuãchigüxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Ngexguma tá pexüۡ inangauxgu ya Echaú, rü ngŕmatama orexüۡ namaxã pixu! 20ॸRü ñapegü nüxüۡ: “Acóbu ya cuenexŕ ya cuxüۡ ngechaüۡcü

50 фӥҡΎՓľ̲͑ľ͑իӡٚ, ñapegü nüxüۡ! —ñanagürü ga Acóbu. Rü yemaacü nayaxucu۳xeۡ ga yema duüۡxüۡgü, yerü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Ñaa ãmaregü i chope۳xegu chimugüxüۡmaxã tá chanangüxmüxŕxŕ ya chauenexŕ. Rü ngŕ̲Փľ͑фӥËȍΎ̲իüۡchi tá nüxüۡ chadau. Rü bexmana ngŕmaãcü tá mea choxüۡ ͑ֆիӕٚ, ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. 21ॸRü yemaacü ga yema ãmaregü rü nüxíra nügüpe۳xegu nayamugü. Rü nüma ga Acóbu rü yexmatama nape ga yema chütaxüۡgu. Acóbu rü wüxi ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳xmaxã nügü nawogü 22-23ॸRü yematama ga chütaxüۡgu rü ínarüda ga Acóbu, rü tüxüۡ namuãchitanü ga guxema taxre ga naxma۳x rü yema taxre ga naxüۡtaxüۡ, rü guma 11 ga nanegü. ѠӥՓӥիɗǣӕ, namaxã ga guxüۡma ga norü yemaxüۡgü, tüxüۡ nimuüۡ ͑Փǣֆľ̲͑ҡӥǣ Yudáüۡarü nuxtamaxüۡ ga Yabógu ãégaxüۡ. 24ॸRü yexguma Acóbu nüxicatama yéma yaxüãchigu, фӥՓӥիɗ ga duüۡxüۡ ̲͑ի%͑ӥǣӥ͑ՓΎǣӥфӥ ñu۳xmata yangunemare. 25ॸNatürü yema duüۡxüۡ rü nüxüۡ nacua۳x ga tama Acóbuxüۡ nax naporamaexüۡ. Rü yemaca۳իĀӥիՓ Acóbutacugu nidagü, rü nanatüxüchitacu ga yexguma nügü ɗ͑ՓΎǣӥǣӕ. 26ॸRü yexguma ga yema duüۡxüۡ rü ñanagürü Acóbuxüۡ: —¡Choxüۡ inge۳x erü marü ningóonechaüۡ! Rü yexguma ga Acóbu rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲̲ľիüۡ chomaxã cuxuegu۳xgu, фӥҡիӡҡ ̲Ëӕիüۡ

chinge۳x —ñanagürü. 27ॸRü Acóbuna naca ga yema duüۡxüۡ rü ñanagürü:

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ32, 33, 35

51 —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗËӕŃǣ? —ñanagürü. Rü Acóbu nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —kËΔ¡ӕ͑ɗիɥɗËȍӕŃǣ—ñanagürü. 28ॸRü yexguma ga yema duüۡxüۡ ga nügü ̲͑ի%ɗ͑ՓΎǣӥիüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Ñu۳ի̲фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲kËΔ¡ӕ͑ɗիɥ i cuéga. ѠӥʊфŃҡ ͑ɗիɥɗËӕŃǣɗ ñu۳xmax, erü Tupanamaxã rü duüۡxüۡǣӥ̲ի%ËӕǣӥɗËӕՓΎǣӥфӥҡ̲ choxüۡ quinge۳x ñu۳xmata mexüۡ cumaxã chaxuegu —ñanagürü. 29ॸRü yexguma ga Acóbu rü nüxí nüxna naca rü ñanagürü: —Ñu۳xma chanaxՓa۳xe i chomaxã nüxüۡ quixu ¿rü ta۳իËӥ͑ɗիɥɗËӕŃǣ? —ñanagürü. Natürü ga yema duüۡxüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ nüxüۡ cucuáxchaxüۡ i chauéga? —ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗǣֆľ̲Āӕüۡxüۡ rü yexgumatama Acóbumaxã mexüۡ naxuegu. 30ॸRü yexguma ga Acóbu rü Penuégu nanaxüéga ga yema nachica. Rü ngŕ̲͑Ńǣфӥ٘ҽӕЙ͑ËȍɗՓľիüۡ ËȍĀӕٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü yemagu nanaxüéga yerü ñanagürü: —ѠӥՓΎΎ ҽӕЙ͑ËȍɗՓľիüۡ chadau, natürü chamaxama —ñanagürü. …… Acóbu rü Echaú nügümaxã narüngüxmüe

33

1ॸRü

yexguma Acóbu rü Echaúxüۡ nadauxgu ga yéma ͑ի͑ľ͑իӡիüۡ namaxã ga 400 ga norü duüۡxüۡgü, rü nüma ga Acóbu rü tüxüۡ ͑ɗҡΎֆľǣǣӕիľ̲͑իËӥի%ǣӥ͑ǣɥ̲ի% ga Léa rü Raquél rü guxema taxre ga naxüۡtaxüۡgü. 2ॸRü Փixpe۳իľՓҡӥիüۡ ͑իӦǣӥxŕxŕ ga naxüۡtaxüۡgü tümaxacügümaxã, фӥǣӕիľ̲ǣӥՓľǣ ̞Ń͑ǣɥիËӥã۳xmaxã. Ѡӥ̞ŃՓľ͑ի%իüۡ

ǣѠнӕŃ̲́͑ի%ǣ͑ǣɥ͑ľǣ֤әËȍľ.

3ॸRü

nüma ga Acóbu rü norü duüۡxüۡgüpe۳իľǣӕ͑ɗիӡ. Rü 7 e۳xpü۳xcüna Փɗիӥ̲ӥǣӕ͑ֆ͑ǣӥËӕËȍɗ͖u۳xmata naenexŕarü ngaicamána nangu. 4ॸNatürü ga Echaú rü Acóbuca۳x niña rü nüxna nayana۳i ۳xãchi rü nüxüۡ nachúxu. Rü nügümaxã naxauxe. …… 18ॸRü Acóbu, rü yexguma Padáüۡ-Aráüۡ͑ľՓ͑ľ͑իӡիǣӕ, rü taxuxüۡma nüxüۡ naxüpetü rü mecü Canaáüۡ͑ľՓ͑͑ǣӕ. Ѡӥɥ͑ľǣ Chiquéüۡarü to۳xma۳իҡՓ͑͑ǣӕфӥֆŃ̲ nayexma. 19ॸRü 100 tachinü ga diŕrugu naxca۳ի͑ҡիľǣՓӥիɗǣ͑͑ľ naxüۡҡՓǣk̲әфӕ͑͑ľǣӥ. Rü nüma ga Amúru rü Chiquéüۡ ͑͑ҡӥ͑ɗիɥ. Rü nüma ga Acóbu rü yexma naxãchiüۡgü. 20ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑͑իӥǣՓӥիɗǣ ãmarearü guchicaxüۡ rü Erué-Iraé ga Iraéarü Tupanagu nanaxüéga. …… ҽӕЙ͑фӥɥ͑ľǣ´ľҡŃ́Փ̲ľիüۡ Acóbumaxã naxuegu

35

1ॸRü

yexguma ga Tupana rü ɥ͑ľǣæȍɗнӕéüۡՓфӥkËΔ¡ӕիüۡ ñanagürü: —¡Cugü namexŕxŕ rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑ի´ľҡŃ́ǣӕËӕֆի%Ëȍɗüۡxüۡca۳x! ¡Rü ngŕxma cha۳u۳xca۳ի͑իӥɗՓӥիɗɗ ãmarearü guchicaxüۡ nagu ga yema ͑ËȍɗËǣ͑Փcuxca۳x changóxüۡ ga yexguma cuenexŕ ga Echaúcha۳իՓ нӕɗիӡիǣӕ! —ñanagürü. 2ॸRü yexguma ga Acóbu rü naxma۳xgümaxã rü guxüۡma ga norü duüۡxüۡgümaxã nidexa, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Ípenanúxüۡ۳x i guxüۡma i perü tupanachicüna۳xãgü rü nua penana nax ɞ͑ՓΎǣӥիüۡca۳x! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗЙľǣӥ pexaiyagü rü to i pexchiru i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ35

52

ngŕmataxüۡgu picu۳xgü! 3ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%фӥ ٘æȍΎ̲͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ֆǣӕիüۡŃҡӥՓ Йիɗҡիɥ%Ëȍɗ͑ի´ľҡŃ́Փɗիɥիüۡ! Erü changexmaxüۡ. ¡Rü yamu ya cunegü rü ngŕի̲ҡ Ëȍ͑իӥɗՓӥիɗɗ%̲фľфӥ cutaagü! ѠӥËӕՓҡ nango۳իɗՓӥիɗɗ guchicaxüۡ naxca۳x ya Tupana ga nachixüۡane rü muxüۡ͑ľҡ ̲ֆɥ͑ľǣӥ. ۡ ۡ ۡ guxüՓ̲ǣ͑ǣľիҡ ɞËȍիӡիüՓËȍΎիü ѠӥËӕҡǣӥҡ͑ӥՓҡ ͑͑ǣľի̲ɗ íxümücücü rü choxüۡ rüngüۡxeۡexۡ۳ cü ga ãeۡx۳ gacügü. 12ॸRü ñaa naane ga Abraáüۡ ۡ rü Ichaána chaxãxüۡ, rü cuxna rü ta yexguma guxchaxüՓËȍֆľի̲ǣӕ 4 chanaxã. ѠӥËӕՓľ͑фӥҡ Ëӕҡǣӥ͑ —ñanagürü. ॸRü yexguma ga yema duüۡxüۡgü, rü AcóbuxüۡҡՓ͑͑͑ǣ Ëȍ͑ի%ٚ, ñanagürü ga Tupana. guxüۡma ga norü tupanachicüna۳xãgü rü …… yema naxmachinügü ga norü Iyu ga Raquél tupanagüarü cua۳xruüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Rü 16ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ´ľҡŃ́Փɗ͑իɥ%Ëȍɗ ɥ͑ľǣæȍɗнӕéüۡarü ngaicamána ۡ ۡ rüxüxüne ga castáñatüügu Acóbu ͑իɥ͑ľǣƄƸф ҡՓ͑իɥիüۡca۳x. Natürü inanata۳xgü ga yema yexguma Efrátaxüۡ yangaicagügu rü ga 5 tupanachicüna۳xãgü. ॸRü yexguma Raquél rü ixíraxacüama. Rü tama mexüۡ ɗ͑իɥ%Ëȍɗǣӕǣ´ľҡŃ́Փ͑ի͑իɥիüۡca۳x, ͑ǣɥիüۡ nangupetü. 17ॸRü yexguma tama rü Tupana rü guxüۡma ga yema ЙիֆŃ̲͑իɞфիËӥիǣӕфӥĀӥիՓ ɥ͑ľǣӥËӥã۳իǣ̲͑Փ ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣɥфӥĀӕфӕիüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ ۡ ۡ yexmagüxüãŕՓɞnananguxŕxŕ ga muü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —‫֤ؽ‬ի͑͑իɥ͑ӥľфӥҡΎɗ ͑իҡ̲kËΔ¡ӕ͑͑ľǣӥՓľ yatüxüۡ i cuxacü cuxüۡ naxíra! 6 ۡ ۡ nangŕgüxüca۳x. ॸRü Acóbu rü guxüma —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 18ॸͮҡӥфӥ͑ǣɥ̲ǣѠнӕŃ́ ۡ ۡ ۡ ga yema duüxüǣӥǣ̲͑ի%ɗիɥիü, rü rü marü ituraxüchi rü yaxna irüngüۡ rü: meama Canaáüۡ͑ľՓֆľի̲͑ľǣɥ͑ľ —´ľ͑Δ͑ɗ͑ɗիɥֆֆɗ̲ ΥիËȍ͑ ǣ̞әիǣӕ%Ńǣ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü to ga —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Natürü ga nanatü ga ͑Ńǣфӥ´ľҡŃ́͑ɗիɥ. 7ॸRü yexma nanaxü Acóbu rü Bŕyamígu tanaxüéga. 19ॸRü ǣՓӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËфӥ ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ͑ֆӕիüۡ ga Raquél. Rü El-Betélgu nanaxüéga, yerü yexguma ֆľ̲̲͑ǣƄƸф ҡՓ͑Āիüۡgu naeneecha۳իՓֆիӡիǣӕ, фӥֆŃ̲͑ɗիɥ ͑ǣɥիüۡ nata۳xgü. (Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľǣƄƸф ҡ ۡ ga Tupana naxca۳x ngóxü. rü ñu۳xma rü Beréüۡgu naxãéga.) …… …… 9ॸRü yexguma Padáüۡ-aráüۡ͑ľՓ͑ľ Acóbu nanegü ͑իӡիǣӕǣkËΔ¡ӕ, rü Tupana rü 22-23ॸRü Acóbu nanegü rü 12͑ɗիɥǣӥ. ´ľҡŃ́ՓՓľ͑իфӥnaxca۳x nango۳x, rü mexüۡ namaxã naxuegu. 10-11ॸRü Ѡӥǣӕ̲̞ŃՓüۡgücü rü Rubéüۡ ͑ɗիɥǣ ñanagürü: ٘æӕ̲фӥkËΔ¡ӕ͑ɗիɥɗËӕŃǣ. Acóbu nane ga yacü. Rü naeneegü rü Natürü i ñu۳ի̲фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲ ChimeӢ, rü Lebí, rü Yudá, rü Ichacá, rü ngŕ̲͑ɗիɥɗËӕŃǣľфӥ͖u۳ի̲ËӥфӥՓфӥ Chaburóüۡ ͑ɗիɥǣӥ. 24ॸRü guma ʊфŃҡ ͑ɗիɥɗËӕŃǣٚ, ñanagürü. Rü ѠнӕŃ́Փüۡgücü rü Yúche rü Bŕyamí ֆľ̲Փľ͑ǣҽӕЙ͑фӥ͖͑ǣӥфӥ: ͑ɗիɥǣӥ. 25ॸRü guma Raquélüۡtaxüۡ ga Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ35, 37

53 ´ɞфՓüۡgücü rü Dáüۡ фӥͮľҡфɞ͑ɗիɥǣӥ. 26ॸRü guma Léaxüۡtaxüۡ ga æȍɞЙՓիüۡǣӥËӥфӥǾ իфӥkËȍŃ͑ɗիɥǣӥ. Ѡӥǣӕ̲ǣӥ͑ɗիɥǣkËΔ¡ӕ͑͑ľǣӥǣ Padáüۡ-aráüۡanegu buexüۡ. Ichaáarü yuxchiga 27ॸRü

nüma ga Acóbu rü nanatü ga Ichaáxüۡ ínayadau ga MáüۡфľՓ. Rü ǣӕ̲ɥ͑ľфӥ̲͑ӕŃǣ. Ѡӥoф¡͑ɗիɥǣ ՓӥիɗфӥƄ¡фóüۡ ͑ɗիɥǣҡΎ. Ѡӥֆľի̲͑ɗիɥ ga naxãchiüۡgüxüۡ ga Abraáüۡ rü Ichaá. 28ॸRü nüma ga Ichaá rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 180 ga taunecü ga yexguma nayu۳xgux. 29ॸRü yexguma marü ͑ֆիӥËȍɗǣӕ͑ɗիɥǣ͑ֆӕիüۡ rü natanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ͑իӡիüۡ. Rü nanegü ga Echaú rü Acóbu rü inanata۳xgü. …… 1ॸRü nüma ga Acóbu rü Canaáüۡanegu naxãchiüۡ ga ngextá nanatü ga Ichaá üۡpaacü ítaxãchiüۡxüۡgu.

37

Yúche rü naeneegü 2ॸѠӥ͖͑ɗիɥɗ͑ËȍɗǣɗkËΔ¡ӕҡ͑ӥիüۡ. Rü yexguma nane ga Yúche 17 ga taunecü nüxüۡ‫ ڟ‬yexmagu, rü nüma rü carnérugüarü dauruxüۡ ͑ɗիɥՓӥիɗǣӕ namaxã ga naeneegü ga nanatüxüۡtaxüۡgü ga Bíra rü æȍɞЙՓիüۡgüxüۡ. Rü nüma ga Yúche rü nanatümaxã nüxüۡ nayarüxugüxüۡ ga naeneegüchiga nax chixexüۡ naxügüxüۡ. 3ॸRü nüma ga Acóbu ga Iraégu ãégacü, rü poraãcü Yúchexüۡ nangechaüۡ guxüۡma ga togü ga nanegüarü yexera yerü yexguma marü naya۳իǣӕǣkËΔ¡ӕ͑ɗիɥ ga nabuxüۡ ga Yúche. Rü yemaca۳x ga nanatü rü nüxü‫ ۡڟ‬ҡ͑իӥǣՓӥիɗǣ

naxchiru ga mápaxüۡ ga mexechixüۡ. yexguma naeneegü nüxüۡ icua۳xãchitanügu nax norü yexera Yúchexüۡ tangechaüۡxüۡ ga nanatü, rü yemaca۳x Yúchechi naxaie, rü tama nüxüۡ narümoxŕgüchaüۡ. 5-6ॸѠӥՓӥիɗǣ chütaxüۡ ga Yúche, rü naxãnegü, rü naeneegümaxã nüxüۡ nixu ga yema nanegü. Natürü ga naeneegü rü yexeraãcü naxchi naxaie, yerü ga Yúche rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ʊЙľфӥիɥ͑ӥľфӥҡ  pemaxã nüxüۡ chixu i ngŕma chaunegü! 7ॸRü nagu chaxãnegü nax guxãma i ֆɗիľ̲фӥՓӥիɗɗҡфɞǣӕ͑ľËӥՓ ingexmagüxüۡ rü ínagoxüۡcütaxüۡ. Natürü i ngŕma choxrü cüta rü ngürü nüechama inachicüta rü meama ínarüto. Natürü i ngŕma pexrü cütagü rü ngŕma choxrüxüۡ ínachomaeguãchi, rü ngŕma choxrü cütape۳xegu nayarümaxgütanüãchi rü choxrüxüۡ nicua۳xüxüۡgü —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga naeneegü rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —¿Eۡ۳xna cuma nagu Ëӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗҡΎфӥ ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ rü tomaxã tá icucuáxüۡ? —ñanagürügü. Rü yemaacü yexeraãcü naxchi naxaie naxca۳x ga yema nanegü ga nüxüۡ yaxuxüۡ. 9ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ ֤әËȍľфӥՓľ͑իфӥ͑ի%͑ľǣӥ. Rü yema rü ta naeneegümaxã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü: —Pemaxã tá nüxüۡ chixu rü Փľ͑Ëȍի%͑ľǣӥ. Rü ngŕma Ëȍӕ͑ľǣӥՓ͑ӥիüۡ chadau ya üa۳xcü rü tauemacü rü 11 ga ŕxtagü rü chope۳xegu nanangücuchitanü rü choxüۡ nicua۳xüxüۡgü —ñanagürü. 10ॸRü yexguma Yúche nanatümaxã rü naeneegümaxã nüxüۡ ixuxgu ga yema nanegü, rü nanatü rü ítanangaxüchi. Rü 4ॸNatürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ37 ñatagürü nüxüۡ: —¿Ta۳իËӥËȍɗǣ͑ɗիɥɗ ngŕma cunegü i tomaxã nüxüۡ quixuxüۡ? ¿Eۡ۳ի͑Ëӕ̲фӥ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥËӕŃ rü cueneegü rü choma rü tá cupe۳xegu tanangücuchitanü nax cuxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡca۳x? —ñanagürü. 11ॸRü yemaca۳x ga naeneegü rü yexeraãcü ͑ɗի%ӡ%Ëȍɗľ. Natürü ga nanatü rü bexma ҡӥիɗË͑ǣӕҡфӥիɥ͑ӥǣֆľ̲ nanegüchiga. Yúchemaxã nataxegü ga naeneegü 12ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡǣӕфӥɥ͑ľǣ

Chiquéüۡфӥ͑ǣɗË̲ ͑͑իɥǣ Yúcheeneegü nax yexma maxŕ ne yadaugüxüۡca۳x naxca۳x ga nanatüarü carnérugü. 13ॸRü yemaca۳x ga nanatü ga Iraé, rü Yúchexüۡ ñatarügü: —¡Paxa Ëӕľ͑ľľǣӥՓľфӥիӡфӥɞֆĀӕɗֆŃ ChiquéüۡՓɗËф͑Ńфӕǣӥ͑ ínadaugüxüۡՓ! —ñatagürü. Rü nüma ga Yúche rü tüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü name, Pa Papáx, rü taãxŕãcüma ‫ ڟ‬Ëȍիӡ—ñanagürü. 14ॸRü tüma tá ngŕ̲ ga Iraé rü tanangãxüۡ, rü ñatagürü: —¡ƚcü íyadau ya cueneegü rü ngŕma carnérugü! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ҡ ľǣӕ͑ի chomaxã nüxüۡ quixuxüۡca۳x nax ñuxãcü ínangupetüxüۡ! —ñatagürü. Rü yemaacü EbróüۡՓɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ֤әËȍľǣ ChiquéüۡՓ͑ի͑իӡիüۡ. 15ॸNatürü yexguma ChiquéüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü tama nüxüۡ nacua۳x ga ngextá nax nayexmagüxüۡ ga yema naeneegü. Rü ՓӥիɗǣֆŃ̲Ëӥã۳x yexma nüxüۡ nangau, rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacüca۳x cudau? —ñanagürü. 16ॸRü yexguma ga Yúche rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Chaueneegüca۳x chadau. ¿Tama nüxüۡ cucuáxüۡ ͑ի͑ǣľիҡ ֆɗիɥիüۡ

54 i carnérugüna nadaugüxüۡ? —ñanagürü. nüma ga yema duüۡxüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Marü ͑ɗիɥǣËȍɗɗ͑ӕ. Rü nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥǣӕфӥ DotáüۡՓ͑ɗիɥ͑ի͑իɥիüۡ —ñanagürü. Ѡӥֆľիǣӕ̲ǣ֤әËȍľфӥ͑ľ͑ľľǣӥՓľ ͑фӥիӡ͑իnaxca۳x yadauxüۡca۳x. Rü Dotáüۡgu nüxüۡ inayangau. 18ॸRü nüma ga naeneegü rü yáxüۡgu nüxüۡ nadaugü, rü naxüۡЙǣ͑ҡ͑ӥՓ͑ի͑͑ǣӕիüۡ rü nügü nixugücu۳xeۡ ga nax yama۳xgüãxüۡca۳x. 19ॸRü nügümaxã ñanagürügü: —¡Dücax! ֤Ń͑ɗիɥфӥ ‫͑ ڟ‬ľ͑իӡɗngŕma ãnegüechaxüۡ. ngŕ̲ 20ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%tayama۳xgü, rü ñu۳իӡËȍɗ ՓӥիɗֆЙӕËȍӕǣӕtayata۳xcuchigü! Rü ngŕxguma Papá tüxna ca۳xgu, rü ñatagürügü tá: ٘ѠӥՓӥիɗֆɗ nanangõ۳իٚ, ñatagürügü tá. Rü ngŕmaãcü tá nüxüۡ tacua۳x rü ngoxi aixcüma tá yangugü i ngŕma nanegügü —ñanagürügü. 21-22ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣѠӕ¡éüۡ, rü Yúchexüۡ ínapoxüۡ nüxna ga naeneegü. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Tama name nax yamáxüۡ rü nagü ipenabaxŕŕxüۡ. ¡Rü ñaa ãxmaxüۡgu peyata۳xcuchimare, rü taxӢ i peyamáxüۡ! —ñanagürü. Rü yema ñanagürü ga Rubéüۡ, ֆľфӥ֤әËȍľŃҡӥՓ nachogü nax tama yama۳xgüaxüۡca۳x rü nanatüca۳x nax natáeguxŕŕãxüۡca۳x. 23ॸͮҡӥфӥֆľիǣӕ̲͑ľ͑ľľǣӥҡ͑ӥՓ nanguxgu ga Yúche, rü nüxna nanapugü ga yema naxchiru ga mexechixüۡ ga nagu yacúxüۡ. 24ॸRü nayayauxgü, rü yema ãxmaxüۡgu nayata۳xcuchigü. 25ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥɞ͑фӥҡΎǣӥфӥ͑Ëȍɗ¡ӥľ. Rü yexguma nachibüeyane rü yáxüۡgu nüxüۡ nadaugü ga Ismaétanüxüۡgü ga Ǿф ի͑ľՓ͑ľɥիüۡ. Rü norü

17ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ37, 39

55 caméyutagu nayana ga pumáragü rü tuxuneruüۡgü rü pumára ga míra ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑իüۡ. 26ॸRü yexguma ga Yudá rü naeneegüxüۡ ñanagürü: —¿Ta۳իËӥՓҡӥիüۡ‫ ڟ‬namexüۡ nax yamáxüۡ ya taenexŕ rü nax yacúxüۡ i norü yu? 27ॸѠӥ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥ͑ի Ismaétanüxüۡgüxüۡ namaxã itaxegüxüۡ rü tama nax yamáxüۡ, erü taeneexüۡËȍɗ͑ɗիɥ —ñanagürü. Rü guxüۡma ga yema togü ǣ͑ľ͑ľľǣӥфӥ̲фӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥǣ yema. 28ॸRü yexguma yema taxetanüxüۡ yéma chopetüxgu, rü Yúchexüۡ ínatúxuchigü ga ãxmaxüۡՓ. Rü yema Ismaétanüxüۡgüxüۡ namaxã nataxegü ga 20 tachinü ga dieۡruca۳x. Rü yemaacü Yúchexüۡ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ǣǣӥ. 29ॸRü yexguma ínanguxgu ga Rubéüۡ rü íyada۳u۳xgu ga yema ãxmaxüۡՓ, rü marü ͑ҡիӕ̲ǣ֤әËȍľǣֆŃ̲ɗիľЙľՓ. Rü nüma ga Rubéüۡ rü norü ngechaüۡmaxã nügüchirugu nagáugü. 30ॸѠӥ͑ľ͑ľľǣӥҡ͑ӥՓ͑իӡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕma buxüۡ rü marü nataxuma i ngŕma ãxmaxüۡՓ. ¿Rü ta۳xacü tá chaxüxüۡ i ñu۳xmax? —ñanagürü. 31ॸRü yexguma ga yema naeneegü rü nanayauxgü ga Yúchechiru. ѠӥՓӥիɗǣËф͑Ńфӕҡӥիüۡ nima۳xgü rü guxemagümaxã nanaduchara ga Yúchechiru. 32ॸRü nanatüxüۡҡՓ nanamugü ñaxüۡ ga dexamaxã: “Nüxüۡ itayangau i ñaa naxchiru. ¡Rü mea nüxüۡ nadau rü bexmana ngŕ̲ֆɗիɥɗ cunechiru!͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ. 33ॸRü yexguma Acóbu nüxüۡ da۳u۳xgu ga nanechiru nax ֆɗիɥիüۡ, rü ñanagürü: —Ngŕmáacü Ëȍӕ͑ľËȍɗфӕ͑ɗիɥ. ѠӥՓӥիɗɗɗɗĀӥфիüۡ ͑ǣӕ͑Փǣӥфӥ͑͑͑ǣõ۳x —ñanagürü. 34ॸRü yexguma ga Acóbu rü nügü

narügáutechiru, rü norü ngechaüۡmaxã naneca۳x naxaure. Rü ñuxre ga yüxü naxauxecha. 35ॸRü guxüۡma ga nanegü rü naxacügü rü nanataãxŕxŕŕgütaa۳x. Natürü ga nüma rü tama nüxüۡ‫ڟ‬ nanayaxu. Rü naneca۳x naxauxama, rü ñanagürü: —Chauneca۳x tá chaxaure ñu۳xmatáta chayu۳x rü naxüۡҡՓËȍ͑ǣӕ —ñanagürü. …… Yúchechiga rü Potifáma۳xchiga

yexguma Yúchexüۡ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ǣǣӥǣӕǣ yema Ismaétanüxüۡgü, фӥՓӥիɗǣ Equítuanecüã۳x ga Potifágu ãégacü naxca۳x nataxe. Rü nüma ga Potifá rü Equítuanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Faraóüۡarü dauruüۡǣӥľфӕ͑ɗիɥ. 2ॸNatürü ga Cori ya Tupana rü Yúchemaxã nayexma. Rü yemaca۳x meama nüxüۡ nangupetü ga norü cori ga PotifáchiüۡՓ. 3ॸRü yema norü cori rü nüxüۡ nicua۳xãchi nax YúchexüۡҡՓ͑ֆľի̲իüۡ ga Tupana, yerü guxüۡma ga yema naxüxüۡ, rü ̲ľ̲ɗ͑ɗիӡ. 4ॸRü yemaca۳x ga norü cori rü poraãcü namaxã nataãxŕ. ѠӥĀӥիՓ norü ngüۡxeۡerۡ uüۡxüۡ ͑ֆիɥxŕxŕ, rü naxme۳իǣӕ͑͑իӦǣǣӕիüۡma ga ͑ЙҡՓֆľի̲իüۡ nax namaxã inacuáxüۡca۳x. 5ॸRü yexguma Yúcheme۳xeۡǣӕ͑իӦã۳xgu ga napata rü norü yemaxüۡgü, rü Cori ya Tupana rü poraãcü Potifáxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ ga ͑ЙҡՓфӥ͑͑ľՓфӥ͑իüۡ͑ǣӥՓ. 6ॸRü yexguma Yúche marü nüxna da۳u۳xgu ga norü yemaxüۡgü, rü nüma ga Potifá rü marü taxuca۳x naxoegaãxŕ, rü Ëȍɗ¡ӥǣӕիɗËҡ̲͑фӥիɥ͑ӥ. Rü Yúche rü Փӥիɗǣ͑ǣľիҡü۳xücü ga mechametücü

39

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ39 ͑ɗիɥфӥyemaca۳x nangúchaüۡ. 7ॸRü yemaca۳x ga naxma۳իǣЬΎҡɗƸ фӥĀӥիՓ ͑ǣɥիü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡ. ѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡǣӕфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¡Chomaxã namaxüۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 8ॸͮҡӥфӥ͑ӥ̲ǣ֤әËȍľфӥ͑ǣɥիüۡ naxo. Ѡӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Dücax, chorü cori marü cho۳xme۳իՓ nanangexmaxŕxŕ i guxüۡma i norü ngŕmaxüۡgü nax namaxã ichacuáxüۡca۳x. Rü ñu۳xma choma nax chanuxmaxüۡ, rü taxuca۳xma naxoegaãxŕ i nümax. 9ॸRü Ā͑ЙҡՓфӥҡիәľ̲ֆҡΎǣӕիľфӥ ËȍΎфӥֆľիľфҡɗիɥ. Rü nüma ya chorü cori rü taxuxüۡma i ta۳xacü choxna nachu۳xu. ѠӥËӕիɗËҡ̲͑ɗիɥɗҡ̲ nanaxՓa۳xexüۡ nax cuxüۡ chadáuxüۡ erü naxma۳իнӕɗիɥɗËӕ̲ի. ¿Rü ngeۡmaca۳x ͖ӕիӡËӥфӥՓɗta۳xacürü chixexüۡ chaxüxüۡ ɗ͑ӕ͑ЙҡՓֆËȍΎфӥËΎфɗ rü Tupanape۳իľՓ? —ñanagürü. ga ngunexüۡgu rü Yúchexüۡ ɗËȍɗիľՓľľËȍ ‫ ڟ‬իüۡca۳իфӥ͑ǣɥ̲ի% ͑ի͑ǣɥիüۡtagu naxãӡ namaxüۡxüۡca۳x, natürü ga nüma rü tama ͑͑͑ǣɥ%xŕraxüۡ. 11-12ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣ ngunexüۡ ǣ֤әËȍľфӥɥЙҡǣӕ͑իӥËӕ nax yéma puracü naxüxüۡca۳x. Rü yéma ɗիľЙľՓфӥ͑ҡիӕ̲ǣҡΎǣĀӕüۡxüۡ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ͑իËȍɗфӕՓɗֆËȍü۳xü, rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¡Chomaxã namaxüۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Natürü ga nüma ga Yúche rü inayago, фӥ͑ǣɥxme۳իՓ͑ֆիüۡãchi ga naxchiru ga nüxna yapuxüۡ. 13-14ॸRü yexguma nüxüۡ nada۳u۳xgu ga naxchiru ga ͑ǣɥxme۳իՓ͑իֆիüۡãchixüۡ, фӥ͑ǣɥфӥ duüۡxüۡgüca۳x ica. Ѡӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¡Dücax! æȍӕҡľ͑ӕ͑͑ǣɗՓӥիɗɗ duüۡxüۡ i Ebréutanüxüۡ, rü ñu۳xma rü tagu nua nidauxcüraxüۡ. Rü nüma rü nuxã

10ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲фӥǣӕիüۡ

56 ɥիǣӕcha۳u۳xca۳x naxücu rü chomaxã taa۳x namaxüۡ, natürü i choma rü poraãcü aita chaxüama. 15ॸRü ngŕxguma poraãcü aita chaxü۳xgu, rü inayago. Rü ngeۡmaca۳x nua nanata۳x i ñaa naxchiru —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 16ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ǣɥ̲фӥ namaxã inguxüۡ ga Yúchechiru ñu۳xmata ֆŃ̲ɥիՓ͑͑ǣӕǣ͑ǣɥҡľ. 17ॸRü ֆľիǣӕ̲ֆŃ̲͑͑ǣӕիǣӕǣ͑ǣɥҡľ, rü namaxã nüxüۡ ɗֆիӕфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Rü ngŕma duüۡxüۡ i Ebréutanüxüۡ i nua cungexmaxŕŕxüۡ, rü chorü ucapugu naxücu rü chomaxã taa۳x namaxüۡ. 18ॸNatürü ngŕxguma poraãcü aita chaxü۳xgu rü inayago, rü nua nanata۳x i ñaa naxchiru. 19ॸRü ngŕmaãcü chomaxã ͑ɗիɥɗngŕma curü duüۡxüۡ i Ebréutanüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ nüma ga Potifá rü poraãcü nanu. 20-21ॸRü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax Yúchexüۡ yayauxgüxüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗ%eۡx۳ gacü poxcuexüۡ ga duüۡxüۡgütanügu nayata۳xcuchigü. ͮҡӥфӥՓΎΎǣ poxcupataüۡՓ͑ի͑ֆľի̲իüۡ ga Yúche rü Cori ya Tupana rü naxüۡҡՓ nayexma, rü nüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ Rü nüxü‫ۡڟ‬ nanatauxchaxŕxŕ nax yema poxcupataüۡarü ãeۡx۳ gacü namaxã taãxŕxüۡca۳x. 22ॸRü yemaca۳x ga nüma ga poxcupataüۡarü ãeۡx۳ gacü rü Yúcheme۳xeۡՓnanange۳x ga guxüۡma ga yema poxcuexüۡ nax namaxã inacuáxüۡca۳x. Ѡӥ֤әËȍľ͑ɗիɥǣ̲͑ի% icuáxüۡ ga guxüۡma ga puracü ga yéma. 23ॸRü nüma ga yema poxcupataüۡarü ãeۡx۳ gacü rü taxuca۳xma tü۳xcüüۡ ínayadauuxüۡ ga yema Yúcheme۳xeۡՓ yexmaxüۡ, yerü ga Cori ya Tupana rü Yúchexüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax guxüۡma mea ɗֆիӡիüۡca۳x ga yema poxcupataüۡՓ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ40

57

Yúche rü nüxüۡ nixu nax ta۳xacüchiga ֆɗիɥիüۡ ga taxre ga poxcuexüۡ nagu ãnegüexüۡ

40

1ॸRü

yexguma Yúche poxcupataüۡՓֆľի̲ֆ͑ľфӥ Փӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu rü Equítuanearü ãeۡx۳ gacüxüۡ nanuxeۡegۡ ü ga yema norü bínuarü baeruxüۡ фӥ͑ΎфӥЙӡфӥӥфӕիüۡ. 2ॸRü yemaca۳x nüma ga ãeۡx ۳ gacü rü poraãcü namaxã nanu ga yema taxre ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ga yema bínumaxã baegüxüۡarü ãeۡի۳ ǣËӥфӥֆľ̲Йӡфӥ üruüۡgüarü ãeۡx۳ gacü. 3ॸRü yemaca۳x yema poxcupataxüۡ ǣЬΎҡɗƸ ЙҡՓ yexmaxüۡՓ̲͑͑ӕǣӥ. Rü yematama ͑ɗիɥǣ֤әËȍľ͑ǣӕЙΎիËӕիüۡ. 4ॸRü nüma ga poxcupataüۡarü ãeۡx۳ gacü rü Yúchexüۡ namu nax namaxã inacuáxüۡca۳x ga yema taxre ga ãeۡx۳ gacüarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü. Rü nümagü rü marü muxüۡma ga ngunexüۡgu yexma napoxcue. 5ॸѠӥՓӥիɗ ga chütaxüۡgu rü yema taxre ga poxcuexüۡ фӥՓӥիɗËȍɗǣӥфӥ͑ի%͑ľǣӥǣӥ. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣֆľ̲͑͑ľǣӥфӥ͑ӥիü‫ۡڟ‬ nayexma ga ta۳իËӥËȍɗǣ͑իֆɗիɥիüۡ. 6ॸRü moxüۡãcü pa۳xmama ga yexguma ֤әËȍľ͑ҡ͑ӥՓɞyada۳u۳xgu, rü nüxüۡ nadau ga nax poraãcü naxoegaãŕgüxüۡ ga yema taxre. 7ॸRü yemaca۳x nüxna naca, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacüca۳x Йľ̲ľËȍɗՓľ? —ñanagürü. 8ॸRü nümagü rü nanangãxüۡgagü, rü ñanagürügü: —NgeՓa۳x chütacü rü taxãnegüe. Rü tataxuma ya texé ya tomaxã nüxüۡ ixuxe nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ i ngŕma nagu taxãnegügüxüۡ —ñanagürügü. Rü yexguma ga Yúche rü ñanagürü: —¿Taux eۡի۳ ͑ɗҽӕЙ͑ֆɗիɥիüۡ ya yimá nango۳xeۡecۡ ü nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ?

¡Rü chomaxã nüxüۡ pixu i ngŕma penegü! —ñanagürü. 9ॸRü yexguma ga yema bínumaxã baegüxüۡarü ãeۡx۳ gacü rü nüxíra Yúchemaxã nüxüۡ nixu ga nanegü, rü ñanagürü: —æȍӕ͑ľǣӥՓфӥ nüxüۡ ËȍĀӕǣՓӥիɗǣә¡̲իüۡ. 10ॸRü yema úbamaxüۡ rü narüxü rü niyachigü rü tomaepü۳ի͑ɗիɥǣ͑ËȍËӥիӥ. Rü ͑ի%ËȍËӕфӥֆľ̲͑ËȍËӕՓфӥ͑իΎ rü nixãxya۳xa rü nidau. 11ॸRü choma rü chanange ga naxpáxüۡ ga Faraóüۡ. Rü ә¡ҡËȍɗËՓľ, rü yema naxpáüۡgu chanama۳i ۳xgütüxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ ËȍΎ̲ҡ̲͑ӥի͑Ëȍֆի%Փľüۡ ga Faraóüۡ —ñanagürü. 12ॸRü yexguma ga Yúche rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕma cunegü rü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ: “Rü ngŕma tomaepü۳x i nachacüxü rü tomaepü۳x i ngunexüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 13ॸRü tomaepü۳x i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕфӥ͑ӥ̲ֆ Faraóüۡ tá cuxca۳x nangema rü tá cuxna naca nachiga i curü poxcu. Rü ngŕ̲Փľ͑фӥՓľ͑ngŕma ЙӕфËӥՓҡ ҡ̲Ëӕիüۡ napuracüxŕxŕ. ѠӥËӕ̲фӥҡ Փľ͑cunaxaxŕxŕ ya Faraóüۡ ngeۡma noxri cunaxüxüۡrüüۡҡ̲ٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 14ॸRü ngŕxguma ngŕmaãcü tá yanguxgu rü chanaxՓa۳xe i cuxüۡ‫ ڟ‬changechaüۡtümüxüۡ. ¡Rü choxna nacua۳xãchi, rü Faraóüۡmaxã choxüۡ ixu nax choxüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗիüۡca۳x i nua! 15ॸRü choma i Ebréutanüxüۡ rü chauchixüۡ͑ľՓ͑ɗիɥǣËȍΎիüۡ yagagüxüۡ rü nuxã chomaxã yataxegüxüۡ. Rü taxuca۳xma tü۳xcüüۡ nua poxcupataüۡՓËȍ͑ǣľի̲, yerü taxuxüۡma ga chixexüۡ chaxü —ñanagürü. 16ॸRü yexguma yema Йӡфӥӥфӕüۡgüarü ãeۡx۳ gacü nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕ ga mexüۡËȍɗǣ͑իֆɗիɥիüۡ ga yema

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ40ٍॷ41 Yúche ngo۳xeۡexۡ üۡ ga nanegüchiga rü ñanagürü: —Choma rü nagu chaxãnegü nax chauerugu chayangexüۡ ga tomaepü۳իǣЙľիËȍɗ%ËӕǣЙӡǣ maixcuraxüۡ. 17ॸRü guma pexchi ga ĀӥիŃҡӥՓ̲ӥËӥՓфӥ͑ֆľի̲ǣ naguxüۡraüۡxüۡ ǣЙӡǣ̲ɗիËӕфիüۡ ga Faraóüۡca۳իɗիɥիüۡ. Natürü ínangugü ga Փľфɗǣӥ, rü guma pexchi ga chauerugu Ëȍɗ͑ǣľËӥՓtanaca۳u۳իǣӥǣЙӡ —͖͑ǣӥфӥǣֆľ̲Йӡфӥӥфӕüۡgüarü ãeۡx۳ gacü. 18ॸRü yexguma ga Yúche rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Rü ngŕma cunegü rü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ: “Rü yima tomaepü۳x ya pexchi rü tomaepü۳x i ngunexüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 19ॸRü tomaepü۳x i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü Faraóüۡ tá nanangugü nax ta۳xacüca۳x cupoxcuxüۡ. Rü tá nanamu i norü purichíagü nax cuxüۡ naՓeۡxnaxãgüxüۡca۳x. Rü ͑ɗիҡ͑ӥՓҡ Ëӕիüۡ narütuxŕŕgü. Rü ngurucugü tá nanangõ۳իǣӥɗËӕիӕ͑ľٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ—ñanagürü ga Yúche. 20ॸRü tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥ ninguarü taunecüã۳x ga Faraóüۡ. Rü ͑͑իӥǣՓӥիɗǣЙľҡnaxca۳x ga guxüۡma ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü. Rü yema duüۡxüۡgü ga nüxna naxugüxüۡpe۳իľՓ, rü Faraóüۡ nanamu nax nape۳իľՓ nagagüaxüۡca۳x ga yema bínuarü baeruüۡgüarü ãeۡի۳ ǣËӥфӥֆľ̲Йӡфӥ üruüۡgüarü ãeۡx۳ gacü. 21ॸRü yema baeruüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, фӥՓľ͑իфӥ ֆľ̲ҡ̲ЙӕфËӥՓ̲͑͑ӕ. Rü Փľ͑իфӥ͑Ύիфɗфüüۡtama Faraóüۡxüۡ nayaxaxexŕŕxüۡ. 22ॸNatürü ga yema Йӡфӥӥфӕüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü nüma ga Faraóüۡ rü norü purichíagüxüۡ namu nax naՓŕxnaxãgüaxüۡca۳x yema Yúche nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 23ॸNatürü ga yema bínuarü

58 baeruüۡgüarü ãeۡx۳ gacü rü tama Yúchena nacua۳xãchi. Yúche rü nüxüۡ nixu nax ta۳xacüchiga ֆɗիɥիüۡ ga yema Faraóüۡnegü

41

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥҡիфľǣ

taunecü nangupetü. ѠӥՓӥիɗ ga chütaxüۡgu rü naxãnegü ga Faraóüۡ. Ѡӥ͑͑ľǣӥՓфӥҡիҡӥǣͮɞфӕËӕҡӥǣӕ nachi. …… 8ॸRü moxüۡãcü ga pa۳xmama rü poraãcü naxoegaãxeۡ naxca۳x ga yema nanegü. Rü naxca۳x nangema ga guxüۡma ga yema iyuüxüۡ rü duüۡxüۡgü ga nüxüۡ cua۳xüchigüxüۡ ga Equítuanecüã۳x. Rü nüma ga Faraóüۡ rü namaxã nüxüۡ nixu ga nanegü, natürü taxuxüۡma ga yema yuüexüۡ nüxüۡ nacua۳x nax ta۳xacüchiga ֆɗիɥիüۡ ga yema nanegü. 9-10ॸRü yexguma ga guma baeruüۡgüarü ãeۡx۳ gacü rü Faraóüۡmaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx, rü ñu۳xchaama nüxna chacua۳xãchi nax ñuxãcü chixexüۡ chaxüxüۡ yerü taguma cumaxã nüxüۡ chixuchiga ga Փӥիɗǣ͑ǣľիҡü۳xücü ga poraãcü choxüۡ ۡ eۡecۡ ü. Rü yexguma namaxã rüngüx Ëӕ͑ӕիǣӕǣֆľ̲Йӡфӥӥфӕüۡgüarü ãeۡx۳ gacü rü chomaxã rü ta cunu, rü yema curü purichíaarü capitáüۡЙҡՓֆľի̲իüۡ ga poxcuchicaxüۡgu toxüۡ cumugü. 11ॸRü ՓӥիɗǣËȍӥҡիüۡǣӕǣЙӡфӥӥфӕüۡgüarü ãeۡx۳ gacü rü naxãnegü, rü choma rü ta chaxãnegü. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣֆľ̲͑ǣӕ taxãnegüxüۡ rü tama nüxüۡ tacua۳x nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ. 12ॸRü yéma poxcupataüۡՓҡΎ̲ի%͑ֆľի̲ǣՓӥիɗ ga ngextü۳xücü ga Ebréutanüxüۡ ɗիɥËӥ. Rü nüma rü poxcupataüۡarü ãeۡx۳ gacüarü puracütanüxüۡ ͑ɗիɥ. Rü namaxã nüxüۡ tixu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ41

59 ga tonegü. Rü nüma rü nüxüۡ nacua۳x ga ta۳իËӥËȍɗǣ͑իֆɗիɥիüۡ ǣՓӥիɗËȍɗǣӥǣ yema nagu taxãnegüexüۡ. 13ॸRü guxüۡma ga yema tomaxã nüxüۡ yaxuxüۡrüüۡãcütama ningu. ѠӥËȍΎ̲фӥՓľ͑իфӥËȍΎфӥ puracüca۳x chatáegu, natürü ga yema chomücü rü purichíagü nanaՓŕxnaxãgü —ñanagürü. 14ॸRü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ rü Yúcheca۳x nangema. Rü yexgumatama Yúchexüۡ poxcupataüۡՓ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗǣӥ. Rü mea niyoeru rü mexüۡ ga naxchirugu ínacuxuchi. Rü yemaacü ۡ e۳իľՓ͑իӡ. 15ॸRü nüma ga Faraóüp ۡ Faraóü rü ñanagürü nüxüۡ: —NgeՓa۳xarü chütaxüۡgu rü choxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣľի̲ɗՓӥիɗɗ chaunegü. Natürü tataxuma ya texé yango۳xexŕx‫ ڟ‬eۡ nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ. Rü nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥËȍɗǣǣӕфӥËӕ̲фӥ͑ӥիüۡ cucua۳x nax cunango۳xeۡexۡ üۡ i nanegü nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ —ñanagürü ga Faraóüۡ. 16ॸRü yexguma ga Yúche rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx, ngŕma фӥҡ̲ËȍΎՓ͑͑ǣľի̲, natürü Tupana ҡ ͑ɗիɥֆcuxca۳x nango۳xeۡecۡ ü —ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü Yúchexüۡ ñanagürü: —æȍӕ͑ľǣӥՓфӥ taxtü ga Nírucutügu chachi. 18ॸRü yéma ҡիҡӥՓɞ͑ËȍΥΥËȍɗǣ7ǣՓΎËǣ ingüexüchixüۡ rü imexechixüۡ. Rü ҡիҡӥ͑ËӥՓmaxŕne nanangõ۳xgü. 19ॸRü ֆľ̲Փľ͑ɞ͑ËȍΥΥËȍɗǣҡΎǣ7ǣՓΎË i chixemarexüۡ rü ixaexüchixüۡ. Rü taguma ñuxgu nüxüۡ ËȍĀӕɗՓΎËɗ nangexgumaraxüۡxüۡ i chixexüۡ i guxüۡma i ͑ӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. 20ॸѠӥֆľ̲ՓΎËǣӥǣ ixaexüchixüۡ rü ichixemarexüۡ, rü yema 7 ǣՓΎËǣɗ͑ǣӥľիüۡxüۡ ínagagü. 21ॸNatürü ǣՓΎΎֆľ̲ՓΎËǣɗ͑ǣӥľիüۡxüۡ nax ínagagüxüۡ, rü aixrügumarüüۡtama nixaexüchi. Rü yexguma rü chaba۳i ۳xãchi.

22ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥՓľ͑Ëȍի%͑ľǣӥ.

Rü ֆľ̲Ëȍӕ͑ľǣӥՓфӥ͑ӥիüۡ chadau ga 7 ya۳xa ga trígu ga ixããcuxüۡ rü imexya۳xaxüۡ ǣՓӥիɗ͑ľՓҡ̲͑ǣӕիüۡxüۡ. 23ॸRü ֆľ̲Փľ͑ֆľ̲͑ľՓҡ̲͑͑ǣӕիüۡ ga to ga 7 ya۳xa ga trígu ga ingeãcuxüۡ rü buanecümaxã ipagüxüۡ. 24ॸRü yema 7 ya۳xa ga ipagüxüۡ, rü yema imexya۳xaxüۡxüۡ ínagagü. Rü ñaa taxre i chaunegü, rü ngŕma chorü duüۡxüۡǣӥɗɗֆӕӦľիüۡmaxã nüxüۡ chixu, natürü taxuxüۡma i ngŕma ֆӕӦľիüۡ rü nüxüۡ nacua۳x nax nango۳xeۡeãۡ xüۡ nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ i ngŕma taxre i chaunegü —ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga Yúche rü Faraóüۡxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx, ngŕma ҡիфľɗËӕ͑ľǣӥǣӥфӥՓӥիɗҡ̲ɗɥ͑ӥËȍɗǣ ͑ɗիɥ. Rü Tupana rü cumaxã nüxüۡ nixu i ngŕma tá naxüxüۡ rü tá ínguxüۡ i yixcüamaxüۡra. 26ॸRü ngŕma 7ɗՓΎËǣӥɗ imexechixüۡ, rü 7ֆҡӕ͑ľËӥËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü ngŕ̲Ëȍɗǣҡ̲͑ɗիɥɗngŕma 7 ya۳xa i trígu i mexechixüۡ. Rü ngŕma taxre i cunegü rü ngŕ̲Ëȍɗǣҡ̲͑ɗիɥ. 27ॸRü ngŕma 7ɗՓΎËɗɗիľիӥËȍɗիüۡ rü ichixemarexüۡ ga yema togüarü ՓɗիՓľ̲ɞËȍΥΥËȍɗիüۡ, rü 7 ya ҡӕ͑ľËӥËȍɗǣ͑ɗիɥ. Rü ngŕmachigatama ͑ɗիɥɗngŕma 7 ya۳xa i trígu i buanecümaxã ipagüxüۡ. Rü ngŕma rü nüxüۡ nixu nax 7 ya taunecü tá nangebüanexüۡ, rü tá taiya ngúxüۡ. 28ॸRü ngŕ̲Ëȍɗǣ͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ, Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx. Rü ngŕmaãcü tá nanaxü ya Tupana. 29ॸRü 7 ya taunecü tá naxãbüane i guxüۡma i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. 30ॸRü ngŕ̲Փľ͑фӥ7 ya taunecü tá nangebüane. Rü ngŕma nax ñuxre ya taunecü tá poraãcü taiya ngúxüۡgagu, rü duüۡxüۡǣӥфӥҡ ĀӥիՓ nüxüۡ narüngümae ga guma taunecügü ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ41 ͑ǣӕ͑ի%¡ӥ͑ľËӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. Rü ngŕma taiyagagu rü guxüۡՓҡ ̲ guxchaxüۡ ínangu ya ñaa nachixüۡ͑ľՓ. …… 33ॸRü ngeۡmaca۳x Pa Chorü Ãeۡx ۳ gacüx, rü ̲͑ľ͑ɗիɥ͑իnaxca۳x cudauxüۡ ֆՓӥիɗ ya yatü ya nüxüۡ cua۳xüchicü nax naxme۳իǣӕËӕ͑իӦիücۡ a۳x i ñaa nachixüۡane. 34ॸѠӥ̲͑ľ͑ɗիɥ͑ի͑ӥիüۡ cuxunetaxüۡ i togü i ãeۡx۳ gacügü nax guxüۡ i ñaa nachixüۡ͑ľǣӕֆիɥ%ǣӥҡ͑ӥիücۡ a۳x, rü ngŕmaãcü guxüۡ i duüۡxüۡǣӥҡ͑ӥՓ yadeetanüãxücۡ a۳x i trígu. Rü ngŕxguma texé 5Փľҡիüۡ i trígu tüxüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmagux, rü Փӥիɗҡ ͑ɗիɥɗcuxca۳x nayauxgüxüۡ rü namaxã nanguxüۡgüxüۡ. Rü ngŕxguma yexera nüxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmagu i duüۡxüۡgü rü yexera tá cuxca۳x nayauxgü. 35ॸRü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗnanutaque۳xeaxüۡ i ҡфɞǣӕՓľҡիüۡ i nagu ya yima 7 ya taunecü ya nagu namucü i trígu. Rü ñu۳իӡËȍɗ̲͑ľ ɗՓӥիɗËȍɗǣӥֆɥ͑ľՓngŕxmaxüۡ i trígupataüۡgu namaxã nanguxüۡgü nax ‫ ڟ‬a cuma namaxã icucuáxücۡ a۳x nax ngŕm duüۡxüۡgü tayauxgüxücۡ a۳x i ngŕxguma taiya ínguxgu. 36ॸRü ngŕmaãcü i ngŕma trígu rü tá mea namaxã nanguxüۡgü naxca۳x i cuchixüۡane nax tama taiyamaxã nayuexücۡ a۳x i duüۡxüۡgü i ngŕxguma ínanguxgu ya yima 7 ya taunecü ya nagu ҡ ͑͑ǣľ¡ӥ͑ľËӥɗ͑ӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓ —ñanagürü ga Yúche. Yúche rü ãeۡx ۳ gacüxüۡ ningucuchi ga Equítuanewa 37ॸRü

yema Yúchearü ucu۳xeۡ rü Faraóüۡca۳x name, rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü фӥҡ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥ. 38ॸRü yemaca۳x ga Faraóüۡ rü ñanagürü norü duüۡxüۡgüxüۡ: —¿Ngextá chi nüxüۡ iyarüngauxüۡ i to i

60 yatü i ñaa Yúcherüxüۡ Tupanaãxŕ ͑Փ ngŕxmaxüۡ? —ñanagürü. 39ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü Yúchexüۡ ñanagürü: —Dücax, rü nataxuma i cuxüۡ rüyexeraxüۡ nax nüxüۡ nacuáxüۡ, erü Ëӕ̲͑ɗիɥɗҽӕЙ͑Ëӕիüۡ nüxüۡ cua۳xeۡexۡ üۡ i guxüۡma i ngŕma nagu chaxãnegüxüۡ. 40ॸѠӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗËȍΎЙҡ̲ի%

icucuáxüۡ. Rü guxüۡtáma i chorü duüۡxüۡǣӥфӥҡ Ëӕǣ͑իɥ͑ӥľ. Rü chaxica ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗËӕիüۡ charüyexeraxüۡ erü choma rü ñaa nachixüۡanearü ãeۡx۳ gacü Ëȍɗիɥ. 41ॸDücax, ñu۳xma rü choma rü cuxüۡ chaxuneta nax cuma tá ãeۡx۳ gacü нӕɗիɥիüۡ i guxü̲ۡɗ͖Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ —ñanagürü. 42ॸRü yexguma yema ñaxgu ga Faraóüۡ rü nügüme۳xeۡՓ͑ǣɥիüۡ nanangoxochi ga norü ãnera ga cua۳xruxüۡ ͑ǣɥՓֆľի̲Ëӥ, rü Yúcheme۳xeۡՓ͑ǣɥիüۡ ningucuchi. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ΎфӥĀӕüۡxüۡgüxüۡ namu nax mexechixüۡ ga naxchirugu yacu۳xeۡegۡ üaxüۡca۳x, rü úirumaxã naxüchagügüaxüۡca۳x. 43ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ ñu۳իӡËȍɗ͑ֆ̲ӕľ͑ǣӕǣǣӕ̲Ë фӕǣ FaraóüۡфӥË фӕՓľ̲ӥիüۡ͑ľǣËΎՓфӕ itúchigüne. Rü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax nape۳իľՓ͖իüۡmaxã aita naxüexüۡ: “¡Penaxüchica!͖ٚիüۡmaxã. Rü yemaacü ͑ɗիɥǣ֤әËȍľǣǣӕիüۡma ga Equítuanemaxã inacuáxüۡ. 44ॸRü ñu۳իӡËȍɗ ga Faraóüۡ rü ñanagürü Yúchexüۡ: —Choma nax Equítuanearü ãeۡx۳ gacü Ëȍɗիɥիüۡ, rü cuxna chaxãga nax cuxme۳իՓ͑͑ǣľի̲իüۡ i guxüۡma i Equítuane —ñanagürü. 45ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü Equítuanecüã۳xégamaxã Yúchexüۡ naxüéga. Rü Cháfa- panéagu nanaxüéga. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑͑իӥxma۳x ͑ǣɥ̲ի%ǣkËȍľ͑ ǣËȍËȍľфĀΔҡľǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ41ٍॷ42

61 Potiféraxacü. Ѡӥ͑ӥ̲ǣ͑ǣɥ͑ҡӥфӥ ɥ͑ľǣϜüۡфӥËȍËȍľфĀΔҡľ͑ɗիɥ. Rü ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ֤әËȍľǣƄнӕɞҡӕ͑ľфӥ ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ. 46ॸRü nüma ga Yúche rü 30 ga taunecü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga yexguma Faraóüۡ ga Equítuanearü ãeۡx۳ gacüpe۳իľՓ͑ǣǣӥ%ǣӕфӥ͑ӥ̲ǣ Faraóüۡ namücüxüۡ yangucuchixeۡegۡ u. Rü nüma ga Yúche rü Faraóüۡxüۡ narümoxŕ фӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Rü guxüۡma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľǣӕ͑ɗիӡ%ǣӥËȍɗǣӥ. 47ॸRü 7 ga taunecügu rü meama nayae ga trígu rü poraãcü naxãbüane ga guxüۡՓ̲ǣ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. 48ॸRü nüma ga Yúche rü 7 ga taunecügu nananutaque۳xe ga guxü̲ۡǣֆľ̲ҡфɞǣӕՓľҡիüۡ ga ãeۡx۳ gacüna üxüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. Rü ՓӥիɗËȍɗǣӥǣɥ͑ľՓֆľի̲͑ľǣ ãeۡx۳ gacüarü trígupataüۡgu namaxã ninguxüۡchigü ga yema trígu ga guma ɥ͑ľ͑͑ǣɗË̲իüۡ ǣ͑͑ľՓ nabuxgüxüۡ. 49ॸRü Yúche rü nananutaque۳xe ga trígu, rü ñoma ҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓngŕxmacü ya naxnücüte۳իľՓфӥիüۡ ɗիɥիüۡ ga nax ̲͑ӕիӡËȍɗիüۡ. Rü yema nax ̲͑ӕիӡËȍɗիüۡǣǣӕфӥĀӥիՓҡ̲ nixugü. 50ॸRü naxüۡpa ga nax inaxügüxüۡ ga nax nangebüanexüۡ, rü marü Yúcheaxüۡ‫ ڟ‬itaxrexacü ga naxma۳x ga Achená. 51ॸRü guma yacü ga nane rü Manachégu nanaxüéga yerü ñanagürü: “Tupana rü choxüۡ nüxüۡ inayarüngümaxŕxŕ i guxüۡma ga yema guxchaxüۡgü ga choxüۡ ngupetüxüۡ rü ñu۳xma rü marü tama chautanüxüۡgüca۳x changechaüۡٚ, ñanagürü. 52ॸRü guma ‫ڟ‬ rübumaecü ga nane rü Efraɥgu nanaxüéga, yerü ñanagürü: “Tupana rü ñaa nachixüۡ͑ľɗ͑Փ͑ǣәիüۡ

chingexüۡՓËȍΎի̲͑͑͑ӕֆ Ëȍӕ͑ľٚ, ñanagürü. 53ॸRü nangupetü ga guma 7 ga taunecü ga nagu trígu ̲ӕիӡËȍɗËӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. 54ॸRü inaxügü ga guma 7 ga taunecü ga nagu ngebüane íngucü, yematama Yúche nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Rü guxüۡma ga togü ga nachixüۡ͑ľՓфӥЙΎф%Ëӥҡɗֆnangu۳x. ͮҡӥфӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓфӥҡ̲ҡɗֆ nangu۳x, yerü nayexma ga nabü ga namaxã nanguxüۡgüxüۡ. 55ॸRü yexguma yema Equítuanecüã۳x marü igu۳xbügügu, rü FaraóüۡxüۡҡՓ͑իɥ͑իҡфɞǣӕ͑ӥի͑ tayacagüxüۡca۳x. Rü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ rü guxüۡma ga Equítuanecüã۳xmaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —¡Yéa YúchexüۡҡՓЙľիɥ, rü penaxü۳x i ngŕma nüma pemaxã nüxüۡ yaxuxüۡ! —ñanagürü. 56ॸRü yexguma marü guxü̲ۡǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nangebüanegu, rü nüma ga Yúche rü ͑ֆՓ%ի͑ǣӥǣǣӕ̲ҡфɞǣӕЙҡüۡgü nax yema Equítuanecüã۳xgüxüۡ namaxã nataxexüۡca۳x, yerü niyexeraguchigü ga nax nataiyaexüۡ ga duüۡxüۡgü. 57ॸRü guxüۡma ga nachixüۡ͑ľǣӥՓ͑ľ͑իɥǣ duüۡxüۡǣӥ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓnaxca۳x nataxegüxüۡca۳x ga norü trígu ga YúchexüۡҡՓ. Yerü taxuxüۡma ga to ga nachixüۡ͑ľՓ͑ֆľի̲ǣ͑¡ӥ. Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իɥǣ֤әËȍľľ͑ľľǣӥ 1ॸRü yexguma Acóbu nüxüۡ Ëӕ իËȍɗǣǣӕǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nax nayemaxüۡ ga trígu, rü nanegüxüۡ

42

ñanagürü: —¿Ta۳xacü nua pexüe i pegü nua perüdaunümarexüۡ? 2ॸRü chomaxã nüxüۡ ͑ɗիӕǣӥǣӥфӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ի ‫ ڟ‬Йľիɥ͑ի nangemaxüۡ i trígu. ¡Rü ngŕ̲ tríguta peyataxegüxüۡca۳x nax ngŕmaãcü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ42 tama iyuexüۡca۳x! —ñanagürü. 3ॸRü ñu۳իӡËȍɗ10 ga Yúcheeneegü rü Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իɥ͑իҡфɞǣӕҡ yataxegüxüۡca۳x. 4ॸNatürü ga Acóbu rü tama nanaxՓa۳xe ga nane ga Bŕyamí ga Yúcheenexŕ ֆŃ̲͑ի͑իӡիüۡ, yerü ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥфӥ͑ǣӥфӥ%Ëȍɗta۳xacürü chixexüۡ yexma nüxüۡ nayaxüpetü. 5ॸRü nanegü ga Acóbu ga Iraégu ãégacü rü togü ga taxetanüxüۡtanügu naxãgü, yerü guxüۡma ga Canaáüۡ͑ľՓфӥҡɗֆ nangu۳x. 6ॸѠӥ֤әËȍľ͑ɗիɥǣ%eۡx۳ gacü ɗիɥËӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ, фӥ͑ӥ̲͑ɗիɥǣ duüۡxüۡgü ga togü ga nachixüۡ͑ľՓ͑ľ ɥիüۡxüۡ namaxã nataxexüۡ ga trígu. Rü yexguma naeneegü naxüۡҡՓ͑ǣӕǣӥǣӕ, rü nape۳xegu ñaxtüanegu nanangücuchitanü. 7ॸRü nüma ga Yúche rü naeneegüxüۡ nacua۳x ga yexguma nüxüۡ nada۳u۳xgu, natürü tama nügü nüxüۡ nacua۳xeۡen ۡ eta. Rü nugaãcü naeneegüna naca, rü ñanagürü: —¿Rü pemax, rü ͑ǣľիҡ ͑ľЙľիɥ? —ñanagürü. Rü nümagü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Toma rü Canaáüۡ͑ľՓ ͑ľҡիɥ, rü trígu nuata tayataxegü —ñanagürügü. 8ॸRü nüma ga Yúche rü naeneegüxüۡ nacua۳x, natürü ga naeneegü rü tama Yúchexüۡ nacua۳xgü. 9ॸRü yexguma ga Yúche rü nüxna nacua۳xãchi ga yema üۡpa nagu naxãnegüxüۡ ǣ͑ľ͑ľľǣӥËȍɗǣɗիɥիüۡ. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Pemax rü tochixüۡanearü ngugütaeruüۡǣӥЙɗիɥǣӥ. ѠӥЙľ̲фӥ͑ӕ͑ǣӕǣӥҡľՓЙľիɥ͑ի naxca۳x pedaugüxüۡca۳x nax ngextá pexüۡ‫ڟ‬ natauxchaxüۡ nax toechita pichocuxüۡca۳x ͑Փɗ͖͑͑ľ—ñanagürü. 10ॸRü nüma ga naeneegü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —ҽ̲͑ɗիɥ, Pa Corix.

62 Toma i curü duüۡxüۡgü rü tríguarü ҡիľՓ͑ӕҡիɥ̲фľ. 11ॸRü guxãma i ҡΎ̲фӥՓӥիɗҡ̲͑ɗիɥֆҡΎ͑ҡӥ. Rü duüۡxüۡgü i mexüۡ ҡɗիɥǣӥ. Rü taguma ngugütaeruxüۡ ҡɗիɥǣӥ—ñanagürügü. 12ॸNatürü ga Yúche rü ñanagürüama: —Ѡӥҡ̲ɗիËӥ̲͑ɗիɥɗngŕma. Rü Йľ̲фӥ͑ӕЙľիɥ͑իnaxca۳x pedaugüxüۡca۳x i ngextá pexü‫ۡڟ‬ natauxchaxüۡ nax toechita pichocuxüۡca۳x ͑Փɗ͖͑͑ľ—ñanagürüama. nümagü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Toma i curü duüۡxüۡgü rü 12ҡɗիɥǣӥɗҡΎǣӥenexŕ. ѠӥՓӥիɗҡ̲ҡɗիɥ ya tonatü, rü Canaáüۡ͑ľǣӕ͑ɗիɥɗ taxãchiüۡgüxüۡ. Rü yimá toenexŕ ya rübumaecü rü ngŕxma tonatüxüۡtagu narüxã۳u۳ۡx, rü guma nai ga toenexŕ rü marü nataxuma i toxüۡҡՓ —ñanagürügü. 14ॸNatürü nüma ga Yúche фӥՓľ͖͑͑ǣӥфӥ̲: —Pema rü ͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ӕЙľիɥ. 15ॸRü ñu۳xma rü tá pexüۡ chaxü, rü Faraóüۡégagu pemaxã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡիӡҡ ̲͑ӕЙľՓΎľǣӕ ega tama nua penagaíragu ya yimá peenexŕ ya rübumaecü. 16ॸ‫ؽ‬ѠӥՓӥիɞիľ táegu nax tayagaxüۡca۳x! Rü yíxema nuxã rüchoxe rü tá tapoxcue. Rü ngŕ̲Փҡ  nüxüۡ chacua۳իфӥɗիËӥ̲ֆɗիɥɗngŕma chomaxã nüxüۡ pixuxüۡ. Rü ngŕxguma ҡիӡҡ ̲ɗիËӥ̲ֆɗիɥիǣӕ, rü ngŕ̲Փ tá nüxüۡ chacua۳ի͑ի͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ӕ Йľիɥ̲фľիüۡ. Rü Faraóüۡégagu pemaxã nüxüۡ chixu i ngŕma —ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga Yúche rü poxcupataüۡgu ͑͑ՓΎËӕҡΎ̲ľЙü۳x ga ngunexüۡ. 18ॸNatürü yema tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ӥիüۡ: —Choma rü Tupanaxüۡ chamuüۡ. ¡ƚcü ñaãcü tá penaxü! Rü ngŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ 13ॸNatürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ42

63 ҡիӡҡ ̲Йľիüۡ chada۳i ۳xüۡ. 19ॸRü ngŕxguma aixcüma mexüۡ i duüۡxüۡgü Йľիɥǣӥǣӕ, rü chanaxՓa۳իľɗՓӥիɗɗ peenexŕ nua poxcupataüۡՓpeta۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗɗЙľ̲ɗҡ̲ЙΎիËӕľիüۡ rü marü name i petanüxüۡgüca۳իЙľՓΎľǣӕ namaxã i perü trígu nax ngŕma nangõ۳xgüxüۡca۳x. 20ॸ¡Rü nua penaga ya yimá peenexŕ ya rübumaecü! Rü ngŕmaãcü tá nüxüۡ chacua۳x rü aixcüma ֆɗիɥɗngŕma nüxüۡ pixuxüۡ. Rü ngŕxguma ҡիӡҡ ̲͑ӕЙľ͑ǣիǣӕ, rü tá peyue —ñanagürü. Rü yexguma ga nümagü rü: —Ngüۡ —ñanagürügü. 21ॸNatürü ga ՓӥիɗËȍɗǣӥфӥ͑ӥǣӥ̲ի%͖͑ǣӥфӥǣӥ: —Aixcümaxüۡchi poraãcü chixexüۡ namaxã taxü ga taenexŕ ga Yúche. Yerü ՓΎΎ͑ӥիüۡ nax idauxüۡ nax ngúxüۡ yangexüۡ, ͑ҡӥфӥҡ̲͑ǣҡիɥ͑ӥľǣ yexguma tüxüۡ naca۳ax۳ üۡgu nax tüxüۡ‫ڟ‬ nangechaüۡtümüüۡxüۡca۳x. Rü ngeۡmaca۳x ͑ɗիɥɗ͖u۳xma taxca۳x ínanguxüۡ i ñaa guxchaxüۡ —ñanagürügü nügümaxã. 22ॸRü nüma ga Rubéüۡ rü naeneegüxüۡ ñanagürü: —Choma rü marü pemaxã nüxüۡ chixu nax tama chixexüۡ namaxã pexügüxüۡca۳x ga guma bucü, natürü ҡ̲ËȍӕǣЙľիɥ͑ӥľËȍüۡ. Rü ngŕma ͑ɗիɥɗҡΔфӥ͑ҡ͑ӥǣ͑ի͑ֆӕիüۡ —ñanagürü. 23ॸNatürü ga nümagü rü tama nüxüۡ nacua۳xgü nax Yúche rü bexma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥիüۡ, yerü ga Yúche rü Equítuanecüã۳իǣՓ̲͑ի%͑ɗĀľիфӥ to ga duüۡxüۡ фӥƄ¡фŃӕǣՓ naeneegümaxã nüxüۡ nixuchigü ga yema Yúche namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 24ॸRü ֆľիǣӕ̲ǣ֤әËȍľфӥ͑ӥի͑͑ɗիӡǣËȍɗ rü yéma nayaxaxu. Rü yexguma Փľ͑իфӥ͑ľ͑ľľǣӥҡ͑ӥՓ͑իӡիǣӕ, rü namaxã nidexa. Rü ChimeӢxüۡ nigagachi

rü naeneegüpe۳իľՓЙӕфɗËȍɞիüۡ namu nax yana۳i ۳xgüaxüۡca۳x. 25ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax trígumaxã yaxüãcugüaxüۡca۳x ga naeneegüarü chacugü. Rü yema diŕru ga naeneegü ͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ ãgücü, rü nanamu nax ֆľի̲ҡ̲͑ΎфӥËȍËӕǣӥǣӕ͑ǣɥիüۡ ֆիӦËȍɗǣӥիüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥ duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu nax ͑ľ͑ľľǣӥфӥ̲͑Փüۡ ga õna nüxna ta naxãgüxüۡ. Rü yemaacü nanaxügü ga norü duüۡxüۡgü. 26ॸRü yexguma ga nümagü ga naeneegü rü norü búruétügu nananugü ga norü trígupüüۡgü, фӥɞ͑ɗիɥ. 27ॸѠӥֆľիǣӕ̲͑Փ͑͑ǣӕǣӥǣӕǣ yema nachica ga nagu napegüchaüۡxüۡ, фӥՓӥիɗǣ͑ҡ͑ӥՓфӥnayaՓŕxãx‫ ڟ‬üۡ ga norü chacu nax norü búruxüۡ nachibüxŕŕxüۡca۳x. Rü yema chacua۳xgu ͑ǣɥիüۡ nayangau ga norü diŕru. 28ॸRü naeneegümaxã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü: —Dücax, choxüۡ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ natáeguxŕŕgü i chorü diŕru. Ѡӥ͑ӕËȍΎфӥËȍËӕՓ ingexma —ñanagürü. Rü yexguma ga yema togü rü guxüۡma poraãcü naba۳i ۳xãchiãŕgü. Rü muüۡmaxã nidu۳xrue, rü nügümaxã ñanagürügü: —¿Ta۳xacü ͑ɗիɥɗҡ̲ի%͑իӥիüۡ ya Tupana? —ñanagürügü. 29ॸRü yexguma CanaáüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü nanatü ga Acóbumaxã nüxüۡ nixugüe ga guxüۡma ga yema nüxüۡ ngupetüxüۡ. …… 36ॸRü yexguma ga Acóbu ga Iraégu ãégacü rü nanegüxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pema rü ngŕmama choxüۡ pegu۳xnexeۡxeۡ. Rü Yúche rü marü ͑ҡիӕ̲ɗҡҡ͑ӥՓ. ChimeӢ rü ta marü nataxuma. Rü ñu۳xma rü ngŕmatáma peyaga ya Bŕyamí. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ42ٍॷ43 guxüۡǣӕ̲фӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗ͑ǣәիüۡ chingexüۡ —ñanagürü ga Acóbu. …… Equítuanewa Bŕyamíxüۡ nagagü

Canaáüۡ͑ľՓфӥ niyexeraguchigü nax taiya ngúxüۡ. 2ॸRü yexguma marü nüxü‫ۡڟ‬

43

1ॸRü

nagu۳իǣӕǣ͑ΎфӥҡфɞǣӕǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ne nangegüxüۡ, rü nüma ga Acóbu rü nanegüxüۡ ñanagürü: —¡Wenaxarü ‫ ڟ‬Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիɥ͑իՓľ͑իфӥ ngŕ̲ to i tórü tríguca۳x peyataxegüxüۡca۳x! —ñanagürü. 3ॸNatürü ga guma nane ga Yudá rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Pa Papáx, natürü ga guma ãeۡx۳ gacü rü ngóxüۡՓ̲ҡΎի͑͑ի%ǣфӥ͖͑ǣӥфӥ: “Rü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ӕЙľ͑ǣիǣӕ ya yimá peenexŕ ya rübumaecü, rü ͑ΎիҡËӥ̲͑ǣľիфӥ̲ɗ͑ӕ͑իЙľիɥիüۡٚ, ñanagürü toxüۡ. 4ॸRü ngeۡmaca۳x tanaxՓa۳xe i Bŕֆ̲ɞҡΎՓľËӕ̲͑ӕ. Rü ngŕիǣӕ̲ҡΎՓľcunamu۳xgu, rü marü ‫ ڟ‬ҡфɞǣӕՓҡիɥիüۡ. name nax ngŕ̲ 5ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ǣŕm ‫ ڟ‬a ‫ ڟ‬ҡիɥ. cunamu۳xgux, фӥҡիӡҡ ̲͑ǣŕ̲ Yerü meama tomaxã nüxüۡ nixu, rü ñanagürü: “Rü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ӕ penagaxgu ya yimá peenexŕ ya rübumaecü, rü noxtacüma ngexrüma i ͑ӕ͑իЙľիɥիüۡٚ—ñanagürü toxüۡ. 6ॸRü yexguma ga nüma ga Acóbu ga Iraégu ãégacü, rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ poraãcü chixexüۡ chomaxã pexüe? ¿Rü tü۳xcüüۡ ga namaxã nüxüۡ pixuxüۡ ga yema yatü ga pexüۡ‫ ڟ‬nax nangexmaxüۡ ya nai ya peenexŕ? —ñanagürü. 7ॸRü nüma ga nanegü rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —֤ľфӥ͑ӥ̲ҡ̲͑ɗիɥǣ tochigaca۳x rü tatanüxüۡgüchigaca۳x

64 ínacaxüۡ. Rü ñanagürü toxüۡ: “¿Tamaxüۡxüۡ ta ya penatü? ¿Rü pexü‫ۡڟ‬ nangexmaxüۡ ya nai ya peenexŕ?ٚ ñanagürü toxüۡ. Rü toma rü tanangãxüۡ ga yema toxna nax nacaxüۡ. ¿Rü ñuxüۡËӥфӥՓËȍɗɗ͑ӥիüۡ tacuáxüۡ nax nüma rü: “Nua penaga ya peenexŕٚ, ñaxüۡmaxã toxüۡ nangãxüۡxüۡ? —ñanagürügü. 8ॸRü yexguma ga Yudá rü nanatü ga Iraéxüۡ ñanagürü: —Rü ngŕxguma tama taiyamaxã iyuechaxüۡgu, rü ŕËӥ‫ؽ‬ҡΎՓľ̲͑ӕֆ yimá toenexŕ! Rü choma tátama nüxna chadau, rü ñu۳ի̲ҡ ҡ̲ɗҡիɥ%Ëȍɗ. Rü ngŕ̲%Ëӥҡիӡҡ ̲ҡɗֆ̲ի%ҡֆӕľɗ yixema rü toxocügü. 9ॸRü choma tátama ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ËȍĀӕիüۡ ya Bŕyamí. Rü ngŕxguma ta۳xacü nüxüۡ ngupetü۳xgux, rü ËȍΎ̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗËȍ͑͑ǣľ͑ǣӥիüۡ i ngŕma guxchaxüۡ. Rü ngŕxguma ҡիӡҡ ̲cuxca۳x chanatáeguxeۡexۡ۳ gux, rü guxüۡgutáma cupe۳իľՓËȍËȍɗիľիüۡgu. 10ॸRü ngŕիǣӕ̲Ëȍɗҡիӡ͑ӕҡΎիüۡ Ëӕ͑ӡիËӥxŕŕgu, rü marü chi ‫ ڟ‬ҡիɥфӥҡՓΎľǣӕ taxree۳xpü۳xcüna ngŕ̲ —ñanagürü ga Yudá. 11ॸRü yexguma ga nüma ga nanatü, rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma nataxu۳xgu nax ta۳xacümaxã penangüxmüxŕŕxüۡ ya yimá ãeۡx۳ gacü ega Bŕֆ̲ɞҡ̲ЙľՓľ фӥիӡիǣӕ, rü ñaãcü tá penaxü: ¡Rü perü ‫ ڟ‬a tá pinge! chacugügu norü ãmare ngŕm ‫ ڟ‬a penana i ngŕma ngŕmaxüۡgü ¡Rü ngŕm i mexüۡǣӥɗҡΔфӥ͑͑ľՓɗիӥիüۡ, ngŕxgumarüxüۡ i tuxuneruxüۡ, rü pumára, rü míra, rü ira, rü castáña rü alméüۡdraarü o! 12ॸ¡Rü ngŕma diŕru ga ͑ΎիфɗֆŃ̲͑ǣɥիüۡ Йľ͑ǣľËӥфӥՓľ͑իфӥ ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ Йɗ͑ǣľ͑ի͑ӥի͑͑ǣɥիüۡ ngŕ̲ pexãxüۡca۳x! Yerü ngürüãchi ínatüe rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ43

65 yemaca۳իЙľфӥËȍËӕǣӥǣӕ͑ǣɥիüۡ nanucucüraxüۡ. ¡Rü naétü nai i ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ ngŕxgumaepü۳x i diŕru ngŕ̲ pinge nax to i tríguca۳x petaxegüxüۡca۳x! 13ॸ¡Rü

ŕËӥɗЙľիɥ%ËȍɗфӥɞЙľֆǣֆ peenexŕ фӥՓľ͑իфӥɞpeyada۳u۳x i naxüۡҡՓɗngŕma ãeۡx۳ gacü! 14ॸRü chanaxՓa۳xe ya Tupana ya guxüۡma nüxü‫ ۡڟ‬ҡӕիËȍËӥ͑ӥի͑͑իɥ͑ӥֆֆɗ̲  ãeۡx۳ gacü nax nüxü‫ۡڟ‬ pengechaüۡtümüxüۡgüxüۡca۳x, rü ínanguxuchixŕŕãxüۡca۳x ya yimá peenexŕ ya ChimeӢ, rü taxuxüۡma nüxüۡ ngupetüxüۡca۳x ya Bŕyamí. Rü ngŕxguma Tupana naxՓa۳xegu nax changenexüۡ, rü marü name nax ngŕ̲%Ëӥֆɗիɥիüۡ

—ñanagürü ga Acóbu. 15ॸRü yexguma ga nanegü rü nanade ga yema ãmaregü rü guxüۡma ga yema diŕru ga íyangegüchaüۡxüۡ. Rü inayagagü ga Bŕֆ̲ɞфӥֆľ̲ËӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իɥ. …… 19ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥǣ֤әËȍľ͑Փ ЙӕфËӥ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü yema yatü ga napatamaxã icuáxüۡmaxã nidexagü, rü ñanagürügü nüxüۡ: 20ॸ—Rü yexguma ͑Ύիфɗ͑ӕҡիɥիǣӕ, Pa Corix, rü aixcüma ҡфɞǣӕՓ͑ӕҡիɥ. 21ॸNatürü yexguma ҡՓΎľǣӕǣӕфӥֆľ̲ɞҡֆЙľǣӥիüۡՓ tangugügu, rü ítayaՓŕgü ga torü ËȍËӕǣӥфӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣҡΎфӥËȍËӕǣӕ ͑ǣɥիüۡ itayangaugü ga yema diŕru. Rü guxcüma iyexma. Rü ñu۳xma rü nua ͑ǣɥիüۡ ҡ͑ǣľ͑ի͑ǣɥիüۡ tatáeguxŕŕxüۡca۳x. 22ॸRü ñu۳xma rü yexeracü i diŕru nua ͑ǣɥիüۡ tange nax to i tríguca۳x tataxegüxüۡca۳x. Natürü tama nüxüۡ tacua۳x ga texé torü chacugügu nax ͑ǣɥիüۡ nucuxüۡ ga yema diŕru ga noxri ͑ӕ͑ǣɥիüۡ tangecü. 23ॸRü yema

Yúchepataarü dauruxüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡Perüchianegü, rü taxӢ i pemuüۡexüۡ! Rü yimá perü Tupana ya Йľ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑ɗիɥËӥ͑ɗիɥǣЙľфӥ ËȍËӕǣӥǣӕ͑ǣɥիüۡ nucü. Yerü ËȍΎ̲ҡ̲͑ǣɥիüۡ chayaxu ga yema diŕфӕǣ͑ǣɥիüۡ pexãgücü ga yexguma ͑ӕЙľիɥիǣӕ—ñanagürü. Rü yexguma ga guma yatü rü ChimeӢxüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗ rü yema naeneegü íyexmagüxüۡՓ nanaga. 24ॸRü ñu۳իӡËȍɗ֤әËȍľЙҡՓ nanagagü ga guxüۡma ga yema naeneegü. Rü dexá nüxna tanaxã nax yayauxgücutüxüۡca۳x. Rü norü búrugü rü ҡ͑ֆիӥՓľ̲ӥǣӥ. 25ॸRü yexguma ga yema naeneegü rü nanamexŕxŕ ga ãmaregü, rü Yúchexüۡ ínanangu۳xeۡegۡ ü ga ͑ΎфӥЙӕфËӥՓ͑ի͑ľ͑իӡիüۡ. Yerü nüxüۡ nacua۳xgü nax tocuchigu tá namaxã nachibüxüۡ. 26ॸRü yexguma ͑ЙҡՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ֤әËȍľ, rü nüma ga naeneegü rü nape۳xegu ñaxtüanegu nanangücuchitanü. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥի͑ nanana ga yema ãmaregü ga yéma nüxü‫ۡڟ‬ nangegüxüۡ. 27ॸRü nüma ga Yúche rü nüxna naca, rü ñanagürü: —¿Ñuxãcü pexüۡ naxüpetüxüۡ? ¿Rü ñuxãcü tüxüۡ naxüpetüxüۡ ya penatü ya yáxe ga chomaxã tüxüۡ pixuchigaxe? ¿Ñu۳xma rü ta tamaxüۡxüۡ? —ñanagürü. 28ॸRü ͑ľ͑ľľǣӥфӥՓľ͑իфӥnape۳xegu nanangücuchitanü, rü ñanagürügü: —Pa Torü Ãeۡx۳ gacüx, tüma ya tonatü rü taxuxüۡma tüxüۡ naxüpetü. Rü tamaxüۡ ta ͑ɗիɥ—ñanagürügü. 29ॸRü yexguma ga ֤әËȍľфӥ͑ӥǣӥËӥՓǣӕ̲͑ĀՓľ͑ӥ, rü nüxüۡ nadau ga Bŕyamí ga naeneexüۡËȍɗɗիɥËӥǣ͑ŃՓüۡcü. Rü ñanagürü: —‫ع‬Ѡӥֆɗ̲ ֆɗիɥիüۡ ya peenexŕ ya rübumaecü ga chomaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ43ٍॷ44 nüxüۡ pixucü? ¡Rü Tupana cuxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ, Pa Chaunex! —ñanagürü. …… 33ॸRü yexguma ga Yúche rü naeneegüxüۡ ínarütogüxŕxŕ. Rü guma фӥֆ̲ľËӥՓɗ͑͑իӥǣӥ͑ի ínatogüxŕŕãxüۡ rü ñu۳xmata guma фӥ¡ӕ̲ľËӥՓ͑͑ǣӕ. Rü guxüۡma ga naeneegü rü poraãcü naba۳i ۳xãchiãŕgü rü nügü narüdaunütanüãchi. …… Yúchepáüۡ ga nawa naxaxexüۡchiga

44

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ֤әËȍľфӥ

bexma yema yatü ga napatamaxã icuáxüۡxüۡ namu, rü ñanagürü: —¡Trígumaxã mea nüxü‫ۡڟ‬ yaxüãcugü i norü chacugü i ngŕma duüۡxüۡgü! ¡Rü ngŕxmatama ՓӥիɗËȍɗǣӥфӥËȍËӕǣӥa۳իǣӕ͑ǣɥիüۡ nanu i norü diŕru! 2ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ta i chorü axepáüۡ i diŕrumünaxca۳x, rü ngŕma rübumaexüۡ i naeneearü chacua۳իǣӕҡ ËӕֆիӦËӕËȍɗ͑ǣɥ̲ի%ɗ ngŕma diŕфӕɗҡфɞǣӕҡ͑ӥ͑ǣɥիüۡ inaxãgücü —ñanagürü. 3ॸRü moxüۡãcü ga yexguma noxri iyanagóxgu ga üa۳xcü, rü Yúche inanamuãchitanü ga naeneegü namaxã ga norü búrugü. 4-5ॸRü yexguma ҡӡҡֆ իüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü Yúche rü norü duüۡxüۡxüۡ namu, rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ͮؽ‬Փľnangŕ i ngŕma duüۡxüۡgü! Rü ngŕxguma nüxüۡ icuyangauxgu, rü ñacugürü tá nüxüۡ: “¿Rü tü۳xcüüۡ i chixexüۡmaxã penatáeguxŕxŕ i ngŕma mexüۡ i chorü cori pexca۳x üxüۡ? ¿Rü ‫ ۡ ڟ‬i ngŕma chorü tü۳xcüüۡ naxca۳x pengɥxü ۡ coriarü axepáü i diŕrumünaxca۳իɗ͑Փ naxaxexüۡ фӥ͑Փ͑ӥիüۡ nacuáxüۡ ega ta۳xacü i ŕxüۡguxüۡ ngupetü۳xgux? Rü

66 ngŕmaãcü poraãcü chixexüۡ Йľիӥľٚ, ñacugürü tá nüxüۡ —ñanagürü ga Yúche. 6ॸRü yexguma Yúchearü duüۡxüۡ naeneegüxüۡ iyangauxgu, rü yematama ore ga Yúche namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcütama nüxüۡ nixu. 7ॸRü nümagü rü nanangãxüۡgü, rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ngeۡma ñacurügü toxüۡ? Rü toma rü taguma ngŕma taxü. 8ॸRü ֆľիǣӕ̲͑Ύիфɗ͑ӕҡիɥիǣӕ, rü yema diŕфӕǣҡΎфӥËȍËӕǣӥǣӕ͑ǣɥիüۡ itayangaugücü, rü marü pexüۡ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡ taՓoeguxŕxŕ. ¿Rü ñuxüۡËӥфӥՓ͑ǣӕ Йľфӥիɥ͑ӥľիüۡ ͑իЙľфӥËΎфɗЙҡՓ ‫ ۡ ڟ‬i norü diŕrumü rüe۳xna naxca۳x tangɥxü norü úiru? 9ॸ¡Rü ŕcü tayu۳x ya yíxema ҡӥ̲фӥËȍËӕՓ͑ӥիüۡ icuyanga۳u۳xe i ngŕma axepáüۡ! ѠӥՓΎΎɗҡΎ̲фӥҡ perü puracütanüxüۡ ҡ ҡɗիɥǣӥ —ñanagürügü. 10ॸRü yexguma ga yema Yúchearü duüۡxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma pema nüxüۡ pixuxüۡãcüma tá pemaxã chanaxü. Natürü ya yíxema tümaxüۡҡՓ nüxüۡ ichayanga۳u۳xe i ngŕma axepáüۡ, rü ֆɗիľիɗËҡ ҡ̲ҡɗիɥֆËȍΎфӥĀӕüۡxüۡxüۡ ‫ ڟ‬Rü yíxema taxuxüۡma i chixexüۡ ixɥxe. ügüxe rü tá tüxüۡ chinge۳xgü —ñanagürü. 11ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣՓӥիɗËȍɗǣӥфӥЙի

ínananuüۡ ga norü trígupüxüۡ, rü nayaՓŕgü. 12ॸRü yexguma ga yema Yúchearü duüۡxüۡ фӥՓӥիɗËȍɗǣӥфӥ chacugu nidaugüchigü. Rü yema rüyamaexüۡфӥËȍËӕՓɗ͑͑իӥǣӥ ñu۳xmata rübumaexüۡфӥËȍËӕՓ nangu. Rü Bŕֆ̲ɞфӥËȍËӕǣӕ͑ɗիɥǣ nüxüۡ iyangauxüۡ ga yema axepáüۡ. 13ॸRü yexguma ga guxüۡma ga yema nügüeneegü rü norü ngechaüۡmaxã nügü narügáutechirugü. Rü ñu۳իӡËȍɗ ՓӥիɗËȍɗǣӥ͑Ύфӥ¡әфӕŃҡӥǣӕ͑͑͑ӕǣӥǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ44

67 norü trígupüüۡgü, фӥǣӕ̲ҡ̲ɥ͑ľǣ ֤әËȍľ͑Փyexmaneca۳ի͑ՓΎľǣӕ. 14ॸѠӥֆľիǣӕ̲֤әËȍľЙҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ ga Yudá namaxã ga naeneegü, rü nüma ǣ֤әËȍľфӥ͑ЙҡՓҡ̲͑ֆľի̲. Rü ga naeneegü rü nape۳xegu ñaxtüanegu nanangücuchitanü. 15ॸRü yexguma ga Yúche rü nüxna naca, rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗЙľիӥիüۡ i pemax? ¿Tama eۡx۳ na nüxüۡ pecua۳x nax tüxüۡ chacua۳xamaxüۡ ega ta۳xacü ixü۳xgux? —ñanagürü. 16ॸRü yexguma ga Yudá rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacüxüۡ chi cumaxã tixugüxüۡ? ¿Rü ñuxãcü chi cuxca۳x tanango۳xeۡexۡ üۡ nax toxü‫ ۡڟ‬cuyaxõxüۡca۳ի͑իҡ̲ҡΎ̲ֆɗիɥիüۡ ‫ ?ۡ ڟ‬Bexmana Tupana rü nax cuxü‫ ۡڟ‬tangɥxü torü chixexüۡgagu toxüۡ napoxcue. Rü

tixu ga guxüۡma ga yema tomaxã nüxüۡ quixuxüۡ. 25ॸNatürü yexguma marü nagu۳xgu ga torü trígu rü tonatü rü Փľ͑իфӥ͑ӕҡΎիüۡ tamugü nax nua tríguca۳x tayataxegüxüۡca۳x. 26ॸNatürü ga toma rü tümamaxã nüxüۡ tixu ga yema cuga, rü ñatagürügü: “Taxuacüma ‫ ڟ‬ҡիɥľǣҡ̲ҡΎՓľ͑իӡիǣӕֆ ngŕ̲ yimá toenexŕ ya rübumaecü ya Bŕyamí. Erü ngŕիǣӕ̲ҡ̲ҡΎՓľ͑իӡիǣӕ, rü ҡիӕËӥфӥՓҡ ̲%eۡx۳ gacüxüۡҡՓ ҡ͑ǣӕǣӥٚ, ñatagürügü tüxüۡ. 27ॸRü tüma ga tonatü rü ñatagürü toxüۡ: “Pema rü meama nüxüۡ pecua۳xgü ga yema cho۳xma۳x ga Raquél rü taxrexicatama ͑ɗիɥǣ͑ǣɥ͑ľ. 28ॸѠӥՓӥիɗфӥ̲фӥ choxna inayarütaxu, фӥֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓ marü taguma nüxüۡ chadau. Rü nüxüۡ

Āիľǣӥҡɗիɥǣӥ, rü guxãma i toma rü curü duüۡxüۡgüxüۡ toxüۡ ɗիɥǣӥxŕxŕ Փӥիɗǣӕ namaxã ya yimá axepáüۡxüۡ naxüۡҡՓ nüxüۡ ipeyanga۳u۳xcü —ñanagürü. 17ॸNatürü ga Yúche rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Taxuca۳xma guxãma nua tarücho. Rü yimá axepáüۡxüۡ naxüۡҡՓ nüxüۡ ɗֆ͑ǣӕËӥիɗËҡ̲ҡ ͑ɗիɥֆ chorü puracüruxüۡ ɗիɥËӥ. Rü pema rü marü name i penatüca۳իЙľՓΎľǣӕ. Rü taxúetáma pexüۡ ҡËȍɗիľՓľ—ñanagürü.

chacua۳իфӥɗիËӥ̲͑ɗիɥǣɗ͑ի nangΦxüۡ. 29ॸRü ñu۳xma ega choxna peyagaxgu ya yimá chaune ya Bŕyamí, rü ngürüãchi ta۳xacürü chixexüۡ nüxüۡ üpetü۳xgu, фӥЙľǣǣӕҡ ͑ɗիɥ͑ի ngechaüۡmaxã nayuxüۡ i ñaa yaxguã۳իٚ, ñatagürü ga tonatü. 30-31ॸRü ngeۡmaca۳x cumaxã nüxüۡ chixu ya torü papá rü poraãcüxüchima nüxüۡ tangechaüۡ ya yimá tümane ya bucü. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma ega tama tomaxã natáegu۳xgu, rü tüma ya tonatü rü tá tayu ega tama tomaxã ínanguxgu. Rü ngŕmaãcü ҡΎǣǣӕҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣľËȍüۡmaxã nayuxüۡ

Yudá rü Bŕyamíétüwa nachogü 18ॸRü

yexguma ga Yudá rü Yúcheca۳x ͑ɗիӡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Chorü Corix, rü cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ ¡rü choxü‫ۡڟ‬ ɗфӥիɥ͑ӥ! ¡Rü taxӢ i chomaxã cunuxüۡ, erü nüxüۡ chacua۳x nax cuma rü marü Faraóüۡrüüۡҡ̲нӕɗիɥիüۡ! …… 24ॸRü yexguma noxri nua ҡֆՓΎľǣӕիǣӕ, rü tonatümaxã nüxüۡ

ya yimá yacü ya tonatü. 32ॸRü choma rü tümamaxã nüxüۡ chixu ga chorü papá rü choma tátama nüxna chadau ya yimá toenexŕ ya rübumaecü. Rü ñachagürü ta tüxüۡ: “Rü ngŕxguma tama cuxca۳x chanatáeguxŕŕgux, фӥËȍΎ̲ҡ ͑ɗիɥɗ guxüۡgutáma chayangexüۡ i ngŕma guxchaxüۡٚ, ñachagürü tüxüۡ. 33ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ44ٍॷ45 ngeۡmaca۳x cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, ͑իËȍΎ̲Փիɗ͑ӕի%Ëӕիüۡtagu ‫ ڟ‬իüۡ nachicüxü ya yimá charüxãӡ chauenexŕ ya rübumaecü. ¡Rü ŕcü íyamu i nüma nax naeneegümaxã natáeguxüۡca۳x! —ñanagürü ga Yudá. …… Yúche rü naeneegümaxã nügü nixu

45

1ॸѠӥĀӥիՓǣ֤әËȍľфӥ̲фӥ ҡ̲ֆի̲͑͑ի%͑իɥ͑ӥǣ nax naxauxchaüۡxüۡ ga norü duüۡxüۡgüpe۳իľՓ. Rü yemaca۳x norü duüۡxüۡgüxüۡ tagaãcü ñanagürü: —¡Guxãma i pemax, rü ípechoxüۡ i nua! —ñanagürü. Rü nüxicatama naeneegümaxã yéma nayaxüãchitanü. 2ॸRü poraãcü naxaxu. Rü yema nax poraãcü naxaxuxüۡ, rü guxüۡma ga Equítuanecüã۳x ga ãeۡի۳ ǣËӥЙҡՓ yexmagüxüۡ rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľ. ѠӥĀӥիՓ FaraóüۡxüۡҡՓ͑͑ǣӕËȍɗǣǣֆľ̲. 3ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ֤әËȍľфӥ͑ľ͑ľľǣӥիüۡ ñanagürü: —æȍΎ̲Ëȍɗիɥɗ֤әËȍľ. ¿Rü tamaxüۡxüۡ ya papá? —ñanagürü. Rü nüma ga naeneegü rü poraãcü naba۳i ۳xãchiãŕgü, rü taxuxüۡmaama nanangãxüۡgüéga. 4ॸNatürü ga Yúche rü naeneegüxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü númaxüۡфЙľիɥ! —ñanagürü. Rü yexguma ga yema naeneegü rü naxüۡҡՓ̲͑իɥ. Rü nüma rü ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗpeenexŕ ֆ֤әËȍľËȍɗիɥիüۡ ga pema Equítuanegu chomaxã petaxegüxüۡ. 5ॸNatürü tama chanaxՓa۳xe i penaxɥ ۳xãchiãŕtanü rü pegüchitama pexaie naxca۳x ga yema chomaxã nax petaxegüxüۡ. Yerü Tupana ͑ɗիɥǣՓΎľҡ̲pepe۳xegu nua choxüۡ mucü nax tama taiyamaxã peyuexüۡca۳x.

68 6ॸRü

ñu۳xma rü marü taxre ya taunecü ͑ɗիɥ͑իҡɗֆ͑ǣәիüۡ i ñaa nachixüۡ͑ľՓ. Rü ñu۳xma rü 5 ya taunecüama ínayaxü i nagu taxuxüۡtáma i nanetü rüxüxüۡ ľǣՓΎΎɗҡΎľǣӕ. 7ॸͮҡӥфӥҽӕЙ͑͑ɗիɥֆpepe۳xegu choxüۡ imucü nax ngŕmaãcü tama taiyamaxã peyuexüۡca۳x rü íyaxügüxüۡca۳x i petaagü i ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ. Rü ngŕmaãcü tama ͑ǣӕɞЙľфӥիɥ͑ӥľֆ͑ľфӥҽӕЙ͑ chaugagu pexüۡ namaxeۡxeۡxeۡ. …… 9ॸ¡ƚcü, ЙիЙľՓΎľǣӕɗҡӥ̲իüۡҡՓֆ papá, rü ñapegü tüxüۡ: “Rü cune ya Yúche rü ñanagürü: ‘Tupana rü ãeۡx۳ gacüxüۡ choxüۡ ningucuchixeۡxeۡ nax Equítuanemaxã ichacuáxüۡca۳x! ¡Rü paxa ͑ӕ͑իӡфӥËȍΎիüۡ íyada۳u۳x! 10ॸRü Gochéüۡ͑ľՓҡ Ëӕ͑ǣӕՓӥիɗǣӕ̲͑ի% i cunegü rü cutaagü rü cuxüۡnagü rü guxüۡma i ngŕma cuxüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmaxüۡ. Rü ngŕmaãcü tá chorü ngaicamána cungexma. 11ॸRü nua rü tá õna pexna chaxã i cuma rü guxüۡma i cutanüxüۡgü nax taxuxüۡma pexü‫ ۡڟ‬taxuxüۡca۳x. Erü 5 ya taunecüama ínayaxü nax taiya tá ngúxüۡ’ ٚ, ñapegü tüxüۡ ya papá. 12ॸRü chauenexŕ ya Bŕֆ̲ɞфӥǣӕի%̲ɗЙľ̲͑ɗիɥɗ nüxüۡ Йľիɥ͑ӥľիüۡ nax chomatama ngŕma ñachaxüۡ pexüۡ. 13ॸ¡Rü papámaxã nüxüۡ Йɗիӕ͑իËȍΎ̲Ëȍɗիɥիüۡ i ãeۡx۳ gacü i nua Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ! ¡Rü tümamaxã nüxüۡ pixu i guxüۡma i nua nüxüۡ pedauxüۡ nax ͖ӕի%ËӥËȍӕǣ͑իɥ͑ӥľիüۡ i duüۡxüۡgü! ‫ؽ‬ѠӥЙիЙľՓΎľǣӕфӥҡӥիüۡ peyaga ya papá! —ñanagürü. 14ॸRü yexguma ga Yúche rü naenexŕ ga Bŕyamína nana۳i ۳xãchi rü naxaxu. Rü yexgumarüxüۡ ta ga Bŕyamí rü naxaxu rü Yúchena nana۳i ۳xãchi. 15ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ֤әËȍľфӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ45ٍॷ46

69 guxüۡma ga naeneegüxüۡ nachúxu, rü naxauxãcüma nüxna nana۳i ۳xãchichigü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣ͑ľ͑ľľǣӥфӥ̲фӥ tama namuüۡeãcüma namaxã nidexagü. 16ॸѠӥĀӥիՓǗфóüۡxüۡҡՓ͑͑ǣӕËȍɗǣ nax yéma YúchexüۡҡՓ͑ի͑͑ǣӕǣӥիüۡ ga naeneegü. Rü nüma ga Faraóüۡ rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü poraãcü nataãxŕgü. 17ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü ñanagürü Yúchexüۡ: —¡Namaxã nüxüۡ ixu i cueneegü rü norü búrugü yamexŕŕgü rü paxa nachixüۡaneca۳x ͑ՓΎľǣӕɗæ͑áüۡՓ! 18ॸ¡Rü paxa nua tüxüۡ nagagü ya penatü rü guxüۡma i petanüxüۡgü! Rü choma rü tá tüxna chanaxã i ngŕma rümemaexüۡ i naane i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓngŕxmaxüۡ. Rü nua rü tá mexüۡ tangõ۳xgü rü taxuxüۡtáma tüxü‫ۡڟ‬ nataxu. 19ॸ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu i cueneegü rü númacüã۳x ya cárugü ya búrugü itúgüne ne yangegü nax yimagügu nua tüxüۡ nagagüxüۡca۳x ya naxma۳xgü rü naxacügü rü penatü! 20ॸ¡Rü taxӢ i norü naaneca۳x naxoegaãŕgüxüۡ! Ƅфӥ͑ӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓфӥngŕma rümemaexüۡ ɗ͑͑ľфӥ͑Ύիфӥǣӥҡ ͑ɗիɥ —ñanagürü. 21ॸRü yexguma ga Yúche rü nanaxü ga yema Faraóüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü naeneegüna nanaxã ga cárugü rü naxchirugü rü õnagü ga norü ̲͑Փüۡ. 22ॸNatürü guma naenexŕ ga Bŕyamína rü nanaxã ga 5 ga naxchiru rü 300 tachinü ga diŕru. 23ॸRü nanatüca۳x yéma nanamugü ga 10 ga búrugü ga ֆľ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓфӥ̲ľ̲ľիüۡ ga yemaxü̲ۡի%ɗի%իՓľҡիüۡ, rü 10 ga búru ga trígupüü̲ۡի%ɗի%իՓľҡիüۡ, rü naguxüۡraüۡxüۡ ga õna ga nanatüarü ̲͑Փüۡ. 24ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ľ͑ľľǣӥիüۡ inamuãchitanü. Rü nayaxucu۳xeۡgü rü

ñanagürü nüxüۡ: —¡Rü taxӢ i pegü ipeyaxüáxüۡ ɗ̲͑Փ! —ñanagürü. 25ॸѠӥ͑ӥ̲ǣ͑ľ͑ľľǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ, rü Canaáüۡaneca۳ի͑ՓΎľǣӕǣ nanatüxüۡҡՓ. 26ॸRü yexguma ínangugügu, rü nanatümaxã nüxüۡ nixugügü rü ñanagürügü: —Yúche rü namaxüۡ. Ѡӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗƄнӕɞҡӕ͑ľ̲ի% inacuáxüۡ —ñanagürügü. Natürü ga nüma ga Acóbu ga Iraégu ãégacü rü tama nüxüۡ‫ ڟ‬nayaxõ, yerü marü tama ֤әËȍľǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. 27ॸNatürü yexguma tümamaxã nüxüۡ yaxugügügu ga yema Yúchearü dexa, rü nüxüۡ tada۳u۳xgu ga guma cárugü ga ixããcune namaxã ga yema õnagü ga Yúche tümaca۳x yéma mugüxüۡ, rü tayaxõ rü tataãxŕxüۡchi. 28ॸRü yexguma ga nüma ga Acóbu rü ñanagürü: —ѠӥɗիËӥ̲ľË͑ɗիɥֆ chaune ya Yúche i namaxüۡxüۡ. Rü ‫ ڟ‬ҡ Ëȍիӡфӥҡ ͑ӥիüۡ chadau ngŕ̲ naxüۡpa nax chayuxüۡ —ñanagürü. kËΔ¡ӕфӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իӡ

46

1ॸRü yexguma ga Acóbu ga ʊфŃǣӕ%ŃǣËӥфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ namaxã ga guxüۡma ga natanüxüۡgü rü norü yemaxüۡgü. Rü yexguma ´ľËȍŃ¡Փ͑͑ǣӕիǣӕ, rü yéma nanatü ga Ichaáarü Tupanaca۳x naxüۡnagü nadai rü ínanagu. 2ॸRü yema chütaxüۡgu rü Cori ya Tupana rü Acóbuxüۡ nüxüۡ nadauxŕxŕ ǣՓӥիɗǣŕxüۡguxüۡ, rü

namaxã nidexa rü ñanagürü: —Pa Acóbux, Pa Acóbux —ñanagürü. Rü nüma ga Acóbu rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —ġիľËȍɗիɥ, Pa Corix —ñanagürü. 3ॸRü nüma ga Tupana rü ñanagürü: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ Ëȍɗիɥիüۡ i cunatüarü Tupana. ¡Rü taxӢ i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ46, 47, 49 cumuüۡxüۡ ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓËӕիӡիüۡ! Erü ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗËӕҡǣӥՓchachixŕŕxüۡ ngŕ̲ ɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡgütücumü i taxüۡ. 4ॸRü ËȍΎ̲фӥҡ ËӕՓľËȍфӥիӡɗ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. ѠӥËȍΎ̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ Փľ͑chanaՓoeguxŕŕxüۡ i cutaagü. Natürü i cuma rü Equítuanegu tá cuyu, rü Yúche rü tá nacuxüۡtagu i ngŕxgumax —ñanagürü ga Tupana. 5ॸRü yexguma ǣkËΔ¡ӕфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ´ľËȍŃ¡Փ. Rü nanegü rü guma cárugü ga Faraóüۡ

70 FaraóüۡxüۡҡՓ͑͑ǣǣӥǣ5 ga naeneegü nax Faraóüۡ nüxüۡ dauxüۡca۳x. 3ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü Yúchexeneegüna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗЙľфӥЙӕфËӥɗЙľ̲ի? —ñanagürü. Rü nümagü ga Yúchexeneegü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, toma i curü puracütanüxüۡ ͑իҡɗիɥǣӥիüۡ, rü carnérugüarü dauruüۡǣӥҡɗիɥǣӥɗҡΎфӥ o۳xigürüüۡtama. 4ॸRü ñu۳ի̲фӥ͑ӕҡիɥ nax nuxã ñaa nachixüۡanegu taxãchiüۡgüxüۡca۳x, erü poraãcü taiya nangu۳x i Canaáüۡ͑ľՓ. Rü nataxuma ya maxeۡ naxca۳x i torü carnérugü. Rü ñu۳xma, Pa Ãeۡի۳ ǣËӥի‫ع‬фӥҡիӡËȍɗ̲ cuxü‫ ۡڟ‬namexüۡ nax Gochéüۡanegu taxãchiüۡgüxüۡ? —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü Yúchexüۡ

ֆŃ̲̲ӕǣӥ͑ľǣӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑ǣǣӥ Փӥիɗǣӕҡӥ̲̲ի%ǣ͑ҡǣӥфӥ naneã۳xgü. …… 28ॸѠӥֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ nanguxgux ga Acóbu, rü nane ga Yudáxüۡ nügüpe۳xe nimu nax Yúchemaxã nüxüۡ yanaxuxüۡca۳x nax naxüۡҡՓ ͑իӡիüۡca۳x ga Gochéüۡ͑ľՓ. 29ॸRü nüma ñanagürü: —Yimá cunatü rü cueneegü ga Yúche rü norü duüۡxüۡxüۡ namu nax фӥ͑ӕ͑իɥ͑իՓӥիɗՓËӕ̲ի% norü cáru namexŕŕxüۡca۳x nax nangexmagüxüۡca۳x. 6ॸRü ñaa Equítuane ۡ ۡ ۡ фӥ͑Ύիфӥ͑ɗիɥ. ¡ƚcüx, nüxna naxã i Gochéü͑ľՓ͑͑ҡӥիü íyadauxüca۳x. ngŕma Gochéüۡane! Erü ngŕ̲͑ɗիɥ Rü yexguma tüxüۡ nada۳u۳xgu rü tüxna irümemaexüۡ ɗ͑͑ľɗ͑ӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nana۳i ۳xãchi, rü tümaatügu nax ngŕmagu naxãchiüۡgüxüۡca۳x. Rü yangücuchiãcüma yéma naxauxecha. 30ॸRü yexguma ga nüma ga Acóbu ga ngŕxguma cunangugügügu nax ۡ Iraégu ãégacü rü Yúchexü ñanagürü: ngŕ̲ҡ͑ӥՓ͑͑ǣľի̲ǣӥիüۡ i yatügü i ۡ —Ñu۳ի̲ҡՓիɗ͑ɗիɥɗ̲фӥ̲͑ľիü aixcüma carnérugüarü dauxüۡ cua۳xgüxüۡ, ۡ ۡ nax chayuxü, ľфӥՓľ͑Ëӕիü chadau rü rü chanaxՓa۳xe i chauxüۡnagümaxã rü ta ۡ ۡ ۡ nüxü chacua۳x nax aixcüma cumaxüxü inacua۳xgü —ñanagürü. —ñanagürü. …… …… Acóbuarü yuxchiga 1ॸRü nüma ga Yúche rü 29-30ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga Faraóüۡmaxã nüxüۡ nayarüxu nax nanatü rü naeneegü rü marü Acóbu ga Iraégu ãégacü rü Canaáüۡ͑ľՓ͑ľ͑իɥիüۡ rü marü nayaxucu۳xeۡgü ga nanegü, rü ñanagürü: Gochéüۡ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥիüۡ namaxã ga —Marü íxraxüۡ nataxu nax chayuxüۡ. Rü naxüۡ͑ǣӥǣËф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥфӥ chanaxՓa۳xe i chorü o۳xigüxüۡtagu choxüۡ guxüۡma ga norü yemaxüۡgü. 2ॸRü peyata۳x i Canaáüۡ͑ľՓ. Rü ngŕma

47

49

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ49ٍॷ50

71 naxmaxüۡ ɗͅЙŃфՓɗͅáüۡrearü to۳xma۳իҡՓngŕxmaxüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ choxüۡ peta۳xgüxüۡ, ֆľфӥֆľ̲ǣӕ͑ɗիɥǣ nata۳xgüxüۡ ga chautanüxüۡgü. Rü yema ͑ËȍɗË͑ɗիɥǣk¡фáüۡ naxca۳x taxexüۡ naxüۡҡՓǣʊҡɞҡҡ͑ӥիüۡ ga Efóüۡ nax ֆľի̲͑ǣɥիüۡ natáxüۡca۳x ga chorü no۳xeۡ ga Sára. 31ॸRü yexma chorü no۳xeۡ ga Sáraxüۡҡǣӕ͑ɗիɥǣ͑ҡ իüۡ ga chorü o۳xi ga Abraáüۡ, rü chaunatü ga Ichaá rü chaué ga Rebéca. Ѡӥֆľի̲ҡ͑ɗիɥǣ ͑ǣɥիüۡ chatáxüۡ ga cho۳xma۳x ga Léa —ñanagürü. …… 33ॸRü yexguma Acóbu igúegagu ga nanegüxüۡ nax naxucu۳xeۡxüۡ, rü inayacaãchi rü nayu. …… 7ॸRü nüma ga Yúche rü nanatüxüۡ inayata۳x nagu ga yema naxmaxüۡ ga Canaáüۡ͑ľՓ yexmaxüۡ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ̲ӕիüۡma ga Faraóüۡarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ga ãeۡի۳ ǣËӥՓӥǣӥիüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. 8ॸRü Yúcheeneegü rü guxüۡma ga natanüxüۡ

50

ga Acóbu, фӥ֤әËȍľՓľ͑фӥիɥ. Rü buxüۡgü rü naxüۡnagüxicatama yéma GochéüۡՓ͑ֆիӥ%Ëȍɗҡ͑ӥ. …… 14ॸRü yexguma marü nanatüxüۡ inata۳իǣӕՓľ͑, rü Equítuaneca۳x natáegu ǣ֤әËȍľՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ǣ͑ľ͑ľľǣӥ rü guxüۡma ga yema togü ga íyaxümücügüxüۡ. Yúche nanataãxŕxŕxŕ ga naeneegü 15ॸRü

Acóbu marü yu۳իǣӕՓľ͑, rü Yúchexüۡ namuüۡe ga naeneegü, rü nügümaxã ñanagürügü: —Ñu۳xmata Փիɗ͑ɗիɥɗ֤әËȍľɗ͑իӥҡ͑ӥիüۡ naxca۳x

ga guxüۡma ga yema chixexüۡ ga namaxã ixüxüۡ —ñanagürügü. 16-17ॸRü yemaca۳x naxüۡҡՓ̲͑ӕǣǣӥ, rü ñanagürügü: “Naxüۡpa ga nax tayuxüۡ ga papá, rü toxüۡ tamu nax cumaxã nüxüۡ tixuxüۡca۳x i tümaarü ore i ñaxüۡ: ‘Rü cuxna chaca nax cueneegüaxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ curüngümaxüۡca۳x ga yema chixexüۡ ga cumaxã naxügüxüۡ ga yexguma chixri cumaxã nachopetügu’, ñatagürü. Rü ngeۡmaca۳x i toma nax tanatüarü Tupanaarü duüۡxüۡǣӥҡɗիɥǣӥիüۡ, rü cuxna taca nax toxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ curüngümaxüۡca۳x ga yema chixexüۡ ga cumaxã taxüxüۡٚ, ñaxüۡmaxã yéma namugagü. Rü yexguma Yúche nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣֆľ̲Āľի, rü nüxü‫ۡڟ‬ nangechaüۡtümüxüۡgü ga naeneegü, rü naxaxu. 18ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ֆŃ̲ YúchexüۡҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣ͑ľ͑ľľǣӥ. Rü nape۳xegu nanangücuchitanü rü ñanagürügü: —ѠӥĀիľǣӥҡɗիɥǣӥ͑ի curü duüۡxüۡgüxüۡ toxüۡ нӕɗիɥǣӥxŕŕxüۡca۳x —ñanagürügü. 19ॸNatürü nüma ga Yúche rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —¡TaxӢ i choxüۡ pemuüۡexüۡ! ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡËӥфӥՓɗ choma rü Tupanachicüxü chaugü Ëȍɗիɥxŕŕxüۡ nax ngŕmaãcü pexüۡ chapoxcuexüۡca۳x? 20ॸPema nagu Йľфӥիɥ͑ӥľǣӕфӥËȍɗիľիüۡ chomaxã pexüxüۡ, natürü Tupana rü mexüۡxüۡ nananguxuchixŕxŕ ga yema chixexüۡ ga chomaxã pexüxüۡ. Rü yemaca۳x ãeۡx۳ gacüxüۡ choxüۡ ningucuchixeۡxeۡ i nua nax ngŕmaãcü namaxŕxüۡca۳x i muxüۡma i duüۡxüۡgü. 21ॸRü ngeۡmaca۳x tama chanaxՓa۳xe i choxüۡ pemuüۡe. Choma rü ҡ ̲ľЙľի͑ËȍĀӕՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ɗ pexacügü —ñanagürü. Rü yemaacü ga Yúche rü naeneegüxüۡ nataãxŕxŕxŕ yerü nüxüۡ nangechaüۡãcüma namaxã nidexa.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ǾƈͮƄґʊґॷ50

Yúchearü yuxchiga 22-23ॸRü nüma ga Yúche rü naeneegü rü yexmatama Equítuanegu naxãchiüۡgü. Ѡӥ͑ӥ̲ǣ֤әËȍľфӥ͑Փ͑͑ǣӕ͑ի ‫ڟ‬ nüxüۡ nadauxüۡ ga nane ga Efraɥtaagü. ۡ ۡ Rü yexgumaruxü ta nüxü nadau ga nataxa ga Maquí ga Manaché nane. Rü nüxüۡ nadau ta ga Maquí nanegü. Rü yexguma 110 ga taunecü nüxü‫ ۡڟ‬yexmagu ga Yúche rü nayu. 24ॸѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡ naxüۡpa ga nax nayuxüۡ ga Yúche rü naeneegüxüۡ ñanagürü: —ͅфӥҡիӡҡ ̲͑ӡիËӥËȍֆӕ. Natürü ҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥֆЙľիüۡ rüngüۡxeۡexۡ۳ cü. Rü ͑ӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗЙľիüۡ ínachoxüۡxeۡexۡ üۡ i

72 ñaa nachixüۡ͑ľՓ͑իֆľ̲͑͑ľǣ tórü o۳xigü ga Abraáüۡna, rü Ichaána, rü tanatü ga Acóbuna naxuaxüۡxüۡՓ Йľիɥիüۡca۳x —ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga Yúche rü naeneegüxüۡ ñanagürü: —Aixcüma Tupana tá pexüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax ípechoxüۡxüۡ ͑Փɗ͖͑Ëȍɗիüۡane. Rü ngŕxguma tá ípechoxüۡgu rü chanaxՓa۳xe i chomaxã ipexuneta nax peyangexüۡ i chauxune —ñanagürü. 26ॸRü nüma ga Yúche rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 110 ga taunecü ga yexguma Equítuanegu nayu۳xgux. Ѡӥҡ̲͑Փ iyixixüۡ ga ãte۳xexüۡmaxã nanatuxunegü. Rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗǣ͑իËȍɗիüۡgu nayaxücuchigü ga naxüۡne.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ÉXODO (Ínachoxüۡxüۡchiga) Iraétanüxüۡ rü ngúxüۡ ningegü ga Equítuanewa

1

1-4ॸѠӥ͖͑ɗիɥɗ͑ŃǣǣӥǣkËΔ¡ӕ

͑͑ľǣӥǣՓӥիɗǣӕǣӕիüۡma ga naxma۳xgü rü naxacügümaxã Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ̲͑ի%͑͑ǣӕǣӥիüۡ. Rü Rubéüۡ ͑ɗիɥǣՓӥիɗфӥæȍɗ̲ľӢ ͑ɗիɥǣ to, rü Lebí, rü Yudá, rü Ichacá rü Chaburóüۡ rü Bŕyamí rü Dáüۡ, rü Netarí, rü Gáx, rü Aché. 5ॸRü guxüۡma ga yema AcóbutanüxüۡǣӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ngugüxüۡ rü 70͑ɗիɥ. Rü nüma ga Yúche фӥՓΎľҡ̲̲фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nayexma. 6ॸRü nüma ga Yúche rü nayu, rü naeneegü rü guxüۡma ga yema togü ga natanüxüۡgü ga yexguma maxŕxüۡ, rü nayue. 7ॸNatürü ga yema Iraétanüxüۡ rü nimuxacü. Rü yemaacü paxama nimu, rü pora nüxüۡ‫͑ ڟ‬ֆľի̲ֆľфӥ̲͑ӕիӡËȍɗ. Rü nanapáxŕŕgü ga guxüۡma ga Gochéüۡ͑ľǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓֆľի̲իüۡ. 8-9ॸͮҡӥфӥֆľ̲Փľ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓфӥ ͑ɗիӥËӕǣՓӥիɗǣ%eۡx۳ gacü ga tama Yúchexüۡ cuácü. Rü nüma rü norü duüۡxüۡgümaxã ñanagürü: —Ngŕma duüۡxüۡgü i Iraétanüxüۡǣӥфӥ̲͑ӕիӡËȍɗ rü tüxüۡ narüporamaegü. 10ॸ¡Rü

ngeۡmaca۳x, ͑ǣɥի%naxca۳x tadaugü nax ñuxãcü íyachaxãchixŕŕxüۡ nax yamuxüۡ! Erü ngŕxguma chi ngürüãchi to i nachixüۡane tamaxã nügü da۳i ۳xgu, rü nüma i Iraétanüxüۡ rü tá tórü uanügütanügu naxãgü nax tüxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x rü ñu۳իӡËȍɗngŕmaãcü ͑ֆΎի͑ɗľǣӥ͑իҡӥի͑͑իɥǣӥիüۡ —ñanagürü. 11ॸRü yemaca۳x ga yema Equítuanecüã۳xgü rü nüxüۡ naxuneta ga ñuxre ga yatügü ga puracümaxã icua۳xgüxüۡ nax poraãcü yema Iraétanüxüۡgüxüۡ napuracüexŕŕxüۡca۳x. Rü nüxüۡ nanaxüxŕxŕ ǣҡիфľǣɥ͑ľǣӥǣ Pitóüۡgu rü Raüۡchégu ãégane. Rü guma ɥ͑ľǣӕ͑ɗիɥǣ̲͑ի%͑͑ǣӕիüۡxüۡ ga naxnegü rü churaragüarü õnagü ga Equítuanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Faraóüۡ. 12ॸNatürü yexguma yexeraãcü chixriãcü namugüã۳xgu, rü yexeraãcü nimuetanüama ga Iraétanüxüۡgü. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣƄнӕɞҡӕ͑ľËӥã۳xgü ga poraãcü nüxüۡ namuüۡexüۡ. 13-14ॸRü nüma ga Equítuanecüã۳xgü rü yexeraãcü chixri namaxã nachopetü rü poraãcü nanapuracüexŕŕxüۡchi. Rü yemaacü yema Iraétanüxüۡgüxüۡ nachixeãxŕgü. Rü mairaxüۡфӥЙӕի̲ӥËȍфՓ̲͑͑ӕǣӥ

73 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ1ٍॷ2 nax ladríyune naxügüxüۡca۳x rü dexámaüۡфӥӥՓ͑͑ЙӕфËӥexŕxŕ nax ͑͑ľՓ͑ֆ իüۡca۳x ga taxtüarü dexá. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣֆľ̲ Iraétanüxüۡgümaxã chixeãcüma namaxŕxüۡ. 15-16ॸRü nüma ga Equítuanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥфӥ͑ǣɥ̲ի% nidexa ga Chífa rü Fúa ga Iraétanüxüۡgüarü buexacüxŕŕruxüۡ. Rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Ngŕxguma penaxíraxacüxeۡexۡ۳ gu i ngŕma Iraétanüxüۡgüarü ngexüۡ, rü ega nayatüxacüxgu rü tá peyama۳x i ngŕma naxacü, natürü ega nangexgu rü ҡիӡҡ ̲peyama۳x —ñanagürü. 17ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲ǣӥǣֆľ̲ buexacüxŕŕruüۡgü rü Tupanaxüۡ imuüۡe. Rü yemaca۳x tama inaxü ga yema Equítuanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ǣɥ̲ի% nüxüۡ ixuxüۡ. Rü tama tüxüۡ idai ga guxema õxchanagü ga iyatüxe. 18ॸRü yexguma ga guma ãeۡx۳ gacü ga Equítuanecüã۳իфӥ͑ǣɥxca۳x nangema, rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ penamaxŕxŕxŕ i ngŕma buxüۡgü i yatüxüۡ? —ñanagürü. 19ॸRü yexguma ga ͑ǣɥ̲ǣӥфӥɗ͑͑ǣ%իüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —Erü ngŕma Iraétanüxüۡ i ngexüۡgü rü tama Equítuanecüã۳x i ngexüۡgürüxüۡ ɗֆɗիɥǣӥ. Rü ngexüۡgü i paxama íxraxacügüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ, rü tauxtama ‫͑ ڟ‬ǣɥիüۡҡՓҡ͑ǣӕǣӥǣӕфӥ̲фӥ ngŕ̲ ixíraxacügü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 20-21ॸRü yemaacü ga yema Iraétanüxüۡgü rü nimuetanüama, фӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣ taunecügu rü niyexeragüchigü nax naporaexüۡ. Rü yema nax Tupanaxüۡ namuüۡexüۡ ga yema buexacüxŕŕruüۡgü, фӥҽӕЙ͑фӥ͑ǣɥիüۡ narüngüۡxeۡxeۡ nax ͑ǣɥ̲ǣӥфӥҡֆ̲ӕի%Ëӥǣӥիüۡca۳x. 22ॸRü

74 yemaca۳x ga nüma ga Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ ̲͑ӕ͑իҡիҡӥǣͮɞфӕՓ tüxüۡ ͑ՓΎüۡxüۡca۳x ga guxema Iraétanüxüۡarü õxchanagü ga iyatüxe. Natürü ga guxema ingexe ga õxchanagü rü tama tüxüۡ nadai. Moichéarü buxchiga 1ॸѠӥՓӥիɗǣֆҡӥǣ̞ľ¡ɞҡ͑ӥիüۡ ɗիɥËӥфӥՓӥիɗǣ͑ǣľǣ natanüxüۡҡ̲ɗիɥËӥ̲ի%͑ի%xma۳x. 2ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľËӥфӥ͑ӥիüۡ‫ڟ‬ ixãxacü, фӥֆľ̲͑ǣɥիËӥфӥ͑ֆҡӥ. Rü yexguma tüxüۡ nada۳u۳xgu ga guxema ͑ǣɥ͑ľǣ͑իҡ̲ľիľËȍɗիüۡ, rü tomaepü۳x ga tauemacü tüxüۡ iyacu۳x, 3ॸnatürü ҡիӕËӥфӥՓֆľիüۡcürü tüxüۡ iyacúecha. Rü yemaca۳իɗ͑ֆիӕǣՓӥիɗǣЙľիËȍɗ ga dexnenaxca۳x rü o۳իՓӥ̲ի% ɗ͑ՓËӕËȍɗҡ͑իҡ̲Āľի  ixücuxüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľի̲ҡӥիüۡ ɗֆ̲ӕľǣǣӕիľ̲͑ǣɥ͑ľ, rü dexnenecügu tüxüۡ iyangütaüۡxeۡxeۡ ga ҡիҡӥǣͮɞфӕЙľËȍɗ͑ӥՓ. 4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ǣҡӥ̲ŃфӥՓӥիɗǣҡӥmaeya۳xüۡ imu nax yéma yáxüۡՓիӥфҡӥիüۡ ͑ĀՓľ͑ӥիüۡca۳x rü ta۳xacü tüxüۡ ngupetü ga guxema õxchana. 5ॸRü yixcüamaxüۡra Faraóüۡacü rü iyarüxüe ga ҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓ͑իֆիɗֆիüۡca۳x. Rü ͑ǣɥիüۡtaxüۡgümaxã yexma

2

ҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥǣӕɗֆфӥիӡ, rü yéma Āľի͑ľ͑ľËӥՓ͑ӥիüۡ idau ga guma pexchi ga yexma ngücü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ FaraóüۡËӥфӥՓӥիɗǣ͑ǣɥիüۡtaxüۡxüۡ imu ga nax yayauxãxüۡca۳x ga guma pexchi rü ͑ǣɥիüۡҡՓ͑ի͑͑ǣľիüۡca۳x. 6ॸRü yexguma ínangegüã۳xgu ga guma pexchi, rü yexma tüxüۡ ɗֆ͑ǣӕǣՓӥիɗǣ õxchana ga ixaxúe. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ2

75 FaraóüۡËӥфӥЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիü‫ۡڟ‬ tangechaüۡtümüxüۡ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ñaa ΥիËȍ͑фӥՓӥիɗɗʊфŃҡ͑ӥիüۡËӥ͑ɗիɥ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 7ॸRü yexguma ga tümaeya۳x ga guxema õxchana, rü FaraóüۡËӥ͑ɗËфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Namexüۡ ËȍɗՓӥիɗɗ͑ǣľիüۡ i Iraétanüxüۡ i ãgüneníüۡxüۡca۳x chacaxgu nax tüxüۡ nama۳i ۳xüۡca۳x ya daxe õxchana? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 8ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ǣ FaraóüۡËӥфӥ͑ǣɥիüۡ ingãxüۡ rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ:—¡ƚcü, tayadau! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma ga yema bucü rü tümaéxüۡ iyaga ga guxema õxchana. 9ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣǗфóüۡacü rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ: —¡ƚcü cugüxüۡҡՓ naga i ñaa õxchana rü choxü‫ ۡڟ‬nayaxeۡxeۡ! Rü choma rü tá cuxü‫ ۡڟ‬chanaxütanü naxca۳x i ngŕma curü puracü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣҡӥ̲Ńфӥ tüxüۡ iyaga rü tüxüۡ iyaxeۡxeۡ. 10ॸRü yexguma marü tayaxüragu, rü Faraóüۡacüna tüxüۡ imu. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ ͑ǣɥ͑ľիüۡ tüxüۡ ɗֆիɥxŕxŕ. Rü Moichégu tüxüۡ ixüéga rü ngŕ̲͑Ńǣфӥ٘Āľի Փ chayaxuxü͖ۡٚիüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ɗիӡǣͅΎɗËȍŃ 11ॸRü

yexguma marü naya۳xgu ga Moiché, фӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ rü natanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓɞ͑ֆĀӕ. Rü yéma nüxüۡ nadau ga ñuxãcü poraãcü chixri natanüxüۡgüxüۡ namuxüۡ ga Equítuanecüã۳xgü. Rü yexgumatama nüxüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣƄнӕɞҡӕ͑ľËӥã۳x ͑իՓӥիɗǣʊфŃҡ͑ӥիüۡna nax nacua۳i ۳xcaãxüۡ. 12ॸRü nüma ga Moiché rü nanadauáane. Rü yexguma marü taxuxüۡma ga duüۡxüۡxüۡ nada۳u۳xgux, rü yema Equítuanecüã۳xüۡ, rü nima۳x rü

naxnecüte۳xegu inanata۳x ga naxüۡne. moxüۡ%ËӥфӥՓľ͑իфӥɞ͑իӡիӡ, rü natanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓɞ͑ֆĀӕ. Rü nüxüۡ nadau ga taxre ga Iraétanüxüۡgü ga nügü ida۳i ۳xüۡ. Rü yexguma ga Moiché rü yema namücüxüۡ imáxüۡna naca, rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ cuyama۳x i ngŕma cutanüxüۡҡ̲ɗիɥիüۡ? —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga yema Iraétanüxüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Texé cuxüۡ tamu nax cuma rü torü ãeۡx۳ gacü i guxchaxüۡarü mexŕŕruxüۡ нӕɗիɥիüۡca۳x? ¿Eۡ۳xna cuma ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥËȍΎիüۡ rü tá ta quimáxüۡ ga yema Equítuanecüã۳իǣɥ͑ľ quimáxüۡrüxüۡ? —ñanagürü. Rü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣͅΎɗËȍŃ, rü namuüۡ, yerü marü nüxüۡ nacua۳xgüama ga duüۡxüۡgü ga nax yema Equítuanecüã۳xüۡ yamáxüۡ. 15ॸRü yexguma Faraóüۡ nüxüۡ

13ॸRü

cua۳իǣӕǣͅΎɗËȍŃфӥՓӥիɗǣ Equítuanecüã۳xüۡ nax yamáxüۡ, rü norü churaragüxüۡ namu nax Moichéca۳x yadaugüxüۡca۳x nax yama۳xgüaxüۡca۳x. Natürü ga nüma ga Moiché rü Madiáüۡ͑ľՓ͖͑͑իֆľի̲ yaxãchiüۡxüۡca۳x. …… 21ॸRü yemaacü ga Moiché rü MadiáüۡфӥËȍËȍľфĀΔҡľǣѠľӕŃЙҡՓ nangu, rü yexma naxãchiüۡ. Rü nüma ga Reué rü nanaxüxma۳x naxacü ga Chéfuramaxã. 22ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣnaxma۳x ga Chéfura rü nüxü‫ ۡڟ‬ixãxacü. Rü nüma ga Moiché rü Yersóüۡgu nanaxüéga ga guma nane. Rü ngŕma naéga rü “Choma rü tama númacüã۳իËȍɗիɥٚ, ñaxüۡchiga ͑ɗիɥ. 23-24ॸRü yexgumayane ga Equítuanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü yoxni nayu. Natürü ga yema Iraétanüxüۡgü rü guxchaxüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥľËȍ, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ2ٍॷ3

76

Tupanape۳իľՓ͑իӕիľnaxca۳x ga yema ngúxüۡ nax yangegüxüۡ. Rü yemaca۳x ga Tupana rü nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ

—ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡TaxӢ i nüxna cungaicamaxüۡ! ¡Rü ínacua۳xichi i curü

͑իɥ͑ӥǣ͑Ύфӥիӕ, yerü nüxna nacua۳xãchi ga norü uneta ga Abraáüۡmaxã rü Ichaámaxã rü Acóbumaxã naxueguxüۡ. 25ॸRü nüxüۡ nadau ga ñuxãcü ngúxüۡ nax yangegüxüۡ ga yema Iraétanüxüۡgü, rü yemaca۳x

chapatu! Ƅфӥ͖͑ËȍɗËɗ͑Փ cungexmaxüۡ rü naxüüne —ñanagürü. 6ॸRü ñanagürü ta: —ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥǣ curü o۳իɗǣӥфӥҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ. Rü ËȍΎ̲͑ɗիɥǣk¡фáüۡarü rü Ichaáarü rü kËΔ¡ӕфӥҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga Moiché rü nügü ͑ɗĀӥիËȍɗՓľ, yerü namuüۡ nax Tupanaxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥիüۡ. 7ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürüama nüxüۡ: —Meaxüۡchima nüxüۡ chadau nax ñuxãcü ngúxüۡ yangegüxüۡ i ngŕma chorü duüۡxüۡǣӥɗƄнӕɞҡӕ͑ľՓngŕxmagüxüۡ. Rü norü yumüxŕՓ͑ӥիüۡ Ëȍիɥ͑ӥ͑ի ñuxãcü norü dauruüۡgüxüۡ nax ínaxuaxüۡgüxüۡ. Rü ngŕmaãcü meama nüxüۡ chacua۳x nax ñuxãcü ngúxüۡ yangegüxüۡ. 8ॸRü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ͖u۳xma ɞËȍфӥիɥիüۡ nax Equítuanecüã۳xme۳xeۡՓ íchananguxüۡxeۡexۡ üۡca۳x i ngŕma chorü duüۡxüۡgü. Rü ngŕ̲͑͑ľɗ͑Փҡ  chanagagüxüۡ, фӥՓӥիɗɗ͑͑ľɗҡիüۡ rü ‫ ڟ‬a rü meama mexüۡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕm narüxügü i naguxüۡraüۡxüۡ i nanetügü. Rü

̲͑ի%͑ɗի%ӡ%Ëȍɗ. Tupana rü Moichéca۳x naca

3

1ॸRü

nüma ga Moiché, rü na۳xtü ga Yéturuarü carnérugüarü daruxüۡ ͑ɗիɥ. Rü guma na۳xtü ga Yéturu ga ѠľӕŃǣӕ%ŃǣËӥфӥËȍËȍľфĀΔҡľ͑ɗիɥǣ Madiáüۡ͑ľՓ. ѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga yexguma maxŕ ga mexüۡca۳x namaxã nada۳u۳xgux ga na۳xtüarü carnérugü, rü ínachianexüۡфӥҡΎËӥՓՓ͑͑ǣӕǣ ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիǣӕ%Ńǣ͑ľфӥ ngaicamána. Rü guma ma۳իЙӦ͑ľՓ͑ɗիɥ ga Moichémaxã yadexaxüۡ ga Tupana. 2ॸѠӥֆŃ̲фӥՓӥիɗǣËȍӕËȍӕիüۡeta ga iya۳u۳xraxüۡՓ͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃca۳x nangóxüۡ ga Cori ya Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ǣĀիӡËӥã۳x. Rü nüma ga Moiché rü mea nüxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥфӥ͑ӥիüۡ nicua۳xãchi ga yema chuchuxüۡeta ga nax yaya۳u۳xraxüۡ, natürü tama nixa. 3ॸRü yemaca۳ի͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ͑իta۳xacüca۳x tama yaxaxüۡ ga yema chuchuxüۡeta, rü ínayadau. 4ॸRü yexguma Cori ya Tupana nüxüۡ da۳u۳xgu ga yema chuchuxüۡeta ga iya۳u۳xraxüۡca۳ի͑իֆիӡիüۡ ga Moiché, rü nüma ga Cori ya Tupana rü yema chuchuxüۡľҡՓͅΎɗËȍŃ͑͑Ë, rü ñanagürü: —Pa Moichéx, Pa Moichéx —ñanagürü. Rü nüma ga Moiché rü nanangãxüۡ, rü: —ġիľËȍɗիɥ

õna taguma nataxu. Rü ngŕma naanegu ͑ɗիɥɗ͑ի%Ëȍɗüۡgüxüۡ i Canaáüۡtanüxüۡgü rü Itítatanüxüۡgü, rü Amoréutanüxüۡgü, rü Ferechéutanüxüۡgü, rü Ebéutanüxüۡgü rü Yebuchéutanüxüۡgü. 9ॸRü dücax, rü marü nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥ͑ի͖ӕի%Ëӥngŕma Equítuanecüã۳xgüxüۡ ínaxuaxüۡgüxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü, rü nüxüۡ chadau nax ñuxãcü poraãcü chixri namaxã nachopetüxüۡ. 10ॸRü ngeۡmaca۳x ¡rü paxa cugü namexŕxŕ! Erü Faraóüۡpe۳իľՓҡ  cuxüۡ Ëȍ̲ӕ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ícunamuxüۡxüۡca۳x i ngŕma chorü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ3ٍॷ4

77 duüۡxüۡgü i Iraétanüxüۡgü —ñanagürü. yexguma ga Moiché rü Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¿E۳ۡxna

11ॸRü

ta۳իËӥՓËȍ̲ľɗËȍΎ̲իɗ Faraóüۡpe۳իľՓËȍիӡիüۡ nax Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞËȍ͑ǣӕիüۡxeۡexۡ üۡca۳x i ngŕma Iraétanüxüۡgü? —ñanagürü. 12ॸRü nüma ga Tupana rü nanangãxüۡ, rü ñanagürü: —Choma rü tá chacuxüۡtagu. Ѡӥ͖ҡ ͑ɗիɥɗcua۳xruxüۡ nax ‫ ڟ‬a chamuxüۡ. Rü chomatama cuxüۡ ngŕm ngŕիǣӕ̲ҡ ̲фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ícunamuxüۡgu i chorü duüۡxüۡgü, rü guxãma i pema rü daa tátama ma۳իЙӦ͑ľՓËȍΎիüۡ peyarücua۳xüxüۡgü —ñanagürü. 13ॸNatürü nüma ga Moiché rü Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Natürü ngŕիǣӕ̲Ëȍɗ͑ҡ͑ӥՓ Ëȍիӡիǣӕфӥ͖Ëȍիǣӕ̲͑ի%: “Yimá perü o۳իɗǣӥфӥҽӕЙ͑͑ӕЙľҡ͑ӥՓ choxüۡ ̲͑ӕٚ, ñachaxgu namaxã, rü nümagü rü tá choxna nacagüama rü: “¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗ͑Ńǣֆֆɗ̲ ҽӕЙ͑ ya tomaxã nüxüۡ quixucü?͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥ tá choxüۡ. ¿Rü ta۳xacümaxã tá chanangãxüۡxüۡ i ngŕxguma? —ñanagürü ga Moiché. 14ॸRü nüma ga Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Chomatama Ëȍɗիɥɗǣӕի%ŃҡӥՓËȍ͑ǣľի̲իüۡ, rü ՓΎľҡ̲Ëȍ͑ǣľի̲. Rü ngeۡmaca۳x Choma ya Woetama Ngŕի̲Ëӥ͑ɗիɥɗ chauéga. Rü ngŕmamaxã tá cunangãxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü. ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu, rü ñacugürü tá nüxüۡ: “Yimá Woetama Ngŕի̲Ëӥ͑ɗիɥֆЙľҡ͑ӥՓ choxüۡ ̲ӕËӥٚ, ñacugürü tá nüxüۡ! —ñanagürü. 15ॸRü ñanagürü ta ga Tupana Moichéxüۡ: —¡Rü namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡ, rü ñacugürü tá: “Rü nüma ya Cori ya Tupana ya perü

o۳xigüarü Tupana ya Abraáüۡarü rü Ichaáarü rü Acóbuarü Tupana, rü guma ͑ɗիɥǣЙľҡ͑ӥՓËȍΎիüۡ ̲ӕËӥٚ, ñacugürü tá nüxüۡ! Rü Cori ya Tupana ͑ɗիɥɗËȍӕŃǣɗҡǣӕҡ ̲ɗֆǣәիüۡ. Rü ngŕ̲ËȍӕŃǣ̲ի%ҡ ͑ɗիɥɗ guxüۡgutáma duüۡxüۡgü choxüۡ cuáxüۡ. 16ॸ¡Rü ngŕ̲ ‫͑ ڟ‬իӡфӥnangutaque۳xexeۡxeۡ i guxüۡma i Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü, rü namaxã nüxüۡ ixu rü ñacugürü nüxüۡ!: “Rü nüma ya Cori ya Tupana ya perü o۳xigüarü Tupana ya Abraáüۡarü rü Ichaáarü rü Acóbuarü Tupana, rü guma ͑ɗիɥǣcha۳u۳xca۳x ngócü. Rü gumatama ͑ɗիɥǣËȍΎ̲ի%͑ӥիüۡ ixucü nax pegu ͑իɥ͑ӥիüۡ rü nüxüۡ nacuáxüۡ nax ñuxãcü chixri pemaxã nachopetüxüۡ i ngŕma Equítuanecüã۳xgü. 17ॸRü yimá Tupana ͑ɗիɥֆËȍΎ̲ի%͑ӥիüۡ ixucü rü tá pexüۡ ínanguxüۡxeۡxeۡ ͑ՓɗЙľфӥǣӕիËȍիüۡgü i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙɗ͑ǣľǣӥիüۡ. Rü Canaáüۡarü ͑͑ľՓҡ Йľիüۡ nagagü i ngexta ínaxãchiüۡgüxüۡgu i Canaáüۡtanüxüۡgü, rü Itítatanüxüۡgü, rü Amoréutanüxüۡgü, rü Ferechéutanüxüۡgü, rü Ebéutanüxüۡgü rü Yebuchéutanüxüۡgü. Rü ngŕmaãcü ngŕma naane i ngextá mexüۡ i õna rü léche rü ira taguma ítaxuxüۡՓҡ Йľիüۡ Ëȍǣǣӥٚ—ñanagürü ya Tupana. …… Tupana rü Moichéxüۡ nataãxŕxŕxŕ

4

1ॸRü nüma ga Moiché rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Natürü i ngŕma chautanüxüۡgü rü ҡիӡҡ ̲ËȍΎիüۡ‫ ڟ‬nayaxõgü, фӥҡիӡҡ ̲ Ëȍӕǣ͑իɥ͑ӥľ. Rü tá ñanagürügüama choxüۡ: “Rü nüma ya Cori ya Tupana rü ҡ̲͑ɗիɥɗɗիËӥ̲cuxca۳x nangóxüۡٚ, ñanagürügüama tá choxüۡ —ñanagürü.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ4

78

2ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéna naca, rü ñanagürü: —¿Rü ta۳իËӥ͑ɗիɥɗngŕma cuxme۳իՓ ngŕxmaxüۡ? —ñanagürü ga Cori. Rü Moiché nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Wüxi ya naixmena۳ի%͑ɗիɥ—ñanagürü. 3ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Rü ñaxtüanegu naña! —ñanagürü. Rü nüma ga Moiché rü inanaña ga guma naixmena۳xã. Rü yexgumatama ãxtapexüۡ nananguxuchi. Rü nüma ga Moiché rü naxcha۳իՓ͑ɗ͖. 4ॸNatürü ga nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Naréüۡgu yayaxu! —ñanagürüama. Rü yexguma yayauxã۳իǣӕфӥՓľ͑իфӥnaixmena۳xãxüۡ nananguxuchi. 5ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: —Rü ngŕma cuxüۡ ËȍՓŃիüۡ, rü ngŕ̲͑ɗիɥɗcua۳xruxüۡ nax cuxüۡ‫ ڟ‬yaxõgüaxüۡca۳x i ngŕxguma namaxã nüxüۡ quixuxgu nax aixcüma cuxca۳x changóxüۡ i chomax nax curü o۳xigüarü ҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ rü Abraáüۡarü, rü Ichaáarü, rü Acóbuarü Tupana nax Ëȍɗիɥիüۡ —ñanagürü. 6ॸRü ñanagürüama ga Tupana: —¡Rü cugüchiruremügu ixu۳xme۳xeۡx! —ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga Moiché rü nügüchiruremügu nixu۳xme۳x. Rü yexguma ínaxuxuchime۳xeۡgu, rü nüxüۡ nadau ga naxme۳x nax chaxüۡnemaxã nax yada۳իՓľիüۡ, rü nachoxochixüۡ. 7ॸRü yexguma ga Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ѠӥՓľ͑ËӕǣӥËȍɗфӕфľ̲ӥǣӕ ixu۳xme۳xeۡx! —ñanagürü. Rü yemaacü nanaxü ga Moiché. Rü yexguma ínaxuxuchime۳xeۡgu, rü nüxüۡ nadau ga naxme۳x ga marü noxrirüxüۡ nax namexüۡ. 8ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ ñanagürü nüxüۡ: —Rü ngŕxguma chi

tama ngŕma nüxíraxüۡxüۡ i cua۳xruüۡgagu cuxü‫ ۡڟ‬yaxõgüã۳xgu, rü ngŕma to i cua۳xruüۡǣǣӕҡ ͑ɗիɥɗËӕիü‫ ۡڟ‬yaxõgüaxüۡ. 9ॸNatürü

ngŕxguma tama ngŕma taxre i ۡ cua۳xruügagu cuxüۡ‫ ڟ‬yaxõgüã۳xgu ¡rü dexáta nayauxüۡ ɗҡիҡӥՓ, rü ñaxtüanegu naba! Rü ngŕxguma tá ngŕma dexá ñaxtüanegu cubaxgu, rü tá nagüxüۡ ͑͑իɥիɥËȍɗɗngŕma dexá —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Moiché rü Tupanaxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Acha۳xa, Pa Corix, choma rü choxüۡ‫ ڟ‬naguxcha nax chidexaxüۡ. Rü taguma choxüۡ‫͑ ڟ‬ҡӕիËȍՓΎΎǣüۡpa rü ՓΎΎɗ͖u۳xma rü ta ngŕxgumarüüۡtama Ëȍɗիɥ—ñanagürü. 11ॸNatürü ga nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥǣǣӕիľ̲ duüۡxüۡxüۡ Ӧիľ? ‫ع‬ѠӥҡľիŃҡɗիɥǣǣӕիľ̲ yadexaxeŕx‫ ڟ‬eۡ rü nangegaxeŕx‫ ڟ‬eۡ rü nangauxchi ۳xeۡŕx‫ ڟ‬eۡ rü naxüxchixŕx‫ ڟ‬eۡ rü nangexetüxe rü naxüxétüxe? ¿Tama eۡի۳ ͑ǣËȍΎ̲ֆɗիɥիüۡ? 12ॸRü ngeۡmaca۳x ‫͑ ڟ‬իӡфӥ͑ӥիüۡ yarüxu! ¡rü paxa ngŕ̲ Rü choma rü tá cuxüۡ charüngüۡxeۡxeۡ i ngŕxguma quidexa۳xgu. Rü tá cuxüۡ changu۳xeۡxeۡ i ngŕma tá nüxüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga Moiché rü ñanagürü: —Acha۳xa, Pa Corix, chierü ‫ ڟ‬a cumu۳xgux to i duüۡxüۡxüۡ ngŕm 14 —ñanagürü. ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nanu, rü ñanagürü: —Dücax, фӥֆɗ̲ ͑ɗիɥֆ cuenexŕ ya Aróüۡ ya Lebítanüxüۡ. Rü choma nüxüۡ chacua۳x i nüma rü meama nidexa. Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑ӥ̲фӥ͑ӕի%ҡ  cuxüۡ nayangau, rü poraãcü tá nataãxŕ i ngŕxguma cuxüۡ nada۳u۳xgux. 15ॸ¡Rü yimámaxã idexa, rü namaxã nüxüۡ ixu i guxüۡma i ngŕma cuma nüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ4ٍॷ5

79 quixuxchaxüۡxüۡ! Rü choma rü tá pexüۡҡՓËȍ͑ǣľի̲ɗngŕxguma pidexagügu. Rü tá pexüۡ changu۳xeۡxeۡ nachiga i ngŕma tá pexüxüۡ. 16ॸRü cuma rü tá Aróüۡmaxã nüxüۡ quixu i ngŕma chorü ore, ñoma chomatama nüxüۡ chixuxüۡrüxüۡ. Rü nüma ya Aróüۡ rü tá chorü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu i ngŕma cuma tá namaxã nüxüۡ quixuxüۡ. 17ॸ¡ƚcü, yange ya daa naixmena۳xã! Erü yimamaxã tá cunaxü i ta۳xacü i taguma nüxüۡ nadaugüxüۡ —ñanagürü. Moiché rü Equítuaneca۳x natáegu 18ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥna۳xtü

ga Yéturuchiüۡca۳x natáegu, rü ñanagürü tüxüۡ: —Tupana nanaxՓa۳xe nax Equítuaneca۳x chatáeguxüۡ nax íchayadauxüۡca۳x i chautanüxüۡgü rü ngoxi namaxŕ —ñanagürü. Rü na۳xtü ga Yéturu tanangãxüۡ, rü ñatagürü nüxüۡ: ‫͑ ڟ‬իӡ, rü mea cuxüۡ —¡ƚcü ngŕ̲ naxüpetü! —ñatagürü. 19ॸRü yexguma ҡӡҡͅĀɗáüۡ͑ľՓɗ͑իӡ%Ëȍɗǣӕǣ Moiché, rü Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Natáegu Equítuaneca۳x, erü guxüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü i cuxüۡ ima۳xgüchaüۡxüۡ, rü marü nayue! —ñanagürü. 20ॸRü yexguma ga Moiché фӥɗ͑իӡ%Ëȍɗфӥҡӥիüۡ niga ga naxma۳x rü nane. Rü buruétügu tüxüۡ namugü, rü yemaacü Equítuaneca۳x natáegu. Rü nügüme۳xeۡgu nayange ga guma naixmena۳ի%ǣҽӕЙ͑фӥЙΎф͑Փ yexmane. …… 27ॸRü yoxni ga Cori ya Tupana rü Moichéenexŕ ga Aróüۡmaxã nidexa, rü ñanagürü: —¡Rü yéa ínachianexüۡՓ ͑իӡ! Rü ngŕxma tá nüxüۡ icuyangau ya

Moiché —ñanagürü nüxüۡ. Rü nüma ga Aróüۡ rü yéma ínachianexüۡՓ͑իӡ, rü yexma guma ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիǣӕ Moichéxüۡ nayangau. (Rü guma ma۳իЙӦ͑ľՓ͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃ̲ի% yadexaxüۡ ga Tupana.) Rü taãxŕãcüma nüxüۡ narümoxŕ. 28ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡmaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema ore ga Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta namaxã nüxüۡ nixuchiga ga yema mexüۡgü ga Tupana namuxüۡ nax naxügüaxüۡca۳x. 29ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ nax yangutaque۳xexeۡeãۡ xüۡca۳x ga yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü. 30ॸRü nüma ga Aróüۡ rü yema duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema ore ga Tupana Moichémaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta nape۳իľՓinanaՓe۳x ga yema mexüۡgü ga Tupana nüxüۡ üxŕŕxüۡ. 31ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü aixcüma nayaxõgü. Rü yexguma nüxüۡ yacua۳xãchitanügu nax Cori ya Tupana rü nüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ͑իɥ͑ӥիüۡ ga norü yumüxŕ rü nüxüۡ nax nadauxüۡ ga ñuxãcü ngúxüۡ nax yangegüxüۡ, rü yemaca۳x ga nüma ga duüۡxüۡgü rü nataãxŕgü, rü ñaxtüanegu nanangücuchitanü, rü Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü. Moiché rü Aróüۡ rü Faraóüۡmaxã nidexagü

5

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥkфóüۡ

rü FaraóüۡxüۡҡՓ͑իɥ͑ի̲͑ի% yadexagüxüۡca۳x. Rü ñanagürügü: —Cori ya Iraétanüxüۡarü Tupana rü ñanagürü: “¡Yangexgü i ngŕma chorü duüۡxüۡgü nax ngextá ínachianexüۡՓ͑իɥիüۡca۳x nax ‫ ڟ‬a naxüchigagüaxüۡca۳x nax choxüۡ ngŕm yacua۳xüüۡgüxüۡ!ٚ—ñanagürügü. 2ॸNatürü ga nüma ga Faraóüۡ rü nanangãxüۡ, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ5

80

ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥֆֆɞիľ̲æΎфɗ ɗիɥիľ, rü ta۳xacüca۳իҡ ͑ǣËȍիɥ͑ӥфӥ chayange۳xgü i ngŕma Iraétanüxüۡ i duüۡxüۡgü? Choma rü tama nüxüۡ chacua۳x i ngŕma Tupana i nachiga pidexagüxüۡ фӥҡӡҡ ̲chayange۳xgü i ngŕma Iraétanüxüۡgü —ñanagürü. …… 6ॸRü yematama ga ngunexüۡgu rü Faraóüۡ nanamu ga norü duüۡxüۡgü ga puracümaxã icua۳xgüxüۡ rü yema ͑ľфӕǣӥǣՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥ̲ի%Ëȍɗǣӥ icua۳xgüxüۡ, rü ñanagürü: 7ॸ—Ngŕma Iraétanüxüۡǣӥɗ́ĀфɞֆӕфӥӥՓ puracüexüۡ ‫ؽ‬фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲ noxrirüxüۡ maxeۡ nüxna pexã norü ladríyuéüۡ! ¡Rü ŕËӥ͑ӥ̲ҡ̲͑Փ ͑իɥֆ͑Ύфӥmaxŕ! 8ॸNatürü tá penamu nax noxritama naxügüãcü ya ladríyue۳xpü۳x nax naxügüãxüۡ, rü bai tá nanoxremaexüۡ ya yimá ñu۳xma tá naxügüãcü ya ladríyu. ѠӥՓӥիɗɗ duüۡxüۡgü i oexüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü ngeۡmaca۳x ͑ɗիɥɗ͑ӥǣӥca۳x ínacagüxüۡ nax ‫ ڟ‬a ínachianexüۡՓ͑իɥիüۡca۳x nax ngŕm norü Tupanaxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. 9ॸ¡Rü yexeraãcü penapuracüexŕxŕ i ngŕma duüۡxüۡgü, rü ngŕmagu ipenachoxŕxŕ nax tama Moiché rü AróüۡфӥĀΎфǣӥǣӕ͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x! —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga yema Faraóüۡarü duüۡxüۡgü ga puracümaxã icua۳xgüxüۡ rü yema naeruchigü ga ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥ̲ի%icua۳xgüxüۡ, rü ɗ͑իɥ%Ëȍɗ, rü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nayarüxugüe, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Faraóüۡ rü toxna naxãga nax pemaxã nüxüۡ tixuxüۡca۳ի͑ի̲фӥҡիӡҡ ̲ maxŕ pexna tanaxãxüۡca۳x perü ladríyuéxüۡxüۡ. 11ॸRü ñu۳xma rü pema

ҡ ҡ̲̲фӥ͑ՓЙľիɥɗ͑ǣľիҡ  ínayimaxüۡՓֆmaxŕ. ¡Natürü ҡիӡҡ ̲ֆɗ̲͑Ύիфɗիüۡcüxüۡ penanoxremaexŕxŕ i norü mu ya yima ladríyu! —ñanagürügü. 12ॸRü yexguma ga yema Iraétanüxüۡgü, rü guxüۡma ga Equítuanegu nügü ninu nax maxŕne nadaugüxüۡca۳x norü ladríyuéüۡ. 13-14ॸRü guxüۡma ga ngunexüۡgügu rü yema Faraóüۡarü duüۡxüۡgü ga puracümaxã icua۳xgüxüۡ, rü Iraétanüxüۡxüۡ namu nax noxrie۳xpü۳xtama ga ladríyu naxügüaxüۡca۳x. Rü naétü tüxüۡ nicua۳i ۳xgü ga guxema Iraétanüxüۡgü ga tümatanüxüۡmaxã icua۳xgüxe. Rü ñanagürügü tüxüۡ: —‫͵ع‬ӕի%Ëӥǣɥ͑ľфӥ ñu۳xma rü tama noxrie۳xpü۳իՓ penanguxŕŕxüۡ ya ladríyu? —ñanagürügü. 15ॸRü guxema Iraétanüxüۡgü ga tümatanüxüۡmaxã icua۳xgüxe, rü FaraóüۡxüۡҡՓҡӥǣӥca۳x tayarüdexagü, rü ñatagürügü: —Pa Torü Ãeۡx۳ gacüx ¿tü۳xcüüۡ ngeۡmaãcü ҡΎ̲ի%нӕɗիɥ? 16ॸMarü tama noxrirüxüۡ toxca۳իɗËӕ͑իӦֆmaxŕ, natürü toxüۡ cumuama nax noxrie۳xpü۳xtama ya ladríyu tanaxüxüۡ. Rü ngŕ̲ŃҡӥՓфӥ toxüۡ nicua۳i ۳xgü i curü duüۡxüۡgü. Rü ngŕma curü duüۡxüۡǣӥǣǣӕ͑ɗիɥɗngŕma, Pa Ãeۡx۳ gacüx —ñatarügügü. 17ॸNatürü ga nüma ga Faraóüۡ rü tüxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Ьľ̲фӥՓӥիɗɗΎľ̲фľիüۡ Йɗիɥǣӥ. Rü ngeۡmaca۳x naxca۳x ípecagü ‫ ڟ‬a nax ínachianexüۡՓЙľիɥիüۡ nax ngŕm perü Tupanaxüۡ peyarücua۳xüüۡgüxüۡca۳x. 18ॸ‫ؽ‬ЬľֆՓΎľǣӕфӥЙľֆЙӕфËӥľՓիɗ! Rü ՓΎΎ̲фӥҡ̲pexca۳իɗËȍ͑իӦիǣӕֆ maxŕ rü chanaxՓa۳xe i penaxü i noxrie۳xpü۳xtama ya ladríyu —ñanagürü. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ5–7

81 yexguma FaraóüۡxüۡҡՓ ítachoxüۡgu, rü Moiché rü Aróüۡmaxã tügü itayangaugü ga ɥã۳իՓҡӥիüۡ nanguxŕŕgüxüۡ. 21ॸRü namaxã nüxüۡ 20ॸRü

tixugügü, rü ñatagürügü: —¡Rü Tupana nüxüۡ da۳u۳x i ngŕma ñu۳xma tomaxã pexüxüۡ, rü pexüۡ napoxcue! Erü pegagu ͑ɗիɥɗ͖u۳xma i Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgü rü chixri toxüۡ nadauxüۡ. ѠӥЙľǣǣӕ͑ɗիɥɗ ñu۳xma i tá toxüۡ nada۳i ۳xüۡ —ñatagürügü. Moichéarü yumüxŕchiga 22ॸRü

yexguma ga Moiché rü nayumüxŕ, rü ñanagürü Cori ya Tupanaxüۡ: —Pa Corix ¿rü tü۳xcüüۡ i chixexüۡ naxca۳x ícunguxŕŕxüۡ i ñaa curü duüۡxüۡgü? ¿Rü ta۳իËӥՓֆɗիɥիüۡ ga nua choxüۡ cumuxüۡ? 23ॸRü yexguma noxri cuégagu Faraóüۡmaxã chidexagu, rü nüma rü yexeraãcü curü duüۡxüۡgümaxã chixexüۡ naxü. Rü cuma rü taxuxüۡma cuxü nax naxme۳իՓ ícunanguxüۡxeۡexۡ üۡca۳x —ñanagürü. 1ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Ñu۳xma rü tá nüxüۡ cudau i ngŕma Faraóüۡmaxã chaxüxüۡ. Erü nüma rü ҡիӡҡ ̲ngŕmaümare nayange۳xgü i chorü duüۡxüۡgü. Rü guxchaxüۡ naxca۳x íchanguxŕŕǣӕիɗËҡ̲ҡ ͑ɗիɥɗ yangexgüãxüۡ. Rü ngŕmagagu i nüma rü ҡ ĀӥիՓɞ͑͑ՓΎիüۡ i chorü duüۡxüۡgü i ͖Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ—ñanagürü. …… 10ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Փľ͑իфӥͅΎɗËȍŃ̲ի%͑ɗĀľի, rü ñanagürü nüxüۡ: 11ॸ—¡ƚcü, FaraóüۡxüۡҡՓ ͑իӡфӥ̲͑ի%͑ӥիüۡ ixu rü ínamuxüۡã i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɗngŕma Iraétanüxüۡgü! —ñanagürü. 12ॸNatürü ga Moiché rü

6

Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕի%Ëӥҡ Ëȍӕǣ͑իɥ͑ӥ i Faraóüۡ ľǣՓΎΎËȍӕҡ͑ӥիüۡ i Iraétanüxüۡgü rü tama chauga ͑իɥ͑ӥľǣӕ, erü choxüۡ‫ ڟ‬naguxcha nax mea chidexaxüۡ? —ñanagürü. …… Aróüۡarü naixmena۳xã rü ãxtapexüۡ nayanguxuchi

nüma ga Tupana rü Moichéxüۡ rü Aróüۡxüۡ ñanagürü: 9ॸ—Ngŕxguma Faraóüۡ pexna naxca۳x caxgu nax penaxüxüۡ ɗՓӥիɗɗ̲ľիüۡ i chorü poramaxã üxüۡ, rü tá Aróüۡmaxã nüxüۡ quixu nax Faraóüۡpe۳xegu nañaaxüۡca۳x ya norü naixmena۳xã nax ãxtapexüۡ nanguxuchixüۡca۳x —ñanagürü. 10ॸRü yexguma ga Moiché rü Aróüۡ rü FaraóüۡxüۡҡՓ͑իɥ, rü nanaxü ga yema Cori ya Tupana namuxüۡ. Rü nüma ga Aróüۡ rü Faraóüۡpe۳xegu rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüpe۳xegu nanaña ga guma norü naixmena۳xã rü ãtapexüۡ nananguxuchi. 11ॸRü nüma ga Faraóüۡ, rü norü duüۡxüۡgü ga nüxüۡ icua۳xüchixüۡca۳x rü norü yuüxüۡgüca۳x nangema. Rü nümagü ga yema norü duüۡxüۡgü rü norü yuüxüۡgümaxã nanaxügüama ta ga yema Aróüۡ üxüۡ. 12ॸѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣֆľ̲ yuüxüۡ rü ñaxtüanegu nanaña ga norü

7

8ॸRü

naixmena۳xã. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣǣӕ̲ norü naixmena۳xã rü ãxtapexüۡ nananguxuchi. Natürü guma Aróüۡarü naixmena۳xã, rü yema iyuüxüۡarü naixmena۳xãxüۡ ínagagü. 13ॸͮҡӥфӥՓΎΎ yemaxüۡ nax nadauxüۡ ga Faraóüۡ, rü nügü ínanataiãchiarü maxüۡãx۳ eۡxeۡ rü ҡ̲ɗ͑իɥ͑ӥËȍüۡ yema Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ7ٍॷ8

Faraóüۡcha۳xwa nagüxüۡ nayanguxuchi ga dexá 14ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣæΎфɗֆ

Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —Nüma i Faraóüۡ rü tá nanuama, фӥҡիӡҡ ̲ Iraétanüxüۡgüxüۡ ínamuxüۡchaüۡ. 15ॸ¡Natürü moxüۡ pa۳xmamaxüۡchi rü naxüۡҡՓɞֆĀӕ! ¡Rü ngŕxguma tá ‫ ڟ‬a ҡӥфľՓֆ͑իӥľǣӕ, rü ngŕm ͑ҡӥ͑ËӥՓҡ cunanguxŕxŕ! ¡Rü íyange ya yima naixmena۳xã ya ãxtapexüۡ yanguxuchine! 16ॸRü ñacugürü tá nüxüۡ: “Rü yimá Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupana rü choxüۡ namu ͑իՓľ͑Ëӕ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡca۳x nax cuyange۳xgüxüۡca۳x i norü duüۡxüۡgü nax nüxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x i ngextá ínachianexüۡՓ. Natürü i ñu۳xma rü ta ҡ̲͑ǣËӕիɥ͑ӥËȍüۡ. 17ॸRü ngeۡmaca۳x ya Cori ya Tupana rü ñanagürü cuxüۡ: ‘Ñu۳xma rü tá nüxüۡ cudau nax aixcüma æΎфɗֆҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ. Erü Moichéxüۡ chamu nax norü naixmena۳xã yanangexüۡ͑ľ̲ի%͖ҡիҡӥËȍɗӥՓ nacua۳i ۳xcaãxüۡca۳x nax ngŕma dexá rü nagüxüۡ yanguxuchixüۡca۳x. 18ॸRü ngŕma choxnigü rü tá nayue. Rü ngŕmaãcü i ngŕma dexá rü poraãcü tá nayi ۳xchixü. Rü ngeۡmaca۳իҡիӡҡ ̲͑Փ naxaxegüchaüۡ i ngŕma Equítuanecüã۳իǣӥٔॸٚ, ñanagürü cuxüۡ ya Tupana. …… 20ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡ, rü yema Cori ya Tupana namuxüۡãcü nanaxügü. Rü nüma ga Aróüۡ rü nanayaxu ga norü naixmena۳xã rü Faraóüۡpe۳իľՓĀľի ËȍɗӥՓ̲͑ի% nanacua۳i ۳xca. Rü yexgumatama ga dexá

82 rü nagüxüۡ nayanguxuchi. 21ॸRü nayue ga choxni. Rü poraãcü nanayixãchichixü ga dexá. Rü yemaca۳x ga yema Equítuanecüã۳իǣӥфӥҡիӕËӥ̲͑Փ naxaxegü. Rü guxü̲ۡǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ rü nagüxüۡ nananguxuchi ga dexá. 22ॸNatürü ga yema Faraóüۡarü duüۡxüۡgü ga iyuüxüۡ, rü yexgumarüüۡtama norü yuümaxã nanaxügü. Rü yemaacü yema Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ rü nüma ga Faraóüۡ rü nanuama rü nügü ínanataiãchiarü maxüۡãx۳ eۡxeۡ rü tama ɗ͑իɥ͑ӥËȍüۡ ga yema Moiché rü Aróüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 23ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nax nataxuraxüۡmare ga yema íngupetüxüۡ, rü napataca۳x natáegu. 24ॸѠӥֆľ̲͑իҡիӕËӥфӥՓ taxtüxüۡËȍɗӥՓ͑ի͑իիľǣӥիüۡca۳x rü guxüۡma ga Equítuanecüã۳xgü rü norü puchune ínanaxüxüۡ ǣҡիҡӥ͑ËӥՓ nax yéma naxaxegüxüۡca۳x. …… Tupana rü Faraóüۡca۳x cururugü ínangugüxŕxŕ

8

1ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡Paxa FaraóüۡxüۡҡՓ͑իӡфӥ͖Ëӕǣӥфӥҡ  nüxüۡ: “Rü Cori ya Tupana rü ñanagürü cuxüۡ: ‘Rü nüxüۡ inge۳x i ngŕma chorü duüۡxüۡgü nax choxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! 2ॸErü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ

quinge۳xgu, rü tá cururugümaxã chanapoxcu i ñaa guxüۡma i cuchixüۡane. 3ॸRü taxtü rü cururugümaxã tá niñúmichixü. Rü ngŕma rü tá cuxca۳x ínachõõchi, фӥËӕЙҡǣӕҡ ͑իɥǣӥ. Rü curü ucapugu rü curü ngürücaregu tá nachocu. Rü curü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü i ãeۡx۳ gacügüpatagu, rü guxüۡma i curü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ8

83 duüۡxüۡgüpatagu, фӥËӕфӥЙӡЙüüۡgu, rü curü batáüۡ ֆЙӡËȍффӥ͖ә̲ӥфӕüۡgu tá nachocu. 4ॸRü ngŕma cururugü rü tá cuxna niyuxgüetanü. Rü curü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü i ãeۡx۳ gacügüna rü guxüۡma i curü duüۡxüۡǣӥ͑ҡ ͑ɗֆӕիǣӥľҡ͑ӥٔॸٚ, ñanagürü cuxüۡ ya Cori ya Tupana. 5ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñu۳իӡËȍɗ Moichéxüۡ ñanagürü: —¡Rü namaxã nüxüۡ ixu i Aróüۡ nax natügüétügu, rü natüxacügüétügu, rü naxtaagüétügu ̲͑ի%͑ՓŃxme۳xüۡca۳x ya norü ‫ ڟ‬a tá ínachoxüۡ i naixmena۳xã! Rü ngŕm ۡ cururugü nax guxüma i Equítuane namaxã napaxüۡca۳x —ñanagürü. 6ॸRü yexguma ga Aróüۡ фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ yexmagüxüۡ ga dexáchiüétügügu ̲͑ի%͑ՓŃxme۳x ga norü naixmena۳xã. Rü guxüۡma ga Equítuane rü yema ËӕфӕфӕǣӥǣĀľի ՓɞËȍΎիüۡxüۡmaxã nanapá. …… 8ॸRü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ rü Moichéca۳x rü Aróüۡca۳x nangema, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Cori ya Tupanana naxca۳x peca۳xa nax yanaxoxŕŕãxüۡca۳x i ngŕma cururugü i toxüۡҡՓ! Rü choma rü tá chayange۳xgü i curü duüۡxüۡgü nax Cori ya Tupanaca۳x nadaiaxüۡca۳x i naxüۡnagü rü ngŕmamaxã nüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x —ñanagürü. 9ॸRü nüma ga Moiché rü Faraóüۡxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Chomaxã nüxüۡ ɗիӕɗ͖ӕիǣӕҡ ͑ɗիɥɗcunaxՓa۳xexüۡ nax cuxca۳x rü curü ngüۡxeۡerۡ uüۡca۳x, rü guxüۡma i curü duüۡxüۡgüca۳x Tupanana chaca۳xaxüۡ nax cuxna rü cupatana ֆիɥǣËȍɗիüۡca۳x i ngŕma cururugü rü Āľի ՓիɗËҡ̲͑ի͑͑ǣľի̲ǣӥիüۡca۳x! —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü

Moichéxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Moxüۡҡ̲͑ɗիɥɗchanaxՓa۳xexüۡ nax nataxuxüۡ i ngŕma cururugü —ñanagürü. Rü Moiché rü nüxüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Marü name. Rü ngŕmaãcü tá chanaxü nax nüxüۡ cucuáxüۡca۳x nax nataxuxüۡma ya texé ya torü Cori ya Tupanarüxüۡ ɗիɥիüۡ. 11ॸRü ngŕ̲Ëӕфӕфӕǣӥфӥҡ ͑ɗիɥǣËȍɗ͑Փ ya cupata. ѠӥҡիҡӥՓիɗËҡ ҡ̲ nangexmagü. Rü ngŕmaãcü marü ҡիӡҡ ̲Ëӕիüۡ ͑ËȍɗիľՓľ, фӥҡիӡҡ ̲ ͑͑ËȍɗիľՓľɗËӕфӥ͑ǣüۡxeۡerۡ uüۡgü rü curü duüۡxüۡgü —ñanagürü. 12ॸRü yexguma ga Moiché rü Aróüۡ rü ínachoxüۡ ga FaraóüۡЙҡՓ. Rü ñu۳իӡËȍɗ ga Moiché rü Cori ya Tupanana naca ͑իֆիɥǣËȍɗҡ͑ӥxŕŕãxüۡca۳x ga yema cururugü ga noxri Faraóüۡca۳x yéma namugüxüۡ. 13ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nanaxü ga yema Moiché nüxna naxca۳x ca۳xaxüۡ. Rü nayue ga ֆľ̲Ëӕфӕфӕǣӥǣ͑ЙҡǣӥՓфӥ naa۳իҡӥǣӥՓфӥ͑͑ľǣӥՓֆľի̲ǣӥիüۡ. 14ॸRü ga duüۡxüۡgü rü nanade ga yema yuexüۡ ga cururugü, rü nananutaque۳xe. Rü guxüۡՓ̲̲͑ի%͑ֆɗЙľҡӥ͑ľ. 15ॸNatürü yexguma yema guxchaxüۡǣӥՓ ínanguxuchigu ga Faraóüۡ, rü yema Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ фӥՓľ͑իфӥ nanuama ga Faraóüۡ, rü tama Moiché rü Aróüۡǣ͑իɥ͑ӥËȍüۡ. Tupana rü Faraóüۡca۳x naxchigü ínangugüxŕxŕ 16ॸRü

yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡Aróüۡmaxã nüxüۡ ixu nax ñaxtüte۳իľՓ namaxã nacua۳i ۳xcaãxüۡca۳x ya norü naixmena۳xã nax ngŕmaãcü naxchixüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ8

84

nanguxüۡxüۡca۳x i ñaxtüte۳xe i guxüۡma i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ! —ñanagürü. 17ॸRü yemaacü nanaxügü ga Moiché rü Aróüۡ. Rü nüma ga Aróüۡ rü norü naixmena۳xã naՓe۳xnagü, фӥ͖իҡӥ͑ľՓ̲͑ի% nanacua۳i ۳xca. Rü guxüۡma ga yema ñaxtüte۳իľǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓֆľի̲իüۡ, rü naxchixüۡ nananguxuchitanü. Rü yema naxchigü rü poraãcü yema duüۡxüۡgüxüۡ rü naxüۡnagüxüۡ ͑ËȍɗիľՓľ. 18ॸRü yema Faraóüۡarü yuüxüۡgü rü norü yuümaxã nüxüۡ naxügü nax naxchi yamuxŕŕgüxüۡ, natürü tama nüxüۡ‫ ڟ‬nananguxuchi. Rü yoxni ga yema naxchigü rü poraãcü yema duüۡxüۡgüxüۡ rü naxüۡnagüxüۡ ͑ËȍɗիľՓľ. 19ॸRü yexguma ga yema yuüxüۡgü rü Faraóüۡxüۡ ñanagürü: —Ñaa guxchaxüۡ фӥɗիËӥ̲ҽӕЙ͑Փ͑ľӡիüۡ ͑ɗիɥ—ñanagürü. Natürü ga nüma ga Faraóüۡ rü yema Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ nanuama rü tama ɗ͑իɥ͑ӥËȍüۡ. Tupana rü Faraóüۡca۳x murenü ínangugüxŕxŕ 20ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —Nüma i Faraóüۡ rü moxüۡ pa۳xmamaxüۡËȍɗфӥҡ ҡӥфľՓ ͑фӥիӥľ͑իҡիҡӥËӕҡӥՓ͑իӡիüۡca۳x. Rü ngeۡmaca۳x chanaxՓa۳xe nax ngunetüxüۡ ícurüdaxüۡ nax namaxã nüxüۡ cuyarüxuxüۡca۳x i ñaa chorü dexa. ¡Rü ñacuxüۡ tá nüxüۡ!: “Rü ngŕma ñanagürü ya Cori ya Tupana: ‘¡Nüxüۡ inge۳x i chorü duüۡxüۡgü nax choxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! 21ॸErü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ quinge۳xgux, rü cuxca۳x rü curü ngüۡxeۡerۡ uüۡca۳x rü guxüۡma i curü ‫ ڟ‬a duüۡxüۡgüca۳x rü tá murenügü ngŕm chamugü. Rü ngŕmaãcü tá

murenügümaxã nanapágü ya guxüۡne ya Equítuanecüã۳xgüpata. ѠӥՓΎΎɗ ñaxtüane rü tá ta murenügümaxã naxãanemare. 22ॸNatürü ngŕxguma Йľҡ͑ӥՓngŕma ínguxgux, rü Gochéüۡ͑ľՓɗËȍΎфӥĀӕüۡxüۡgü íxãchiüۡgüxüۡՓфӥҡիӡҡ ̲ngŕmaãcü ‫ ڟ‬фӥ¡ɗҡ ɗՓӥիɗɗ nangupetü. Erü ngŕ̲ murenü ingexmaxüۡ nax ngŕmaãcü nüxüۡ cucuáxüۡca۳x nax choma ya Cori ya Tupana rü aixcüma naanearü yora Ëȍɗիɥիüۡ. 23ॸRü tá cuxüۡ chanaՓe۳x nax nüxüۡ chaxunetaxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü rü tama i pexüۡ. Rü moxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗngŕmaãcü chanaxüxüۡ’, ñanagürü cuxüۡ ֆҽӕЙ͑ٚ—ñanagürü. 24ॸRü yemaacü nanaxü ga Cori ya Tupana. Ѡӥ͖Ύ̲Փӥիɗǣ caixanexüۡrüxüۡ FaraóüۡЙҡՓ͑͑ǣӕǣӥ ga murenügü. Rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡǣӥЙҡՓфӥҡфӥǣӕիüۡma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü yema murenügü rü guxüۡՓ̲nanachixexŕxŕ ga yema nachixüۡane. …… 28ॸRü yexguma ga Faraóüۡ rü ñanagürü: —Tá pexüۡ chinge۳xgü nax perü Cori ya Tupanaca۳x peyada۳i ۳xüۡca۳x i pexüۡnagü. ‫ͮؽ‬ҡӥфӥҡիӡҡ ̲ֆ իüۡՓիӥËȍɗЙľիɥ! ¡Rü cha۳u۳xca۳x rü ta perü Tupanana pecagüe! —ñanagürü. 29ॸRü yexguma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ñu۳ի̲͑ӕ͑ľËȍիӡիǣӕҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ Cori ya Tupanana chaca۳xüۡ nax moxüۡtama cuxna rü curü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüna rü curü duüۡxüۡgüna ֆիɥgachixŕŕãxüۡca۳x i ngŕma murenügü. Natürü tama tanaxՓa۳xe i toxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ nax nüxna nax cunachu۳xuxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü nax

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ8ٍॷ9

85 norü Cori ya Tupanaca۳x nadaiãxüۡca۳x i naxüۡnagü —ñanagürü. 30ॸRü yexguma FaraóüۡЙҡՓɞ͑իӡիǣӕՓľ͑ǣ Moiché, rü Cori ya Tupanana naca nax ֆիɥǣËȍɗիüۡca۳x ga murenü. 31ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nanaxü ga yema Moiché naxca۳x ica۳xaxüۡ. Rü yema murenügü rü Faraóüۡna rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüna rü guxüۡma ga norü duüۡxüۡǣӥ͑͑ɗիɥǣËȍɗҡ͑ӥǣֆľ̲ murenügü. 32ॸNatürü nüma ga Faraóüۡ rü ֆľ̲Փľ͑фӥ͑͑ӕ̲, rü tama nayange۳xgü ga Iraétanüxüۡgü. Tupana rü Equítuanecüã۳xarü naxüۡnagüca۳x daaweane ínanguxŕxŕ

9

1ॸRü

yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡Paxa FaraóüۡxüۡҡՓ͑իӡ, rü nüxüۡ ña: “Rü Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupana, rü cuxca۳x nua namuga rü ñanagürü cuxüۡ: ‘Rü nüxüۡ inge۳x i ngŕma chorü duüۡxüۡgü nax choxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! 2-3ॸErü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ quinge۳xgux rü cunachu۳xamagu, rü nüma ya Cori ya Tupana rü ngŕma nachitaxüۡՓ ngŕxmagüxüۡ i cuxüۡnagüétügu tá nananguemaxŕxŕ ɗĀՓľ͑ľɗЙΎфիüۡ. Rü nayue tá i muxü̲ۡɗËΎՓфӕǣӥфӥ Ë̲ŃֆӕǣӥфӥՓΎËǣӥфӥËф͑Ńфӕǣӥ. 4ॸͮҡӥфӥֆæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥҡիӡҡ ̲ guxãxüۡ͑Փnananguxŕxŕ i ngŕma ĀՓľ͑ľ, erü ngŕma Equítuanecüã۳xarü naxüۡnagüxica tátama nayue, natürü ngŕma Iraétanüxüۡarü naxüۡnagü rü ҡիӡҡ ̲͑ֆӕľٔॸٚ—ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã inaxuneta nax ñuxgu tá ֆɗիɥիüۡ i ngŕma, rü ñanagürü nüxüۡ: —Choma rü moxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗËȍ͑իӥիüۡ

—ñanagürü. 6ॸRü yemaarü moxüۡãcü rü Cori ya Tupana nanaxü ga yema. Rü muxüۡma ga Equítuanecüã۳xarü naxüۡnagü rü nayue. Natürü yema Iraétanüxüۡgüarü naxüۡnagü rü taxuxüۡma nayue, фӥ¡ɗǣՓӥիɗ. 7ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax íyadaugüãxüۡca۳իфӥɗիËӥ̲ֆɗիɥ͑ի taxuxüۡma yuexüۡ ga Iraétanüxüۡgüarü naxüۡna. ѠӥՓΎΎֆľ̲իüۡ nax nacuáxchigaxüۡ, rü nanuama rü tama tüxüۡ ninge۳xgü ga guxema Iraétanüxüۡgü. Tupana rü taixnamaxã duüۡxüۡgüxüۡ rü naxüۡnagüxüۡ nida۳xawexeۡxeۡ 8ॸRü

yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ ga Moiché rü Aróüۡ: —‫ؽ‬ѠӥЙӡЙӦիüۡՓՓӥիɗֆcuxme۳xãcu ya tanimaca nayaxu, rü ñu۳իӡËȍɗËӕ̲ Pa Moichéx, rü Faraóüۡpe۳իľՓ nagünagüte۳xe ya yima tanimaca! 9ॸRü ngŕmaãcü ya yima tanimaca rü tá narücaxi, rü guxü̲ۡɗƄнӕɞҡӕ͑ľՓҡ  nanguema. Rü ngŕmaãcü tá taixnagü naxüۡ͑ľՓɗ͑фӥֆɗɗǣӕիüۡma i duüۡxüۡgü rü naxüۡ͑ǣӥɗƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ngŕxmagüxüۡ —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡ фӥՓӥիɗǣЙӡЙӦիüۡՓ tanimaca ne nanayauxte۳xegü, rü yemamaxã FaraóüۡxüۡҡՓ͑իɥ. Rü yéma Faraóüۡpe۳իľՓфӥͅΎɗËȍŃ nanagünagüte۳xe ga guma tanimaca. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü naxüۡnagü rü taixnamaxã nixãxüۡneãchi. 11ॸRü yema Faraóüۡarü yuüxüۡǣӥфӥҡիӕËӥфӥՓ̲ Moichépe۳իľՓ͑ֆľի̲ǣӥ, yerü nümagü rü ta rü nitaixnaxüۡnegü naxrüüۡtama ga yema togü ga Equítuanecüã۳xgü. 12ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü nanayexrü ga Faraóüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ9

86

nax nügütama nataiãchiarü maxüۡãx۳ eۡexۡ üۡca۳x nax yemaacü tama Moiché rü Aróüۡǣ͑իɥ͑ӥիüۡca۳x, yema

namugü ga norü duŕxŕgü rü naxüۡ nagü. 21ॸNatürü nayexma ga togü ga nüxü‫ ۡڟ‬nataxuraxüۡ xüۡ ma ga yema

nüma ga Cori ya Tupana Moichémaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ.

Cori ya Tupanaarü ore, rü yemaca۳x ĀӥիŃҡӥՓ͑͑ՓΎǣӥ̲фľǣ͑Ύфӥ duüۡ xüۡ gü rü naxüۡ nagü. 22ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡Naxunagüchacüxü nax ngŕma gáuxüۡ rü guxüۡ ma i Equítuanegu nayiiixüۡ ca۳x naétügu i duüۡ xüۡ gü rü naxüۡ nagü rü nanetügü! —ñanagürü. 23ॸRü Moiché naxunagüchacüxü, rü nüma ga Cori ya Tupana rü ínananguxŕxŕ ga duruane rü ãŕmacü rü gáuxüۡ ga yema ͑͑ľՓ. Rü yemaacü guxüۡ ma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑фӥֆɗǣǣ ӕիüۡ . 24ॸRü yema gáuxüۡ rü guma ãŕmacügü rü tama ínayachaxãchi. Rü taguma ñuxgu yemaacü poraãcü gáuxüۡ narüyiiixüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓǣ ͑ӡիËӥ̲. 25ॸRü yema gáuxüۡ rü poraãcü nanachixexŕxŕ ga guxüۡ ma ga ta۳իËӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓֆľի̲ǣӥիüۡ . Rü nanadai ga duüۡ xüۡ gü rü naxüۡ nagü rü guxüۡ ma ga nanetügü ga ͑͑ľǣӥՓ. Rü guxüۡ ma ga naigü ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓֆľի̲ǣӥիüۡ , rü yema gáuxüۡ maxã nabüüۡ chacüxü. 26ॸѠӥՓΎΎ nax yema ngupetüxüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ, natürü yema Iraétanüxüۡ ͑Փ yexmagüxüۡ ga naane ga Gochéüۡ Փфӥ taxuxüۡ ma ga gáuxüۡ yexma nayi rü bai ǣՓӥիɗ. …… 35ॸNatürü ga nüma ga Faraóüۡ, rü nanuama rü tama nayange۳xgü ga yema Iraétanüxüۡgü, yema Cori ya Tupana ͅΎɗËȍŃՓ͑ӥիüۡ ixuxüۡrüxüۡ. ……

Tupana rü gáuxüۡ narüyixŕxŕ 13ॸRü

yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡Moxüۡ pa۳xmamaxüۡchi írüda rü Faraóüۡmaxã nüxüۡ yarüxu, rü ña nüxüۡ: “Rü Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupana rü cuxca۳x nua namuga rü ñanagürü cuxüۡ: ‘Rü nüxüۡ inge۳xgü i ngŕma chorü duüۡxüۡgü nax choxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! …… 16ॸRü ñu۳ x marüta cuxüۡ chamaxeۡx eۡ rü tama cuxüۡ chima۳x, erü cuxüۡ nüxüۡ chadauxŕŕchaüۡ nax ñuxãcü chaporaxüchixüۡ . Erü chaugü nüxüۡ chacua۳xeۡecۡ haüۡ i guxüۡ ma i duüۡ xüۡ gü i ͖͑͑ľՓmaxŕxüۡ . 17ॸͮҡӥфӥՓΎΎ nax cuxüۡ chamaxeۡexۡ üۡ , rü cuma rü ҡ̲ɗËӕիɥ͑ӥËȍüۡ rü tama cuyange۳xgüchaüۡ i chorü duüۡ xüۡ gü. 18ॸRü dücax, rü moxüۡ i ñoma i oragu rü tá chanayixŕxŕ i gáuxüۡ ga taguma ñuxgu ngŕxgumarüxüۡ Equítuanegu yixüۡ . 19ॸRü ngeۡmaca۳x, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ ͑իɥЙҡҡüüۡ gu cunachocuxŕŕxüۡ i guxüۡ ma i curü duüۡ xüۡ gü rü cuxüۡ nagü i ĀӥիŃҡӥՓngŕxmagüxüۡ . Erü ngŕxguma tá nayixgu i ngŕma gáuxüۡ , rü tá nanadai i guxüۡ ma i ngŕma duüۡ xüۡ gü rü naxüۡ nagü i tama ɥЙҡҡüüۡ Փngŕxmagüxüۡ ٔॸٚ —ñanagürü. 20ॸRü nümaxüۡ ga yema Faraóüۡ arü ngüۡ xeۡerۡ uüۡ gü, rü naxca۳x namuüۡ e ga yema Cori ya Tupanaarü ucu۳ xeۡ. Rü yemaca۳իɥЙҡҡüüۡ gu tüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ10

87

Tupana rü Faraóüۡca۳x munügü ínangugüxŕxŕ

Moiché rü Aróüۡ rü FaraóüۡxüۡҡՓ͑իɥ, rü ñanagürügü nüxüۡ: —Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupana rü cuxca۳x nua namuga rü ñanagürü cuxüۡ: “¿Ñuxguxüratáta i nüxüۡ curüxoxüۡ nax choxna cugü quinuxuxüۡ? ¡Rü yange۳xgü i chorü duüۡxüۡgü nax choxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥ.

10

3ॸRü

…… 6ॸRü ngŕma Tupanaarü poxcu nax munügü tá cuxca۳x ínangugüxŕŕxüۡ rü yima cuchiüۡ rü munümaxã tá nanapá. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta i ngŕma curü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüchiüۡgü rü munümaxã nanapágü rü guxüۡma i Equítuanecüã۳xchiüۡgü rü tá namaxã nanapágü. Rü ngŕma guxchaxüۡ i ñu۳xma tá nüxüۡ cudauxüۡ rü cunatü rü ͑ӡիËӥ̲իüۡgüxe ya curü o۳xigü rü taguma nüxüۡ tadaugü rü ñu۳xmata ñoma i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕ̲фľ—ñanagürügü. Ѡӥֆľ̲͖իǣӕՓľ͑фӥ͑ӥ̲ǣ Moiché rü nadaueguãchi rü FaraóüۡchiüۡՓɞ͑իӡիüۡ. 7ॸRü yexguma ga Faraóüۡarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa Ãeۡx۳ gacüx ¿cuyadaxŕŕamatama i ñu۳xma nax guxchaxüۡ nua tüxna naxãxüۡ i ngŕma yatü i Moiché? ¡Yange۳xgü i ngŕma duüۡxüۡgü nax norü Cori ya Tupanaxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! ¿E۳ۡxna, ñu۳xma rü ta tama nüxüۡ cudau i ñaa tórü naane i Equítuane rü poraãcü nax nachixexüۡ? —ñanagürügü. 8ॸRü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ фӥՓľ͑իфӥͅΎɗËȍŃca۳x rü Aróüۡca۳x nangema. Rü ñanagürü nüxüۡ:

—Marü name i perü Cori ya Tupanaxüۡ peyarücua۳xüxüۡgü. Natürü chanaxՓa۳xe i chomaxã nüxüۡ Йɗիӕ͑իҡľիŃǣӥҡ ҡɗիɥիüۡ ‫ ڟ‬ɥիľ—ñanagürü. 9ॸRü ya yíxema ngŕ̲ yexguma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ‫ ڟ‬ҡ ҡիɥ̲͑ի%ɗ ñanagürü: —Rü ngŕ̲ ۡ ۡ guxüma i torü buxügü, rü torü yaxguã۳xgü, rü tonegü rü toxocügü rü ҡΎфӥËф͑ŃфӕǣӥфӥҡΎфӥՓΎËǣӥ. Erü ngŕma tá taxüxüۡ, фӥՓӥիɗɗҡիüۡma i torü Coriarü cua۳xüxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ —ñanagürü. 10ॸNatürü ga nüma ga Faraóüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Rü nango۳xochiama i ngŕma chixexüۡ i nagu Йľфӥիɥ͑ӥľիüۡ. ¿Eۡ۳xna pema nagu Йľфӥիɥ͑ӥľǣӕфӥЙľфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ tá pexüۡ íyaxümücüxüۡ? ¿Rü eۡx۳ na nagu Йľфӥիɥ͑ӥľǣӕфӥËȍΎ̲фӥҡ Йľիüۡ chinge۳xgüxüۡ nax perü buxüۡgümaxã ‫ ڟ‬Йľիɥիüۡca۳x? 11ॸRü dücax, rü ngŕ̲ ‫ ڟ‬a ҡիӡҡ ̲ngŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥ. ¡ƚcü, ngŕm Йľիɥֆǣӕի%̲ɗֆҡӥիľɗֆ իľ, rü perü Cori ya Tupanaxüۡ peyarücua۳xüxüۡgü! Erü ngŕ̲͑ɗիɥɗpenaxՓa۳xexüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax nape۳իľՓҡӥիüۡ ɞ͑ՓΎիüۡxüۡca۳x. 12ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡Equítuaneétügu ͑ՓŃxme۳x nax ngŕmaãcü nua ͑իɥիüۡca۳x i munügü! Rü ngŕma ̲ӕ͑ӥǣӥфӥҡ ͑ֆՓɗǣӕիüۡma i nanetü i ñaa nachixüۡ͑ľՓɞֆիӥǣӥիüۡ ͑Փľ͑ǣֆľ̲ǣ ӕիüۡ ga dauxüۡՓ rüyixüۡ —ñanagürü. 13ॸRü yexguma ga ͅΎɗËȍŃфӥƄнӕɞҡӕ͑ľŃҡӥǣӕ͑ՓŃxme۳x. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü nanamu ǣՓӥիɗǣ¡ӕ͑ľËӥǣŃѸҡľՓ̲͑ľ ӡËӥǣǣӕիüۡ ga chütaxüۡ rü ngunexüۡ yema nachixüۡaneétügu icuecü. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ10ٍॷ11 moxüۡãcü rü guma buanecü ga ŃѸҡľՓ̲͑ľӡľ̲Ëӥǣӕɞ͑͑ǣӕǣӥǣ munügü. 14ॸRü yema munügü rü guxüۡՓ̲͑͑Й xŕxŕ ga yema nachixüۡane. Ѡӥ͑ӡիËӥ̲фӥҡǣӕ̲ ֆľ̲Ëӥ̲͑ӕիӡËȍɗǣ̲ӕ͑ӥ, rü ҡǣӕҡ ̲Փľ͑ngŕxgumarüxüۡ ͑ɗիɥ. 15ॸRü ga ñaxtüane rü munümaxã nanapá, фӥ̲фӥҡիӕËӥфӥՓ͖իҡӥ͑ľǣӕҡĀӕ, ֆľфӥ̲͑ӕիӡËȍɗ. Ѡӥ͑ֆՓǣǣӕիüۡma ga nanetü rü norü o ga íyaxügüxüۡ ͑Փľ͑ǣֆľ̲ǣ ӕիüۡ ga dauxüۡՓ rüyixüۡ. Rü nataxuma ga nanetü ga ngextá ãátüxüۡ ga guxüۡma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ, фӥ¡ɗǣ͑͑ľՓфӥ¡ɗ ǣ͑ɗի͑ľËӥՓ. …… 20ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü nanayexrü ga Faraóüۡ nax nügütama nataiãchiarü maxüۡãx۳ eۡexۡ üۡca۳x nax yemaacü tama yangéãxüۡca۳x ga yema Iraétanüxüۡgü. Tupana rü Faraóüۡca۳x waanexüۡ ínanguxŕxŕ 21ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡NaՓe۳xnagüchacüxü nax guxüۡma i Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑Փ͑ľիüۡca۳x! —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Moiché rü naՓe۳xnagüchacüxü rü poraãcü ͑Փ͑ľǣǣӕիü̲ۡǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. 23ॸRü tomaepü۳x ga ngunexüۡ rü taxúema tümamücüxüۡ tadau, rü taxúema ҡӥ̲ËȍɗËՓҡɗիӡǣËȍɗ. Natürü yema IraétanüxüۡǣӥЙҡǣӥՓфӥǣӕիüۡՓ̲ nangóone. 24ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax Moichéca۳x yacagüxüۡca۳x, rü ñanagürü: —¡ƚcü Cori ya Tupanaxüۡ peyarücua۳xüxüۡgü, rü

88 ípeyagagü ta i pexacügü! ¡Natürü i ngŕ̲ЙľфӥËф͑ŃфӕǣӥфӥЙľфӥՓΎËǣӥ фӥ͑ӕЙľ͑ՓΎǣӥ! —ñanagürü. 25ॸNatürü nüma ga Moiché nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Natürü nüma ya Cori ya Tupana nanaxՓa۳xe nax toxüۡ cuyagagüxŕŕxüۡ i ngŕma toxüۡna nax ngŕ̲ҡ͑ӥՓҡҡɗ̲ իüۡca۳x rü tayaguxüۡca۳x rü ngŕmamaxã nüxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡca۳x. 26ॸRü ngeۡmaca۳x i ngŕma toxüۡnagü rü tá ítayagagü. Rü bai ɗՓӥիɗɗҡΎիüۡna tá nua nayaxü, erü ngŕ̲ҡ͑ӥՓҡ ҡֆĀľիľËȍɗɗ͖ӕիфľ nax ngŕmamaxã nüxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡca۳x ya torü Cori ya Tupana. Rü ñu۳xma nax ҡӡҡngŕma ínachianexüۡՓҡ͑ǣӕǣӥիüۡ, rü tama nüxüۡ tacua۳x nax ngexüۡrüüxüۡmaxã tá nüxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡ ya torü Cori ya Tupana —ñanagürü. nüma ga Cori ya Tupana rü nanayexrü ga Faraóüۡ nax nügütama nataiãchiarü maxüۡãx۳ eۡeü ۡ ۡca۳x nax yemaacü tama yangexgüaxüۡca۳x ga yema Iraétanüxüۡgü. 28ॸѠӥֆľ̲ŃҡӥՓǣ Faraóüۡ, rü Moichéxüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ʑ͑իӡիӡɗ͑ӕ, rü mea cugüna nadau ͑իҡ̲Փľ͑͑ӕËȍӕիüۡҡՓ Ëӕիӡիüۡca۳x! Erü ngŕիǣӕ̲Փľ͑ chauxüۡҡՓËӕիӡիǣӕфӥҡ Ëӕֆӕ —ñanagürü. 29ॸRü nüma ga Moiché nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü mea nüxüۡ quixu. ѠӥɗիËӥ̲ҡǣӕҡ ̲Փľ͑ nua cuxüۡҡՓɞËȍֆĀӕ—ñanagürü. …… 27ॸNatürü

Tupana nanaxunagü rü tá nayue i Equítuanecüã۳xgü nanegü ga nüxíra buexüۡ

naxüۡpa ga nax ɞ͑իӡիӡիüۡ ga FaraóüۡЙҡՓǣ Moiché rü Faraóüۡxüۡ ñanagürü: —Cori ya

11

4-5ॸNatürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ11ٍॷ12

89 Tupana rü ñanagürü cuxüۡ: “Yixcü ngãxüۡcüxü rü guxüۡtáma i Equítuanegu tá ËȍɗիӡǣӥËȍɗǣӥ. Rü ngŕxguma rü tá nayu i ngŕma nane i nüxíraxüۡxüۡ ɗՓӥիɗËȍɗǣӥɗ Equítuanecüã۳իЙҡՓ. Rü cumax, Pa Faraóüۡx, rü cune ya nüxíraxüۡËӥՓҡ  inaxügü rü ñu۳xma tá ta ngŕma nge i ‫ ڟ‬a ta۳ի̲фľËӥ͑ǣɥ͑ľֆ͑ӥիɞфիüۡËӥՓ ngŕm nangu. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta nayue i guxüۡma i naxüۡnaxacügü i yatüxüۡ i nüxíraxüۡgüxüۡ. 6ॸRü guxüۡՓҡ ̲ɗ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɗĀӕüۡxüۡgü rü tá naxauxe erü ngúxüۡ ningegü. Ѡӥ͑ӡիËӥ̲фӥҡǣӕ̲ yemaacü ngúxüۡ ningegü ga duüۡxüۡgü, rü ҡǣӕҡ ̲Փľ͑իфӥ͖ӕիǣӕ͑͑ǣľի̲ٚ, ñanagürü ga Cori ya Tupana. 7ॸNatürü ngŕma Iraétanüxüۡ ͑Փngŕxmagüxüۡ i naane rü taxuxüۡma i ngŕma chixexüۡ ͑Փ͑͑ǣӕ. Ѡӥ͑ҡ͑ӥՓфӥҡ  nachianemare, фӥՓΎΎɗɗфӕǣӥфӥ taxuxüۡtáma narüngúxtanüxüۡ. Rü ngŕmaãcü, Pa Faraóüۡx, rü tá nüxüۡ pecua۳x nax yimá Cori ya Tupana nüxüۡ naxunetaxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü rü tama i pexüۡ. 8ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣӕիüۡma i ñaa ۡ eۡerۡ uüۡgü rü chauxüۡҡՓҡ ͑իɥ. curü ngüx ѠӥĀӥիՓchope۳xegu ‫ ڟ‬ü۳xügüãcüma tá choxna nacagü, nacaxãp rü ñanagürügü tá: “¡Rü ípechoxüۡ i nua namaxã i guxüۡma i cutanüxüۡgü!ٚ ñanagürügü tá. Rü naxüۡpa i ngŕma, rü ҡիӡҡ ̲͑ӕËȍɗիӡǣËȍɗ—ñanagürü ga Moiché. Rü yexguma nüma ga Moiché rü ۡ e۳իľՓɞ͑իӡիӡ. 9ॸRü nanuãcüma Faraóüp ֆľ̲Փľ͑ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ Moichéxüۡ ñanagürü: —Nüma i Faraóüۡ rü ҡիӡҡ ̲Йľǣ͑իɥ͑ӥ, rü ngeۡmaca۳x i nua Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓфӥֆľիľф%Ëӥҡ Ëȍ͑իӥɗ ta۳xacü i taguma nüxüۡ idauxüۡ —ñanagürü. ……

Üpetüchiga

12

1ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã ͑ɗĀľիǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ, rü ñanagürü: 2ॸ—Rü daa tauemacü ya taunecü namaxã ixügücü, rü yimá rü gucüma ya ҡӕľ̲Ëӥфӥֆľիľфҡ ͑ɗիɥ͑ի͑ǣӕ choxüۡ picua۳xüüۡgüxüۡ. 3ॸ¡Rü guxüۡma i Iraétanüxüۡgümaxã nüxüۡ pixu, rü ñapegürü tá nüxüۡ: “Doma tauemacügu rü norü 10 i ngunexüۡgu, rü Tupana nanaxՓa۳իľɗՓӥիɞիľËȍɗǣӥɗЙľ̲фӥ peyama۳իɗՓӥիɗɗËф͑Ńфӕфӥe۳ի͑Փӥիɗɗ Ëȍɞ¡ӕիËӥɗՓӥիɗËȍɗǣӥֆɥЙҡՓ! 4ॸRü ngŕիǣӕ̲ՓӥիɗֆɥЙҡËӥã۳x i duüۡxüۡgü фӥ͑Ύիфľҡ̲ֆɗիɥիǣӕфӥҡ̲͑ӥիü‫ۡڟ‬

nagu۳xgux i ngŕma carnéruxacü, rü name ͑ɗիɥɗ̲͑ӥËӥɗ͑ӥի͑͑ǣɗË̲իüۡna naxu nax ngŕ̲̲ի%Փӥիɗǣӕ nangõ۳xgüaxüۡca۳x. Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ duxüۡxüۡgüe۳xpü۳xgu inanachexüۡgü nax ՓӥիɗËȍɗǣӥ̲ľ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬yanguxüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma nüxna naxuxüۡ. 5ॸNatürü ngŕma naxüۡna rü chanaxՓa۳xe nax nayatüxüۡ фӥՓӥիɗֆҡӕ͑ľËӥ͑ӥիü‫ۡڟ‬ ngŕxmaxüۡ фӥҡիӕՓ̲͑Ëȍɗիľիüۡ. Rü ̲͑ľ͑իՓӥիɗɗËф͑ŃфӕիËӥфӥe۳xna ՓӥիɗɗËȍɞ¡ӕիËӥ͑իֆɗիɥիüۡ. 6ॸRü namaxã tá penguxüۡ ñu۳xmatáta doma ya tauemacüarü 14 i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕ. Rü ngŕma ngunexüۡarü yáuanecü rü guxãma i pemax i IraétanüxüۡǣӥфӥՓӥիɗËȍɗǣӥҡ  peyama۳x i ngŕma pexüۡna. 7ॸRü tá penayaxu ya nagü i ngŕma naxüۡna. Rü yimá nagümaxã tá ípenachaegu i perü ɥã۳իËӥՓՓɗՓӥիɗËȍɗǣӥֆֆɗ̲ɥֆ ͑ՓЙľ͑͑ǣΦxüۡne i ngŕma naxüۡna. 8ॸRü ngŕma chütaxüۡgu tá penangõ۳xgü i namachi i iguxüۡ ya maxŕ ya üxücümaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ12 aéxüۡxüۡ. Rü namaxã tá penaxüxbüxüۡ i Йӡɗ͑ǣľфӥpu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡ. 9ॸ¡Rü bai i íxraxüۡ i ngŕma namachi rü tá ngáxüraxüۡ rüe۳xna muxraxüۡ tá pengΦxüۡ! ¡Rü guxüۡma i namachi rü naeru rü naparagü rü naxüۡnütagü, rü ípenagu! 10ॸ¡Rü taxuxüۡtáma ípeyaxüxŕxŕ i perü moxüۡãcüruxüۡ! Rü ngŕxguma chi íyaxüxgu i ngŕma namachi rü name i noxtacüma peyagu. 11ॸRü tá peyange ya perü naixmena۳xã, rü meama penga۳xãŕgüãcüma rü pichapatuã۳xgüãcüma tá pepaxaãxŕ nax penangõ۳xgüxüۡ i ngŕma namachi. Rü ngŕma chütaxüۡ rü Coriarü Üpetüchiga tá ͑ɗիɥɗ͑Ńǣ. 12ॸErü choma rü ngŕma chütaxüۡ фӥ͑ӕƄнӕɞҡӕ͑ľՓҡ  chaxüpetü. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥֆ Equítuanecüã۳իфӥɥЙҡՓҡ chayama۳x ya yimá nüxíraxüۡcü ya nanegü rü nüxíraxüۡxüۡ i naxüۡnaxacügü i yatüxüۡ. Rü tá ngŕma Equítuanecüã۳xgüxüۡ nüxüۡ chadauxŕxŕ nax ngŕma namaxã natupanaãx‫ ڟ‬üۡ rü yangearü poraãx‫ ڟ‬üۡ nax ͑ŃҡӥՓ͑ËȍΎǣӥիüۡ. Erü chomatama ya ҽӕЙ͑͑ɗիɥɗËȍ͑իӕľǣӕիüۡ i ngŕma chaxüxüۡ. 13ॸNatürü ngŕxguma yimá nagümaxã ípeyachaegugügu i perü ɥã۳իËӥՓ, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chacua۳x ͑իɗիËӥ̲ËȍӕǣЙľիɥ͑ӥľիüۡ. Rü ngŕxguma nüxüۡ chada۳u۳xgu ya yimá nagü i perü ɥã۳իՓ, rü tá nüxüۡ ËȍիӥЙľҡӥ̲фľфӥҡիӡҡ ̲chayama۳x ya yimá nüxíraxüۡcü ya pene i ngŕxguma chanapoxcuegu i ngŕma Equítuanecüã۳x i duüۡxüۡgü. 14ॸRü pema rü guxcüma ya taunecügu tá penaxüchiga i ngŕma ngunexüۡ nax ngŕmaãcü nüxna pecua۳xãchiexüۡca۳x i ngŕma chütaxüۡ i nagu chanada۳i ۳xüۡ i nüxíraxüۡgüxüۡ i

90 nanegü i Equítuanecüã۳xgü. 15ॸRü ngŕma Üpetüchiga rü 7 i ngunexüۡ tá penaxüchiga. Rü guxüۡma i ngŕma 7 i ngunexüۡǣӕфӥЙӡɗ͑ǣľфӥ pu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡxicatama tá pengõ۳xgü. Rü ngeۡmaca۳x i guxüۡma i ngŕma 7 i ngunexüۡgu rü tama penaxՓa۳xe nax ЙľЙҡՓЙľիü‫ ۡڟ‬nangexmaxüۡ i ngŕma Йӡфӥpu۳xeۡerۡ uxüۡ. Ѡӥֆɞիľ̲Йӡɗ pu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡ ngΦxe i ngŕma 7 i ngunexüۡǣӕфӥֆɞիľ̲фӥҡ Йľҡ͑ӥՓ tüxüۡ ípeta۳իӥËȍɗٚ, ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… 21ॸRü yexguma ga Moiché rü naxca۳x nangema ga guxüۡma ga yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü, rü ñanagürü nüxüۡ: …… 25ॸ—Rü ngŕիǣӕ̲͑ՓЙľ͑ǣӕǣӥǣӕɗ ngŕma naane i Cori ya Tupana pexna ãxchaüۡxüۡ ga yema pemaxã inaxunetaxüۡrüxüۡ, rü pema rü tá guxcüma ya taunecügu penaxüchiga i ngŕma Üpetüchiga. 26-27ॸRü ngŕxguma pexacügü tá pexna caxgu rü ta۳իËӥËȍɗǣ͑իֆɗիɥիüۡ i ngŕma pexüchigaxüۡ, rü pema rü tá penangãxüۡ, rü ñaperügügü tá: “Rü ñaa naxüۡna rü tayama۳x naxca۳x i Cori ya Tupanaarü Üpetüchiga nax ngŕmaãcü nüxüۡ icua۳xüüۡgüxücۡ a۳x. Rü yexguma nadaia۳xgu ga Equítuanecüã۳x nanegü ga nüxíraxüۡgüxüۡ, rü nüxüۡ naxüpetümare ga yema Iraétanüxüۡ ͑͑ľǣӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ yexmagüxüۡ, rü taxuxüۡma nima۳x. Rü yemaacü ga tatanüxüۡ фӥҡիәľ̲ҡֆӕٚ —ñanagürü ga Moiché. Rü yexguma ga yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü ñaxtüanegu nanangücuchigü, rü Cori ya Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü. 28ॸRü ñu۳իӡËȍɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ12

91 ɞ͑ɗիɥ, rü nanaxü ga yema Cori ya Tupana Moichémaxã rü Aróüۡmaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Nayue ga Equítuanecüã۳x nanegü ga nüxíraxüۡgüxüۡ

meama ngãxüۡcüxü, rü nüma ga Cori ya Tupana rü norü orearü ngeruüۡxüۡ ̲͑ӕ͑իՓӥիɗËȍɗǣӥǣ Equítuanecüã۳իǣӥЙҡՓ͑Āɗիüۡca۳x ga nanegü ga nüxíraxüۡgüxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta ga Equítuanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Faraóüۡ nane ga nüxíraxüۡcü rü nayama۳x, фӥՓΎΎ͑իüۡnaxacügü ga iyatüxüۡ ga nüxíraxüۡxüۡ, rü nanadai. 30ॸRü nüma ga Faraóüۡ rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü guxüۡma i Equítuanecüã۳xgü rü ínarüdagü ga yema chütaxüۡgu. Rü poraãcü aita naxüe rü naxauxe ga guxüۡma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ, yerü guxüۡnema ga Equítuanecüã۳իЙҡՓфӥ͑ֆӕǣՓӥիɗ. 31ॸRü yematama chütaxüۡgu rü nüma ga Faraóüۡ rü Moichéca۳x rü Aróüۡca۳x nangema, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Ípechoxüۡ ɗ͑ӕ͑ҡ͑ӥՓɗ͖ËȍΎфӥ duüۡxüۡgü! ¡Rü nüxüۡ peyarücua۳xüxüۡgü ya yimá perü Cori ya Tupana, ngŕma pema ͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥľիüۡrüxüۡ! 32ॸ¡Rü ŕcü peyagagü i perü carnérugü rü perü ՓΎËǣӥngŕma penaxՓa۳xerüxüۡ! ¡Rü ípechoxüۡ i nua! ¡Rü perü Tupanana cha۳u۳xca۳x pecagüe! —ñanagürü. 33ॸRü nüma ga Equítuanecüã۳xgü rü Iraétanüxüۡgüxüۡ nipaxagü nax Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡxüۡca۳x, yerü ͑ӥǣӥǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ͑իǣӕիüۡtáma yuexüۡ. 34ॸRü nümagü ga yema Iraétanüxüۡ rü ͑͑ֆӕիËȍфǣӥǣֆľ̲ЙӡËȍфǣ ngearü pu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡ. Rü guxüۡnema ga norü tauxtamaxã naxchirugu 29ॸRü

nananuquegü rü nügüãtügu nayanagü. ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ Equítuanecüã۳xgüxüۡҡՓnaxca۳x ínacagü ga naxchirugü rü norü nga۳xãŕruüۡgü ga úirunaxca۳x rü diŕrumünaxca۳x. 36ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü yema Equítuanecüã۳xgüaxüۡ‫ ڟ‬nanatauxchaxeۡxeۡ nax norü ngúchaüۡmaxã yema Iraétanüxüۡgüna naxãgüaxüۡca۳x ga yema nüxna naxca۳x nacagüxüۡ. Rü yemaacü ga yema Iraétanüxüۡgü rü nayana ga yema Equítuanecüã۳xarü yemaxüۡgü. 35ॸRü

Equítuanewa ínachoxüۡ ga Iraétanüxüۡgü 37ॸѠӥѠ%ËȍŃՓɞ͑ËȍΎիüۡ

ga yema Iraétanüxüۡgü, фӥæȍәËΎՓ͑իɥ. Rü 600,000ǣֆҡӥǣӥǣËȍӕффՓɗ̲ľիüۡ nayexmagü. Ѡӥ͑ŃҡӥՓ͑ֆľի̲ǣӥǣ ngexüۡgü rü buxüۡgü ga tama ixugüxüۡ. 38ॸRü ͑Փľ͑фӥիɥǣ̲ӕիüۡma ga togü ga duüۡxüۡgü, rü nayagagü ta ga norü Ëф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥ. 39ॸRü yema nax nangechicagüxüۡǣǣӕфӥҡիӕËӥфӥՓ̲ norü õnata namexŕŕgü, yerü ga Equítuanecüã۳xgü rü nachixüۡ͑ľՓËȍɗիфɗ ɞ͑͑ՓΎիüۡ. Rü yemaca۳իЙӡǣ͑ǣľфӥ pu۳xeۡerۡ uüãۡ x‫ ڟ‬üۡ ͑իӥǣӥ͑Փǣ͑Ύфӥ ЙӡËȍфǣ͑ǣľфӥpu۳xeۡerۡ uüãۡ x‫ ڟ‬üۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓֆ͑ǣľǣӥիüۡ. 40ॸRü 430 ga ҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nayexmagüxüۡ ga Iraétanüxüۡgü. 41ॸRü yematama ngunexüۡ ga nagu 430 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑ի͑͑ǣӕիüۡǣӕ͑ɗիɥǣֆľ̲ nachixüۡ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡxüۡ ga guxüۡma ga Cori ya Tupanaarü duüۡxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü. 42ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü yema chütaxüۡxüۡ naxuneta nax ínamuxüۡãxücۡ a۳x ga norü duüۡxüۡgü ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. Rü yemaca۳x nanaxՓa۳xe nax gucü ya taunecügu naxüchigagüaxücۡ a۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ12–14 ľǣ͑Փ͑͑ǣӕӕիüۡgu i ngŕma ngunexüۡ, nax yemaacü nüxna nacua۳xãchiexücۡ a۳x ga ñuxãcü Cori ya Tupana ínanguxüxۡ eۡexۡ üۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. Ñuxãcü tá nanaxüchiga i Üpetüchiga 43ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã nidexa rü ñanagürü: —Ñu۳xma rü tá pemaxã nüxüۡ chixu i ñuxãcü tá penaxüchiga i Üpetüchiga. Rü tama name i ngŕma duüۡxüۡgü i tama Iraétanüxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ rü nax nangΦõxüۡ i ngŕma naxüۡna i cha۳ux ۳ ca۳x imáxüۡ. 44ॸNatürü ngŕma perü duüۡxüۡ i diŕrumaxã naxca۳x petaxexüۡ rü ñu۳իӡËȍɗ ۡ e۳xechiraüۡxüۡ, rü marü ̲фӥɞՓɞecha۳xmüüp name i nanangõ۳x i ngŕma naxüۡna. 45ॸNatürü ngŕma to i nachixüۡanecüã۳x i duüۡxüۡ ɗЙľҡ͑ӥǣӕ͑իӡ͑ľիüۡ rüe۳xna Йľҡ͑ӥՓЙӕфËӦիüۡ dieۡruca۳x, rü taxuacüma nanangõ۳x i ngŕma naxüۡna i cha۳ux ۳ ca۳x pemáxüۡ. 46ॸRü ngŕma naxüۡna i cha۳ux ۳ ca۳x pimáxüۡ rü penaxՓa۳xe i ՓӥիɗËȍɗǣӥֆɥЙҡՓЙľ͑͑ǣõ۳x. ¡Rü ҡիӡҡ ̲ɥЙҡՓɞЙľ͑͑ǣľիľËȍɗфӥ¡ɗɗ íxraxüۡ i namachi, фӥҡիӡҡ ̲ peyapuxŕxŕ ya naxchina۳xã! 47ॸRü ngŕmaãcü tá penaxüchiga i guxüۡma i pema ya Iraétanüxüۡgü —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Tupana rü wüxi ga caixanexüۡgu rü üxüxemagu ínayaxümücü ga Iraétanüxüۡgü

yexguma Faraóüۡ yema Iraétanüxüۡgüxüۡ inge۳xgux, rü Tupana rü tama yema nama ga Piritéutanüxüۡǣӥфӥ͑͑ľՓĀիüۡgu nayagagü, ՓΎΎֆľ̲͑իֆɗիɥիüۡ ga nama

13

17ॸRü

92 ga Փe۳իՓæ͑áüۡ͑ľՓĀիüۡ. Yerü nüma ǣҽӕЙ͑фӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣֆľ̲ Iraétanüxüۡgü rü chi yema Piritéutanüxüۡgümaxã nügü nada۳i ۳xgu, rü ngürüãchi yemaca۳x Equítuaneca۳x ͑ՓΎľǣӕ. 18ॸRü yemaca۳x ga Tupana rü yema nama ga Már ga Dauchiüxüۡanacügu idaxüۡguama namaxã ínayaxüegu ñu۳xmata yema ínachianexüۡՓ͑ËȍΎЙľҡӥ. Rü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü ñoma churaragürüxüۡ ̲ľ̲͑ɗËȍɗ̲ǣֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ ínachoxüۡ۳xgu. 19ॸRü nüma ga Moiché rü nayana ga Yúchechina۳xãgü, yerü Yúche rü naeneegüna naxãga ga nax yanaãxücۡ a۳x ga naxchina۳xãgü ga yexguma tá Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡ۳xgu. Yerü nüma ga Yúche rü nayaxõ nax Tupana rü aixcüma tá ínanguxüxۡ eۡexۡ üۡ ga yema Iraétanüxüۡgü ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ. 20ॸRü nüma ga IraétanüxüۡǣӥфӥæȍәËΎՓɗ͑իɥ%Ëȍɗ, rü Etáüۡgu nayapegü ga ngextá yema chianexüۡ íxügüxüۡՓ. 21ॸRü ngunecü rü ͑ӥ̲ǣҽӕЙ͑фӥՓӥիɗǣËɗի͑ľիüۡgu yema Iraétanüxüۡgüxüۡ ínixümücü rü nape۳իľǣӕ͑ɗիӡľ̲ǣ͑ӥիüۡ nax nacua۳xgüxücۡ a۳իǣ͑ǣľիҡ ҡ ͑ի͑իɥիüۡ. ѠӥËȍӥҡËӥфӥҽӕЙ͑фӥՓӥիɗǣ üxüemagu nayaxümücü nax nangóonexücۡ a۳x. Rü yemaacü nüxüۡ‫ڟ‬ natauxcha ga ngunecü rü chütacü nax ɗ͑իɥիüۡ. 22ॸRü yema caixanexüۡ rü nape۳իľǣӕ͑ɗիӡľ̲ǣ͑ǣӕ͑ľËӥ, rü yema üxüema rü nayabáixmaüۡ ga chütacü. …… Már ga Dauchiüxüۡwa nichoüۡ ga Iraétanüxüۡgü

14

5ॸRü

nüma ga Equítuanearü ãeۡx۳ gacü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥËȍɗǣ nax yema Iraétanüxüۡgü rü marü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ14

93 ͑իɥǣӥիüۡ. Rü yemaca۳x ga nüma ga ۡ eۡerۡ uüۡgü rü Faraóüۡ rü norü ngüx ͑իӥËȍɗËӥիӥфӥɥ͑ӥ%ǣӥ, rü ñanagürügü nügümaxã: —¿Tü۳xcüüۡ nüxüۡ inge۳xgüxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü nax ngŕmaãcü taxúema tüxüۡ‫ ڟ‬puracüexücۡ a۳x i ñu۳xmax? —ñanagürügü. 6ॸRü yemaca۳x ga Faraóüۡ rü yexgumatama norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax namexŕŕãxücۡ a۳իǣ͑Փľüۡ ǣĀɗՓ ̲͑ի%͑իӡիüۡne. Rü ínayagagü ga guxüۡma ga norü churaragü. 7ॸRü nanamexŕxŕ ta ga 600 ga norü ËȍӕффǣӥՓľüۡ ǣĀɗՓ̲ľիüۡne. Rü naétü nayexma ga norü churaragüarü ãeۡի۳ ǣËӥǣӥՓľüۡ ga guxüۡma ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ľɥիüۡne. 8ॸѠӥՓΎΎ͑ӥ̲ǣ Faraóüۡ nüxüۡ nax nadauxüۡ ga ñuxãcü Tupanaarü poramaxã ínachoxüۡxüۡ ga Iraétanüxüۡ, ͑ҡӥфӥҡ̲ɗ͑իɥ͑ӥËȍüۡ rü yema IraétanüxüۡՓľningŕchigüama. Yerü ga Tupana rü nanayexrü nax yemagu ͑իɥ͑ӥիücۡ a۳x ga Faraóüۡ. 9ॸRü nümagü ga Equítuanecüã۳xgü rü guxüۡma ga norü Ëȍӕффǣӥ̲ի%фӥ͑Փľüۡgümaxã rü norü ËΎՓфӕǣӥ̲ի%ɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑ի͑Փľ nangŕgüxüۡ ga yema Iraétanüxüۡgü. Rü Már ga Dauchiüxüۡcutügu nüxüۡ inayangaugü ga yema íyapegüxüۡgu ga Piaxíruarü ngaicamagu ga Baachefóüۡarü to۳xma۳xtagu. 10ॸRü yexguma yema Iraétanüxüۡgü rü yáxüۡgu nüxüۡ nadaugügu ga Faraóüۡ rü norü churaragü, rü norü ËΎՓфӕǣӥǣֆŃ̲͑ľ͑իɥիüۡ, rü poraãcü namuüۡe. Rü Cori ya Tupanana nacagü ۡ eۡexۡ ücۡ a۳x. 11ॸRü yexguma nax nüxüۡ nangüx ۡ ۡ ga yema duüxügü rü Moichéxüۡ ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ nua ínachianexüۡՓҡΎիüۡ cugagü nax nuxã tayuexücۡ a۳x? ¿Eۡ۳xna cuxca۳x rü Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓфӥҡ̲͑ɗ͑ǣӕɗҡӕнӕľ͑ի

ngexta tata۳xgüxücۡ a۳x? ¿Rü tü۳xcüüۡ ngexüۡ ҡΎ̲ի%ËӕՓǣӥ? ¿Rü tü۳xcüüۡ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓҡΎիüۡ ícugaxüۡ? 12ॸRü yema ͑ɗիɥǣËӕ̲ի%͑ӥիüۡ tixugüexüۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓǣֆľիǣӕ̲͖ҡǣӥǣӕ: “Rü nüétama ega Equítuanecüã۳xaxüۡ‫ڟ‬ ҡЙӕфËӥľǣӕٚ. Rü narümemae toxüۡ‫ ڟ‬nax norü puracütanüxüۡ ͑իҡɗիɥǣӥիüۡ rü tama nuxã ínachianexüۡgu nax tayuemarexüۡ —ñanagürügü. 13ॸRü yexguma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Taxuca۳xma pemuüۡe! ¡Rü mea iperüchomare rü naxca۳x perüdaunü nax ñuxãcü pexüۡ tá nax ínapoxüۡxüۡ ya Cori ya Tupana! Erü ngŕma Equítuanecüã۳xgü i ñu۳xma nüxüۡ pedauxüۡ, фӥҡǣӕҡ ̲Փľ͑ nüxüۡ pedaugü. 14ॸ¡Rü pema rü taxuca۳xma pexoégaãxŕgü! Erü nüma ya Cori ya Tupana rü tá pexüۡ ínapoxüۡ —ñanagürü. 15ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ chorü ۡ eۡecۡ a۳x ícuca? ¡Rü marütama nax ngüx cuyumüxŕxüۡ! ¡Rü cü namu i ngŕma Iraétanüxüۡǣӥфӥɗ͑իɥama۳x! 16ॸ¡Rü cuma rü nayaxu ya curü naixmena۳xã, rü márchixüétügu naՓe۳x! Rü ngŕma ̲ фËȍɗիӥфӥҡ ͑ӥǣӥ͑͑ɗիɥǣËȍɗËȍɗիӥ nax ngŕmaãcü ngŕma Iraétanüxüۡgü rü paanexüۡՓ͑իֆËȍΎüۡxücۡ a۳x. 17ॸRü choma rü tá chanangexrü i ngŕma Equítuanecüã۳xgü nax tama pega ͑իɥ͑ӥľիücۡ a۳իфӥЙľՓľ yangŕxüۡtanüxücۡ a۳x. Rü ngŕmaãcü tá chanango۳xeۡxeۡ i chorü pora. Rü pema tá nüxüۡ pedau i ngŕma namaxã ngupetüxüۡ i Faraóüۡ, rü guxüۡma i norü churaragü i ͑Ëӕҡӥǣӕɥ̲фľիüۡ, rü ngŕma norü ËȍӕффǣӥɗËΎՓфӕŃҡӥǣӕɥիüۡ, rü ngŕma ͑ΎфӥËȍӕффǣӥɗËΎՓфӕɗҡәǣӥիüۡ i cárugu ۡ e۳իľՓфӥ ɥիüۡ. 18ॸRü ngŕxguma Faraóüp

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ14ٍॷ15 guxüۡma i ngŕma norü churaragüpe۳իľՓ chaugü chaՓe۳xgu nax ñuxãcü chaporaxüۡ, rü nüma i Equítuanecüã۳xgü rü tá nüxüۡ nicua۳xãchitanü nax aixcüma Cori ya ҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ —ñanagürü. 19ॸRü yexgumatama ga yema Tupanaarü duüۡxüۡ ǣĀիӡËӥã۳x rü yema caixanexüۡ ga noxri ۡ e۳իľǣӕɗիɥիüۡtanüchiréxüۡ rü Iraétanüxüp ͑ɗիɥǣËȍɗҡ͑ӥфӥՓɗիՓľ̲͑ի%ǣӥ. 20ॸRü yemaacü ga yema caixanexüۡ rü Equítuanecüã۳xgü rü Iraétanüxüۡgüarü ۡ achate۳իľՓ͑ɗիӥ%Ëȍɗ. Rü yema ngãxüm Equítuanecüã۳xgüca۳x rü nanaxŕanexŕxŕ natürü Iraétanüxüۡgüca۳x rü nanangóonexŕxŕ. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ Equítuanecüã۳իǣӥǣҡիӕËӥфӥՓ̲ Iraétanüxüۡgüxüۡ iyangaugüxüۡ ga yema chütaxüۡgu. 21ॸRü yexguma ga Moiché rü már-étügu naՓe۳xchacüxü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü yema chütaxüۡgu rü ɗ͑͑իӦxŕxŕ ǣՓӥիɗǣЙΎфËӥǣ ¡ӕ͑ľËӥǣŃѸҡľՓ̲͑ľӡËӥ͖u۳xmata yangunexüۡmare. Rü yemaacü ga yema már rü taxregu niyauxyexüۡchixü. Rü ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ǣ yapayechitamaxŕŕãxüۡ ga már. 22ॸRü yemaacü paanexüۡՓ͑ɗËȍΎüۡ ga Iraétanüxüۡgü, yerü taxregu niyauxyexüۡchixü ga dexá. Rü naxmachate۳իľՓ͑ɗËȍΎüۡ, фӥ͖Ύ̲Փӥիɗɗ ta۳իËӥɗ%իҡЙӦիüۡrüxüۡ ͑ɗիɥǣӥǣ͑Ύфӥ ҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓфӥ͑Ύфӥto۳իՓľËӥՓՓǣ dexá. 23ॸRü guxüۡma ga churaragü ga ɗËΎՓфӕãx‫ ڟ‬üۡ rü yema churaragü ga ËΎՓфӕɗҡәǣӥիüۡ ɗË фӕǣӕɥիüۡ rü IraétanüxüۡǣӥՓľnangŕgü ñu۳xmata yema már- arü ngãxüۡҡӥՓ͑͑ǣӕǣӥ. 24ॸNatürü yexguma marü ngunetüxüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü nüma ga Cori ya Tupana rü yema caixanexüۡ ga üxüemarüxüۡ ɗիɥիüۡՓ

94 Equítuanecüã۳xgüarü churaragüxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥ. Rü nanatoõxŕgü nax nügümaxãtama nanuexücۡ a۳x. 25ॸRü yema ͑ΎфӥË фӕǣӥǣËΎՓфӕɗҡәǣӥիüۡ rü ínayichícugü, rü ngechícuãcü ñaxtüanegu nitúgümare. Rü yemaca۳x ñanagürügü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%ҡɗ¡ӕի̲ӥɗ͑ӕ! Erü Tupana rü ͑ŃҡӥՓɞ͑ֆӕիӕɗngŕma Iraétanüxüۡgü rü tamaxã nanu i yixema —ñanagürügü. 26ॸRü yexguma marü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü inguüۡgu, rü Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü ngŕma már-arü dexáétügu naՓe۳xchacüxü nax ngŕ̲Āľի фӥ͑ӥǣӥ͑Փľ͑ ͑իӡիüۡchiüxücۡ a۳x rü ngŕmaãcü ngŕxma nayi ۳xücۡ a۳x i ngŕma Equítuanecüã۳xgü ̲͑ի%ɗ͑ΎфӥË фӕǣӥфӥ͑ΎфӥËΎՓфӕǣӥ! —ñanagürü. 27ॸRü nüma ga Moiché rü yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcüma nanaxü. Rü már- arü dexáétügu naxuchacüxü rü yemaca۳x ga moxüۡãcü nax yangunexüۡ фӥ͑ӥǣӥ͑͑իӡիüۡchixü ga dexá. Rü yemacha۳իՓ͑ӥǣӥ ínibuxmüchaüۡ ga Equítuanecüã۳xgü. Natürü yexguma nügü íyabuxmü۳xgux, rü már-arü dexámaxã narübuxmüama, rü yexma nayi. Rü yemaacü Tupana yexma márgu nanayixŕxŕ ga yema Equítuanecüã۳xgü. 28ॸRü yexma nayi ta ga norü cárugü, rü norü churaragü ga ɗËΎՓфӕãx‫ ڟ‬üۡ, rü guxüۡma ga yema churaragü ga ichoüۡxüۡ ǣֆľ̲̲ фՓ nax IraétanüxüۡǣӥՓľnangŕgüxücۡ a۳x. Rü guxüۡma ga yemagü rü yexma nayue rü taxuxüۡma ínayaxü ga yexguma nügüna ͑իɥիǣӕǣֆľ̲̲ фËȍɗիӥ. …… 1ॸRü yexguma ga Moiché rü yema Iraétanüxüۡgü rü Cori ya Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü namaxã ga ñaa

15

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ15ٍॷ16

95 Փɗֆľфӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ: “Choma rü tá ËȍՓɗֆľфӥ͑ӥիüۡ chicua۳xüxüۡ ya Cori erü nüxüۡ narüporamae i tórü uanügü rü ngeۡmaca۳x márgu nanayixŕxŕ i ngŕma Ëȍӕффǣӥфӥ͑ΎфӥËΎՓфӕǣӥ. 2ॸCorixüۡ nax chicua۳xüüۡxüۡca۳ի͑ɗիɥɗËȍՓɗֆľիüۡ ľфӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ naporaxeۡexۡ üۡ rü choxüۡ namaxeۡexۡ üۡ. Ѡӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗËȍΎфӥ ҽӕЙ͑ֆɗիɥիüۡ rü ngeۡmaca۳x guxüۡgutáma nüxüۡ chicua۳xüxüۡecha. Rü ͑ӥ̲фӥËȍӕ͑ҡӥфӥҽӕЙ͑͑ɗիɥ, rü ngeۡmaca۳x guxüۡgutáma chanataxŕxŕ. …… 11ॸPa chorü Cori ya Tupanax, rü ngŕma duüۡxüۡgü namaxã tupanaãx‫ ڟ‬üۡҡ͑ӥՓфӥ nataxuma i ta۳իËӥɗËӕ̲ի%Փӥիɗǣӕիüۡ. Rü nataxuma i ta۳xacü i cuxrüxüۡ üünexüۡ rü nüxüۡ cua۳xüchixüۡ. ƄфӥҡիӕËӥфӥՓ̲ togü nanaxü i ngŕma taxüۡ i mexüۡgü i toxca۳x cuxüxüۡ. Rü ngeۡmaca۳x name nax cuxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡ. 12ॸRü icunaՓe۳x ga curü pora rü yemaca۳x torü uanügüétügu nayagoxüۡËȍɗիӥǣĀľի ͖Ύ̲Փɗիӥ̲ӥ ínagagüxüۡrüxüۡ. 13ॸRü ngŕma toxüۡ nax cungechaüۡxüۡgagu mea tomaxã icucua۳x nax Equítuanecüã۳xgüme۳xeۡՓҡΎիüۡ ícunguxüۡxeۡexۡ üۡ. Rü curü poramaxã tá toxüۡ нӕɗǣǣӥ͑Փɗngŕma naane i mexüۡ i tomaxã icuxunetaxüۡٚ, ñanagürü ǣ͑ΎфӥՓɗֆľՓ. …… Dexá i üxchiüxüۡchiga

rü yema Iraétanüxüۡgümaxã yema Már ga Dauchiüxüۡ͑͑ɗիɥǣËȍɗфӥ nachica ga chianexüۡ i Chúgu ãégaxüۡՓ ͑իɥ. Rü tomaepü۳x ga ngunexüۡ ɗ͑իɥфӥ tama dexáxüۡ inayangaugü. 23ॸRü yexguma ͅ фՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü yexma dexáxüۡ 22ॸMoiché

ɗ͑ֆ͑ǣӕǣӥ͑ҡӥфӥҡիӕËӥфӥՓ̲͑Փ

naxaxegü yerü naxüxchiü. Rü yemaca۳x ͑ɗիɥǣͅ фǣӕ͑իӥŃǣǣӥ%իüۡ ga yema nachica. (Rü yema naéga rü Naxüxü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) 24ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü chixri Moichéchigagu nidexagü rü nüxna nacagüe: —¿Ta۳իËӥՓҡ  itaxaxegüxüۡ? —ñanagürügü. 25ॸRü yexguma ga Moiché rü Cori ya Tupanaarü ۡ eۡecۡ a۳x ínaca. Rü nüma ga Tupana rü ngüx Moichéxüۡ nanaՓe۳իǣՓӥիɗǣ͑ɗիËӥ ga metanüxüۡ. Rü nüma ga Moiché rü ͑͑ՓΎΎËȍɗǣֆľ̲͑ɗիËӥфӥ ͑ҡӥËȍɗӥՓ͑͑ҡ ľ. Rü yemamaxã nüxüۡ‫ڟ‬ inayarüxo ga nax naxüxchiüxüۡ ga dexá. ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ǣ Iraétanüxüۡgüxüۡ naxüxüۡ rü nüxna naxããxüۡ ga norü mugü nax yemaacü tá mea naxca۳x namaxŕxücۡ a۳x. 26ॸRü Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕxguma chi ɗЙľիɥ͑ӥľǣӕɗngŕma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü penaxü۳xgu i ngŕma namaxã chataãxŕxüۡ, фӥ͑ǣЙľիɥ͑ӥľǣӕɗngŕma chorü ucu۳xeۡgü, rü peyanguxeۡexۡ۳ gu i ngŕma mugü, rü taxuxüۡtáma núma pexca۳x chanamu i ngŕ̲ĀՓľ͑ľǣӥǣ Equítuanecüã۳xgüca۳x yéma chamuxüۡ. Erü ËȍΎ̲͑ɗիɥɗЙľфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑ɗЙľիüۡ charümexŕŕxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ —ñanagürü. 27ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥՓӥիɗǣ͑ËȍɗËǣƄ́íüۡՓ nangugü. Rü yéma nayexma ga 12 ga puchu rü 70 ga moru. Rü yexma dexáxüۡtagu napegü. Õna ga Tupana duüۡxüۡgüna ãxüۡ

guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü фӥɗ͑իɥ%ËȍɗǣƄ́íüۡՓ. Rü yema chianexüۡ ga Chíüۡgu ãégaxüۡՓ nangugü. Rü ngŕma chianexüۡ i Chíüۡ, rü Elíüۡ rü ma۳իЙӦ͑ľֆæȍɗ͑ɞmachate۳իľՓ nangexma. Rü yexguma yéma

16

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ16ٍॷ17 ͑͑ǣӕǣӥǣӕфӥ̲фӥՓӥիɗֆ tauemacüarü ngãxüۡ ningegü ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իɞ͑ËȍΎիüۡxüۡ. 2ॸRü yema nachica ga chianexüۡ i ChíüۡՓ͑ɗիɥǣ guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü Moichémaxã rü Aróü̲ۡի%Փľ͑ nanuexüۡ. 3ॸRü ñanagürügü nüxüۡ: —ͮфӥ̲ľ̲ľËȍɗ͑ɗիɥǣæΎфɗֆ Tupana rü noxtacüma Equítuanegu toxüۡ nada۳i ۳xüۡ. Yéma rü buetaregü ga ̲͑Ëȍɗ̲ի%ɗի%%ËӕǣӥËӥҡ͑ӥՓ tarütogü rü meama tachibüe, natürü pema rü nua ínachianexüۡՓҡΎիüۡ pegagü nax taiyamaxã nuxã toxüۡ peda۳i ۳xüۡca۳x —ñanagürügü. 4ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma rü tá chanaxü nax õna naxca۳x charüyi ۳xeۡexۡ üۡ i Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ. Rü nüma i duüۡxüۡǣӥфӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ǣӕ͑ľիüۡgu rü ҡ ͑Փ͑իɥɥիüۡ nax nayauxgüãxüۡca۳x i ngŕ̲Փӥիɗɗ͑ǣӕ͑ľիüۡca۳x inguxüۡ. Rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chaxü i ngŕma duüۡxüۡǣӥ͑ǣΎիɗËȍӕǣ͑իɥ͑ӥľфӥe۳xna tama —ñanagürü. …… 8ॸRü yexguma ga nüma ga Moiché rü yema duüۡxüۡgümaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: —Rü yicü yáuanecü rü Cori ya Tupana rü tá pexna nanaxã i namachi nax penangΦxüۡca۳x, rü pa۳xmama rü tá pexna nanaxã i muxüۡҡ ̲ɗЙӡ, erü nüma ya Tupana rü pexüۡ ͑իɥ͑ӥ͑ի nachigagu chixri pidexagüxüۡ. ¿Rü ҡľիŃǣӥҡɗիɥǣӥɗҡΎ̲ի? Pema rü tama ҡΎËȍɗǣ͑ɗիɥɗËȍɗիфɗЙɗĀľիǣӥիüۡ, natürü æΎфɗֆҽӕЙ͑Ëȍɗǣ͑ɗիɥ—ñanagürü. …… 23ॸRü nüma ga Moiché rü namaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —Cori ya

96 Tupana rü tüxüۡ namu nax irüngüۡexüۡ i moxüۡarü ngunexüۡgu. Natürü ngŕma nax irüngüۡexüۡ rü naguxicatama ɗфӥիɥ͑ӥľիüۡca۳ի͑ɗիɥ. Rü ngeۡmaca۳x name ͑ɗիɥɗ͖u۳xmatama penaxü i ngŕma ЙľՓľ̲ӥɗЙľիӥիËȍüۡxüۡ rü penamuxra i ngŕma perü õna i pemuxrachaüۡxüۡ, rü namaxã penguxüۡgü i guxüۡma i ngŕma pexü‫ ۡڟ‬íyaxüxüۡ perü moxüۡãcüruxüۡ —ñanagürü. 24ॸRü yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüüۡãcü nanaxügü. Rü namaxã nanguxüۡgü ga yema norü õna ga íyaxügüxüۡ norü moxüۡãcüruxüۡ. Rü yemaacü tama nüxüۡ‫ ڟ‬niyixe rü tama nüxüۡ‫ ڟ‬nixõxmiã۳x ga yema norü õnagü. …… 31ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü manámaxã nanaxugü ga yema õna ga nadexüۡ. (Rü ngŕma naéga rü “¿Ta۳xacü ͑ɗիɥɗ͖?͖ٚիüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) Rü yema maná rü ñoma chicurichirerüxüۡ ͑ɗիɥ natürü nacho۳x, фӥ͑Ëфӥ͖Ύ̲Йӡɗ beruremaxã ããcaxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥ. …… 35ॸRü 40ǣҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣ Iraétanüxüۡgü ga manámaxã ͑ի%Փľ̲ӥǣӥիüۡ ñu۳xmata naane ga CanaáüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. …… Dexá ga nutawa nagoxüۡchiüxüۡchiga

guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü rü ínachoxüۡ ͑Փǣֆľ̲ nachica ga chianexüۡ ga Chíüۡgu ãégaxüۡ, фӥ̲ľ̲ɗ͑իɥֆľ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑ namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ rü Փüxi ga nachica ga ReƿdíüۡՓ nangugü rü yexma napegü. Natürü yéma rü nataxuma ga dexá nax duüۡxüۡǣӥ͑Փիľǣӥիüۡca۳x. 2ॸRü

17

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ17

97 yemaca۳x Moichémaxã narüxutagagü rü ñanagürügü: —¡ƚcü toxüۡ ixaxegüxŕxŕ i ñu۳xmax! —ñanagürügü. Rü yexguma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ chomaxã perüxutagagü? ¿Rü tü۳xcüüۡ Tupanaxüۡ pexügü? —ñanagürü. 3ॸNatürü nüma ga duüۡxüۡgü rü nita۳իՓľ rü yemaca۳x Moichémaxã narüxutagagüama rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ga toxüۡ ícugaxüۡxüۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ? ¿Eۡ۳xna ta۳իՓ̲ի%ҡΎիüۡ cuda۳i ۳xüۡca۳իՓӥիɗǣӕҡӥ̲̲ի%ֆ toxocügü rü toxüۡnagü? —ñanagürügü. 4ॸRü

yexguma ga Moiché rü nayumüxŕ rü Tupanaxüۡ ñanagürü: —¿Ta۳xacü tá chaxüxüۡ namaxã i ñaa duüۡxüۡgü? Erü marü íxraxüۡ nataxu nax nutamaxã choxüۡ yama۳xgüxüۡ —ñanagürü. 5ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü inachi rü duüۡxüۡgüpe۳իľǣӕɗիӡ̲͑ի%ɗ͖ӕիфľɗ ngŕma Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü! ¡Rü yange ta ya yima curü naixmena۳xã ga ̲͑ի%̲ фËȍɗӥՓcunacua۳i ۳xcane, rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ̲͑ի%ɗngŕma duüۡxüۡgü! 6ॸRü choma rü tá yima ma۳իЙӦ͑ľֆ ϘфŃիǣӕ%Ńǣ͑ľՓËӕիüۡ charüngu۳xeۡxeۡ yima ma۳իЙӦ͑ľҡЙü۳իՓ. Rü yima ma۳իЙӦ͑ľҡЙü۳իՓҡ cunacua۳i ۳xca rü ‫ ڟ‬a tá nanagoxüۡchixü i dexá nax ngŕm duüۡxüۡǣӥ͑Փիľǣӥիüۡca۳x —ñanagürü. Rü nüma ga Moiché rü yema Tupana nüxüۡ ixuxüۡãcü nanaxü nape۳իľՓǣ yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü. 7ॸRü yema nachica rü Meríbagu nanaxüéga, yerü ga Iraétanüxüۡgü rü yema ͑ËȍɗËՓͅΎɗËȍŃ̲ի%͑фӥիӕҡǣǣӥ. Rü to ga naéga ga nagu naxüégagüãxüۡ ͑ɗիɥǣͅ Ëȍ, ֆľфӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ Tupanaxüۡ naxügüxüۡ ga yexguma

ñagügu: “¿Eۡ۳xna nanuxmaxüۡ ֆɗիɥիüۡ ya Tupana rü eۡx۳ na taxucüma i nua ҡҡ͑ӥՓ?͖ٚǣӥǣӕ. Amaléxtanüxüۡgümaxã nügü nadai ga Iraétanüxüۡgü

yema Amaléxtanüxüۡgü rü yema nachica ga Reƿdíüۡgu ãégaxüۡՓ͑իɥ nax Iraétanüxüۡgümaxã nügü nada۳i ۳xüۡca۳x. 9ॸRü yemaca۳x nüma ga Moiché rü Yochuéxüۡ ñanagürü: —¡Yadexechi i ñuxre i yatügü rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑ի̲͑ի%Йľǣӥ peda۳i ۳xüۡca۳x i ngŕma Amaléxtanüxüۡgü! Rü chomax i moxüۡ rü tá ma۳իЙӦnetape۳իľՓËȍ͑ǣľի̲̲͑ի% ya yima naixmena۳xã ya Tupana norü ЙΎф͑Փngo۳xexéne —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Yochué rü nanaxü ga yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑ի͑ӥǣӥ̲͑ի%nada۳i ۳xüۡca۳x ga yema Amaléxtanüxüۡgü. Rü yoxni ga Moiché rü Aróüۡ rü Úru rü ma۳իЙӦnetape۳իľǣӕ͑իɥǣӥ. 11ॸRü yexguma Moiché unagüchacüügu rü Iraétanüxüۡǣӥ͑ɗիɥǣфӥЙΎф̲ľǣӥիüۡ ga ĀɗՓ, natürü yexguma naxuechacüügu rü Amaléxtanüxüۡǣӥ͑ɗիɥǣ rüporamaegüxüۡ. 12ॸNatürü nüma ga Moiché rü nipachacüxü rü yemaca۳x Փӥիɗǣ͑ӕҡ͑͑ֆӕիǣӥ͑իǣӕ̲Փ natoxüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗǣkфóüۡ rü Úru rü nanangenagüchacüxügü rü ՓӥիɗËȍËӥӥՓ͑իӦǣՓӥիɗфӥ͑Ύфӥ ͑ɗËȍËӥӥՓ͑իӦǣҡΎ. Rü yemaacü ga Moiché rü taguma narüxuechacüxü ñu۳xmata yanaxücumare ga üa۳xcü. 13ॸRü nüma ga Yochué rü Amaléxtanüxüۡgüarü churaragüxüۡ narüporamae, rü taramaxã nanadai. 14ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæΎфɗֆ 8ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ17, 19 Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —ChanaxՓa۳իľɗՓӥիɗɗЙΎЙľфǣӕ cunaxümatü i ñaa daichiga nax guxüۡguma ngŕ̲ՓĀӕüۡxüۡgü nüxna cua۳xãchiexüۡca۳x. ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu ya Yochué nax choma rü tá ichayanaxoxŕŕxüۡ i ngŕma Amaléxtanüxüۡgü! —ñanagürü. 15ॸRü nüma ga Moiché rü yexma nanaxü ga Փӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ rü “Cori ya Tupana rü chorü cua۳xruxüۡ ͑ɗիɥٚ ñaxüۡgu nanaxüéga. …… Iraétanüxüۡgü rü Ma۳իЙӦ͑ľǣ Chinaíwa nangugü 1-2ॸRü yema Iraétanüxüۡgü rü ֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ ínachoxüۡgu rü düxՓa ReƿdíüۡՓ nangugü rü yexma nayapegü. Rü yéma ɗ͑իɥ%Ëȍɗфӥma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞфӥ chianexüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. (Rü yima ma۳իЙӦ͑ľфӥϘфŃիǣӕфӥҡ͑ի%Ńǣ.) Rü yexguma rü marü tomaepü۳x ga ҡӕľ̲Ëӥ͑ɗ͑ǣľǣӥ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ínachoxüۡxüۡ. Ѡӥǣӕ̲̲իЙӦ͑ľфӥ to۳xma۳xtagu napegü. 3ॸRü guma ma۳իЙӦ͑ľǣӕ͑ɗիɥǣ͑իɥ͑ǣӥիüۡ ga Moiché nax yexma Tupanamaxã nügü nangaugüxüۡca۳x. Rü guma ma۳իЙӦ͑ľՓ ͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃ̲ի%ֆĀľիիüۡ rü ñaxüۡ nüxüۡ: —¡Rü ñaatama orexüۡ namaxã ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü i Acóbutanüxüۡgü!: 4ॸ“Rü pema rü marü nüxüۡ pedau ga yema Equítuanecüã۳xmaxã chaxüxüۡ rü ñuxãcü chaugüxüۡҡՓЙľիüۡ chagagüxüۡ ñoma Փӥիɗɗɥֆӥɗ̲ľ͑իËӥҡӥիüۡ igaxüۡrüxüۡ. 5ॸRü ngŕxguma aixcüma guxüۡՓ̲ ËȍӕǣЙľիɥ͑ӥľǣӕфӥpeyanguxeۡexۡ۳ gu i

19

98 ngŕma pemaxã ichaxügaxüۡ, rü guxüۡma i nachixüۡ͑ľҡ͑ӥՓфӥҡ Йľիü̲ۡ͑ɗիɥ icharüngüۡxeۡexۡ üۡ, erü guxüۡma i ñaa ͑͑ľфӥËȍΎիфӥ͑ɗիɥ. 6ॸѠӥЙľ̲ҡ ͑ɗիɥɗ chorü orearü uruüۡgü i chope۳իľՓ duüۡxüۡǣӥŃҡӥՓЙɗĀľիǣӥիüۡ, фӥՓӥիɗɗ chorü duüۡxüۡgü i chaugaxicatama ɗիɥ͑ӥľիüۡ ҡ Йɗիɥǣӥ.ٚѠӥǣӕիüۡma i ñaa cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ rü ¡namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü! —ñanagürü. 7ॸѠӥ͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑ҡ ľǣӕ͑Փ

ga guma ma۳իЙӦ͑ľфӥ nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü. Rü namaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema ore ga Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 8ॸRü yexguma ga yema Iraétanüxüۡgü rü ՓӥիɗǣӕͅΎɗËȍŃիüۡ nangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Tá tayanguxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma Cori ya Tupana toxüۡ muxüۡ —ñanagürügü. Rü nüma ga Moiché rü Tupanamaxã nüxüۡ narüxu ga yema Iraétanüxüۡgüarü ngãxüۡ. 9ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —Dücax, cumaxã nüxüۡ chixu, фӥՓӥիɗɗËɗի͑ľիüۡ i pamüemaxüۡՓҡ ËȍӕǣӥËӕիüۡ chaՓe۳x nax ngŕmaãcü i ngŕma duüۡxüۡgü rü choxüۡ ͑ի͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x nax cumaxã chidexaxüۡ rü ngŕmaãcü guxüۡguma cuxüۡ‫ڟ‬ yaxõgüaxüۡca۳x —ñanagürü. Rü nüma ga ͅΎɗËȍŃфӥՓľ͑իфӥæΎфɗֆ Tupanamaxã nüxüۡ nixu ga yema duüۡxüۡgüarü ngãxüۡ. 10ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡ƚcü, namaxã nüxüۡ yarüxu i ngŕma duüۡxüۡgü nax nügü yamexŕŕgüxüۡca۳x i ñu۳xmax rü moxüۡ nax ngŕmaãcü choxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! Rü name i nügü niyauxgüchirugü. 11ॸRü ŕcü nügü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ19

99 namexŕŕgü naxca۳x i pa۳xmaacüarü ngunexüۡ, erü ngŕma ngunexüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ ɞËȍфӥիɥիüۡ nagu ya yima ma۳իЙӦ͑ľֆ Chinaí nape۳իľՓɗǣӕիüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü. 12ॸ‫ؽ‬Ѡӥɗ͑իӦɗcua۳xruüۡgü i norü guxüۡËӥՓՓֆֆɗ̲ma۳իЙӦ͑ľ nax tama nachopetüxüۡca۳x i duüۡxüۡgü! ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu nax tama nagu ͑իɥǣӥիüۡ ya yima ma۳իЙӦ͑ľ, rü bai tá ta nüxna nangaicamagüxüۡ! Erü guxãma ya yíxema nüxna ngaicamaxe rü tá tayu. 13ॸRü yíxema ma۳իЙӦ͑ľǣӕɥ͑ǣӥ̲ իľфӥ taxúetáma tüxüۡ pingΦgü, natürü ͑ӕҡǣӥ̲ի%фӥՓӥфǣӥ̲ի%ҡ ͑ɗիɥɗ tüxüۡ pima۳xgüxüۡ. Ѡӥ͑ӥŃҡ̲͑ɗիɥľǣ ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ ֆɗիɥǣӕфӥe۳ի͑Փӥիɗɗ naxüۡ͑ֆɗիɥǣӕ, фӥҡիӡҡ ̲ penamaxŕxŕ. Natürü nüma i duüۡxüۡgü rü ngŕxguma marü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕ͑ի yacueãxüۡ i carnéruchatacure, rü marü name nax yima ma۳իЙӦneca۳ի͑իɥիüۡ —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Moiché rü ɞ͑фӥիɥ͑Փǣǣӕ̲ma۳իЙӦ͑ľ͑ի duüۡxüۡgüxüۡ yaxucu۳xeۡgüxüۡca۳x nax ñuxãcü Tupanaxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü nügü niyauxchirugü. 15ॸRü nüma ga Moiché rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Pegü pimexŕŕgü naxca۳x i pa۳xmaacüarü ngunexüۡ! ¡Rü naxüۡpa i ngŕ̲фӥҡիӡҡ ̲ pexma۳xmaxã pemaxŕ! —ñanagürü. 16ॸRü yexguma noxri yangunegu ga pa۳xmaacüarü ngunexüۡgu rü naxãŕmacüane rü niduruane. ѠӥՓӥիɗ ga caixanexüۡ ga pamüemaxüۡ guma ma۳իЙӦ͑ľŃҡӥǣӕɞ͑фӥիɥ. ѠӥՓӥիɗǣ tagaxüۡ ga nacornétagaraxüۡxüۡ yéma ɗ͑͑իӡ, rü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕ ga duüۡxüۡgü rü muüۡmaxã nidu۳xrue. 17ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥֆŃ̲

ínapegüxüۡՓĀӕüۡxüۡǣӥ̲ի%ɞ͑իӡիӡ nax Tupanaxüۡ íyadaugüxüۡca۳x. Rü guma ma۳իЙӦ͑ľЙľËȍɗ͑ӥՓ͑ֆËȍի%Ëȍɗҡ͑ӥ. guxüۡՓ̲ǣǣӕ̲ma۳իЙӦ͑ľǣ Chinaí rü narücaxi yerü Tupana rü ӥիӥľ̲̲ի%ֆľի̲ɞ͑фӥիɥ. Rü yema caxixüۡ фӥ͖Ύ̲Փӥիɗǣӥիӥľ̲фӥիüۡ ͑ɗիɥ. Rü yexgumatama ga guma ma۳իЙӦ͑ľфӥЙΎф%Ëӥ͑ɗիɥã۳xcüxü. 19ॸRü yema naga ga nacornétagaraüۡxüۡ rü yexeraãcü nitagachigü. Rü nüma ga Moiché rü Tupanamaxã nidexa, rü nüma ga Tupana rü nanangãxüۡ. Rü yema naga ga Tupana rü ñoma duruanexüۡrüxüۡ ͑ɗիɥ. 20ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü yexeraãcü ma۳իЙӦ͑ľǣ Chinaítape۳իľǣӕ͑ɗիɥǣɞ͑իɥիüۡ, rü yéma Moichéca۳x naca nax naxüۡtagu ͑իɥ͑ǣӥիüۡca۳x. Rü nüma ga Moiché rü ֆľի̲͑իɥ͑ǣӥ. 21ॸRü Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚËӥɞфӥիɥфӥ namaxã nüxüۡ ixu i duüۡxüۡgü nax tama ͑Փ͑ËȍΎЙľҡӥիüۡca۳x i ngŕma cua۳xruxüۡ i pexüxüۡ! Rü tama chanaxՓa۳իľ͑ի͑ǣӕ͑իɥ͑ӥľիüۡ nax choxüۡ nadaugüxüۡ, erü ngŕxguma choxüۡ

18ॸRü

nadaugügu rü tá nayue. 22ॸѠӥՓΎΎɗ ngŕma chacherdótegü i chope۳իľՓ duüۡxüۡǣӥŃҡӥՓËȍΎǣӥǣӥիüۡ rü nanaxՓa۳xegü i nügü namexŕŕgü nax ҡ̲͑ҡ͑ӥՓфӥҡchanada۳i ۳xüۡca۳x. 23ॸRü nüma ga Moiché rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma duüۡxüۡǣӥфӥҡիӡҡ ̲͑ǣӕ ͑իɥǣӥ̲ֆĀma۳իЙӦ͑ľֆæȍɗ͑ɞ, erü cuma toxüۡ cumu nax tayapoxyeanexüۡ nax tama nachopetüxüۡca۳x i duüۡxüۡgü, rü ñu۳իӡËȍɗ tomaxã nüxüۡ quixu rü daa ma۳իЙӦ͑ľ͑ի naxüünexüۡ —ñanagürü. 24ॸNatürü nüma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ19ٍॷ20 ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: —¡ƚcü ɞфӥիɥфӥ͖u۳իӡËȍɗkфóü̲ۡի%͑իɥ͑ǣӥ! Natürü ngŕma chacherdótegü rü ngŕma duüۡxüۡgü rü tama chanaxՓa۳xe i nüxüۡ nachopetü i ngŕma cua۳xruüۡgü nax chauxüۡҡՓ͑իɥիüۡca۳x, erü tá ͑ǣӥфӥ%Ëȍɗ͑ҡ͑ӥՓфӥҡ Ëȍ͑Āɗ —ñanagürü. 25ॸRü nüma ga Moiché rü ɞ͑фӥիɥфӥֆľ̲ʊфŃҡ͑ӥիüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Ngŕma 10 i Tupanaarü mugüchiga

20

1ॸRü

nüma ga Tupana rü nidexa rü nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga ñaa mugü rü ñanagürü: 2ॸ—æȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕфӥ ҽӕЙ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓËӕիüۡ íchanguxuchixŕŕxüۡ, naxme۳իՓǣ Equítuanecüã۳xgü ga nüxüۡ‫ڟ‬ cupuracümarexüۡ. 3ॸRü ñu۳xma nax curü ҽӕЙ͑Ëȍɗիɥիüۡ, rü tama chanaxՓa۳xe i chaupe۳իľՓta۳xacürü ucaxüۡmaremaxã cutupanaã۳x. 4ॸ¡Rü taxuxüۡtáma i ta۳xacü cugüca۳x cuxüxchicüna۳xã nax ngŕmamaxã cutupanaãx‫ ڟ‬ücۡ a۳x, rü bai i ta۳իËӥɗĀիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ͑ӥիüۡ cudauxüۡ, rü bai i ta۳xacü i ñoma i ͑͑ľՓngŕxmaxüۡ, rü bai i ta۳xacü i ̲ фՓngŕxmaxüۡ tá cuxüxchicüna۳xã nax ngŕmamaxã cutupanaãx‫ ڟ‬ücۡ a۳x! 5ॸ¡Rü ҡիӡҡ ̲ta۳xacürü naxchicüna۳xãpe۳xegu ‫ ڟ‬ü۳xü rü nüxüۡ quicua۳xüxüۡ! Erü cucaxãp choma ya curü Cori ya Tupana ya poracü rü poraãcü cuxüۡ chinuxüۡ, rü ngeۡmaca۳x tümaarü chixexücۡ a۳x tá tüxüۡ chapoxcu ya yíxema chauxchi aixe, rü ñu۳xmata ҡӥ̲իËӥǣӥՓ, фӥҡӥ̲ҡǣӥՓ chananguxŕxŕ i ngŕma poxcu. 6ॸNatürü ya yíxema choxüۡ ngechaüۡgüxe rü naga ɥ͑ӥľիľɗngŕma chorü mugü, rü tüxüۡ

100 changechaüۡ, rü tá nüxüۡ changechaüۡ i ҡӥ̲ҡǣӥľǣՓΎΎ1,000 e۳xpü۳xcüna yamuxgu. 7ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲ËȍӕŃǣ cunaxuxuchi ega ta۳xacürü chixexüۡ cuxü۳xgux! Erü choma ya curü Cori ya ҽӕЙ͑фӥҡիӡҡ ̲ҡӥիüۡ chaxüpetümare nax tüxüۡ chapoxcuxüۡ ya yíxema chauégamaxã tügü ipoxüۡnetaxe ega ta۳xacürü chixexüۡ taxü۳xgu. 8ॸ¡Rü nüxna nacua۳xãchi i ngŕma ngüۡchigaarü ngunexüۡ nax cha۳ux ۳ ca۳xicatama nax ۡ ícunaxüxüchixüca۳x! 9ॸRü 6 i ngunexüۡgu ҡ ͑ɗիɥɗËӕ͑իӥիüۡ i guxüۡma i curü puracü i cuxüxchaüۡxüۡ. 10ॸNatürü ngŕma norü 7 i ngunexüۡgu rü tá icurüngüۡ rü nagu tá choxüۡ quicua۳xüxüۡ. ¡Rü taxuxüۡtáma ta۳xacürü puracü nagu cuxü i ngŕma ngunexüۡ, фӥՓΎΎËӕ͑ľǣӥ, фӥՓΎΎ cuxacügü, фӥՓΎΎËӕфӥЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡgü, фӥՓΎΎËӕիüۡtaxüۡgü, фӥՓΎΎËӕիüۡnagü rü ՓΎΎɗngŕma duüۡxüۡ i to i nachixüۡanecüã۳x i cuxüۡҡՓngŕxmaxüۡ! 11ॸYerü choma i Cori ya Tupana rü 6 ga ngunexüۡǣӕ͑ɗիɥǣËȍ͑իӥիüۡ ga Āիӡǣӕիüۡ ga naane, rü ñoma ga naane rü taxüۡ ga már, rü guxüۡma i ta۳իËӥɗ͑Փ ngŕxmagüxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗɗËȍфӥ͑ǣüۡ ga norü 7 ga ngunexüۡgu. Rü yemaca۳x mexüۡ namaxã chaxuegu ga yema ngunexüۡ, rü cuxna chanachu۳xu nax nagu cupuracüxüۡ. 12ॸ¡Rü tüxüۡ nangechaxüۡ ya cunatü rü cué nax ngŕmaãcü namáxücۡ a۳x i curü maxüۡ i ñaa naane i choma i Cori ya Tupana cuxna chaxãxüۡՓ! 13ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲ cumáeta! 14ॸ¡Rü cuma nax cuxãxmagüxüۡ rü cuxãtegüxüۡ фӥҡիӡҡ ̲ËӕǣӥľËȍɗҡ nai i nge rüe۳xna nai ya yatümaxã ‫ ڟ‬xa! cumaxüۡ! 15ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲Ëӕ͑ǣɥxta۳ 16ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲ĀΎфիüۡ quixu i

cumücüchiga! 17ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲Ëӕǣӥիü‫ۡڟ‬

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ20ٍॷ21

101 ۡ eۡxeۡ ya cumücüpata, cunangúchaüx rüe۳xna naxma۳x, rüe۳xna norü puracütanüxüۡ, rüe۳xna naxüۡtaxüۡ, rüe۳xna ͑ΎфӥՓΎËǣӥ, rüe۳xna norü burugü, rü bai i ta۳իËӥɗ͑Ύիфӥɗիɥիüۡ! —ñanagürü ga Tupana. Nüma ga Iraétanüxüۡgü rü Tupanaxüۡ namuüۡe

guxüۡma ga yema Iraétanüxüۡgü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣֆľ̲Āӕфӕ͑ľիüۡ rü guma cornétagüga. Rü nüxüۡ nadaugü ga 18ॸRü

yema ãŕmacü rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣ caixanexüۡ nagu nguxüۡne. Rü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥ͑ӥիüۡ nadaugügux, rü namuüۡe rü nüxna nayáxüۡgugü ga guma ma۳իЙӦ͑ľ. 19ॸRü yemaca۳x Moichéxüۡ ñanagürügü: —Tama tanaxՓa۳xe i Tupana tomaxã nidexa erü ngürüãchi tá tayue. Rü ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥ͑իËӕ̲ҡ̲ҡΎ̲ի% nüxüۡ quixuxüۡ i ngŕma Tupana cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ фӥҡΎ̲фӥҡ ͑ǣҡիɥ͑ӥľ —ñanagürügü. 20ॸRü nüma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡TaxӢ i peba۳i ۳xãchiexüۡ! Erü nüma ya Tupana rü ͑ә̲͑իӡ͑իЙľիüۡ ͑ՓŃիücۡ a۳x i norü pora nax nüxüۡ pemuüۡexücۡ a۳x rü guxüۡǣӕ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥľիücۡ a۳x rü tama chixexüۡ pexügüxücۡ a۳x —ñanagürü. 21ॸRü yexguma yema Iraétanüxüۡgü rü guma ma۳իЙӦ͑ľфӥֆ իüۡՓֆËȍի%Ëȍɗҡ͑ӥֆ͑ľ, rü yoxni ga nüma ga Moiché rü yema Փľ̲իüۡ ga caixanexücۡ a۳ի͑ɗիӡǣ ҽӕЙ͑͑Փֆľի̲իüۡ. …… Mugü i máetagüxüۡca۳x ueguxüۡ

21

12ॸRü

Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —Texé ya tümamücüxüۡ imáxe ¡rü tüma rü ta

noxtacüma tüxüۡ pima۳x! 13ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ҡ̲ՓΎľҡ̲ҡӥիüۡ yamáxchaüۡchire۳xgu rü tüxüۡ yama۳xcüraxüۡmaregu, rü tá cumaxã nüxüۡ chixu nax ta۳xacürü nachicagu yanacúxüۡ nax tama nüma rü ta nayuxüۡca۳x. 14ॸNatürü ngŕma namücümaxã nuxüۡ rü ՓΎľҡ̲ҡӥիüۡ imáxchaüۡxüۡ, rü tá noxtacüma cuyama۳իՓΎΎ%̲фľфӥ guchicaxüۡpechitagu yanacu۳xgux. 15ॸRü ngŕma nanatüxüۡ rüe۳xna naéxüۡ napi ۳xeۡexۡ üۡ, rü name i noxtacüma poxcu i yu namaxã taxuegu. 16ॸRü ngŕ̲Փӥիɗɗ ‫ ۡ ڟ‬rü tüxüۡ icúxüۡ rü tá duüۡxüۡca۳x ngɥxü cuyama۳իՓΎΎ͑իüۡҡՓҡ͑ǣľի̲ǣӕ rüe۳xna marü tümamaxã nataxegu. 17ॸRü ngŕma nanatümaxã rüe۳xna naémaxã chixexüۡ ixugüxüۡ rü noxtacüma cuyama۳x. …… 22ॸRü ngŕxguma taxre i yatügü nügü da۳i ۳իǣӕфӥ͑ǣɥիüۡ yanguxeۡeǣۡ ӕɗՓӥիɗɗ͑ǣľ i ãxacüxcü rü ngeۡmaca۳x nayuxacü۳xgu, фӥֆɞիľ̲͑ǣɥիüۡ yuxacüxŕxŕx‫ ڟ‬eۡ rü tanaxՓa۳xe i tanaxütanü i ngŕma diŕru i ͑ǣɥҡľ͑ǣɥxca۳x ícacüe۳xpü۳x rü ãeۡx۳ gacü nangugü۳xgu nax marü namexüۡ nax ngŕxgumaepü۳ի͑իֆɗիɥիüۡ. 23ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɗֆ͑ǣľիľիüۡ yuxŕŕgux, rü tümaarü maxüۡmaxã tanaxütanü. 24-25ॸRü ngŕxguma texé Փӥիɞľիüۡ ticháixetüxŕŕgu, rü cháixetümaxã tá ta tüxü‫ ۡڟ‬naxãtanü. Rü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɞľիüۡ tibüepütaxŕŕgu, rü büepütamaxã tá ta tüxü‫ ۡڟ‬naxãtanü. Rü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɞľիüۡ tipoyeme۳xeۡgux, rü poyeme۳xeۡmaxã tá ta tüxüۡ‫ ڟ‬naxãtanü. Rü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɞľիüۡ tipoyecutügu rü poyecutümaxã tá ta tüxü‫ ۡڟ‬naxãtanü. Rü ngŕxguma texé Փӥիɞľիüۡ tigu۳xgu, rü gumaxã tá ta tüxü‫ۡڟ‬

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ21–24 naxãtanü. Rü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɞľիüۡ tapi ۳xeۡegۡ u, rü pi ۳xeۡem ۡ axã tá ta tüxü‫ۡڟ‬ naxãtanü. Rü ngŕիǣӕ̲ҡľիŃՓӥիɞľ͑ tanacua۳i ۳xcagu, rü cua۳i ۳xcamaxã tá ta tüxüۡ‫ ڟ‬naxãtanü. …… Mugü i nüxüۡ ixuxüۡ nax ñuxãcü namexŕŕxüۡ i guxchaxüۡgü

22

5ॸ—Rü

ngŕxgumachi texé tümaxüۡnagü ngürüanegumare mugügu nax ngextámare nachibüexüۡca۳x rü ngŕmagagu to۳xguã۳իфӥ͑͑ľՓ yachibüegu, rü yíxema norü yora i ngŕma naxüۡnagü, rü tanaxՓa۳xe i tanaxütanü namaxã i tümanetüarü o i rümemaexüۡ. 6ॸRü ngŕxgumachi texé Փӥիɗɗta۳իËӥՓ͑͑ǣɗիɗËȍɗǣӕфӥ ҡΎǣӕľ͑ľՓ͑͑ ɗľǣӕфӥngŕxma yaxaegu i tümaarü nanetügü i marü idauxüۡ, rüe۳xna ngexՓaca۳x rüxügüxüۡ, rü yíxema yaguanexe rü tanaxՓa۳xe nax norü yoraaxüۡ‫ ڟ‬tanaxütanüxüۡ naxca۳x i ngŕma tümanetügü nax ítaguxcüraxüۡxüۡ. …… 29ॸRü ngŕma penetügüarü o i choxna üxüۡ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙիËȍΎի͑Йľ͑ի%. Rü ngŕxgumarüxüۡ ҡɗЙľфӥә¡ËȍɗӥՓфӥ chanaxՓa۳xe i paxa choxna penaxã i ngŕma choxna üxüۡ. Rü yimá nüxíraxüۡcü ֆЙľ͑ľֆՓΎľҡ̲ËȍΎի͑ӥËӥ, rü name ͑ɗիɥɗËȍΎЙҡՓnaxca۳x penaxütanü i ngŕma choma nagu chaxunetaxüeۡ x۳ pü۳x. …… Mugü i guxchaxüۡgüarü mexŕŕxüۡchiga

nüxüۡ icuyanga۳u۳xgu i curü uanüarü ՓΎËфӥe۳xna norü búru iyarütaxuxüۡ, rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ӥիü‫ ۡڟ‬cunatáeguxŕxŕ. 5ॸRü

23

4ॸ—Ngŕxguma

102 tama name i nüxüۡ cuxo nax nüxüۡ ۡ eۡexۡ üۡ i ngŕma cuxchi aixüۡ. Rü curüngüx ngŕxguma chi nüxüۡ cuda۳u۳xgu i norü búru ͑ի͑իՓľҡфӥֆ̲ի%ngŕxma yanguxüۡ ۡ eۡxeۡ nax ícunanugüxüۡ i ¡rü nüxüۡ rüngüx ngŕ̲͑իՓľҡɗ͑ŃҡӥՓngŕxmaxüۡ! 6ॸRü ngŕիǣӕ̲ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i ngearü diŕruãx‫ ڟ‬üۡ ãeۡx۳ gacüpe۳իľՓǣӕիËȍիüۡ cumaxã mexŕŕgu, rü tama name i cunatopetü i ngŕma guxchaxüۡ. 7ॸ¡Rü nüxüۡ rüxo nax doramaxã ícunaxuãxüۡxüۡ ɗՓӥիɗɗ duüۡxüۡ! Rü tama name i natüca۳xma cugagu nax yama۳իǣӥɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i taxuxüۡma i chixexüۡ üxüۡ. Erü choma rü ҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ chaxüpetümare i ngŕma duüۡxüۡ ɗ͑ǣǣӕɞֆɗիɥիüۡ nax tayuxüۡ. 8ॸRü cuma nax ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ, rü tama name ɗՓӥիɗիü‫ ۡڟ‬cunayauxtanü, nax ͑ŃҡӥՓ̲Ëӕիӥիücۡ a۳x ega ta۳xacürü guxchaxüۡ cuxüۡҡՓyamexŕŕgügu. Erü ngŕma ãeۡx۳ gacü i nayauxtanüxüۡ, rü inayacu۳x i ngŕ̲ɗիËӥ̲ɗիɥիüۡ, nax tama nüxüۡ nacuáxücۡ a۳x i duüۡxüۡgü, rü ۡ eۡ ya taxuxüۡma ngŕmaãcü ya yíxema duüx i chixexüۡ üchiréxe, rü nitümaguãchi i ngŕma chixexüۡ. …… Nüxíraxüۡxüۡ i norü o i nanetügüarüchiga

ngŕma nüxíraxüۡxüۡ i norü o i ngŕ̲Ëӕ͑ľҡӥǣӥՓнӕɗ¡ӕիǣӥիüۡ, rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗҽӕЙ͑ЙҡՓËӕ͑͑ɗ ngŕma rümemaegüxüۡ —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… 19ॸRü

Tupana rü aixcüma Iraétanüxüۡgümaxã inaxüga

24

3ॸRü

nüma ga Moiché rü ͑ҡ͑ӥՓ͑իӡǣֆľ̲

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ24

103 Iraétanüxüۡgü rü namaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema ore ga Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü nümagü ga Iraétanüxüۡgü rü guxü̲ۡՓӥիɗǣӕ Moichéxüۡ nangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Ngŕmáacü tá tayanguxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma mugü i Tupana toxüۡ muxüۡ —ñanagürügü. 4ॸRü nüma ga Moiché rü nanaxümatü ga guxüۡma ga yema ore ga Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡ. Rü moxüۡãcü pa۳xmama ínarüda rü ma۳իЙӦ͑ľЙľËȍɗ͑ӥǣӕ ͑͑իӥǣՓӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ. Rü 12 ga nutamaxã nanaxü naégagu ga yema 12 ga Iraétücumügü. 5ॸRü ñu۳իӡËȍɗ nanamu ga ñuxre ga ingextü۳xüۡ ga Iraétanüxüۡgü nax nadaiaxüۡcax ga ՓΎËǣӥǣɗֆҡӥիüۡ rü Tupanaca۳x nax ínaguaxüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲ՓinanaՓe۳xgü ͑իɗիËӥ̲ҡ Փľ͑ҽӕЙ͑ǣ ͑իɥ͑ӥľիüۡ. 6ॸRü nüma ga Moiché rü ngãxüۡgu nayabaye ga guma nagü. Rü ǣӕ̲Փӥիɗфӥ͑ǣ%իüۡ rü ñuxre ga naxpáüۡgu nanabacu. Rü guma naiarü ngãxüۡ rü ãmarearü guchicaxüۡ namaxã namaxcu. 7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑͑ֆիӕ ga yema popera ga Tupanaarü üga nagu ümatüxüۡ, rü yema duüۡxüۡgüca۳x tagaãcü nüxüۡ nadaumatü. Rü nümagü rü ñanagürügü: —Guxüۡma i ngŕma Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡ rü aixcüma tá mea tayanguxŕxŕ —ñanagürügü. 8ॸRü yexguma ga Moiché rü nanayaxu ga guma nagü ga togü ga naxpáüۡgu nabacuãcü rü gumamaxã duüۡxüۡgüxüۡ nimacutanü, rü ñanagürü: —Ñu۳xma nax pexna naxããxüۡ i norü mugü rü daa nagü ͑ɗիɥֆЙľфӥcua۳xruxüۡ nax aixcüma ֆɗիɥիüۡ i guxüۡma i ngŕma Cori ya Tupana pemaxã nüxüۡ ixuxüۡ —ñanagürü. ……

Moiché rü ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞǣӕ͑իɥ͑ǣӥ 12ॸRü Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡ƚËӥ͑իɥ͑ǣӥ͑Փֆ daa ma۳իЙӦ͑ľֆ͑ՓËȍ͑ǣľի̲͑ľфӥ ‫ ڟ‬a choxüۡ nangu۳xeۡxeۡ! Erü tá cuxna ngŕm chanaxã i nutatachinügü i chorü mugü rü ucu۳xeۡgü nagu chaxümatüxüۡ nax ngŕma Iraétanüxüۡgüxüۡ ͑Փ nangúexŕŕãxüۡca۳x —ñanagürü. 13ॸRü nüma ga Moiché rü inachi rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣҽӕЙ͑͑Փֆľի̲͑ľǣӕ ͑իɥ͑ǣӥՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ǣ̲͑ӥËӥǣ Yochué. 14ॸRü nüma ga Moiché rü yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügüxüۡ ñanagürü: —‫ͮؽ‬әҡ̲͖͑ËȍɗËՓ toxüۡ penangu۳xeۡxeۡ rü ñu۳xmatáta pexca۳x ҡՓΎľǣӕ! Rü Aróüۡ rü Úru rü tá pemaxã nuxã narücho. Rü ngŕxguma chi texé guxchaxüۡ tüxüۡ‫ ڟ‬ngeۡի̲ǣӕիфӥ̲͑ľ͑ɗիɥ i Aróüۡmaxã rü Úrumaxã nüxüۡ tixu —ñanagürü. 15ॸRü yexguma yema orexüۡ ̲͑ի%ֆիӕիǣӕՓľ͑, rü nüma ga Moiché rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣӕ͑իɥ͑ǣӥ. ѠӥՓӥիɗǣËɗի͑ľիüۡ nayadüxü. 16ॸRü Cori ya Tupanaarü üüne rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞǣӕɞ͑фӥիɥ. Rü 6 ga ngunexüۡ rü yema caixanexüۡ nayadüxü ga guma ma۳իЙӦ͑ľ. Rü yema norü 7 ga ngunexüۡgu rü nüma ga Cori ya Tupana rü yema caixanexüۡՓͅΎɗËȍŃca۳x naca. 17ॸRü yema Cori ya Tupanaarü üüne rü yema Iraétanüxüۡgüca۳x nango۳ի͑Փǣ guma ma۳իЙӦ͑ľǣ͑ǣľիҡ ֆľիľф%Ëӥ ínachuchitaeruüۡՓ. Ѡӥ͖Ύ̲Փӥիɗǣ ӥիӥľ̲ǣ͑Փɗիիüۡrüxüۡ ͑ɗիɥ. 18ॸRü ͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑իɥ͑ǣӥ͑Փǣ guma ma۳իЙӦ͑ľфӥֆľ̲Ëɗի͑ľիüۡgu nayaxücu. Rü yéma nayexma ga 40 ga ngunexüۡ rü 40 ga chütaxüۡ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ25

Ãmaregü naxca۳x ya Tupanapata

25

1ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—¡Namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü nax cha۳u۳xca۳x nanutaque۳xeaxüۡca۳x i norü ãmaregü! ¡Rü nadea naxüۡҡՓɗngŕma duüۡxüۡgü i aixcüma norü ngúchaüۡmaxã inaxãgüchaüۡxüۡ! 3ॸѠӥ͖ҡ ͑ɗիɥɗngŕma pedexüۡ: úirumü, rü diŕrumü, rü cobremü, 4ॸrü naxchiru i dauxraacü Փeۡx۳ charaxüۡ, rü naxchiru i dauxracharaxüۡ, rü naxchiru i daucharaxüۡ, rü naxchiru i línuchi i mexechixüۡnaxca۳x, rü cábrata۳xagü, 5ॸrü carnérucha۳xmüxüۡgü i dauxüۡmaxã ichagüxüۡ, rü togü i naxcha۳xmüxüۡ i mexechixüۡ, фӥ̲ӥфЙľՓǣӥɗ acáchianaxca۳x, 6ॸrü chíxüۡ i omüxüۡüۡՓ mexüۡ, rü pumára i chíxüۡéüۡ i chacherdóte ya chorü puracütanüxüۡeru namaxã rüngégüxüۡ, rü pumárate۳xe i ǣӕՓ̲ľիüۡ, 7ॸrü nutagü ya cornalínanaxca۳x rü naigü ya nutagü ya nga۳xãŕruxüۡ nax chacherdótegüarü ãeۡx۳ gacüarü türemüchiruarü meruxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x. 8ॸ¡Rü cha۳u۳xca۳x penaxü ya

ՓӥիɗֆËȍΎЙҡ͑իֆɗ̲Փ duüۡxüۡǣӥҡ͑ӥՓËȍ͑ǣľի̲իüۡca۳x! 9ॸͮҡӥфӥֆɗ̲ËȍΎЙҡֆ͑Փҡ  changexmane, rü guxüۡma i norü ngŕmaxüۡgü rü tá ngŕma cuxüۡ nüxüۡ chadauxŕŕxüۡãcü cunaxü. Baú i Tupanaarü mugüchixüۡ 10ॸ¡ƚËӥ͑իӥɗՓӥիɗɗ¡әɗ

acáchianaxca۳իɗ̲ӥфЙľՓՓ, ɗՓӥիɗֆ métru rü centímetru i norü ma۳x rü 65 centímetru i norü tachiã, rü

104 ngŕxgumarüxüۡ ta 75 centímetru i norü máchane! 11ॸ¡Rü naxü̲ۡՓфӥәɗфӕ̲ի% natüxüma! Ѡӥ͑ΎфӥĀӥիŃҡӥՓфӥ ngŕxgumarüxüۡ tá ta úirumaxã cunatüxüne. Ѡӥ͑¡ľфՓфӥҡ  úirumaxã ícunaxüáegubera. 12ॸ¡Rü naxü i ãgümücü i bochicuxüۡ i úirunaxca۳x, rü ՓӥիɗËȍɗǣӥֆ͑ЙфՓ͑͑ӕËӕ! 13ॸ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta naxü ya taxremena۳xã ya nai ya acáchianaxca۳x, rü ñu۳իӡËȍɗ úirumaxã yatümena۳xã! 14ॸ¡Rü yima ͑իЙՓľфӕɗngŕma baú i bochicuxü̲ۡիľҡӥՓyaՓe۳xgü nax yimamaxã nachü۳xnagüxüۡca۳x i ngŕma baú! 15ॸѠӥֆɗ̲͑իЙՓľфӕфӥ̲фӥ ҡիӡҡ ̲Ëӕ͑Āľ. Rü ngŕma baúarü bochicuxü̲ۡիľҡӥՓҡ ҡ̲ nangexmagüecha. 16ॸ¡Rü ngŕma baúgu ֆիӦËӕËȍɗɗngŕma nutatachinügü i nagu naxümatüxüۡ i ngŕma mugü i tá cuxna chaxãxüۡ! 17ॸ¡Rü ŕËӥ͑իӥɗՓӥիɗɗ naxãt‫ ڟ‬axüۡ i úirunaxca۳իɗիɥիüۡ! Rü norü ma۳իфӥՓӥիɗֆ̲Ńҡфӕфӥ10 centímetru ҡ ͑ɗիɥ, rü norü tatachinü rü 75 Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥ. 18ॸѠӥәɗфӕ̲ӥՓҡ  cunaxüxüchi i taxre i ĀիӡËӥã۳xchicüna۳xã i ixãpe۳xátüxüۡ i norü ՓӥիɗËȍɗǣӥpe۳իľՓngŕxmaxüۡ i ngŕma baúátaxüۡ. 19ॸRü ngŕma ĀիӡËӥã۳xchicüna۳xã i ixãxpe۳xátügüxüۡ rü naxãt‫ ڟ‬aüۡՓҡ ҡ̲Ëӕ͑իӥիӥËȍɗǣӥ. Rü Փӥիɗфӥҡ ͑ΎфӥՓӥxipe۳իľՓ͑͑ǣľի̲ rü ngŕma to rü norü tope۳իľՓ nangexma. 20ॸRü ngŕma taxre rü tá nügüarü to۳xma۳իҡՓ͑͑ǣľի̲ǣӥ. Rü naxãt‫ ڟ‬aüۡétügu tá narüdaunü. Rü yima naxpe۳xátü rü tá nayadüxü i ngŕma naxãt‫ ڟ‬axüۡ. 21ॸ¡Rü ngŕxma baúgu nanucu i ngŕma nutatachinügü i chorü mugü nagu ümatüxüۡ! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ25–27

105 ֆիӦËӕËȍɗãt‫ ڟ‬axüۡ! 22ॸRü ngŕ̲Փҡ ͑ɗիɥɗ changexmaxüۡ i naxãt‫ ڟ‬aüۡŃҡӥՓɗ͑Ύфӥ ngãxüۡՓɗngŕma taxre i ĀիӡËӥã۳xchicüna۳xã i ixãpe۳xátüxüۡ. Rü ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗËӕ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡ i ngŕ̲

ngŕma nachacüügü rü ngŕma nanágugü i naputüragüraxüۡxüۡ, фӥՓӥիɗՓҡ̲ҡ  cunaxüxüchigü. 32ॸRü ngŕma omü rü ՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ËӥՓՓфӥҡ ͑ӥիüۡ‫ڟ‬

ngŕma chorü ucu۳xeۡgü naxca۳x i ngŕma Iraétanüxüۡgü.

nangexma i tomaepü۳xchigü i nachacüügü. ……

ͅľËȍɗЙӡɗӥӥ͑ľǣӥիüۡarü nuchicaxüۡ

Tupanapatachiga

23ॸ‫ؽ‬Ѡӥ͑իӥɗՓӥիɗɗ̲ľËȍɗ acáchianaxca۳իɗ̲ӥфЙľՓՓ! Rü 90 Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥma۳x, rü 45 centímetru i norü tatachinü rü 65 centímetru i norü máchane. 24ॸRü úirumümaxã tá cunatütachinü, rü úirumaxã tá ícunaxüáegupechinü. 25ॸRü ngŕma mecha rü tá cunaxübera i ͑ŃҡӥՓфӥ7Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ tatachinü i ngŕma naberagü. Rü ngŕma ͑¡ľфŃҡӥՓфӥҡ әɗфӕ̲ի% ícunaxüáegubera. 26ॸ¡Rü naxü i ãgümücü i bochicuxüۡ i úirunaxca۳x, фӥՓӥիɗËȍɗǣӥ ֆ͑ЙфËӥՓՓ͑͑ӕËӕ! 27ॸRü ngŕma naberaxüۡҡՓҡ Ëӕ͑͑ӕËӕɗ¡ΎËȍɗËӕիüۡ nax ngŕ̲ՓyaՓe۳xgüãxüۡca۳x ya yima ͑իЙՓľфӕֆ͑Ύфӥ͑ǣľҡիüۡruxüۡ. 28ॸRü ngŕma norü ngetaxüۡruxüۡ rü nai ya acáchiamena۳ի%ҡ ͑ɗիɥ, rü guxüۡՓ̲

úirumaxã tá cuyatümena۳xãgü. 29ॸRü әɗфӕՓҡ Ëӕ͑իӥɗngŕma norü poratugü rü cuyeragü rü baeruüۡgü rü axepáüۡgü i ngŕma ãchiüxüۡ i ãmarearü axruxüۡ. 30ॸRü ngŕma mechaétügu tá cunanu i ngŕ̲Йӡɗӥӥ͑ľիüۡ nax guxüۡtáma chope۳իľՓngŕxmaxüۡca۳x. Omüpaweru i úirunaxca۳x

ngŕxgumarüxüۡ ҡ͑իӥɗՓӥիɗɗ Ύ̲ӥЙՓľфӕɗәirunaxca۳x i pomüxüۡ! Rü ngŕma nachipatü rü namena۳xã rü 31ॸ¡Rü

26

1ॸ—¡ƚcü naxü ya chopata i 10 tachinü i mexüۡ i línuchiarü mutachinüxüۡՓ! Rü ngŕma línuchi rü tá nadaunüta rü naya۳u۳xnüta rü naՓeۡx۳ ranüta. Rü ngŕma línuchimaxã tá cunamutachinü, rü taxre i ĀիӡËӥã۳xchicüna۳xãgü tá nagu cuxü. …… 14ॸRü ngŕma naã۳իֆֆɗ̲ɥфӥҡ  carnérucha۳xmüxüۡ i dauxüۡmaxã ichagüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕ̲ŃҡӥՓ̲ üxüۡ rü tá cábracha۳xmüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. 15ॸRü ngŕma naxtapü۳իֆֆɗ̲ɥфӥ acáchianaxca۳իɗ̲ӥфЙľՓҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma rü mea tá icunanu. …… 30ॸRü yima chopata rü guma ma۳իЙӦ͑ľՓËӕիüۡ ËȍՓŃիüۡneãcü tá cunaxü. ……

‰̲фľфӥǣӕËȍɗËɗ¡фΔӡchenaxca۳x

27

1ॸ—‫ؽ‬Ѡӥ͑իӥɗՓӥիɗɗ%̲фľфӥ

guchicaxüۡ i norü guxüۡËӥՓՓ Փӥիɗǣӕ̲фľիüۡ! Rü taxre ya métru rü 25 Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥɗՓӥիɗËȍɗǣӥɗ ͑ËӥՓՓ. Ѡӥ̲ӥфЙľՓɗ acáchianaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma norü ̲ Ëȍ͑ľфӥՓӥիɗֆ̲Ńҡфӕфӥ25 Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥ. 2ॸRü ngŕma ãmarearü guchicaxüۡ, rü guxüۡma i norü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ27 ãgümücüpe۳իľՓфӥҡ Ëӕ͑Ëȍӕ͑ǣӥxŕxŕ rü ngŕma rü tá naxüۡ͑ľՓҡ̲ cunaxüxüchi. Ѡӥ¡фΔӡËȍľ̲ի%ҡ  cunatüxüne i guxüۡՓ̲. 3ॸRü guxüۡma i norü ngŕmaxüۡgü i ngŕma ãmareaarü guchicaxüۡ фӥҡ ¡фΔӡchenaxca۳ի͑ɗիɥǣӥ. Rü ngŕma norü tanimacapáüۡgü rü ngŕma norü páragü, rü norü yauxme۳xüۡpáüۡgü, rü ngŕma norü choxbüruüۡgü, rü ngŕma naxta۳xmüxüۡ rü ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥǣӥ. …… Tupanapataarü ɥã۳xtüchiga 9ॸRü

yima chopata rü tá cunaxüã۳xtü. Rü ngŕ̲͑ΎфӥѸәфËӥՓՓ̲фӥҡ  línuchi i mutachinüxüۡmaxã ícunapoxegu. Rü ngŕma norü ma۳x i ngŕma ícupoxeguxüۡ rü 45 ya métru tá ͑ɗիɥ. 10ॸRü ngŕma poxeguxüۡarü caxtagü rü 20ҡ ͑ɗիɥфӥ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma 20 i caxtamaüۡgü rü ngŕxgumarüxüۡ ҡ ҡ¡фΔӡchenaxca۳x ͑ɗիɥ. Rü ngŕma línuchitachinügüarü choruüۡgü rü ngŕ̲͑իЙՓľфӕɗ͑ǣӕ nachoxüۡ rü tá diŕrumünaxca۳ի͑ɗիɥǣӥ. 11ॸRü ngŕ̲͑Ύфӥ͑ΔфҡľËӥՓՓ̲фӥ tá línuchi i mutachinüxüۡmaxã ícunapoxegu. Rü ngŕma ícupoxeguxüۡ rü 45ֆ̲Ńҡфӕҡ ͑ɗիɥ. Rü yima 20 ya norü caxtagü rü ngŕma 20 i caxtamaüۡgü rü ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma línuchitachinügüarü choruüۡgü rü ngŕma ͑իЙՓľфӕǣӥɗ͑ǣӕ͑ËȍΎիüۡ rü tá diŕrumünaxca۳ի͑ɗիɥǣӥ. 12ॸRü ngŕma naa۳իҡӥфӥҡҡËȍɗ͑ӥɗΎŃѸҡľËӥՓՓ̲ üxüۡ rü 22 ya métruarü ngãxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ ícunapoxeguxüۡ namaxã i línuchi i mutachinüxüۡ. Rü 10ҡ ͑ɗիɥֆ͑Ύфӥ caxtagü rü naxmaüۡgü. 13ॸRü ngŕma

106 naa۳իҡӥфӥҡҡËȍɗ͑ӥɗŃѸҡľՓ̲ӥիüۡ rü ngŕxgumarüxüۡ ta 22 ya métruarü ngãxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗɞËӕЙΎիľǣӕիüۡ namaxã i línuchi i mutachinüxüۡ. 14ॸRü ngŕma naa۳xtüpe۳իľՓɗ͑ΎфӥӥËӕËȍɗËՓ̲ üxüۡ rü ngŕma i norü ücuchicaarü ՓӥիɗËӥՓՓфӥ7ֆ̲Ńҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ ícupoxeguxüۡ namaxã i línuchi i mutachinüxüۡ. Rü 3ҡ ͑ɗիɥֆ͑Ύфӥ caxtagü rü naxmaüۡgü. 15ॸRü ngŕma ӥËӕËȍɗËфӥҡΎËӥՓՓфӥ ngŕxgumarüxüۡ ta rü 7ֆ̲Ńҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ ícupoxeguxüۡ namaxã i línuchi i mutachinüxüۡ. Rü 3ҡ ҡ͑ɗիɥֆ͑Ύфӥ caxtagü rü naxmaüۡgü. 16ॸRü ngŕma naa۳xtüarü ɥã۳x rü 9 ya métru naguxüۡ i línuchi i mutachinüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma ɥã۳x rü naxchiru i dauxraacü Փeۡx۳ charaxüۡ, rü naxchiru i dauxracharaxüۡ, rü naxchiru i daucharaxüۡnaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma rü tá mea penaxümatüchara. Rü 4ҡ ͑ɗիɥ ya norü caxtagü rü naxmaüۡgü i ngŕma ɥa۳x. 17ॸRü guxüۡma i naa۳xtüarü caxtamaüۡǣӥфӥ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma norü caxtagüarü Baal Փի%Ëȍҡ͑ǣӕӥիüۡne rü diŕrumünaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. 18ॸRü ngŕma naa۳xtü rü 45ֆ̲Ńҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ ma۳x rü 22 ya métruarü ngãxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ norü tatachinü. Rü norü poxeguxüۡ rü 2 ya métru rü 25Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ máchane, rü línuchi i mutachinüxüۡnaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma norü caxtagümaüۡǣӥфӥ¡фΔӡchenaxca۳x ҡ ͑ɗիɥ. 19ॸRü guxüۡma i chopataarü ngŕmaxüۡǣӥфӥ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma norü poxeguxüۡtüxüۡ nagu ngagüxüۡ, rü naa۳xtüarü poxeguxüۡtüxüۡ nagu ngagüxüۡ фӥҡ ҡ¡фΔӡchenaxca۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ27–30

107 ͑ɗիɥ. 20ॸ¡Rü namu i ngŕma Iraétanüxüۡgü nax oríbuarü chíxüۡ cuxüۡҡՓ nangegüxüۡca۳x nax ngŕmaãcü guxüۡguma yanaigüxüۡca۳x i chopataarü omügü! 21ॸRü nüma ya Aróüۡ фӥ͑͑ľǣӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ nadaugüxüۡ i ngŕma omügü, nax ngŕmaãcü guxüۡma i chütaxüۡ chope۳իľՓ nanaigüechaxüۡca۳ի͑Փֆֆɗ̲ chopata. Rü ngŕma baú i mugüchíüۡarü tüyepe۳իľՓ̲ҡ ͑ɗիɥɗ inanaigüechaxüۡ i ngŕma omügü. Rü ñaa mu rü chanaxՓa۳xe i guxüۡgutáma ngŕma Iraétanüxüۡgü rü nataagü nagu ͑իɥ. Chacherdótegüchiruchiga 1ॸ—¡Rü chorü puracüca۳x nüxüۡ naxuneta ya cuenexŕ ya Aróüۡ rü nanegü ya Nadáx, rü Abiú, rü Ereachá, rü Itamá! Ѡӥ͑ӥ̲ǣӥҡ ͑ɗիɥɗ chope۳իľՓĀӕüۡxüۡǣӕŃҡӥՓ nachogügüxüۡ. 2ॸ¡Rü cuenexŕ ya Aróüۡaxüۡ‫ڟ‬ ͑իӥɗՓӥիɗɗ͑իËȍɗфӕɗ ҡիәľËȍɗфӕ̲ի%Փӥիɗǣӕիüۡ! Rü ngŕma ͑իËȍɗфӕՓҡ ͑ɗիɥɗĀӕüۡxüۡgü nüxüۡ nacua۳xgüxüۡ nax aixcüma choma chorü puracü i üünexüۡca۳x nüxüۡ chaxunetaxüۡ.

28

3ॸ¡Rü

cuma tümamaxã idexa ya yíxemagü tüxna chanaxãxŕ i cua۳x nax guxüۡraxüۡxüۡ ítixüxüۡgüxüۡ! Rü yíxemagü ҡ ҡɗիɥֆ͑իӥǣӥիľɗngŕma naxchiru ya Aróüۡ nax ngŕmaãcü choxü‫ۡڟ‬ napuracüxüۡca۳x. …… Ãmaregü i wüxichigü i ngunexüۡgu ixãxüۡ

29

38ॸ—ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

rü tá cha۳u۳xca۳x cunadai i taxre i Ëф͑ŃфӕËӥǣӥɗՓӥիɗֆҡӕ͑ľËӥ͑ӥիü‫ۡڟ‬ ngŕxmaxüۡ. Rü ngŕma ãmarearü

guchicaxüۡՓҡ ɞËӕ͑ǣӕ. 39ॸѠӥՓӥիɗҡ  ͑ɗիɥɗpa۳xmama quiguxüۡ rü to rü tá yáuanecü cuyagu. 40ॸRü ngŕma nüxíra quiguxüۡ i carnéru rü taxre i quíru i arína i mexechixüۡ i oríbuarü chíxüۡmaxã ‫ۡ ڟ‬xüۡmaxã tá cuyagu. Ѡӥ͑ŃҡӥՓӥիɗֆ aŕü lítru ya bínu nagu cuba. 41ॸRü ngŕmaãcü tátama cunaxü namaxã i ngŕma to i carnéru i yáuanecü quiguxüۡ nax arínamaxã rü oríbuarü chíxüۡmaxã rü bínumaxã cuyaguxüۡ. Rü ngŕmaãcü tá chauãxŕǣӕ͑ֆҡ%ӡիüۡ i ngŕma naema. 42ॸRü ngŕma ãmaregü i cha۳u۳xca۳x piguxüۡ фӥЙľիËӥǣӥՓфӥЙľҡǣӥՓҡ ͑իӥľ nax guxüۡgutáma cha۳u۳xca۳x naxügüãxüۡ i chopataarü ɥã۳xarü ngaicamána. Rü ‫ ڟ‬a tá changexma nax choma rü ngŕm cumaxã chidexaxüۡca۳x. 43ॸRü ngŕxma tá ͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ iyangaugüxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü. Rü ngŕma nachica rü tá ‫ ڟ‬a tá changexma. 44ॸRü naxüüne erü ngŕm yima chopata rü ngŕma naxüۡnaarü guchicaxüۡ rü tá chanaxüünexŕxŕ. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta i nüma ya Aróüۡ rü nanegü rü tá chanaxüünexŕxŕ nax naxügüaxüۡca۳x i chorü puracü. 45ॸRü ËȍΎ̲фӥҡ ͑ҡ͑ӥՓËȍ̲իüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü, rü norü Tupana tá Ëȍɗիɥ. 46ॸRü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ nacua۳xgüxüۡ ͑իËȍΎ̲Ëȍɗիɥիüۡ i norü æΎфɗֆҽӕЙ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ի íchanguxüۡxeۡexۡ üۡ ͑ի͑ҡ͑ӥՓ chamaxüۡxüۡca۳x. ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ Cori ya Tupana. Pumárate۳xearü guchicaxüۡchiga

ngŕxgumarüxüۡ ta naxü i pumárate۳xearü guchicaxüۡ ͑ՓɗË chianaxca۳իɗ̲ӥфЙľՓ! 2ॸRü norü ma۳x rü norü tatachinü rü tá

30

1ॸ—¡Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ30ٍॷ31 ͑Փӥիɗǣӕ̲фľ, rü 45Ëľ͑ҡɞ̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥ. Rü norü máchane rü 90 centímetru tá ͑ɗիɥ. Rü ngŕma nacüՓape۳xegü i ngŕma pumárate۳իľфӥǣӕËȍɗËфӥ͑Փҡ ҡ̲ cunaxüxüchigü. 3ॸѠӥ͑ŃҡӥՓ̲фӥ ngŕ̲͑Ύфӥ%ǣӥ̲ӥËӥɗ͑ËӥՓՓфӥ ngŕma norü ãgümücüpe۳իľՓфӥ úirumaxã tá cunatü. Rü úirumaxã tá ícunaxüáegupechinü —ñanagürü ga Tupana. …… ´Ëȍɞֆ¡фΔӡchenaxca۳xchiga 17ॸRü

yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü nayadaxŕxŕ ga Moichémaxã nax yadexaxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: 18ॸ—‫ؽ‬Ѡӥ͑իӥֆՓӥիɗֆ¡Ëȍɞֆ ya۳u۳xme۳xüۡpáüۡ ɗ¡фΔӡchenaxca۳x! Rü ngŕma norü üchicaxüۡ rü narüxüۡ ¡фΔӡchenaxca۳իҡ ͑ɗիɥ. Rü yima chopata rü ngŕma naxüۡnaarü guchicaxüۡarü ngãxüۡmachate۳իľǣӕҡ Ëӕ͑իӦֆֆɗ̲ bachía. Rü dexámaxã tá cunaxüãcu. 19ॸRü nüma ya Aróüۡ rü nanegü rü ngŕm ‫ ڟ‬a ҡ ͑ɗիɥɗĀľի ҡ ͑ֆӕիǣӥիüۡ nax ngŕ̲Փnaya۳u۳xcutügüxüۡca۳x rü naya۳u۳xme۳xgüxüۡca۳x. 20ॸRü ngŕxguma chopatagu nachocu۳xgu, rü ngŕxguma cha۳u۳xca۳x ínaguãxgu i ãmaregü rü tá nügü naya۳u۳xcutügü rü nügü naya۳u۳xme۳xgü nax tama nayuexüۡca۳x —ñanagürü. …… Tupanapataarü meruüۡarü üruüۡgü

31

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—Dücax, rü ֤ӕĀ ҡҡ͑ӥՓфӥËȍ͑ֆիӕֆ ´ľËȍфŃֆԊфɗ͑͑ľֆԊфӕҡիɗիɥËӥ.

108 3-5ॸRü

marü nüxna chanaxã i Chauãxŕ i Üünexüۡ, rü nüxna chanaxã i cua۳x nax paxama nüxüۡ nacuáxüۡca۳x i ta۳xacüarü ü, rü nüxüۡ‫ ڟ‬natauxchaxüۡca۳x nax guxüۡraxüۡxüۡ i meruüۡgü naxüxüۡ ɗәɗфӕՓ, rü diŕфӕ̲ӥՓ, фӥ¡фΔӡËȍľՓ, фӥ͑ɗՓ. Rü nüxna chanaxã i cua۳x nax nüxüۡ nacuáxüۡca۳x nax nuta ya nga۳xãŕruxüۡ nangoraxŕŕãxüۡca۳x rü ËȍËȍľфĀΔҡľǣӥËȍɗфӕՓ͖͑իËӕ%իüۡ rü guxüۡma i meruüۡgü naxüxüۡca۳x. 6ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ta nüxüۡ chaxuneta ya Becharéarü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ya Aoriáx ya Ichamá nane, ya Dáüۡtanüxüۡ ɗիɥËӥ. Rü guxüۡma i ngŕma yatügü i nüxüۡ icua۳xüchigüxüۡ rü yexeraãcü cua۳x nüxna chaxã nax naxügüaxüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma cuxüۡ chamuxüۡ nax cunaxüxüۡ. …… Ngüۡchigaarü ngunexüۡchiga 12ॸRü

yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü nayadaxŕxŕ ga Moichémaxã nax yadexaxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: 13ॸ—¡Rü namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü rü ñacurügü tá nüxüۡ! “Rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ǣӕЙľфӥ͑ǣüۡgü i ngŕma ngunexüۡ i cha۳u۳xca۳x ípexüxüchixüۡ. Erü ngŕ̲͑ɗիɥɗǣӕիüۡgutáma tórü cua۳xruxüۡ i yigümaxã ixüxüۡ nax ngŕmaãcü guxüۡma nüxüۡ nacuáxüۡca۳x nax choma pexüۡ chadexüۡ. 14ॸRü ngŕma ngüۡchigaarü ngunexüۡ rü nachu۳xu nax nagu pepuracüexüۡ, rü ngeۡmaca۳x penaxՓa۳xe i mea penaxaure. Rü yíxema tama naxaurexe i ngŕma ngunexüۡ rü tá tayu. Rü yíxema ngüۡchigaarü ngunexüۡgu ЙӕфËӥիľфӥ̲͑ľ͑ɗիɥ͑ΎիҡËӥ̲ Йľҡ͑ӥՓҡӥիüۡ ipeyarüxoxŕxŕ. 15ॸRü marü name i 6 i ngunexüۡ pepuracüe,

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ31ٍॷ32

109 natürü ngŕma norü 7 i ngunexüۡgu rü nagu tá iperüngüۡgü rü cha۳u۳xca۳x tá ípenaxüxüchi. Rü texé ngŕma ngunexüۡgu puracüxe rü tá tayu. 16ॸRü ngeۡmaca۳x i pema i Iraétanüxüۡgü rü penaxՓa۳xe nax penaxaurexüۡ i ngŕma ngüۡchigaarü ngunexüۡ erü ngŕ̲͑ɗիɥɗ chorü üga i guxüۡgutáma nüxna pecua۳xãchiexüۡ. 17ॸRü ngŕma ngunexüۡ ͑ɗիɥɗǣӕիüۡgutáma tórü cua۳xruxüۡ i yigümaxã ixüxüۡ i pema i Iraétanüxüۡgü rü chomax. Yerü choma ya perü Cori ya Tupana rü 6 ga ngunexüۡgu chayanguxŕxŕ ga nax chanaxüxüۡ ga Āիӡǣӕիüۡ i naane rü ñoma i naane. Rü yema norü 7 ga ngunexüۡgu rü nüxüۡ charüchau ga nax chapuracüxüۡ, rü icharüngüۡٚ—ñanagürü ga Tupana. Nutatachinügü i Tupanaarü mugü nagu ümatüxüۡchiga

yexguma Cori ya Tupana nüxüۡ rüchauxgu ga Moichémaxã nax yadexaxüۡ ga ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞՓ, rü nüxna nanaxã ga taxre ga nutatachinügü ga nümatama ga Tupana naxme۳xmaxã norü mugü nagu naxümatüxüۡ. 18ॸRü

Úirunaxca۳x i wocaxacüchiga

32

1ॸRü

yexguma tama paxa ínaxɥ ۳xgu ga Moiché ga guma ma۳իЙӦ͑ľՓ, rü yema Iraétanüxüۡgü rü Aróüۡca۳ի͑իɥфӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —TanaxՓa۳xe i toxüۡ‫ ڟ‬Ëӕ͑իӥɗՓӥիɗɗ naxchicüna۳xã nax namaxã tatupanaãx‫ ڟ‬üۡca۳x erü tama nüxüۡ tacua۳x nax ta۳xacü nüxüۡ ngupetüxüۡ i ngŕma ͅΎɗËȍŃǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓҡΎիüۡ ígaxüۡxüۡ —ñanagürügü. 2ॸRü nüma ga Aróüۡ

nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü pexma۳xgüna rü pexacügüna penade i ngŕma naxmachinügü i úirunaxca۳x, rü nua chauxüۡҡՓЙľ͑͑! 3ॸRü guxüۡma ga yema ngexüۡgü rü ínanachoxüۡ ga naxmachinügü ga úirunaxca۳x rü AróüۡxüۡҡՓ͑͑͑. 4ॸRü nüma ga Aróüۡ rü nananutaque۳xe rü nanadexŕxŕ ga yema naxmachinügü ga úirunaxca۳x. Rü ֆľ̲ՓЙӕфӕ̲ә̲ի%͑͑իӥիӥËȍɗǣ ՓӥիɗǣՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xã. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü tagaãcü ñanagürügü: —Pa Iraétanüxüۡgüx, rü Ā͑ɗիɥֆËӕфӥҡӕЙ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ cuxüۡ ínguxuchixŕŕcü —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma yemaxüۡ nada۳u۳xgu ga Aróüۡ, фӥ͑͑իӥǣՓӥիɗǣ͑իüۡnaarü guchicaxüۡ naxüۡtagu ga yema ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xã. Rü ñu۳իӡËȍɗ tagaãcü ñanagürü: —Moxüۡ tá Cori ya Tupanaégagu tataãxŕgü —ñanagürü. 6ॸRü moxüۡãcü ga pa۳xmama rü ínarüdagü rü Tupanaca۳x nanadai rü ínanagu ga carnérugü nax yemaacü Tupanape۳իľՓ nügü yamexŕŕgüxüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ ga duüۡxüۡgü rü ínarütogü nax nachibüexüۡca۳x rü naxaxegüxüۡca۳x, rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑Ëȍɗǣӥǣ͑ի nataãxŕgüxüۡca۳x. 7ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü, ɞфӥիɥфӥ͑ҡ ľǣӕ! Erü ngŕma curü duüۡxüۡǣӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ícunguxüۡxeۡexۡ üۡ rü marü chixexüۡgu nügü nayi ۳xeۡxeۡ. 8ॸRü paxama nüxüۡ inarüngümae ga yema namaxã nüxüۡ chixuxüۡ ͑ի͑ǣӕ͑իɥիüۡca۳x. Rü nügüca۳ի͑͑իӥǣӥɗՓӥիɗɗ ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xã i úiru i dexexüۡՓ, rü ñu۳xma rü nüxüۡ ínicua۳xüxüۡgü rü naxca۳x nanadai rü ínanagu i naxüۡnagü,

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ32 rü nügümaxã ñanagürügü: “Pa Iraétanüxüۡgüx, Ā͑ɗիɥֆËӕфӥҡӕЙ͑ ֆƄнӕɞҡӕ͑ľՓËӕիüۡ ínguxuchixŕŕËӥٚ, ñanagürügü —ñanagürü ga Tupana. 9ॸRü ñanagürü ta ga Cori ya Tupana Moichéxüۡ: —Rü meama chanangugü i ñaa duüۡxüۡgü rü nüxüۡ chicua۳xãchi nax ҡ̲ɗ͑իɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ. 10ॸRü ñu۳xma rü tama chanaxՓa۳xe i choxna cuchogü erü ЙΎф%ËӥËȍ͑ӕիӡËȍɗ̲͑ի%ɗngŕma duüۡxüۡgü rü noxtacüma tá ichayanaxoxŕxŕ. ͮҡӥфӥËӕՓҡ  chanango۳xeۡxeۡ ɗՓӥիɗɗ͑Ëȍɗիüۡane i poraxüۡ —ñanagürü. 11ॸNatürü nüma ga Moiché rü ñaa dexamaxã Cori ya Tupanaxüۡ narüngüxmüxŕŕchaüۡ: —Pa Corix ¿tü۳xcüüۡ poraãcü namaxã cunu i ngŕma curü duüۡxüۡgü ga cumatama curü poramaxã ícunguxüۡxeۡexۡ üۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ? 12ॸ¿Rü ñuxãã‫ ڟ‬cü icunaxüchicaxüۡ i ngŕma Equítuanecüã۳xgü nax chixri cuchiga yadexagüxüۡca۳x rü ñagüxüۡ: “Rü Tupana фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑͑͑ǣӕիüۡxeۡxeۡ i Iraétanüxüۡgü nax ma۳իЙӦ͑ľ͑ľǣӕ nadaiaxüۡca۳x rü iyanaxoxŕŕãxüۡca۳x i ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓٚ, ñanagürügü tá? ¡Rü ngeۡmaca۳x taxӢ i cunuxüۡ, rü nagu Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡ i norü chixexüۡ i ngŕma curü duüۡxüۡgü! 13ॸ¡Rü nüxna nacua۳xãchi ya yimá curü duüۡ ya Abraáüۡ, rü Ichaá, rü Iraé ga Acóbugu ãégacü! Rü ǣӕ̲ǣӥ̲ի%͑ɗիɥǣËӕǣӥŃǣǣӕҡ̲ cunaxueguxüۡ nax nüxüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ rü ñacuxüۡ: “Rü tá nüxüۡ charüngüۡxeۡxeۡ i Ëӕҡǣӥфӥҡ ̲͑ӕիӡËȍɗŕxtagürüxüۡ, rü guxüۡma i ñaa naane i pemaxã chaxueguxüۡ фӥҡ Йľիфӥ͑ɗիɥɗ guxüۡǣӕҡ ̲ٚ, ñacuxüۡ —ñanagürü ga Moiché. 14ॸRü nüma ga Cori ya Tupana

110 фӥɞ͑ֆËȍի%Ëȍɗ͑Փǣֆľ̲ЙΎիËӕ ga norü duüۡxüۡgümaxã naxüxchaüۡxüۡ. 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥǣӕ̲ ma۳իЙӦ͑ľՓɞ͑фӥիɥ̲͑ի%ǣֆľ̲ taxre ga nutatachinü ga norü guxüۡҡËȍɗ͑ӥՓ%̲ҡӥիüۡ namaxã ga Tupanaarü mugü. 16ॸRü nümatama ga ҽӕЙ͑͑ɗիɥǣ͑իӥ%իüۡ ga yema taxre ga nutatachinü, rü naxümatüãxüۡ namaxã ga yema norü mugü. 17ॸRü guma Yochué ga Moichémücü ga namaxã ma۳իЙӦ͑ľǣӕ͑իɥ͑ǣӥËӥ, rü yexguma duüۡxüۡgüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ͑ի íyaxáixchaüۡ, rü Moichéxüۡ ñanagürü: —Nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥɗĀӕüۡxüۡgü ícuxcuxüۡ rü ñoma nügü nada۳i ۳xüۡrüxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ i ngŕma ínapegüxüۡՓ—ñanagürü. 18ॸNatürü nüma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕ̲Փɗֆľǣӥɗ͑ǣӕ ͑Փɗֆľǣӥիüۡ, rü tama ngŕma nax naporamaegüxüۡca۳ի͑ɗիɥ, rü tama ngŕma nax naturamaegüxüۡфӥՓɗֆľ͑ɗիɥ. ͮҡӥфӥҡΎ̲фľɗՓɗֆľ͑ɗիɥɗngŕma nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥիüۡ —ñanagürü. 19ॸRü yexguma nüma ga Moiché yema ínapegüxüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü nüxüۡ nadau ǣֆľ̲ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xã, rü nüxüۡ nadau ga nax ínapetaegüxüۡ rü íyaxüãchitanüxüۡ ga duüۡxüۡgü. Rü yemaca۳ի͑͑ӕիӡËȍɗǣͅΎɗËȍŃфӥ͑Ύфӥ numaxã inayachi ۳x ga yema taxre ga nutatachinü ga Tupanaarü mugü nagu ümatüxüۡ. Rü ma۳իЙӦ͑ľЙľËȍɗ͑ӥǣӕ ͑ՓΎΎ͑ľҡӥËȍɗ̲фľ. 20ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥ̲ ga Moiché rü nanayaxu ga yema ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳ի%фӥӥիӥիľҡӥՓ nayata۳xcuchi. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣ̲фӥ yaga۳u۳իǣӕфӥ͑͑Փիɗфӥ͖u۳xmata naxãte۳xemare. Rü yema nate۳xe rü Āľի Փ͑͑ǣӥľфӥ͖u۳իӡËȍɗֆľ̲

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ32

111 Iraétanüxüۡgüxüۡ ̲͑ӕ͑իֆľ̲Āľի Փ naxaxegüxüۡca۳x. 21ॸRü Aróüۡxüۡ ñanagürü: —¿Ta۳xacü cumaxã naxü i ñaa duüۡxüۡgü rü ngeۡmaca۳x i ñaa taxüۡ i chixexüۡgu cunayi ۳xeۡexۡ üۡ? —ñanagürü nüxüۡ. 22ॸRü nüma ga Aróüۡ rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa Chorü Corix ¡taxӢ i chomaxã cunuxüۡ! Cuma rü meama nüxüۡ cucua۳x i ñaa duüۡxüۡgü nax norü me ֆɗիɥիüۡ nax chixexüۡ naxügüxüۡ. 23ॸRü nümagü ga duüۡxüۡgü rü ñanagürügü choxüۡ: “¡ƚËӥՓӥիɗɗ͑իËȍɗËӥna۳xã toxüۡ‫ڟ‬ naxü nax namaxã tatupanaãx‫ ڟ‬üۡca۳x, erü tama nüxüۡ tacua۳x nax ta۳xacü nüxüۡ üpetüxüۡ i ngŕma Moiché ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓҡΎիüۡ ígaxüۡxüۡ!ٚ ñanagürügü choxüۡ. 24ॸRü yexguma ga choma rü chanangãxüۡ, rü ñachagürü: “Rü yíxema tüxüۡ‫ ڟ‬nangexmaxe i úiru rü ŕcü ítanaxüxüchi ۳իٚ, ñachagürü. Rü nümagü rü choxna nanaxãgü ga norü úirugü, rü choma rü chayagu. Rü ֆľ̲Փ͑ɗիɥǣɞ͑͑ǣӕիӕËȍɗիüۡ ga ñaa ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xã —ñanagürü. 25ॸRü nüma ga Moiché nüxüۡ nadau ga yema duüۡxüۡgü ga marü nax nangupetüxüchixüۡ ga naxüۡnearü ngúchaüۡ ga chixexüۡ nax naxügüxüۡ, rü yemaacü norü uanüaxüۡ‫ڟ‬ nanatauxchaxŕxŕ nax nüxüۡ nacugüexüۡ, yerü ga Aróüۡ rü tama aixcüma mea nüxna nadau. 26ॸRü yexguma ga Moiché rü ínapegüxüۡarü ücuchicagu nachi rü ñanagürü: —‫֤ؽ‬ɞիľ̲ҽӕЙ͑Փ̲ ügüxe rü nua chauxüۡҡՓҡիɥ! —ñanagürü. Rü guxüۡma ga Lebítanüxüۡ naxüۡҡՓ͑իɥ. 27ॸRü yexguma ga Moiché rü yema Lebítanüxüۡxüۡ ñanagürü: —Tórü Cori ya Tupana rü ñanagürü pexüۡ: “¡ƚËӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ

pemax rü penayaxu i perü tara, rü ngŕma duüۡxüۡgü i noxrütama ngúchaüۡ i chixexüۡ ügüxüۡxüۡҡՓЙľիɥՓӥիɗËȍɗǣӥ ֆɥՓфӥЙľ͑Āɗɗngŕma duüۡxüۡgü ՓΎΎЙľľ͑ľľǣӥֆɗիɥǣӕфӥe۳xna pemücügü ֆɗիɥǣӕфӥe۳xna perü ngaicamagu pegüxüۡ ֆɗիɥǣӕ!ٚ—ñanagürü. 28ॸRü yema Lebítanüxüۡ rü nayanguxŕŕgü ga yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü yema ngunexüۡgu rü nayue ga 3,000 ga yatügü. 29ॸRü yexguma ga Moiché rü ñanagürü: —Ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ ҽӕЙ͑ǣЙľիɥ͑ӥľիüۡ, erü penaxü nax penada۳i ۳xüۡ ɗՓΎΎЙľ͑ľǣӥфӥЙľľ͑ľľǣӥ. Rü ñu۳xma i nüma ya Tupana rü mexüۡ tá pemaxã naxuegu —ñanagürü. 30ॸRü moxüۡãcü ga Moiché rü duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —Pema rü poraãcü chixexüۡ pexügü. Rü ñu۳ի̲фӥҡ Փľ͑Āիӡ Ëȍիɥ͑Փֆֆɗ̲ma۳իЙӦ͑ľֆ ҽӕЙ͑͑Փ͑ǣľի̲͑ľ͑ի͑ӥի͑ chayaca۳xüۡca۳x rü marü pexüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ iyanangüma i ngŕma chixexüۡ i pexüxüۡ —ñanagürü. 31ॸRü yemaca۳x ga Moiché фӥՓľ͑Āիӡ͑իɥ͑Փǣǣӕ̲ ma۳իЙӦ͑ľǣҽӕЙ͑͑Փֆľի̲͑ľ. Rü Tupanaxüۡ ñanagürü: —Aixcümaxüۡchi i ngŕma duüۡxüۡgü rü poraãcüxüchi chixexüۡ naxügü erü nügüca۳x nanaxügü i Փӥիɗɗ͑իËȍɗËӥna۳xã i úirunaxca۳x nax namaxã natupanaã۳xgüxüۡca۳x. 32ॸRü ngeۡmaca۳x cuxna chaca rü cuxüۡ ËȍËȍɗիľՓľ͑ի͑ӥիü‫ ۡڟ‬nüxüۡ cuyarüngümaxüۡca۳x i ngŕma norü chixexüۡ. Natürü ngŕxguma tama nüxüۡ‫ڟ‬ nüxüۡ icuyarüngümagux ¡rü noxtacüma ínapí i ngŕ̲ËȍӕŃǣ͑ՓɗËӕфӥ popera i nagu cuxümatüxüۡ! —ñanagürü. 33ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Yíxema tama

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ32–34 Ëȍӕǣɥ͑ӥիľիɗËҡ̲ҡ ҡɗիɥֆҡӥիüۡ ɞËȍЙɗŃǣիľ͑Փɗngŕma chorü popera —ñanagürü. …… Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nanawe۳x i norü mexüۡ

33

12ॸRü

nüma ga Moiché rü Cori ya Tupanaxüۡ ñanagürü: —Dücax, cuma choxüۡ cumu nax ñaa duüۡxüۡgümaxã ichacuáxüۡca۳x, natürü tama chomaxã nüxüۡ quixu nax texé tá ËȍΎՓľҡӥիüۡ curümuxüۡ nax chomücü ҡɗիɥիüۡca۳x. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta chomaxã nüxüۡ quixu nax choxüۡ‫ڟ‬ cuyaxõxüۡ rü ngeۡmaca۳x chomaxã cutaãxŕ. 13ॸRü ngŕxguma chi aixcüma ֆɗիɥիǣӕիɗngŕma ¡rü choxüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡxeۡ i ngŕ̲͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥիüۡ, nax ngŕmaãcü cuxüۡ‫ ڟ‬chayaxõxüۡca۳x, rü ngŕmaãcü taguma iyanaxoxüۡca۳x nax chomaxã cutaãxŕxüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥфӥ Ëӕիфӥ͑իֆɗիɥիüۡ i ñaa duüۡxüۡgü! —ñanagürü. 14ॸRü yexguma ga Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Choma tátama cuxüۡ chaxümücü, rü tá cuxüۡ charüngüۡxeۡxeۡ —ñanagürü. nüma ga Moiché rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma cuma tama toxüۡ íquixümücügux, rü ¡taxӢ i toxüۡ ícuchoxüۡxeۡexۡ üۡ i nua! 16ॸErü ngŕxguma cuma tama toxüۡ íquixümücügux ¿rü ñuxãã‫ ڟ‬cü tá nüxüۡ tacua۳x nax cuma rü tomaxã cutaãxŕxüۡ? Natürü ngŕxguma toxüۡ íquixümücügux rü choma rü ñaa curü duüۡxüۡgü rü aixcüma tá nüxüۡ tacua۳x nax cupe۳իľՓҡ̲ngŕma togü i ñoma i naanecüã۳xrüxüۡ ҡɗիɥǣӥիüۡ —ñanagürü. 17ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü:

15ॸNatürü

112 —Ngŕma ñu۳xma nüxüۡ quixuxüۡ rü tá chanaxü, erü cugu chayaxõ rü marü cumaxã chataãxŕ. ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ —ñanagürü ga Cori ya Tupana. 18ॸRü yexguma ga Moiché rü Tupanaxüۡ naca۳ax۳ üۡ rü ñanagürü: —Pa Corix, chanaxՓa۳xe i choxüۡ cugü cuՓe۳x nax nüxüۡ chadauxüۡca۳x i ngŕma curü mexüۡ —ñanagürü. 19ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ñu۳xma rü tá cuxüۡ chanaՓe۳x nax ñuxãcü chamecümaxüۡchixüۡ rü cupe۳իľՓҡ  chaugü chixu. Rü choma rü tá choxüۡ‫ڟ‬ tangechaüۡtümüxüۡgü ya yíxema ՓΎľҡ̲ËȍҡӥmaՓa۳xexe. Rü tá tüxüۡ charüngüۡxeۡxeۡ ֆֆɞիľ̲ՓΎľҡ̲ҡӥիüۡ charüngüۡxeۡecۡ haüۡxe. 20ॸNatürü cumaxã nüxüۡ ËȍɗիӕфӥҡիӕËӥфӥՓҡ ̲ ËȍӕËȍɗՓľËӕĀӕ, фӥֆɞիľ̲ËȍӕËȍɗՓľ Ā ӕիľфӥҡիӕËӥфӥՓ̲ҡ̲իüۡ —ñanagürü. 21ॸRü ñanagürü ta ga Tupana: —Dücax, nua chauxüۡҡՓ ͑͑ǣľի̲ֆՓӥիɗֆ͑ӕҡ. ¡Rü ŕcü yima nutaétügu nachinagü! 22ॸRü ‫ ڟ‬a chaxüpetü۳xgux, rü ngŕxguma ngŕm yima nutaarü ãxmaxüۡgu tá cuxüۡ chimucuchi. Rü cho۳xme۳xmaxã tá cuxüۡ charütütaxüۡ ñu۳xmatáta changupetü. 23ॸRü ngŕ̲Փľ͑фӥҡ ËȍɗիӡǣËȍɗ͑ի cha۳u۳xca۳xՓe۳xüۡ cudauxüۡca۳x. Natürü ËȍӕËȍɗՓľфӥҡիӕËӥфӥՓ̲͑ӥիüۡ cudau —ñanagürü. Ngexwaca۳xüۡxüۡ i nutatachinügü i Tupanaarü mugü nagu ümatüxüۡ

34

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü, cumatama naxü i taxre i nutatachinügü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ34

113 i ngŕma nanoxriraxüۡxüۡtama, nax ngŕmagu chanaxümatüxüۡca۳x i ngŕma chorü mugü ga yema quipuexŕŕxüۡgu chaxümatüxüۡ! 2ॸ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta cugü namexŕxŕ nax moxüۡ pa۳xmama ĀիӡËӕիɥիüۡca۳ի͑ՓֆĀma۳իЙӦ͑ľ ya Chinaí! ¡Rü ngŕma yexeraãcü ‫ ڟ‬a ínachuchitaeruüۡՓ͑իӡ͑ի͑ǣŕm chope۳իľՓËӕ͑ǣľի̲իüۡca۳x! 3ॸ¡Rü ҡիәľҡ ̲ËӕՓľĀիӡҡիɥ! Rü tama chanaxՓa۳xe nax texé nüxna ngaicamaxüۡ ya daa ma۳իЙӦ͑ľ, фӥՓΎΎ carnérugü, фӥՓΎΎՓΎËǣӥфӥҡ̲ chanaxՓa۳xe nax norü ngaicamána maxŕ nangõ۳xgüaxüۡ —ñanagürü ga Tupana. 4ॸRü nüma ga Moiché rü nanaxü ga yema taxre ga nutatachinügü. Rü moxüۡãcü pa۳xmama rü nanade ga yema ҡիфľǣ͑ӕҡҡËȍɗ͑ӥǣӥфӥ̲͑ի%Āիӡ ͑իɥ͑Փǣǣӕ̲ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞ, yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 5ॸRü nüma ga Cori ya Tupana фӥՓӥիɗǣËɗի͑ľիüۡǣӕɞ͑фӥիɥфӥ Moichémaxã yéma nayexma, rü naégaxüۡ nixu. 6ॸRü Moichépe۳իľՓ naxüpetü rü tagaãcü ñanagürü: —æȍΎ̲իфӥæΎфɗËȍɗիɥ. Chomax rü æΎфɗËȍɗիɥ. ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ֆ mecümaxüۡchicü, rü ngechaüۡՓa۳xecü, rü ֆի͑ɥ͑ӥՓa۳xecü, rü aixcüma tüxüۡ ngechaüۡcü rü aixcümaxüۡ ɗիӕËӥËȍɗիɥիüۡ i chomax. 7ॸRü choma rü guxüۡguma tüxüۡ changechaüۡ rü tüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ichayarüngüma ya tümaarü pecádu rü tümaarü chixexüۡ ya yíxema aixcüma Ëȍӕǣɥ͑ӥľիľ. ͮҡӥфӥҡիӡҡ ̲ҡӥիüۡ chaxüpetümare ya yíxema chixexüۡ ügüxe. Rü tá tüxüۡ chapoxcue ñu۳xmata ҡӥ̲͑ľǣӥՓфӥҡӥ̲ҡǣӥՓ͑͑ǣӕ —ñanagürü. 8ॸRü yemaca۳x ga Moiché rü

yexma ñaxtüanegu nanangücuchi rü Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ. 9ॸRü ñanagürü: —¡Pa Corix, Pa Corix, rü ngŕxguma ɗիËӥ̲ֆɗիɥիǣӕ͑իËȍΎ̲ի% cutaãxŕxüۡ rü ŕcü toxüۡ íixümücü! Rü ɗիËӥ̲͑ɗիɥɗҡիәľǣ̲ ͑իɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ i ñaa duüۡxüۡgü. ¡Natürü toxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangechaüۡ i torü pecádugü rü chixexüۡgü, rü toxüۡ nade nax curü duüۡxüۡǣӥҡɗիɥǣӥիüۡca۳x! —ñanagürü. …… Moiché rü nanaxümatü ga Tupanaarü mugü 28ॸRü

nüma ga Moiché rü 40 ga ngunexüۡ rü 40 ga chütaxüۡ Corimaxã nayexma ga guma ma۳իЙӦ͑ľՓ. Rü taguma nachibü rü taguma naxaxe. Rü ֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃ͑իӥ̲ҡӥիüۡ ga yema 10 ga Tupanaarü mugü nagu ga yema nutatachinügü. 29ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga Moiché rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣ æȍɗ͑ɞՓɞ͑фӥիɥ̲͑ի%ǣֆľ̲ҡիфľ ga nutatachinügü ga Tupanaarü mugü nagu ümatüxüۡ. Natürü yexguma ɞ͑իɥիǣӕ, rü tama nügü nacua۳x ga nax bexma yaya۳u۳xrachametücüxüxüۡ yema nax Tupanamaxã yadexaxüۡca۳x. 30ॸRü yexguma ga Aróüۡ rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü nüxüۡ daugügu ga Moiché ga nax yaya۳u۳xrachametücüxüxüۡ, rü namuüۡe, rü tama nüxna nangaicamagüchaüۡ. 31ॸNatürü nüma ga Moiché rü naxca۳x naca. Rü nüma ga Aróüۡ rü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü Moichéca۳ի͑իɥ. Rü nüma rü namaxã nidexa. 32ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü rü Moichéca۳x ͑իɥ. Rü nüma ga Moiché rü namaxã nüxüۡ nixu ga yema mugü ga Cori ya

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ34–36 Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ ga ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗ͑ɞՓ. 33ॸRü yexguma marü nüxüۡ nachauxgu nax duüۡxüۡgümaxã yadexaxüۡ, rü nügü natüchametü. 34ॸRü yexguma Tupanamaxã yadexaxüۡgu ga Moiché rü nügü ínangegüchametü rü yemaacü namaxã nidexa ñu۳ի̲ҡɞ͑իӡիüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ʊфŃҡ͑ӥիüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga yema mugü ga TupanaxüۡҡՓ nayaxuxüۡ. 35ॸRü yexguma yema Iraétanüxüۡgü nüxüۡ daugügu ga nax yaya۳u۳xrachametücüxüxüۡ, rü nüma ga Moiché rü nügü natüchametü. Rü ֆľ̲Ëӥ͑ӥǣӥ͑ɗիɥxŕxŕ ñu۳ի̲ҡՓľ͑ Tupanamaxã yanadexa. …… Ãmaregü i Tupanapataca۳իɗիɥիüۡ

35

4ॸRü

nüma ga Moiché rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgümaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —͵͑ɗիɥɗ ngŕma Tupana tüxüۡ muxüۡ nax naxüxüۡca۳x. 5ॸ¡Rü ŕËӥЙľǣӥҡ͑ӥՓ penade i ãmaregü i Cori ya Tupanaca۳x ɗիɥիüۡ! Rü guxãma ya yíxema inaxãgüxe фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡӥ̲фӥ͑ǣәËȍüۡmaxã itanaxãgü. ¡Rü nua penana i úiru, rü diŕфӕ̲ӥфӥ¡фΔӡËȍľ, 6ॸrü naxchirugü i Փe۳xracharaãcü yáuxüۡ, rü naxchiru i dauxüۡ i Փe۳xracharaxüۡ, rü naxchiru i dauxcharaxüۡ, rü naxchiru i línuchi i mexechixüۡnaxca۳x, rü cábrata۳xagü, 7ॸrü carnérucha۳xmüxüۡgü i dauxüۡmaxã ichagüxüۡ, rü togü i naxcha۳xmüxüۡ i mexechixüۡ, фӥ̲ӥфЙľՓǣӥɗ acáchianaxca۳x, 8ॸrü chíxüۡ i omüxüۡ‫ڟ‬Փ mexüۡ, rü pumára i chíxüۡéüۡ i chacherdóte chorü puracütanüxüۡeru namaxã rüngógüxüۡ, rü pumárate۳xe i

114 ǣӕՓ̲ľիüۡ, 9ॸrü nutagü ya cornalína naxca۳x, rü naigü ya nutagü ya nga۳xãŕruxüۡ nax chacherdótegüarü ãeۡx۳ gacüarü türemüchiruarü meruxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x! —ñanagürü ga Moiché. …… Duüۡxüۡgüarü ãmaregü rü ínaxüxüchi

36

1ॸRü nüma ga Moiché rü ñanagürü: —Ñu۳xma nax mea yanguxüۡca۳x ya yima Tupanapata rü norü ngŕmaxüۡgü, rü pema i Becharé rü kΎфɗ իҡ ͑ɗիɥɗngŕma puracümaxã ipecuáxüۡ. Rü guxãma ya texé ya tüxüۡ‫ڟ‬ natauxchaxe nax ta۳xacürü ngŕmaxüۡgüarü üxüۡ cuáxe rü guxãma ya texé ya Tupana ngŕma puracüca۳x cua۳x tüxna ãxŕ, фӥֆɞիľ̲ҡ ҡɗիɥֆЙľիüۡ rüngüۡxeۡeǣۡ ӥիľɗ͑ΎфӥӥՓ—ñanagürü. 2ॸRü

nüma ga Moiché rü naxca۳x naca ga Becharé rü Aoriáx, rü guxãma ga guxema tüxüۡ‫ ڟ‬natauxchaxe nax ta۳xacürü ngŕmaxüۡgüarü üxüۡ cuáxe. Rü guxãma ga guxema Tupana yema puracüca۳x cua۳x tüxna ãxŕ rü tümaarü ngúchaüۡmaxã tügü tixu. 3ॸRü nümagü ga yema puracütanüxüۡ rü MoichéxüۡҡՓ nanayauxgü ga yema yemaxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü ixãgüxüۡ nax naxügüaxüۡca۳x ga guma Tupanapata rü norü yemaxüۡgü. Rü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü guxüۡma ga ngunexüۡgu norü ngúchaüۡmaxã yema puracütanüxüۡna nayaxãgüxüۡ ga norü ãmaregü. 4ॸRü nümagü ga yema puracütanüxüۡ ga guma Tupanapata ügüxüۡ rü ínayachaxãchitanü ga nax napuracüexüۡ. 5ॸRü Moichémaxã nüxüۡ nayarüxugüe rü ñanagürügü: —Ngŕma duüۡxüۡgü rü marü nanangupetüxŕŕxüۡchi

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ36, 39, 40

115 nax toxüۡҡՓ͑͑իüۡ i norü ãmaregü naxca۳x ya yima Tupanapataarü puracü ga Cori ya Tupana nagu unetaxüۡ —ñanagürügü. 6-7ॸRü yexguma ga Moiché rü duüۡxüۡgüxüۡҡՓ̲͑ӕǣ͑ի marü yanguxüۡ ga ãmaregü, rü yemaca۳x marü tama nanaxՓa۳xe nax inaxãgüãxüۡ ga norü ãmaregü ga iyatüxüۡ rü ngexüۡgü naxca۳x ga guma Tupanapata. Rü yemaacü duüۡxüۡgüxüۡ ínayachaxãchitanüxŕxŕ ga Moiché yerü yema ãmaregü rü meama ningu ñu۳xmata ínaxüxüchimare. …… 42ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü nanaxügü ga guxüۡma ga yema Cori ya Tupana Moichéxüۡ muxüۡrüxüۡ. 43ॸRü yexguma Moiché nüxüۡ da۳u۳xgu ga nax meama yanguxŕŕgüãxüۡ ga yema Tupana nüxüۡ ixuxüۡ, rü duüۡxüۡgümaxã mexüۡ naxuegu. ……

39

Moiché nanaxü ga Tupanapata

40

17ॸRü yexguma marü taxre ga ҡӕ͑ľËӥՓyachocu۳xgux ͑Փľ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ի ínachoxüۡxüۡ, rü guma nüxíraxüۡcü ga tauemacüarü ügügu, фӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥ ga naxügüãxüۡ ga guma Tupanapata. 18ॸѠӥ͑ӥ̲ҡ̲ǣͅΎɗËȍŃ͑ɗիɥǣ naxüãxüۡ ga guma Tupanapata, rü inananuãxüۡ ga natapü۳xmaüۡpara. Rü ֆľ̲Փ͑ɗիɥǣ͑͑ǣӕËӕ%իüۡ ga natapü۳xarü caxtaparagü. Rü ֆľ̲ŃҡӥՓ͑͑͑ӕËӕǣ͑Ύфӥ Փ%իËȍҡիüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑͑͑͑ӕËӕ ga guma norü caxtagü ga ngãxüۡՓ ügüne. 19ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑͑ҡӦŃҡӥǣ guma Tupanapata namaxã ga yema

ɗիľЙľՓ̲ӥիüۡ ga naãxüۡ. Rü ֆľ̲Ńҡӥǣӕ͑͑ҡӦǣֆľ̲ ĀӥիŃҡӥՓ̲ӥիüۡ ga naaxüۡ yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü. 20-21ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑͑Āľ

ga yema taxre ga nutatachinügü ga Tupanaarü mugü nagu ümatüxüۡ rü yema baúgu nayanúcu. Rü ñu۳իӡËȍɗ nanaՓe۳իËӕЙՓľфӕфӥ͑ֆիӦËӕËȍɗǣ naxãt‫ ڟ‬axüۡ rü Tupanapataarü aixepegu ͑ֆիӦ. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ֆҡӥyepe۳xe rü yemamaxã nayadüxü ga yema baú yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü. 22ॸѠӥֆľ̲̲ľËȍǣЙӡфӥ nuruxüۡ фӥҽӕЙ͑Йҡǣӕ͑ֆիӦËӕËȍɗ ͑Ύфӥҡӥǣӥ͑ľËӥՓǣӕ̲ǣ͑Ύфӥ ҡӥֆľ̲Ëȍɗ%фӥĀӥիŃҡӥՓ̲. 23ॸRü yema mechaétügu Tupanape۳xegu ̲ľ̲͑ֆ͑ӕ̲ǣЙӡֆľ̲æΎфɗֆ Tupana nüxüۡ ixuxüۡãcüma. 24ॸRü yema omü ga úirunaxca۳x rü ta yema ҽӕЙ͑Йҡǣӕ͑ֆիӦËӕËȍɗ͑Ύфӥ to۳իΎիՓľËӥՓǣӕǣ̲ľËȍфӥ to۳xma۳իҡՓ. 25ॸRü Cori ya Tupanape۳իľՓ͑͑͑ɗǣӥxŕxŕ ga yema omü yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü. 26ॸRü yema úirunaxca۳x ga pumárate۳xearü guchicaxüۡ rü ҡӥֆľ̲Ëȍɥ%pe۳իľǣӕ͑͑իӦǣǣӕ̲ ҽӕЙ͑ЙҡՓ. 27ॸѠӥֆľ̲Փ͑ֆǣӕ ga pumárate۳xe ga yixixüۡ yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü. 28ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑͑ҡӥľ̲ӥǣ guma Tupanapataarü tüxa۳xüۡ. 29ॸRü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲͑իüۡnagüarü guchicaxüۡ ǣҽӕЙ͑фӥ%̲фľǣӥ͑Փɞǣӕիüۡ rü guma Tupanapatape۳իľǣӕ̲͑ֆիӦ. Rü yéma Tupanaca۳x ínanagu ga naxüۡnagü rü trígute۳xe ga mexechixüۡ, yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ƈռϘġϘॷ40 ixuxüۡãcüma. 30ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ Moiché rü guma Tupanapata rü ãmaregüarü ngãxüۡmachate۳իľǣӕ͑ֆիӦ ga guma bachía ga yauxme۳xüۡpáxüۡ. Rü dexámaxã nanaxüãcu yauxme۳xüۡruxüۡ.

116 guchicaxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ֆիӥËӕËȍɗǣ naa۳xarü türuxüۡ. Ѡӥֆľ̲ǣӕ͑ɗիɥǣ yacuáxüۡ ga yema puracü. Yema caixanexüۡ rü ҽӕЙ͑ЙҡŃҡӥǣӕɞ͑фӥիɥ

31ॸѠӥֆľ̲¡ËȍɞՓ͑ɗիɥǣĀľի 

nayauxüۡgüxüۡ ga Moiché rü Aróüۡ rü ͑͑ľǣӥ͑իֆľ̲Փ͑ӥǣӥ yaya۳u۳xme۳xgüxüۡca۳x rü nügü yayauxgücutüxüۡca۳x. 32ॸRü nügü naya۳u۳xme۳xgü rü nügü naya۳u۳xcutügü ga yexguma Tupanapatagu nachoxcu۳xgux rü yexguma ãmaregüarü guchicaxüۡna nangaicamagügu, ֆľфӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ Cori ya Tupana ga Moichémaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. 33ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ ínanapoegu ga yema naa۳xtü ga guma Tupanapata rü yema ãmaregüarü

34ॸRü

yexguma Moiché yanguxŕŕgu ga guma Tupanapata rü yema caixanexüۡ ga noxri Iraétanüxüۡgüpe۳իľǣӕɞիӡËȍɗǣӥիüۡ, rü ǣӕ̲ҽӕЙ͑ЙҡŃҡӥǣӕɞ͑фӥիɥ, rü Tupanaarü ngóonexüۡmaxã nanapá. 35ॸRü nüma ga Moiché rü ҡիӕËӥфӥՓ̲ֆľի̲͑իӥËӕֆľфӥ yema caixanexüۡ rü Tupanapatagu ɞ͑фӥիɥфӥ͑Ύфӥ͑ǣΔΎ͑ľիüۡmaxã nanapá ga guma Tupanapata. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

LEVÍTICO (Lebítanüxüۡarü puracüchiga) Ãmaregüarü guchicaxüۡchiga

1

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü ͑ЙҡՓͅΎɗËȍŃca۳x naca, rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—¡ƚcü namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü rü ngŕxguma ҡľիŃ%̲фľËȍΎի͑%իǣӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ҡӥ̲фӥҡ̲ՓΎËǣӥՓфӥe۳xna ҡӥ̲фӥҡ̲Ëф͑ŃфӕǣӥՓËȍΎի͑ tanamu! 3ॸRü ngŕma tümaarü ãmare i tümaxüۡ͑ҡ̲ɗիɥիüۡ фӥՓΎËɗֆҡӥիüۡ i ҡիӕՓ̲Ëȍɗիľիüۡ ҡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma nax tüxüۡ‫ ڟ‬namaxã chataãxŕxüۡca۳x rü chopataã۳իҡӥՓngŕxmaxüۡ i guchicaxüۡՓҡ ͑ɗիɥɗɗҡֆǣӕիüۡ. 4ॸRü ͑ľфӕǣӕҡ ͑ɗիɥɗҡիӦ̲Ńիüۡ nax tüxü‫ۡڟ‬ chanayaxuxüۡca۳x i ngŕma tümaarü ãmare, rü tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ icharüngümaxüۡca۳x i tümaarü chixexüۡgü. 5ॸRü ngŕ̲ՓΎËɗ yatüxüۡ rü chope۳իľǣӕҡ ͑ɗիɥɗ ҡֆՓɗֆľ͑իüۡ. Rü ngŕma Aróüۡ nanegü ɗËȍËȍľфĀΔҡľǣӥҡ ͑ɗիɥɗËȍΎի͑ naxuaxüۡgüxüۡ ya yimá nagü. Rü ngŕma chopataarü ɥã۳իҡӥՓngŕxmaxüۡ i guchicaxüۡ rü yimá nagümaxã tá nanama۳xcuétü rü tá ínanama۳xcuegu. 6ॸRü yimá chacherdóte ya cha۳u۳xca۳x yagucü i ngŕma ãmare rü tá

nanacauxcha۳xmüxüۡ i ngŕma naxüۡna rü tá nanachexüۡgü. 7ॸRü ngŕma ËȍËȍľфĀΔҡľǣӥҡ ͑ɗիɥɗyanaixŕŕgüxüۡ ya ӥիӥ͑Փɗngŕma guchicaxüۡ. 8ॸRü yima ӥիӥՓҡ ͑ɗիɥɗɞ͑ǣӕիüۡ i ngŕma naxüۡnaarü chexüۡgüxüۡ rü naeru rü ngŕma naüۡnütaarü chíxüۡ. 9ॸRü yíxema cha۳u۳xca۳x ínaguxe i ngŕma namachi rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗ̲ľ̲Āľի ̲ի% tayayauxgüxüۡ i naüۡnüta rü naparagü. Rü nüma ya chacherdóte rü ngŕma guchicaxüۡՓҡ ɞ͑͑ǣӕɗǣӕիüۡma nax choma namaxã chataãxŕxüۡca۳x i ngŕma naema i ngŕma ãmare —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Chixexüۡgüarü ütanüruxüۡ i ãmaregü

6

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—Ngŕxguma texé chope۳իľՓ chixexüۡ ü۳իǣӕիфӥՓӥիɗɗҡիľՓ tümamücüxüۡ ҡՓΎ̲ӥxeۡexۡ۳ gux, rüe۳xna Փӥիɗɗdiŕru i tümamücü tüxüۡ namaxã nguxüۡxeۡexۡ üۡca۳x tümamücüxüۡ ҡՓΎ̲ӥxeۡexۡ۳ gux, rü chixexüۡ taxü. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta ega texé tümamücüxüۡҡՓta۳xacüca۳x tangɥ ۳xgu,

117 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ6

118

rüe۳xna ta۳xacüca۳x tüxüۡ ҡËȍɗիľՓľǣӕ͑ի Ucu۳xeۡ nax ñuxãcü yagugüãxüۡ tüxna tanaxãxüۡca۳x rü ñu۳իӡËȍɗҡ̲ i ngŕma ãmaregü tanatáeguxŕŕgu, rü chixexüۡ taxü. 3ॸRü 8ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ngŕxgumarüxüۡ ҡľǣҡľիŃՓӥիɗɗ ۡ ۡ to۳xguã۳xarü ngŕmaxü i iyarütaxuxü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü itayanga۳u۳xgux rü itayacu۳xgu rü ñu۳իӡËȍɗ nüxüۡ : 9ॸ—¡Aróüۡ maxã rü nanegümaxã nüxüۡ tixuxgu nax tama nüxüۡ nüxüۡ ixu nax ñuxãcü tá yagugüãxüۡ i itayangauxüۡ, rü chixexüۡ taxü. Rü ngŕma naxüۡ nagü i cha۳u۳ xca۳x nadaixüۡ ! ngŕxgumarüxüۡ ta ega natüca۳xma ¡Rü ngŕma naxüۡ nagü i yagugüxüۡ rü tümamücümaxã itaxunetagu natürü guxüۡ ma i ngŕma chütaxüۡ rü ngŕma tama tayanguxŕŕgu i ngŕma nüxüۡ ãmarearü guchicaxüۡ arü ã‫ڟ‬իՓľֆ 4-5 ۡ ۡ tixuxü, rü chixexü taxü. ॸRü ngeۡmaca۳x naicüétügu nananu nax ngŕxma ega texé ngŕmaãcü chixexüۡ ü۳xgux, rü tá yaxaexüۡ ca۳x! 10ॸRü moxüۡ ãcü pa۳xmama ۡ tanaՓoeguxŕxŕ i guxüma i ngŕma rü nüma ya chacherdóte rü tá ‫ۡ ڟ‬, rü ngŕma to۳xguã۳xna naxca۳x tangɥxü nicu۳ xcuchi i naxchiru i línuchinaxca۳x tanapuxüۡ, rü ngŕ̲ՓӥիɗɗҡիľՓ rü natüüۡ chiru i ngŕmarüüۡ ҡ̲ɗիɥիüۡ . tümamücüxüۡ ҡՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ, rü ngŕma Rü ngŕ̲Փľ͑фӥngŕma iyarütaxuxüۡ i nüxüۡ itayangauxüۡ, rü guchicaxüۡ Փҡ ͑͑ֆիӕɗngŕma ngŕ̲ՓΎ̲ӥxŕŕãcü tayaxuxüۡ. Rü naétü naxüۡ naarü tanimaca, rü ngŕma ‫ ۡ ڟ‬rü tá norü i ngŕma naxca۳x tangɥxü ãmarearü guchicaxüۡ ËӥՓǣӕҡ  yorana tanaxã i ngŕma naxca۳x nanagütaque۳xe. 11ॸRü ngŕ̲Փľ͑фӥ ‫ڟ‬ ۡ tangɥxüarü yexera, rü ngŕmaãcü tá ínacuxuchi rü to i naxchirugu tá ñu۳իӡËȍɗchope۳իľՓҡ ҡ͑ǣɗ nicu۳ x. Rü ngŕ̲%ËӥՓӥիɗɗ͑ËȍɗËɗ tümaxüۡna i tümaarü chixexüۡca۳x choxna mexüۡ ɗɥ͑ľфӥɥիЙľ̲Փҡ ͑ֆǣӥ tayamuxüۡ. 6ॸRü ngŕma tümaxüۡna i ya yimá tanimaca. 12ॸRü yima üxü ya cha۳u۳xca۳x timáxüۡ rü tanaxՓa۳իľɗՓӥիɗɗ ngŕma naxüۡ naarü guchicaxüۡ Փ Ëф͑ŃфӕɗҡիӕՓ̲͖͑ӕիфիüۡxüۡ ͑ɗիɥ. naixüۡ ne rü tama name nax yaxoxüۡ . Rü Rü cumax, Pa Moichéx, rü tá cunangugü nüma ya chacherdóte rü nanaxՓa۳xe nax nañuxraxüۡxüۡ i tümaarü chixexüۡ rü ͑ի͑իӥիӦիüۡ ãxüۡ i guxüۡ ma i ۡ ۡ ۡ ngoxi tümaxüna i cuxüҡՓҡǣիü rü pa۳xmama. Rü ngŕxma üxüétügu tá marü tümaarü chixexüۡtanügu name. Rü ͑͑իӦ͑ǣӥɗngŕma naxüۡ na i tá ngŕma naxüۡna rü tümaxüۡ͑ҡ͑ӥՓҡ  yaguxüۡ . Rü ngŕxgumarüxüۡ ta rü ‫ ڟ‬a tá nayagu i norü chíxüۡ i ngŕma ͑ɗիɥɗҡ͑ֆիӕիüۡ rü chacherdótexüۡҡՓ ngŕm tanagaxüۡ nax chope۳իľՓҡӥ̲фӥ naxüۡ nagü i duüۡ xüۡ gü choxna ãxüۡ nax chixexüۡca۳x tayaguxüۡ. 7ॸRü ngŕmaãcü ya namaxã icharüngüxmüxüۡ ca۳x. 13ॸRü yimá chacherdóte rü tá choxna nachogü ngŕmaãcü ya yima üxü i ãmarearü nax tüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ icharüngümaxüۡca۳x i guchicaxüۡ Փ͑ɗիüۡ ne rü tagutáma ۡ tümaarü chixexü. Rü choma rü aixcüma peyaxoxŕxŕ —ñanagürü ga Cori ya tá tüxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ icharüngüma —ñanagürü Tupana. …… ga Cori ya Tupana. Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ8, 10

119

Moiché rü duüۡxüۡgüpe۳xewa chíxüۡmaxã Aróüۡxüۡ nabaeru

8

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü: 2ॸ—¡ƚcü naxca۳x naca ya Aróüۡ rü nanegü! ¡Rü nanutaque۳xe i ngŕma chacherdótegüchiru, rü ngŕma chíxüۡ i baeruruxüۡ, rü ngŕ̲ՓΎËիËӥɗֆҡӥիüۡ i chixexüۡarü ütanüca۳x imáxüۡ, rü ngŕma ҡիфľɗËф͑Ńфӕǣӥфӥֆɗ̲ ЙľիËȍɗɗЙӡɗ ngearü pu۳xeۡerۡ uüۡãx‫ ڟ‬üۡ nagu nucü! 3ॸ¡Rü ñu۳իӡËȍɗËȍΎЙҡã۳xtüarü ücuchicagu nangutaque۳xexeۡxeۡ i guxüۡma i duüۡxüۡgü! —ñanagürü ga Tupana. 4ॸRü nüma ga Moiché rü nanaxü ga yema Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡ. Rü nümagü ga duüۡxüۡgü rü guma Tupanapataa۳xtüarü ücuchicagu nangutaque۳xegü. 5ॸRü nüma ga Moiché rü ñanagürü duüۡxüۡgüxüۡ: —Ñaa i ñu۳xma tá chaxüxüۡ ͑ɗիɥɗngŕma Tupana choxüۡ muxüۡ nax chanaxüxüۡ —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡca۳x rü nanegüca۳x naca rü Tupanape۳իľՓĀľի ̲ի%͑ֆֆӕիǣӥ. 7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥՓӥիɗǣma۳xpáxüۡ ga naxchirugu Aróüۡxüۡ nicu۳xcuchi rü mea nayachota ga norü goyexüۡ. Rü nayacu۳իËӕËȍɗǣֆľ̲ĀӥիŃҡӥՓӥիüۡ ga naxchiru. Ѡӥֆľ̲ŃҡӥՓnayacu۳xcuchi ǣ͑իËȍɗфӕǣ͑ӕիӡիüۡ ga ngechacüüxüۡ ga línuchinaxca۳x. Rü yema rü meama nayagota norü goyexüۡmaxãtama. 8ॸRü ñu۳իӡËȍɗnayanga۳xcuchi ga yema norü türemüxüۡ. Rü yema norü türemüxüۡarü chocagu nananuxcu ga guma nutagü ga Uríüۡ rü Tumíüۡ. 9ॸRü ñu۳իӡËȍɗ nayanga۳xcuchipate۳xe. Rü yema napate۳իľËҡӥՓ͑ֆիӦËӕËȍɗǣՓӥիɗ ga úiru ga botachinüxüۡ ǣ͑Փ͑ӥիüۡ

nacua۳xgüxüۡ nax chacherdótegüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ, ֆľфӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ Cori ya Tupana ga Moichéxüۡ namuxüۡ. 10ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥ nanayaxu ga yema chíxüۡ ga baeruruxüۡ rü nanama۳xcuétü ga guma Tupanapata rü norü yemaxüۡgü nax yemaacü Tupanaca۳իɗËҡ̲ֆիɥǣӥիüۡca۳x. 11ॸRü yematama chíxüۡmaxã nanama۳xcu 7 e۳xpü۳xcüna ga yema ãmaregüarü guchicaxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲Ëȍɞիüۡmaxã nanabaétü ga yema ãmaregüarü guchicaxüۡ, rü guxüۡma ga norü yemaxüۡgü, rü guma bachía ga ya۳u۳xme۳xüۡpáxüۡ. Rü yemaacü Tupanaca۳իɗËҡ̲͑ֆիɥǣӥxŕxŕ. 12ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣͅΎɗËȍŃфӥkфóüۡerugu nanaba ga yema chíxüۡ, rü yemaacü Tupanaarü puracüca۳x nüxüۡ naxuneta. …… Nadáx rü Abiúarü chixexüۡ

Aróüۡ nanegü ga Nadáx фӥk¡ɗәфӥՓӥիɗËȍɗǣӥ͑͑ֆիӕ ga noxrütama ãի‫ ڟ‬ՓľЙáüۡ. Rü ngexcürüücümare ga ãի‫ ڟ‬Փľǣҡ̲ Tupana naxՓa۳xecümaxã nanaxüãcugü. Rü guma ãի‫ ڟ‬ՓľŃҡӥǣӕ͑͑ǣӥǣ͑Ύфӥ pumárate۳xe rü ñu۳իӡËȍɗTupanape۳իľՓ nanangegü nax yemamaxã nüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Rü yemaacü tama nayanguxŕŕgü ga yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 2ॸRü yemaca۳x TupanaxüۡҡՓ ɞ͑իӡիӡǣӥիӥľ̲ǣɞ͑ǣӕիüۡ. Rü Tupanape۳xegu nayue. 3ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡxüۡ ñanagürü: —Ñaachiga ͑ɗիɥǣֆľ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑͑ӥիüۡ ixuxüۡ ga yexguma ñaxgux: “Rü yíxema choxna ngaicamachaüۡxe rü choma rü tá tüxüۡ chanaՓe۳x nax aixcüma chaxüünexüۡ. Rü

10

1ॸNatürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ10ٍॷ11

120

guxüۡma i Iraétanüxüۡgüpe۳իľՓҡ  ichanaՓe۳իɗËȍΎфӥЙΎфٚ, ñaxgu —ñanagürü ga Moiché. Rü nüma ga Aróüۡ rü yéma nangea۳xmare. 4ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥnaxca۳x naca ga Michaé rü Echapá ga Aróüۡ nanepü ga Uchié nanegü, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Yéa ҽӕЙ͑ЙҡՓɞpeyada۳u۳x i ngŕma petanüxüۡgü rü peyato i naxüۡnegü! ¡Rü ɥ͑ľфӥɥիЙľ̲ǣӕpeyata۳xgü! —ñanagürü. 5ॸRü nümagü ga Michaé rü ƄËȍЙ фӥֆŃ̲͑իɥ, rü yema naxchirugümaxãtama nananuquegü. Rü yemaacü nayato ga naxüۡnegü rü nayata۳xgü, yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ.

nüxí Aróüۡmaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕxguma cuma rüe۳xna cunegü ngŕxma chopatagu pechocu۳xgux rü tama name ya bínu ya ngúcü rüe۳xna ta۳xacü i to i ngúxüۡ pixaxgü. Rü ñaa pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü ngŕ̲͑ɗիɥɗՓӥիɗɗ̲ӕɗ guxüۡǣӕҡ ̲͑ǣӕЙľիɥիüۡ i cuma rü cunegü rü cutaagü. 10-11ॸRü penaxՓa۳xe i nüxüۡ pecua۳x i ngŕma aixcüma üünexüۡ rü ngŕma tama üünexüۡ, rü ngŕma aixcüma mexüۡ rü ngŕma tama mexüۡ. Rü ngŕmaãcü tá meama penangúexŕxŕ i duüۡxüۡǣӥ͑ի͑ǣӕ͑իɥիüۡ i guxüۡma i ËȍΎфӥ̲ӕǣӥɗͅΎɗËȍŃՓЙľ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡ —ñanagürü ga Tupana. ……

Chacherdótegüarü puracüchiga

Naxüۡnagü i mexüۡ rü naxüۡnagü i tama mexüۡ nax nangΦxüۡ

6ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ

nayaxucu۳xeۡ ga Aróüۡ rü nanegü ga Ereachá rü Itamá rü ñanagürü: —‫ؽ‬ҽիӡҡ ̲ЙľǣӥЙľիɗիľфӕǣӥxŕxŕ rü pegüchirugu pegáugüe nax ngŕmaãcü ɗЙľ͑ՓŃիücۡ a۳x i perü ngechaüۡ naxca۳x i ngŕma yuexüۡ! Erü ngŕxguma ngŕmaãcü penaxü۳xgux rü ngürüãchi pema rü tá ta peyue rü guxüۡtáma i duüۡxüۡgümaxã tá nanu ya Tupana. Natürü name nax guxüۡma i ngŕma togü i Iraétanüxüۡgü naxca۳x naxauxexüۡ i ngŕma taxre i norü chixexüۡgagu Cori ya Tupana daixüۡ. 7ॸNatürü i pemax i chacherdótegü nax Йɗիɥǣӥիüۡ ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲͑ӥի͑ЙɗիɥǣËȍɗֆ yima Tupanapata nax tama peyuexücۡ a۳x! ƄфӥЙľ̲фӥՓΎľҡ̲ҽӕЙ͑фӥ puracüca۳x pexüۡ naxuneta, rü yemaca۳x chíxüۡ i üünexüۡmaxã pexüۡ chibaeru —ñanagürü ga Moiché. Rü yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü nanaxügü. 8-9ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ

11

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: 2-3ॸ—¡Namaxã nüxüۡ pixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü rü marü name i nanangõ۳xgü i guxüۡma i naxüۡnagü ɗՓľ͑իфӥɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥǣӥիüۡ rü taxrepatüxüۡ! 4ॸNatürü ngŕma naxüۡnagü i Փľ͑ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥǣӥիüۡ natürü tama taxrepatüxüۡ ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x! Rü ngŕxgumarüxüۡ ta i ngŕma naxüۡnagü i taxrepatüxüۡ ͑ҡӥфӥҡ̲Փľ͑ ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥǣӥիüۡ ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲ penangõ۳x! Rü ngeۡmaca۳x i ngŕma caméyu фӥՓΎΎՓľ͑͑ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥ͑ҡӥфӥ ҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x, erü tama nataxrepatü. Rü ngŕ̲фӥՓӥիɗɗ͑իüۡna i tama mexüۡ ͑ɗիɥ͑ի͑͑ǣΦxüۡ. 5ॸRü ngŕxgumarüxüۡ i ngŕma naxüۡna i teyóüۡ. Rü ngŕ̲фӥՓľ͑͑ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥ͑ҡӥфӥ tama nataxrepatü rü ngeۡmaca۳x tama naxüۡna i ngõ۳իՓ̲ľիüۡ ͑ɗիɥ. 6ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ11, 16

121 ngŕxgumarüxüۡ i ngŕma naxüۡna i conejo фӥՓľ͑͑ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥ͑ҡӥфӥҡ̲ nataxrepatü. Rü ngeۡmaca۳իՓӥիɗɗ͑իüۡna i tama mexüۡ ͑ɗիɥ͑ի͑͑ǣΦxüۡ. 7ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ɗËӕËȍɗфӥՓΎΎ ͑ҡիфľЙҡӥ͑ҡӥфӥҡ̲Փľ͑ ͑ɗֆΔի̲ӥՓľ̲ӥфӥngeۡmaca۳x tama name nax nangΦxüۡ. 8ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x i ngŕma naxüۡnagü i chachu۳xuxüۡ, rü bai nüxüۡ pingΦgümare ega nayu۳xgux! Erü naxüۡna i tama mexüۡ ͑ɗիɥǣӥ͑ի penangΦxüۡ. 9ॸѠӥ͑ҡ͑ӥՓɗngŕma ËȍΎի͑ɗǣӥɗĀľի Փmaxŕxüۡ ɗ̲ фՓ rüe۳ի͑͑ҡӥǣӥՓфӥҡ Йľ͑͑ǣõ۳x i ngŕma ãxpe۳xátüca۳իՓľǣӥիüۡ rü ãchicuxüۡ. 10ॸNatürü ngŕma choxnigü i ngexpe۳xátüca۳իՓľǣӥիüۡ rü ngechicugüxüۡ ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳իľǣՓΎΎ̲ фËӥã۳x ֆɗիɥǣӕ, rüe۳xna natügücüã۳իֆɗիɥǣӕ, rüe۳xna choxni i íxraxüۡ ֆɗիɥǣӕ, rüe۳xna choxni i taxüۡ ֆɗիɥǣӕ, фӥҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x! 11ॸ¡Rü ҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x i ngŕma choxnigü i ngexpe۳xátüca۳իՓľǣӥիüۡ rü ngechicugüxüۡ erü choxni i tama ngõ۳իՓ̲ľիüۡ ͑ɗիɥǣӥ! Rü ngŕxguma nayu۳իǣӕ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲ nüxüۡ pingΦǣӥľфӥ͑ի%ӡ%Ëȍɗ! 12ॸRü ngŕmaãcü i guxüۡma i ngŕ̲Āľի Փ maxŕxüۡ i ngexpe۳xátüca۳իՓľǣӥիüۡ rü ngechicugüxüۡ ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲Йľ͑͑ǣõ۳x! 13ॸRü ngŕ̲Փľфɗǣӥҡ͑ӥՓ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲ penangõ۳x i ngŕ̲ɥֆӥфӥĀՓӥ, фӥĀՓӥ i márcüã۳x! —ñanagürü. …… Ngunexüۡ i nagu ínaguxüۡ i ãmaregü i chixexüۡarü ütanüruüۡchiga

16

2ॸRü

Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡Namaxã nüxüۡ ixu ya cuenexŕ ya Aróüۡ rü tama name i ngexüۡrüüxüۡ i

ngunexüۡgumare nixücu nagu i ngŕma nachica i üünexüۡ i tüyemachiüۡca۳իՓľ͑ ngŕxmaxüۡ rü bai nüxna nangaicama i ngŕma baúátaxüۡ nax tama nayuxüۡca۳x! Erü choma rü ngŕma baúátaüۡŃҡӥՓҡ  changexma i ngŕma caixanexüۡՓ. 3ॸRü nüma ya Aróüۡ фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗՓӥիɗɗ ՓΎËիËӥɗֆҡӥիüۡmaxã ngŕxma chopataa۳xtügu naxücu nax ngŕxma yamáaxüۡca۳x noxrütama chixexüۡtanü. ‫ ڟ‬a nanaga i Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta ngŕm ՓӥիɗɗËф͑Ńфӕ͑իcha۳u۳xca۳x yaguaxüۡca۳x. 4ॸNatürü naxüۡpa nax ngŕxma naxücuxüۡ фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ naxaiyaxíra rü nagu nicu۳x i naxchiru imáxpaxüۡ i línuchinaxca۳իɗՓΎľҡ̲ ngeۡmaca۳իɗիɥիüۡ, rü ngŕma natüüۡchiru i línuchinaxca۳x. Rü tá nügü nigoye rü nayanga۳xcuchi i napate۳xe i línuchinaxca۳x. Erü ngŕ̲͑ɗիɥɗ ͑իËȍɗфӕǣӥɗՓΎľҡ̲ngŕmaruxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ. 5ॸRü ngŕma Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓфӥҡիфľɗ chíbuxacü tá niyaxu, rü ngŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ duüۡxüۡgüarü pecáduca۳x choxna namuxüۡ. ‫ ڟ‬a nanaga i Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta ngŕm ‫ ڟ‬a yaguãxüۡca۳x. ՓӥիɗɗËф͑Ńфӕ͑ի͑ǣŕm …… 11-12ॸRü nüma ya Aróüۡ rü tá cha۳ux ۳ ca۳x nayagu i ngŕ̲ՓΎËիËӥɗ͑Ύիфӥҡ̲ chixexüۡarü ütanüruxüۡ nax nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ icharüngümaxücۡ a۳x i noxrütama rü napatacüã۳xarü chixexüۡgü. Rü ñu۳իӡËȍɗ nüma ya Aróüۡ rü naxüۡnaarü guchicaxüۡՓ tá nanayaxu ya ãի‫ ڟ‬Փľֆ͑ɗËӥфӥ yimamaxã tá nanaxüãcu i ngŕma pumárate۳xearü guruxüۡpáüۡ. Rü naétü tá nanayaxu i taxreãcume۳xeۡ i pumárate۳xe i yi ۳xichixüۡ. Rü ngŕmamaxã tá tüyemachiücۡ a۳իՓľǣӕ͑իӥËӕ. 13ॸRü ngŕma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ16, 23 pumárate۳xe rü tá chope۳իľՓ͑ֆǣӕ͑ի ngŕma norü caxixüۡ i ngŕma pumára rü ngŕma baúátaüۡétügu nacaixnagüxücۡ a۳x. Rü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗҡիӡҡ ̲͑ֆӕիüۡ ya Aróüۡ. 14ॸRü yimá nagü i ngŕma ‫ ڟ‬a nanange rü ՓΎËիËӥфӥҡ ɞիфËӥ͑ǣŕm naxme۳xmaxã tátama yimá nagümaxã nanamaxcuétü i ngŕma naxãt‫ ڟ‬axüۡ i ngŕma ¡әɗ͑Ύфӥҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓ̲. Rü ñu۳իӡËȍɗҡ ̲͑͑իËӕŃҡӥɗ7 e۳xpü۳xcüna i ۡ e۳իľՓ̲. 15ॸRü ngŕma naxãt‫ ڟ‬aüp ngŕ̲Փľ͑фӥҡ nayama۳x i ngŕma chíbu i duüۡxüۡgüarü chixexüۡҡ͑ӥɗիɥիüۡ. Rü yimá nagü rü tá ngŕma tüyemachiücۡ a۳իՓľ͑ ‫ ڟ‬ɗիľЙľՓфӥֆɗ̲  nanange. Rü ngŕ̲ nagümaxã tá nanamaxcuétü rü nanamaxcupe۳xe i ngŕma baúátaüۡ ngeۡma ՓΎËիËӥǣӥ̲ի%̲͑իËӕ%իüۡrüxüۡ. 16ॸRü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗkфóüۡ ngeۡma nachica i üünexüۡՓiyanaxoxŕŕãxüۡ i ngŕma chixexüۡgü i Iraétanüxüۡgü nagu maxŕxüۡ rü ngŕ̲͑իҡ̲Ëȍӕǣ͑իɥ͑ӥľիüۡ, rü guxüۡma i ngŕma togü i chixexüۡ i naxügüxüۡ. Rü ngŕ̲%Ëӥҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ chope۳իľՓnamexŕŕãxüۡ ya yima chopata i duüۡxüۡgüpataarü ngãxüۡҡ͑ӥՓ ngexmane. …… 20ॸRü ngŕxguma Aróüۡ chope۳իľՓ marü namexŕŕgu i ngŕma nachica i üünexüۡ rü yima chopata rü ngŕma ãmarearü guchicaxüۡ, rü ngŕիǣӕ̲Փľ͑ ҡ Փӥիɞľիüۡ namu nax yagaaxüۡca۳x i ngŕma chíbu i maxüۡxüۡ. 21ॸRü ngŕma chíbuerugu nanuxme۳xãcüma tá nüxüۡ nixu i guxüۡma i ngŕma Iraétanüxüۡgüarü chixexüۡgü, rü norü nuxՓa۳xegü, rü norü pecádugü. Rü ngŕmaãcü tá ngŕma Ëȍɞ¡ӕՓҡ ͑ֆիӦ%Ëȍɗɗǣӕիüۡma i ngŕma duüۡxüۡgüarü chixexüۡgü. Rü

122 ngŕ̲Փľ͑фӥҡ ͑ӥիüۡ ͑իӕ͑ľҡɗՓӥիɗ i duüۡxüۡ nax ínachianexüۡՓֆҡ %իüۡca۳x i ngŕma chíbu. 22ॸRü ngŕxguma ngŕma chianexüۡgu yanataxu۳xgu, rü ngŕma chíbu rü tá nayange i guxüۡma i ‫ ڟ‬a Iraétanüxüۡgüarü chixexüۡgü nax ngŕm ۡ ۡ chianexüՓֆՓΎǣӥիüca۳x. …… 29ॸѠӥ͖ҡ ͑ɗիɥɗՓӥիɗɗ̲ӕɗ guxüۡǣӕҡ ̲͑ǣӕЙľիɥիüۡ i pemax. Rü ngŕxguma yimá 7 ya tauemacüarü 10 i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕҡ ͑ɗիɥɗ pexaureexüۡ. Rü tá ípeyachaxãchigüxüۡ i ЙľфӥЙӕфËӥՓɗǣӕի%̲ɗЙľ̲իɗ Iraétanüxüۡgü. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta nanaxügü i ngŕma duüۡxüۡgü i to i nachixüۡanecüã۳xgü i petanügu ãchiüۡgüxüۡ. 30ॸRü ngŕma ngunexüۡgu tá ͑ɗիɥɗЙľիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ icharüngümaxüۡ i perü chixexüۡgü, rü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ chope۳իľՓЙľ͑ǣľфӥЙľË Āӕã۳xgüxüۡ. 31ॸRü ngŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗՓӥիɗɗ̲ӕɗ guxüۡǣӕҡ ̲͑ǣӕЙľիɥիüۡ. Rü pema i ngŕma ngunexüۡgu rü tá iperüngüۡgü rü pexauree —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Ngunexüۡgü ga Tupanaarü cua۳xüxüۡ nagu naxügüxüۡ

23

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ:

…… 4ॸ—͵ǣӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣӕ͑ľիüۡgü i cha۳ux۳ ca۳x ípexüxüchixüۡ i guxcüma ya taunecügu. Rü ngŕma ngunexüۡǣӥǣӕҡ ͑ɗիɥ i pengutaque۳xegüxüۡ nax choxüۡ picua۳xüüۡgüxücۡ a۳x. 5ॸRü yimá nüxíraxüۡcü ya tauemacüarü 14 arü yáuanecü, rü tá chauégagu penaxüchiga i ngŕma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

̞ƄՈʑҽʊæϘॷ23, 27

123 Üpetüchiga. 6ॸRü ngŕmaarü moxüۡãcütama фӥҡ ËȍӕŃǣǣӕЙľ͑իӥɗЙӡɗ͑ǣľфӥ pu۳xeۡerۡ uüãۡ x‫ ڟ‬üۡ. Rü 7 i ngunexüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ ipenangΦxüۡ i ngŕ̲Йӡ. 7ॸRü ngŕma nüxíraxüۡxüۡ i ngunexüۡgu rü tá cha۳ux۳ ca۳x pengutaque۳xegü. ¡Rü taxuxüۡtáma i puracü pexüe! 8ॸRü 7 i ngunexüۡ ҡ ͑ɗիɥɗcha۳ux۳ ca۳x peyaguxüۡ i perü ãmaregü. Rü ngŕma norü 7 i ngunexüۡgu rü tá cha۳ux۳ ca۳x pengutaque۳xegü. ¡Rü taxuxüۡtáma i puracü pexüe! —ñanagürü ga Tupana. Tupanana nanaxã ga nüxíraxüۡxüۡ ga norü tríguarü o 9ॸѠӥֆľ̲͖իǣӕՓľ͑фӥ͑ӥ̲ǣæΎфɗ

ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: 10ॸ—͵Ύфľҡ ͑ɗիɥɗ̲͑ի%͑ӥիüۡ

quixuxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü: “Rü ngŕxguma nagu pechocu۳xgux i ngŕma naane i choma tá pexna chaxãxüۡ, rü ngŕxguma peyabuxgügu i ngŕma perü trígu, rü tá perü chacherdótena penaxã i ngŕma nüxíra pebuxuxüۡ i norü o i ngŕma trígu. …… 15-16ॸRü ngŕma ngunexüۡ i nagu ngŕm ‫ ڟ‬a chacherdótexüۡҡՓЙľ͑͑իüۡ i ngŕma nüxíra pebuxuxüۡ i trígu i perü ãmareruxüۡ, rü ngŕma ngüۡchigaarü ngunexüۡՓŃիիüۡ i ngunexüۡՓҡ ɗЙľ͑իӥǣӥ͑իЙľֆիӕǣӥիüۡ i ngunexüۡgü ñu۳xmata 50 i ngunexüۡՓ nangu. Rü ngŕ̲Փľ͑ҡ ͑ɗիɥɗՓľ͑ choxna penaxãxüۡ i perü ãmaregü i perü ҡфɞǣӕҡ͑ӥՓٚ—ñanagürü. …… Tupanaégagu nanaxüchigagü ya naixatünaxca۳x ya düxenügü 33ॸѠӥֆľ̲͖իǣӕՓľ͑фӥ͑ӥ̲ǣ

Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü:

nüxüۡ ixu i ngŕma Iraétanüxüۡgü i ñaa ore: “Rü yimá 7 ya tauemacüarü 15 i ngunexüۡǣӕҡ ͑ɗիɥɗ penaxüchigaxüۡ nax chauégagu penaxüxüۡ ya perü düxenügü ya naixatünaxca۳x! Rü 7 i ngunexüۡ tá ngŕxma nagu pepegü. …… 41ॸѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥֆҡӕ͑ľËӥǣӕфӥ ngŕxguma norü 7ֆҡӕľ̲ËӥՓ nanguxgux, rü tá chauégagu 7 i ngunexüۡ penaxüchiga nax naixatünaxca۳x ya perü düxenügüne pixügüxüۡ. Rü ngŕ̲͑ɗիɥɗՓӥիɗɗ̲ӕɗ guxüۡǣӕҡ ̲͑ǣӕЙľիɥիüۡ, rü ЙľիËӥǣӥՓфӥЙľҡǣӥՓфӥҡ ҡ naxüe. 42ॸRü ngŕma 7 i ngunexüۡgügu rü guxãma i pema i Iraétanüxüۡgü rü naixatünaxca۳իֆЙľфӥĀӥիľ͑ӥǣӥՓҡ  pengexmagü. 43ॸRü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ penegü rü petaagü i nüxüۡ nacua۳xgüxüۡ ǣֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիüۡ íchanguxüۡxeۡexۡ۳ gux, rü naixatünaxca۳x ya ЙľфӥĀӥիľ͑ӥǣӥՓ͑իЙľիüۡ chamaxŕxŕŕxüۡ i pema i Iraétanüxüۡgü. 34ॸ—¡Namaxã

ƄфӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗЙľфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑ Ëȍɗիɥիüۡٚ—ñanagürü ga Tupana. 44ॸRü ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃǣ Iraétanüxüۡmaxã nüxüۡ yaxuxüۡ nachiga ga yema ngunexüۡgü ga Tupanaca۳x tá ínaxüxüchigüxüۡ. …… 30ॸ—Rü ngŕxguma 10Փľҡüۡ i penetüarü o pexü‫ ۡڟ‬ngeۡxmagu, ՓΎΎҡфɞǣӕфӥe۳ի͑ՓΎΎta۳xacürü ori ۳x ֆɗիɥ, фӥՓӥիɗфӥҽӕЙ͑фӥ͑ɗիɥ, erü marü nümatama nügüca۳x ínanaxüxüchi —ñanagürü ga Tupana. ……

27

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

NÚMEROS (Iraétanüxüۡarü muxchiga) Nixugü ga Iraétanüxüۡgü ga Chinaíwa

1

1ॸRü

yexguma norü taxre ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕիǣӕ͑ի Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡxüۡ, rü gumáarü ҡիфľǣҡӕľ̲Ëӥǣӕ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ǣ Moichémaxã yadexaxüۡ ga guma ҽӕЙ͑ЙҡՓǣæȍɗ͑ɞфӥ chianexüۡՓ. 2-3ॸRü Moichéxüۡ namu rü ñanagürü: —¡Peyaxugü i guxüۡma i Iraétanüxüۡgü i nügütanüxüۡchigü, rü ՓӥիɗֆɥЙҡËӥã۳xchigü, nüxüۡ pecuáxüۡca۳x i naéga rü norü mu i guxüۡma i ngŕma yatüxüۡgü i 20 ya taunecü nüxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmagüxüۡ rüe۳xna yexeraarü taunecüã۳xgüxüۡ rü marü mexüۡ ͑իËȍӕффǣӥֆɗիɥǣӥիüۡ! Rü natanüxüۡҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥǣӕҡ Ëӕ͑ՓӥŃǣ. Rü Aróüۡ ҡ ͑ɗիɥֆËӕիüۡ rüngüۡxeۡecۡ ü ͑Փɗngŕma puracü. 4ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ta rü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥфӥҡ naxca۳x peca i ՓӥիɗɗֆҡӥɗՓΎľҡ̲ngŕ̲ҡӥËӕ̲ӥՓ ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥիüۡ nax pexüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡca۳x. 5ॸѠӥ͖ǣӥ͑ɗիɥɗ͑Ńǣɗngŕma ãeۡx۳ gacügü i tá pexüۡ rüngüۡxeۡegۡ üxüۡ. Rü RubéüۡtanüxüۡՓфӥƄфɗËȍәֆæȍľĀľә ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 6ॸRü ChimeӢtanüxüۡՓфӥ

æȍľфӕ̲ɗŃֆ֤ӕфɗËȍĀ ɗ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 7ॸRü YudátanüxüۡՓфӥͮËȍóüۡ ya k̲ɗ͑Ā ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 8ॸRü IchacátanüxüۡՓфӥͮҡ͑Ńֆæȍӕ  ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 9ॸRü ChaburóüۡtanüxüۡՓфӥ Eriá ya Elóüۡ ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 10ॸRü Yúche ‫ڟ‬ ۡՓфӥƄфɗËȍ ̲ֆ nane ga Efraɥtanüxü k̲ɗә͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. Rü Yúche nane ga ManachétanüxüۡՓфӥǾ̲фɗŃֆ ЬľĀËȍә͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 11ॸRü BŕyamítanüxüۡՓфӥk¡ɗĀáüۡ ya ǾӕľĀľΔ͑ɗ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 12ॸRü DáüۡtanüxüۡՓфӥkɗֆľËȍŃֆk̲ɗËȍĀ ɗ ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 13ॸRü AchétanüxüۡՓфӥ Paguié ya Ocráüۡ ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ. 14ॸRü GáxtanüxüۡՓфӥƄфɗËȍ ֆѠľӕŃ͑͑ľ ҡ ͑ɗիɥ. 15ॸRü NetarítanüxüۡՓфӥkɞфֆ Enáüۡ ͑͑ľҡ ͑ɗիɥ—ñanagürü ga Cori ya Tupana. 16ॸѠӥֆľ̲ǣӥ͑ɗիɥǣֆľ̲ norü ãeۡx۳ gacüchigü ga nadexüۡ nax natanüxüۡgümaxã inacua۳xgüxüۡca۳x. …… 20-21ॸRü yexguma marü nügütanüxüۡËȍɗǣӥфӥՓӥիɗֆ ɥЙҡËӥã۳xchigü yaxugüã۳xgu rü ͑ֆՓӦǣӥŃǣǣֆľ̲ֆҡӥիüۡgü ga 20 ga taunecü nüxüۡ‫ ڟ‬yexmagüxüۡ rüe۳xna yexeraarü taunecüã۳xgüxüۡ rü marü

124 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ1, 9, 11

125 mexüۡ ͑իËȍӕффǣӥֆɗիɥǣӥիüۡ. Rü norü ̲ӕфӥ͖͑ɗիɥ: Rü Rubéüۡ ga Iraé (ga Acóbu) nane ga yacütanüxüۡՓфӥ 46,500 ga yatüxüۡǣӥ͑ɗիɥǣËȍӕффՓ mexüۡ. 22-23ॸRü ChimeӢtanüxüۡՓфӥ 59,300͑ɗիɥ. 24-25ॸRü GáxtanüxüۡՓфӥ 45,650͑ɗիɥ. 26-27ॸRü YudátanüxüۡՓфӥ 74,600͑ɗիɥ. 28-29ॸRü IchacátanüxüۡՓфӥ 54,400͑ɗիɥ. 30-31ॸRü ChaburóüۡtanüxüۡՓ rü 57,400͑ɗիɥ. 32-35ॸRü Yúche ‫ڟ‬ ۡՓфӥ nanegütanüxüۡՓфӥƄƸфɥtanüxü ۡ 40,500͑ɗիɥ. Rü ManachétanüxüՓфӥ 32,200͑ɗիɥ. 36-37ॸRü BŕyamítanüxüۡՓфӥ 35,400͑ɗիɥ. 38-39ॸRü DáüۡtanüxüۡՓфӥ 62,700͑ɗիɥ. 40-41ॸRü AchétanüxüۡՓфӥ 41,500͑ɗիɥ. 42-43ॸRü NetarítanüxüۡՓфӥ 53,400͑ɗիɥ. 44-46ॸRü yexguma Moiché rü Aróüۡ ֆիӕǣӥǣӥǣӕՓӥիɗǣӕ̲͑ի%ǣ yema 12 ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ga ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥфӥ%eۡի۳ ǣËӥËȍɗǣӥɗիɥǣӥիüۡ, rü guxüۡՓ̲фӥ603,550Փ͑ɗիɥǣ nanguxüۡ ga yema yatüxüۡgü ga 20 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑ǣӕǣӥիüۡ фӥËȍӕффՓ imexüۡ. Lebítanüxüۡarü puracüchiga 47ॸNatürü

yexguma yaxugügügu ga ֆľ̲ֆҡӥǣӥǣ̲фӥËȍӕффՓɗ̲ľիüۡ rü yema Lebítanüxüۡgü rü tama nixugü ǣ͑ҡ͑ӥՓ. 48ॸYerü ga Cori ya Tupana rü marü Moichémaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü nüxüۡ: 49ॸ“Ngŕxguma tá cuyaxugügu i Iraétanüxüۡgü ¡rü ҡիӡҡ ̲Ëӕֆիӕǣӥɗngŕma Lebítanüxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ! 50ॸRü ngŕma Lebítanüxüۡgü rü ËȍΎЙҡՓфӥЙӕфËӥҡ͑ӥիüۡ tá Ëӕֆիɥǣӥxŕxŕ nax nüxna nadaugüxüۡca۳x ya yima chopata rü norü ngŕmaxüۡgü. Rü ngŕxguma ngextá penangegügu ya yima chopata, фӥ͑ӥ̲ǣӥҡ ͑ɗիɥɗ

ínangexechigüãxüۡ namaxã i guxüۡma i norü ngŕmaxüۡgü i namaxã cha۳u۳xca۳x napuracüexüۡ. Rü nümagü rü tá chopataxüۡ ɞ͑Йľ̲ľǣӕ%Ëȍɗٚ, ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Caixanexüۡ ga Tupanapataétügu ɞфӥիɥիüۡchiga

9

15ॸRü yexguma yanguxgu ga guma Tupanapata, rü yema ngunexüۡgu фӥՓӥիɗǣËɗի͑ľիüۡ ͑Ńҡӥǣӕɞ͑фӥիɥ. Ѡӥֆ ӕ͑ľËӥфӥ͑ŃҡӥՓnango۳xoxüۡ ga üxüemarüxüۡ ɗիɥիüۡ, rü nayexmaecha ñu۳xmata yangóonexüۡmare. 16ॸRü guxüۡguma yemaacüãxüۡ ͑ɗիɥ, rü yexguma ngunecü rü caixanexüۡ ͑ɗիɥǣ ͑Ńҡӥǣӕɞфӥիɥիüۡ ga guma Tupanapata, rü chütacü rü ñoma üxüemarüxüۡ ͑ɗիɥǣ ͑ŃҡӥՓngo۳xoxüۡxüۡ. 17ॸRü yexguma ǣӕ̲ҽӕЙ͑ЙҡŃҡӥՓ iyachü۳xüãchixüۡgu ga yema caixanexüۡ, rü nüma ga Iraétanüxüۡǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗիüۡ ǣ͑իɗ͑իɥիüۡ. Rü yema íyachaxãchixüۡՓǣֆľ̲Ëɗի͑ľիüۡ, rü yéma nayachaxãchitanü, rü yexma napegü. 18ॸRü yexguma Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ɗիӕիǣӕǣ͑իɗ͑իɥ%Ëȍɗիüۡ фӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ. Rü yexguma namaxã nüxüۡ yaxuxgu ga nax inachoxüۡ rü yexma narücho. Rü yexguma yema caixanexüۡ ҽӕЙ͑ЙҡŃҡӥՓֆľի̲ľËȍǣӕфӥ ҡ̲ɗ͑իɥ. ……

Tupana rü Iraétanüxüۡgümaxã nanaxuegu nax namachi tá nüxna naxãxüۡ

yema Iraétanüxüۡgü rü ñuxre ga Equítuanecüã۳xgümaxã narüxücutanü, rü

11

4ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ11 yema duüۡxüۡǣӥ͑ɗիɥǣ͑ӥի͑ cua۳xãchiexüۡ ga yema õna ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑͑ǣõ۳xgüxüۡ. Rü nüma ga IraétanüxüۡǣӥфӥĀӥիՓֆľ̲ǣ͑իɥ͑ӥľ rü yemaca۳x nidexagü rü ñanagürügü: —Chierü tüxüۡ‫ ڟ‬nangexmagu i namachi nax nangΦxüۡca۳x. 5ॸRü ñuxãcü nüxna tacua۳xãchie ga yema choxni ga chíxüۡ ga ngetanüãcüma ingõ۳xgüxüۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta nüxna tacua۳xãchie ga ñuxãcü nangΦxüۡ ga pepínu, фӥ̲ľф ӡ, rü chabúragü rü áyu. 6ॸNatürü i ñu۳xma rü taiyamaxã nua tayuechaüۡ, erü nataxuma i to i ta۳xacü i nüxüۡ idauxüۡ rü manáxicatama —ñanagürügü. 7ॸRü yema maná rü nanachicúrichireraxüۡ rü nadexra ñoma ta۳xacü i dexragüxüۡrüxüۡ. 8ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü nanade ga yema maná ga dauxüۡՓфӥyi ۳xiixüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ nayacamügü rü nanamuxragü rü ñu۳իӡËȍɗ͑ֆիӥҡËȍɗ͑ӥ. Rü yema maná rü ñoma chíxüۡՓɞ͑ǣӕիüۡrüxüۡ ͑ɗիɥǣ naaca. 9ॸRü chütacü ga yexguma nanguxgu ga cherena ga yema ínapegüxüۡétügu, фӥֆľիǣӕ̲ҡ͑ɗիɥǣ nayixüۡ ga maná. 10ॸRü nüma ga Moiché rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣʊфŃҡ͑ӥիüۡgü ga naã۳իЙҡՓËȍɗǣӥ͑իֆľ̲Υnaca۳x yadexagüxüۡ. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü yemaca۳x poraãcü nanu rü yexgumarüxüۡ ta ga Moiché. 11ॸRü nüma ga Moiché rü Tupanaxüۡ ñanagürü: —Choma nax curü duüۡxüۡchire۳իËȍɗիɥիüۡ ¿rü ta۳xacüca۳x tama chomaxã cutaãxŕ rü ngeۡmaca۳x chauxchaama choxüۡ cunangenagüxŕxŕ i ñaa duüۡxüۡgüarü guxchaxüۡgü? 12ॸ¿Eۡ۳xna chauxacügü ͑ɗիɥǣӥфӥngeۡmaca۳x choxüۡ cumuxüۡ nax ñoma õxchanagürüxüۡ chayagagüxüۡ i

126 ͑Փɗngŕ̲͑͑ľǣ͑ӡիËӥ̲ҡΎфӥ o۳xigümaxã nüxüۡ quixuxüۡ? 13ॸ¿Rü ngextá tá namachi choxüۡ ta iyangauxüۡ nax chanachibüexŕŕxüۡca۳x i guxüۡma i ñaa duüۡxüۡgü? Ѡӥӕիľ%Ëӥ̲͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ yaca۳ax۳ üۡgüechaxüۡ rü ñagüxüۡ choxüۡ: “¡Rü torü ngõ۳xruxüۡ i namachi toxna ta naxã!͖ٚǣӥիüۡ. 14ॸRü choma rü marü tama choxü‫ ۡڟ‬natauxcha nax chaxica namaxã ichacuáxüۡ i ñaa duüۡxüۡgü. Erü ngŕma puracü rü nata rü ngeۡmaca۳x ҡիӕËӥфӥՓËȍիɗËËȍ͑իӥ. 15ॸRü ngŕxguma tá ngŕmaãcü chomaxã нӕɗիɥիǣӕ‫ؽ‬фӥ͑ΎիҡËӥ̲ËȍΎի͑͑ֆիӕ i ñaa chorü maxüۡ, ega choxüۡ cungechaüۡxgu! Rü ngŕmaãcü tá marü ҡիӡҡ ̲ËȍӕիËȍ̲Ëȍֆ͑ǣľ͑ǣӥɗ ñaa duüۡxüۡgüarü guxchaxüۡgü —ñanagürü ga Moiché. 16ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü nanutaque۳xe i 70 i norü ãeۡx۳ gacügü i Iraétanüxüۡgü i duüۡxüۡǣӥ͑ǣɥ͑ӥľիüۡ, rü ‫ ڟ‬a choxüۡ ËȍΎЙҡՓ͑ǣǣӥ! ¡Rü ngŕm namaxã yarüngu۳xeۡxeۡ! 17ॸRü choma rü tá ‫ ڟ‬a tá cumaxã ngŕի̲ɞËȍфӥիɥ, rü ngŕm chidexa. Rü tá ngŕma ãeۡx۳ gacügüna chanaxã i ngŕma chauãxŕ ɗËӕՓ ngŕxmaxüۡ nax nümagü cuxüۡ nangüۡxeۡegۡ üxüۡca۳x nax namaxã inacua۳xgüxüۡ i ñaa duüۡxüۡgü. Rü ngŕիǣӕ̲фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲ËӕիɗË namaxã icucua۳x. 18ॸ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ̲͑ի% nüxüۡ ixu i duüۡxüۡgü nax nügü yamexŕŕgüxüۡca۳x naxca۳x i moxüۡarü ngunexüۡ, rü ngŕ̲%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ̲͑Ëȍɗ tá nangõ۳xgüxüۡ! Erü marü nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥ nax auxeãcüma ñagüxüۡ: “¿Ñuxcü ngexüۡ ֆɗիɥɗ̲͑Ëȍɗфӥҡɗ͑ǣõ۳xgü? Rü ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ11, 13

127 ɗֆľի̲ǣӥǣӕٚ, ñagüxüۡ. Rü marü name rü choma tá namachi nüxna chaxã nax nangõ۳xgüaxüۡca۳x. 19ॸѠӥҡիӡҡ ̲ Փӥիɗҡ̲ɗ͑ǣӕ͑ľիüۡ nanangõ۳xgü rü bai i taxre, rü bai i 5, rü bai i 10, rü bai i 20 i ngunexüۡguxicatama tá nanangõ۳xgü. 20ॸѠӥՓӥիɗֆҡӕľ̲ËӥիӥËȍɗҡ ͑ɗիɥɗ namachi nangõ۳xgüxüۡ ñu۳xmatáta naemamaxã yangüۡ%ҡ͑ӥËӥիӥիфӥ͑Փ naxoégagü erü choxüۡ naxoe i chomax i æΎфɗֆҽӕЙ͑͑ի͑ҡ͑ӥՓ changexmaxüۡ. Rü naxauxeãcüma rü chope۳իľՓ͖͑ǣӥфӥǣӥ: “¿Rü ta۳xacüca۳x ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓɞɗËȍΎիüۡxüۡ?ٚ ñanagürügü —ñanagürü ga Cori ya Tupana. 21ॸRü yexguma ga Moiché rü Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Rü ngŕma duüۡxüۡǣӥɗËȍΎՓľфӥիɥիüۡ rü 600,000ɗֆҡӥǣӥ͑ɗիɥǣӥ. ¿Rü ñuxãcü nüxüۡ quixuxüۡ фӥՓӥիɗֆҡӕľ̲Ëӥҡ  ͑ɗիɥɗ̲͑ËȍɗҡΎիüۡ cungõ۳xeۡexۡ üۡ? 22ॸ¿Rü ngextá nangema i ngŕma muxüۡ i Ëф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥ͑իngŕma tada۳i ۳xüۡca۳x rü guxaxü‫ۡڟ‬ yangumachixüۡca۳x? ѠӥՓΎΎËȍɗǣӕիüۡma i choxni i taxüۡ i taxtücüã۳x nüxna ixãxgu фӥҡիӡËȍɗ̲͑ӥիüۡ‫ ڟ‬ningu —ñanagürü. 23ॸNatürü

nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Cuma nagu Ëӕфӥիɥ͑ӥǣӕɗngŕma chorü pora rü naxíraxüۡ? Rü ñu۳xma tá nüxüۡ cudau nax aixcüma tá yanguxüۡ i ngŕma nüxüۡ chixuxüۡ —ñanagürü. …… 31ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ínananguxŕxŕ ǣՓӥիɗǣҡËӥǣ ¡ӕ͑ľËӥǣ̲ фՓ͑ľ¡ӕľ̲Ëӥ. Rü ǣӕ̲ľ̲ǣӕɞ͑͑ǣӕǣӥǣ̲ӕիӡËȍɗիüۡ ga ngugagü rü yema ínapegüxüۡgu nayi rü namaxã naxãanemare ñu۳ի̲ҡՓӥիɗɗ

ngunexüۡ ɗҡɗիӡǣ͑ի̲͑ի% naxãanemarexüۡ. ѠӥՓӥիɗǣ̲ŃҡфӕՓ nangu ga norü yaxcü ga nügüétügu nax nayi ۳xüۡ. 32ॸRü guxüۡma ga yema ngunexüۡgu, rü guxüۡma ga yema chütaxüۡgu rü moxüۡãcüarü ngunexüۡgu rü nüma ga duüۡxüۡgü rü nanade ga yema ngugagü. Rü guxema rü noxremaexüۡ dexe rü 10 chita tüxü‫ۡڟ‬ nayexma. Rü yema ínayexmagüxüۡãx۳ tügu tayapagü. 33ॸNatürü yexguma yexՓaca۳x nüxüۡ nangõ۳xnetagügu ga namachi ga yema ngugagü, rü nüma ga Cori ya Tupana rü duüۡxüۡgümaxã nanu, rü nanayuexŕxŕ ga muxüۡma. 34ॸRü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ Quíbu-atábamaxã naxüégagüãxüۡ, yerü ֆľի̲͑ɗիɥǣnata۳xgüxüۡ ga yema duüۡxüۡǣӥǣΥ͑ǣӕիɗËҡ̲фӥիɥ͑ӥľիüۡ. …… Moiché rü Canaáüۡanewa nanamugü ga 12 ga ngugütaeruüۡgü

13

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü: 2ॸ—¡ƚcüx, Canaáüۡ͑ľՓ ‫ ڟ‬a namugü i 12 i yatügü nax ngŕm ۡ yangugütaegüxüca۳x, erü ngŕma naane ҡ ͑ɗիɥɗЙľի͑Ëȍի%իüۡ i pema i Iraétanüxüۡgü! ‫ؽ‬ѠӥՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥ rü namuãchi i ngŕma norü ãeۡx۳ gacü ɗիɥիüۡ! —ñanagürü ga Tupana. 3ॸRü nüma ga Moiché rü yema chianexüۡ ga Paráüۡgu ãégaxüۡՓɗ̲͑͑ӕ%Ëȍɗҡ͑ӥǣ yema ãeۡx۳ gacügü yematama Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Rü guxüۡma ga yema 12 rü natanüxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü nüxüۡ ngechaüۡgüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ13 17ॸRü

nüma ga Moiché rü nayamugü ga yema yatügü nax Canaáüۡ͑ľՓ ͑իɥիüۡca۳x rü yéma yangugütaegüxüۡca۳x. Rü ñanagürü nüxüۡ —¡Ngŕma chianexüۡ i ͮŃǣӕľǣӕ̲Йľիɥфӥ ínamáxpü۳xanexüۡՓЙľËȍΎЙľҡӥ! 18ॸRü tá penangugü i ngŕma naane, фӥֆɗ̲ɥ͑ľ rü ngoxi naporae i ngŕma duüۡxüۡgü i ngŕxma ãchiüۡgüxüۡ rüe۳xna tama, rü ngoxi namu rüe۳xna tama. 19ॸRü tá Йľ͑͑ǣӕǣӥǣӥֆֆɗ̲͑Ύфӥɥ͑ľфӥ ͑ǣΎիɗĀӥիľ͑ӥǣӥ̲фľֆɗիɥфӥe۳xna mea ínapoxegugü, rü ngŕ̲͑͑ľɗ͑Փ nangexmagüxüۡ rü ngoxi mexüۡ i Փɗիӥ̲ӥֆɗիɥфӥe۳xna tama. 20ॸRü tá Йľ͑͑ǣӕǣӥфӥ͑ǣΎիɗ͑Փի̲ӥ͑ľ rüe۳xna tama. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta penangugü rü ngoxi nanaixnecüã‫ڟ‬ rüe۳xna tama. ¡Rü taxӢ ipemuüۡexüۡ! Rü ‫ ڟ‬acüã۳x i nanetüarü o nua tá penge i ngŕm —ñanagürü ga Moiché. Rü yema ͑͑ľՓфӥ̲ľ̲͑ӥիɞфիüۡxüۡ ga norü ә¡фӥΎɗĀӕիǣӕ͑ɗիɥǣֆľիǣӕ̲ Moiché yéma namugügu ga yema ֆҡӥǣӥǣ͑ǣӕǣӥҡľՓֆŃ̲ɥիüۡ. 21ॸRü ֆľ̲ֆҡӥǣӥфӥֆŃ̲͑իɥфӥ nayangugügü ga yema nachixüۡane. Rü ѸәфՓ̲ǣËȍɗ͑ľիüۡ ga Chíüۡ íyexmaxüۡՓɗ͑͑իӥǣӥľǣ͑ի nangugügüãxüۡ ga yema naane rü ñu۳ի̲ҡɥ͑ľǣġľ¡әՓ͑͑ǣӕǣӥǣ ͑ΔфҡľՓ̲ǣɥ͑ľǣk̲ իфӥ ngaicamána. 22ॸRü yema chianexüۡ ga ͮŃǣӕľՓ̲͑ËȍΎËӕфӥ͖u۳ի̲ҡɥ͑ľ ga EbróüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ ͑ɗիɥǣ͑ի%Ëȍɗüۡgüxüۡ ga Aimáüۡtanüxüۡgü, rü Checháitanüxüۡgü rü Tamáitanüxüۡǣӥǣk͑ իҡǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľǣƄ¡фóüۡ rü marü ͑ӡիËӥ̲͑իӥ. Rü marü 7 ga taunecü

128 nüxíra naxü naxüۡЙǣǣӕ̲ɥ͑ľǣ Choáüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓֆľի̲͑ľ. 23ॸRü yema ngatexüۡ ǣƄËәՓ͑͑ǣӕǣӥ, rü ֆŃ̲͑ֆĀľǣӥǣՓӥիɗǣ úbamaxüۡchacüxü ga ta۳xya۳xaarü oΦxüۡ. ѠӥՓӥիɗǣ͑ɗՓnayaՓe۳xgü rü yemaacü nügümaxã nayangetaüۡgü. Rü ori ۳x ga ígu rü ori ۳x ga boxra rü ta ningegü. 24ॸRü yema ngatexüۡ rü Ecúgu nanaxüégagü naxca۳x ga yema úbaya۳xa ga yéma yadaegüxüۡ ga yema Iraétanüxüۡgü. 25-26ॸRü 40 ga ngunexüۡ ningegü ga nax nangugüanegüaxüۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥnaxca۳ի͑ՓΎľǣӕǣֆľ̲ nachica ga Cáde ga Paráüۡarü chianexüۡՓֆľի̲իüۡ ֆľфӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ nayexmagüxüۡ ga Moiché rü Aróüۡ rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü. Rü nüma ga ֆľ̲͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ľɥիüۡ rü nüxüۡ nixugügü ga guxüۡma ga yéma nüxüۡ nadaugüxüۡ. Rü nüxüۡ nanaՓe۳xgü ga yema nanetüarü o ga yema nachixüۡ͑ľՓ͑ľ͑͑ǣľǣӥիüۡ. 27ॸRü Moichémaxã nüxüۡ nixugüe rü ñanagürügü: —ͅфӥ͑Փ͑ľҡիɥɗ ngŕ̲͑͑ľɗ͑ՓҡΎիüۡ cumugüxüۡ. ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗngŕ̲͑͑ľՓфӥ guxüۡՓ̲͑͑ǣľի̲իüۡ i nabüane i mexüۡ rü taguma nataxuxüۡ. Rü ñaagü ‫ ڟ‬a muxüۡ. ͑ɗիɥɗngŕma nanetügü i ngŕm 28ॸNatürü ngŕma duüۡxüۡgü i ngŕxma ãchiüۡgüxüۡ rü nipora, rü yima norü ɥ͑ľǣӥфӥ͑ɗҡфӥɞ͑ЙΎիľǣӕǣӥ. Rü to ga yéma nüxüۡ tadauxüۡ ͑ɗիɥǣǣӕ̲ Anáxtaagü i narüüۡtama imáchanexüۡchixüۡ. 29ॸRü ngŕma ͮŃǣӕľ͑ľՓфӥngŕxma naxãchiüۡgü i ngŕma Amaléxtanüxüۡgü. Rü ngŕma ínamáxpü۳xanexüۡgu rü naxãchiüۡgü i ngŕma Itítatanüxüۡgü rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ13ٍॷ14

129 Yebuchéutanüxüۡgü rü Amaréutanüxüۡgü. Rü márcutügu rü natü i Yudáüۡcutügu ͑ɗիɥɗ͑ի%Ëȍɗüۡgüxüۡ i Canaáüۡanecüã۳xgü —ñanagürügü. 30ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣՓӥիɗ ga yema ngugütaeruxüۡ ga Caréx rü nanachianexŕxŕ ga yema duüۡxüۡgü ga Moichépe۳իľՓֆľի̲ǣӥիüۡ rü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%ҡΔիфӥիüۡ ҡֆիɥxŕxŕ i ngŕma naane, erü yixema rü tüxü‫ ۡڟ‬natauxcha nax tóxrüxüۡ ֆիɥxŕŕxüۡ! —ñanagürü. 31ॸNatürü ga yema togü ga namücügü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü nüxüۡ: —ҽ̲͑ɗիɥɗ̲͑ľիüۡ nax namaxã yigü ida۳i ۳xüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü, erü nüma rü tá tüxüۡ narüporamaegü —ñanagürügü. 32ॸRü yexguma ga yema togü ga Caréxmücügü rü nüxüۡ nixugüe nax nachixexüۡ ga yema naane rü ñanagürügü: —Rü ngŕma nachixüۡane i ͑Փ͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ľҡիɥիüۡ rü tama mexüۡ ͑ɗիɥ. Rü ngŕma naane ga tayangugüxüۡ rü nachu۳xu rü ngŕmagagu muxüۡma i ngŕma naanegu ãchiüۡgüxüۡ i duüۡxüۡgü rü nayue. Rü ñu۳իӡËȍɗǣӕիüۡma ga yatüxüۡgü ga yéma nüxüۡ tadauxüۡ rü nitaxüchi. 33ॸRü nüxüۡ tadaugü ga Anáxtanüxüۡ ga itaxüchixüۡ rü máchanexüۡchixüۡ. Rü yemaca۳x ga toma ga naxüۡҡՓ͑իҡΎǣӥҡĀӕǣӥիüۡ rü tanamunügüraxüۡmare. Rü nümagü rü ta yemaacütama toxüۡ nadaugü —ñanagürügü. Nüma ga Iraétanüxüۡgü rü tama æΎфɗֆҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥľËȍüۡ

14

1ॸRü

yexguma yema ͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ľɥիüۡarü orexüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕǣֆľ̲ʊфŃҡ͑ӥիüۡgü rü aita naxüe, rü yema chütaxüۡ rü axugu ningunexüۡgü. 2ॸRü guxüۡma ga nümagü

rü chixri Moiché rü Aróüۡchigagu nidexagü, rü ñanagürügü: —ͮфӥ̲ľ̲ľËȍɗ͑ɗիɥǣƄнӕɞҡӕ͑ľǣӕ nax iyuexüۡ rüe۳xna nuxã ínachianexüۡgu rü tama ngŕma naane i yangugügüxüۡgu nax iyuexüۡ. 3ॸ¿Rü ta۳իËӥՓֆæΎфɗֆ Tupana i ngŕma nachixüۡ͑ľՓҡӥիüۡ nagagüxüۡ nax ngŕxma daigu iyuexüۡca۳x, rü taxma۳xgü rü taxacügü rü tórü uanügüme۳xeۡgu tayixüۡca۳x? Rü ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥɗƄнӕɞtuaneca۳x ҡՓΎľǣӕ—ñanagürügü. 4ॸRü yexguma ǣՓӥիɗËȍɗǣӥ͑ӥǣӥ̲ի%͖͑ǣӥфӥǣӥ: —ͮǣɥի%͑ӥիüۡ ҡիӕ͑ľҡɗՓӥիɗɗҡΔфӥ ãeۡx۳ gacü nax tamaxã inacuáxüۡca۳x rü ngŕmamaxã Equítuaneca۳իɗՓΎľǣӕիüۡca۳x —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga Moiché rü Aróüۡ rü ñaxtüanegu nanangücuchitanü nape۳իľՓǣ guxüۡma ga duüۡxüۡgü. 6ॸRü nüma ga Yochué rü Caréx ga yema naane ngugügüxüۡ rü norü ngechaüۡmaxã nügü narügáutechirugü. 7ॸRü ñanagürügü nüxüۡ ga guxüۡma ga yema Iraétanüxüۡgü: —Ngŕma naane ga ítayadaugüxüۡ rü naane i mexüۡ ͑ɗիɥ. 8ॸRü nüma ya Tupana rü tá tüxüۡ narüngüۡxeۡxeۡ rü tüxüۡ‫ڟ‬ nanatauxchaxŕxŕ nax ngŕma naanegu ichocuxüۡ. Rü tá tüxna nanaxã nax tóxrüxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x. Rü ngŕma nachixüۡ͑ľՓфӥ͖Ύ̲Āľի фӥիüۡ taguma nataxu i õna i mexüۡ. 9ॸNatürü i pemax rü tama name nax Cori ya Tupanamaxã penuexüۡ rü tama name i nüxüۡ pemuüۡe i ngŕma nachixüۡanecüã۳x i duüۡxüۡgü. Ƅфӥ͑ӥ̲ǣӥфӥҡ ͖Ύ̲Йӡɗ ngΦxüۡrüxüۡ tá tüxüۡ‫͑ ڟ‬ɗիɥǣӥɗtaxca۳x erü nataxuma i texé nax nüxna dauxüۡ. Natürü i yixema rü tüxü‫ ۡڟ‬nangexma ya Cori ya Tupana ya tüxna daucü. ¡Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ14 taxӢ i pemuüۡexüۡ! —ñanagürügü. 10ॸRü ՓΎΎֆľ̲իüۡ ͑ի͑իɥ͑ӥľիüۡ ga duüۡxüۡgü rü nanueama rü nutamaxã ɞ̲͑͑ӕիӡËȍɗǣӥËȍüۡ. Natürü ga Cori ya Tupanaarü üüne rü yéma nango۳x ga ǣӕ̲ҽӕЙ͑ЙҡՓnape۳իľՓǣ guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü. 11ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: —¿Ñuxguxüratáta ͑ɗիɥɗËȍΎիü‫ ۡڟ‬ɗ͑իɥ͑ӥľիüۡ i ñaa duüۡxüۡgü? ‫ع‬Ѡӥ͖ӕիǣӕիӥфҡ ҡ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ naxoexüۡ nax tama choxüۡ‫ ڟ‬yaxõgüaxüۡ фӥՓΎΎ nüxüۡ nax nadaugüxüۡ ga yema mexüۡgü ga chaxüxüۡ? 12ॸRü naxca۳x tá núma Ëȍ̲͑ӕɗՓӥիɗɗĀՓľ͑ľɗ͑Փ nayuexüۡ nax ngŕ̲%Ëӥҡ̲͑Փ nangugüxüۡca۳x i ngŕma naane. Natürü ËӕՓҡ ͑ɗիɥɗichanango۳xeۡexۡ üۡ i to i duüۡxüۡgü i ñaa duüۡxüۡgüxüۡ rümumaexüۡ rü rüporamaegüxüۡ —ñanagürü. 13-14ॸNatürü

nüma ga Moiché rü Cori ya Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Natürü ngŕma Equítuanecüã۳xgü rü meama nüxüۡ nacua۳xgü ga curü poramaxã nax ícunguxüۡxeۡexۡ üۡ ga ñaa duüۡxüۡgü. Rü ngŕxguma ngŕma Equítuanecüã۳xgü nüxüۡ cua۳xgügu i ngŕma ñaa duüۡxüۡgümaxã cuxüxchaüۡxüۡ rü tá Canaáüۡanecüã۳xgümaxã nüxüۡ nixugüe, rü nümagü rü tá ta nüxüۡ nacua۳xgü. Rü nümagü i ngŕma Canaáüۡanecüã۳xgü rü marü nüxüۡ

͑իɥ͑ӥľ͑իËӕ̲фӥ͑ҡ͑ӥՓ cungexmaxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü, rü cugü naxca۳x cungo۳xeۡexۡ üۡ, rü cuma i guxüۡguma ngŕma caixanexüۡՓ͑ŃҡӥՓ cungexmaxüۡ, rü ngŕma caixanexüۡgu nape۳իľнӕɗիӡիüۡ i ngunecü rü üxüemagu i chütacü. 15ॸNatürü ngŕxguma tá cunadaixgu i ñaa chautanüxüۡgü rü

130 ngŕma torü uanügü i cuxüۡ cuáchigagüxüۡ rü tá ñanagürügü: 16ॸ“Rü nüma ya Cori ya Tupana rü nüxü‫ۡڟ‬ ͑ǣӕիËȍ͑ի͑Փ͑͑ǣӕǣӥxŕŕãxüۡ i ngŕma naane ga namaxã inaxunetaxüۡ, rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗɞ͑Ëȍɗ͑ľիüۡgu tüxüۡ nayuexŕŕãxüۡٚ, ñanagürügü tá. 17ॸRü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥ, Pa Corix, i namexüۡ nax ɗËӕ͑ՓŃիüۡ i curü pora yema tomaxã nüxüۡ quixuxüۡrüüۡtama. 18-19ॸѠӥՓΎΎ nüxüۡ quixu nax tama nüxüۡ cuxüpetümarexüۡ i ngŕma chixexüۡ ügüxüۡ rü cunapoxcuxüۡ i ngŕma nanegü rü nataagü nagagu i nanatügüarü chixexüۡ, natürü nüxüۡ quixu ta nax tama cunuxՓa۳xexüۡ rü nataxüchixüۡ i curü ngechaüۡ rü toxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ cungechaüۡxüۡ i torü chixexüۡ. Rü ngeۡmaca۳x cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ nax nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ curüngümaxüۡ i ñaa duüۡxüۡgüarü chixexüۡ, yerü marü ֆի̲͑͑ի%Ëӕիɥ͑ӥǣֆľիǣӕ̲ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡgutama ñu۳xmata ͑ӕ͖͑ËȍɗËՓ͑͑ǣӕǣӥ —ñanagürü ga Moiché. Cori ya Tupana rü tama nayanaxoxŕxŕ ga duüۡxüۡǣӥ͑ҡӥфӥҡիӡҡ ̲͑Փ͑͑ǣӕǣӥ ga yema naane ga namaxã inaxunetaxüۡ 20ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü name. Choma rü tá nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ charüngüma i ngŕma duüۡxüۡgüarü chixexüۡ ngeۡma cuma choxna naxca۳x cuca۳ax۳ üۡrüxüۡ. 21-23ॸNatürü ngŕma nax ɗիËӥ̲ֆɗիɥիüۡ nax chamaxüۡxüۡ rü guxüۡ i ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ͑իËȍ͑ǣľի̲իüۡ, rü ngŕxgumarüxüۡ ҡ ҡɗիËӥ̲͑ɗիɥ͑ի taxúetáma ya yíxema Iraétanüxüۡgü ga nüxüۡ daugüxe ga yema chorü üüne rü yema mexüۡgü ga chaxüxüۡ ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ14, 16

131 Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓфӥ͑ӕɞ͑Ëȍɗ͑ľիüۡՓ, rü ¡ɗҡ ֆՓӥիɞիľֆֆɞիľ̲duŕxŕgü nüxüۡ daugüxüۡ i ngŕma naane ga tümaarü o۳xigümaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü bai tá ya ՓӥիɞիľǣËȍΎիüۡ ügümarexe rü choxüۡ Ύľիľфӥҡ̲Ëȍӕǣɥ͑ӥľիľ͑ӥիüۡ tadau i ngŕma naane. Ѡӥ¡ɗҡ ֆՓӥիɞիľ. 24ॸRü yimá chorü duüۡ ֆæфŃիɗËҡ̲͑ɗիɥֆ mexüۡǣӕфӥիɥ͑ӥËӥфӥɗիËӥ̲Ëȍӕǣ ɥ͑ӥËӥ. Rü ngeۡmaca۳x yimáxüۡxicatátama ͑ɗիɥɗngŕxma chaxücuxŕŕxüۡ ͑Փɗ ngŕma naane ga yangugüxüۡ. Rü ngŕma nataagü rü ngŕxma tá naxãchiüۡgü. …… 27ॸNatürü ngŕma togü i Iraétanüxüۡgü i chixri chauchiga idexagüxüۡ ¿rü ͖ӕիǣӕիӥфҡ ҡֆի̲͑͑ի%Ëȍիɥ͑ӥիüۡ ͑իËȍӕǣ͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x? 28ॸRü ngeۡmaca۳x i ngŕma duüۡxüۡgü i naxca۳x ícagüxüۡ nax nua ínachianexüۡgu nayuexüۡ ¡rü namaxã nüxüۡ ixu rü choma ya Cori ya Tupana rü ngŕma nümatama naxca۳x ínacagüxüۡãcü tá naxca۳x chanaxü! 29ॸRü guxüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü i 20 ya ҡӕ͑ľËӥՓ͑ǣӕǣӥիüۡ i chixri chauchiga idexagüxüۡ rü tá nuxã ínachianexüۡgu nayue. 30ॸѠӥ¡ɗҡ ɗՓӥիɗɗngŕma duüۡxüۡgü nagu nachocux i ngŕma naane i pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü Caréx rü ‫ ڟ‬a ֤ΎËȍӕŃիɗËҡ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕm ۡ ngugüxü —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Iraétanüxüۡgüxüۡ narüporamae

moxüۡãcü rü pa۳xmamaxüۡchi ínarüdagü rü ɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑իɞ͑ËȍΥΥËȍɗիücۡ a۳x ga yema ínamáxpü۳xanexüۡՓ. Rü ñanagürügü: —Marü núma tangugü. ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥ nax chixexüۡ taxüxüۡ, natürü i ñu۳xma rü ̲фӥɞҡ̲ľ̲фľ͑ի͑Փɗիɥիüۡ i ngŕma naane ga Cori ya Tupana tamaxã nüxüۡ ixuxüۡ —ñanagürügü. 41ॸNatürü ga Moiché rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ tama naga Йľիɥ͑ӥľɗæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ̲ӕ? Rü ngŕ̲͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥľիüۡ фӥҡիӡҡ ̲ mea pexüۡ ínanguxuchi. 42ॸRü tama name ͑իɗЙľիɥ̲իüۡ, erü ya Cori ya Tupana rü tama napexüۡtagu. Rü ngŕma perü uanügü rü tá pexüۡ narüporamaegü. 43ॸRü ‫ ڟ‬a pexüۡ yéa pepe۳իľՓфӥ͑ǣŕm nanangu۳xeۡegۡ ü i Amaléxtanüxüۡgü, rü Canaáüۡanecüã۳xgü nax pemaxã nügü nadaixücۡ a۳x rü pexüۡ nayuexeۡexۡ ücۡ a۳x. Erü Йľ̲фӥ͑ӥի͑ЙɗիɥǣËȍɗֆæΎфɗֆ Tupana rü ngeۡmaca۳x i nüma rü marü tama pexüۡҡՓ͑͑ǣľի̲—ñanagürü. 44ॸRü nüma ga Moiché rü yema ínapegüxüۡgutama narüxã۳u۳ۡx namaxã ga ֆľ̲¡әǣҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ yexmaxüۡ. Natürü ga nümagü ga Iraétanüxüۡgü rü ínachõõchiama ga ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ. 45ॸNatürü yexguma yéma nangugügu rü nümagü ga Amaléxtanüxüۡgü rü Canaáüۡanecüã۳xgü ga yexma ãchiüۡgüxüۡ rü nanadai. Ѡӥ͑Փľ nangŕgü rü ñu۳ի̲ҡϜ̲Փ͑ֆՓΎǣӥ. Rü yemaacü nüxüۡ narüporamaegü. ……

ga norü uanügü

yexguma yema Iraétanüxüۡgümaxã ۡ nüxü yaxuxgu ga Moiché ga yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü guxüۡma ga nüma rü poraãcü nangechaüۡgü. 40ॸRü yema ga ngunexüۡarü 39ॸRü

ҽ̲ͅΎɗËȍŃǣ͑իɥ͑ӥǣæΎфŃ

16

1-2ॸRü

Moichémaxã nanu ga Փӥիɗǣ̞ľ¡ɞҡ͑ӥիüۡ ga Corégu ãégaxüۡ. Rü nüma ga Coré ga Ichá nane фӥæΎ ҡի͑ɗիɥ. ѠӥæΎфŃՓ͑իӥǣӥҡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ16 ga tomaepü۳x ga yatügü ga Rubéüۡtanüxüۡ, ga Datáüۡ rü Abiráüۡ ga Eliá nanegü, rü Óüۡ ga Peréx nane. Rü ֆľ̲Փ̲͑ӥǣӥ͑իӥǣӥxŕxŕ ga 250 ga Iraétanüxüۡgü ga ãeۡի۳ ǣËӥǣӥɗիɥǣӥիüۡ ga duüۡxüۡgümaxã icua۳xgüxüۡ rü duüۡxüۡgü ̲ľ͑ǣɥ͑ӥľիüۡ. 3ॸRü guxüۡma ga yemagü rü nangutaque۳xegü rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã narüxutagagü rü ñanagürügü: —Marü ҡ̲͑ɗիɥ͑իЙľիɗËҡΎ̲ի%ɗЙľËӕ իüۡ. Yerü ga Tupana rü guxãxü̲ۡ͑ɗիɥǣ nadexüۡ rü ngeۡmaca۳x ya Cori ya Tupana rü tamaxã nanuxma i guxãma i yixemax. ¿Rü tü۳xcüüۡ i pemax i Tupanaarü duüۡxüۡǣӥŃҡӥՓЙľǣӥ ЙľիӦǣӥxŕxŕchaüۡ? —ñanagürügü. 4-5ॸRü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣͅΎɗËȍŃфӥ ñaxtüanegu nayangücuchi rü Coréxüۡ rü ֆľ̲͑Փľфӥիɥիüۡxüۡ ñanagürü: —Moxüۡ pa۳xmama rü nüma ya Cori ya Tupana rü tá tüxüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡxeۡ фӥҡľիŃҡɗիɥ ֆ͑Ύիфӥɗիɥիľфӥҡӥիüۡ naxunetaxe nax nape۳իľՓҡֆǣӕիüۡca۳x i ãmaregü —ñanagürü. …… 12ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣͅΎɗËȍŃфӥnaxca۳x nangema ga Datáüۡ rü Abiráüۡ ga Eliá ͑͑ľǣӥɗիɥǣӥËӥ. Natürü ga nümagü rü MoichéxüۡҡՓ̲͑ӕǣǣӥфӥ ñanagürügü: —Tama cuxüۡҡՓ ҡիɥիËȍüۡ. 13ॸ¿Eۡ۳xna cuxca۳իфӥՓӥիɗǣ ɥ͑ӥË͑ɗիɥǣҡΎիüۡ nax ícugaxüۡxüۡ ͑Փ ga Equítuane ga mexüۡ ga õna taguma ítaxuxüۡՓ͑ի͑ӕի%ɞ͑Ëȍɗ͑ľիüۡgu toxüۡ cuyuexŕŕxüۡca۳x? ¿Rü ngŕmaãcü i cunaxՓa۳xexüۡ nax torü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ? 14ॸѠӥҡ̲ɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ͑ՓҡΎիüۡ cugagüxüۡ i ngŕma naane i mexüۡ i õna taguma ítaxuxüۡՓ, rü tama toxna

132 cuyaxãchigü i torü naane rü úbanecügü. ‫ع‬ѠӥËӕ̲͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥ͖ duüۡxüۡgü rü ningexetü nax cuma ícunaxՓa۳xexüۡՓËӕ͑ǣǣӥիüۡca۳x? Rü ҡիӡҡ ̲ËӕիüۡҡՓҡիɥ—ñanagürügü. 15ॸRü yexguma ga Moiché rü poraãcü nanu, rü Cori ya Tupanaxüۡ ñanagürü: —Tama chanaxՓa۳xe i nüxü‫ ۡڟ‬cunayaxu i ngŕma duüۡxüۡgüarü ãmaregü. Erü ËȍΎ̲фӥҡǣӕ̲͖ӕիǣӕՓӥիɗɗ͑Ύфӥ búru nüxna chayaxu, rü bai i ñuxgu Փӥիɞիľ̲ի%Ëȍɗիľիüۡ chaxü —ñanagürü. 16ॸRü ñu۳իӡËȍɗæΎфŃիüۡ ñanagürü: —Moxüۡarü ngunexüۡgu rü chanaxՓa۳xe i nua Cori ya Tupanape۳իľՓЙľիɥ namaxã i cutanüxüۡgü. Rü Aróüۡ rü tá ta nangexma. 17ॸRü guxãma i pema i 250 i duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥիüۡ, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ՓӥիɗËȍɗǣӥ͑ӕЙľ͑͑ǣľɗЙľфӥ pumárate۳xearü guruxüۡ i pumárate۳xemaxã pexüãcuxüۡ. Rü Aróüۡ rü ta ngŕxgumarüxüۡ tátama nanaxü —ñanagürü. 18ॸѠӥֆľ̲ËӥՓӥիɗËȍɗǣӥ nanayauxgü ga norü pumárate۳xearü ‫ ڟ‬ľǣ͑ɗËӥ̲ի% guruxüۡ. Rü ãՓ nayaxüãcu rü ñu۳իӡËȍɗЙӕ̲ rate۳xe naétü nagügü. Rü yemaacü Tupanapataarü ɥã۳xgu nayachigü namaxã ga Moiché rü Aróüۡ. 19ॸRü nüma ga Coré rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã nananuexŕxŕ ga duüۡxüۡgü. Rü yemaca۳x Tupanapatape۳xegu nangutaque۳xegü ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü. Rü Tupanaarü üüne rü naxca۳x nango۳x. 20-21ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã ñanagürü: —‫ؽ‬ЬɗիɥǣËȍɗ͑ҡ͑ӥՓɗngŕma duüۡxüۡgü! Erü ñu۳xmatátama chanadai —ñanagürü. 22ॸNatürü nüma ga Moiché rü Aróüۡ rü Tupanape۳xegu ñaxtüanegu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ16

133 nanangücuchitanü rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa Tupanax, cuma nax cunamaxŕxŕŕxüۡ i guxüۡma i duüۡxüۡgü, rü ҡ̲̲͑ľɗՓӥիɗҡ̲ɗĀӕüۡxüۡarü chixexüۡgagu rü guxüۡma i duüۡxüۡgümaxã cunu —ñanagürügü. 23-24ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¡Namaxã nüxüۡ ixu i guxüۡma i Iraétanüxüۡgü rü ínachoxüۡ ͑Փֆֆɗ̲͑ЙҡǣӥֆæΎфŃфӥ Datáüۡ rü Abiráüۡ ͑Փngŕxmagüne! —ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga Moiché фӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü. Rü Datáüۡ rü Abiráüۡ íyexmagüxüۡՓ͑իɥ. 26ॸRü nüma ga Moiché rü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ӥի͑ЙɗիɥǣËȍɗ ya napatagü i ñaa duüۡxüۡgü i chixexüۡgu фӥիɥ͑ӥľիüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ pedáu i norü ngŕmaxüۡgü nax tama naxrüxüۡ norü chixexüۡgagu peyuexüۡca۳x! —ñanagürü. …… 31ॸRü yexguma Moiché rüchianegu ga nax yadexaxüۡ, фӥǣՓɗիӥ̲ӥфӥninge۳x napatatüüۡՓǣֆľ̲Āӕüۡxüۡgü. 32ॸRü yexma nayicu ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡǣӥǣæΎфŃՓľ̲фӥիɥիüۡ, Փӥիɗǣӕ namaxã ga naxacügü rü naxma۳xgü rü guxüۡma ga norü yemaxüۡgü. 33ॸRü maxŕxü̲ۡֆľ̲Փɗիӥ̲ӥǣɗ͑ǣŃիüۡgu nayicu namaxã ga norü yemaxüۡgü. Rü ñu۳իӡËȍɗǣֆľ̲Փɗիӥ̲ӥфӥ͑ӥǣӥ͑ ͑իӡ. Rü yemaacü yema Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓɗ͑ֆфӥիΎǣֆľ̲ duüۡxüۡgü. …… 41ॸRü yemaarü moxüۡãcü rü guxüۡma ga yema Iraétanüxüۡgü rü inanaxügüe ga Moiché rü Aróüۡchiga nax chixri

yadexagüxüۡ. Rü ñanagürügü: —Pema rü penadaimare i ñaa Cori ya Tupanaarü duüۡxüۡgü —ñanagürügü. 42ॸRü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü Moichéxüۡ rü Aróüۡxüۡ ínachomaeguãchi rü yéma ninuüۡgatanücüxü. Natürü ga nüma ga Moiché rü Aróüۡ фӥҽӕЙ͑ЙҡՓ̲ ͑իɥ. Rü yexgumatama yema caxixüۡ ga æΎфɗֆҽӕЙ͑͑Փֆľի̲իüۡ rü ͑ЙҡŃҡӥǣӕɞ͑фӥիɥ, rü norü üünemaxã nayadüxü. 43-44ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡ фӥҽӕЙ͑ЙҡфӥӥËӕËȍɗËՓ nangugü rü yexma nayachigü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ ñanagürü: 45ॸ—‫ؽ‬ЬɗիɥǣËȍɗ͑ҡ͑ӥՓɗ ngŕma duüۡxüۡgü, erü ñu۳xma tátama chanadai! —ñanagürü. Rü nüma ga Moiché rü Aróüۡ rü yexgumatama ñaxtüanegu nayangücuchitanü. 46ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡxüۡ ñanagürü: —¡Nua nange i curü pumárate۳xearü guruxüۡ, rü ãի‫ ڟ‬Փľɗ͑իüۡnagüarü guruxüۡՓËӕֆիӕËӥ̲ի%͑իӥ%Ëӕ, rü ñu۳իӡËȍɗЙӕ̲ rate۳xe ngŕxma ta nagü! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗЙիĀӕüۡxüۡgü ‫ ڟ‬a íngexmagüxüۡՓ͑իӡфӥ͑ǣŕm duüۡxüۡgüca۳x nüxna nachogü ya Tupana nax nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ nangümaxüۡca۳x i norü chixexüۡgü! Erü nüma ya Cori ya Tupana фӥЙΎф%Ëӥ͑͑ӕիӡËȍɗ, rü ngŕma ĀՓľ͑ľɗ̲͑ի%͑Āɗիüۡ rü marü inaxügü —ñanagürü. 47ॸRü nüma ga Aróüۡ nanaxü ga yema Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü paxa inañaãchi rü yema duüۡxüۡgü íngutaque۳xexüۡՓ͑իӡ. Rü ֆľ̲ĀՓľ͑ľǣҽӕЙ͑ֆŃ̲̲ӕիüۡ фӥ̲фӥ͑ҡ͑ӥՓ͑͑ǣӕǣĀӕüۡxüۡgü rü marü poraãcüma ta nayue. Rü yexguma ga nüma ga Aróüۡ rü yema pumárate۳xearü guruxüۡgu nanagü ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ16, 20 pumárate۳xe, rü Tupanana naca nax duüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ yanangümaxüۡca۳x ga norü chixexüۡgü. 48ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ ga Aróüۡ rü yema maxŕxüۡ rü yema marü yuexüۡmachate۳xegu nachi. Rü yexguma ɞ͑ֆËȍի%Ëȍɗǣֆľ̲ĀՓľ͑ľ. 49ॸNatürü marü 14,700 ga duüۡxüۡǣӥ͑ɗիɥ ga yuexüۡ ̲͑ի%ǣֆľ̲ĀՓľ͑ľ. Ѡӥ͑Ńҡӥ͑ɗիɥǣֆľ̲͑ӥիɞф̲фӥ yuexüۡ ǣæΎфŃՓľфӥիɥիüۡ ga tama ͅΎɗËȍŃǣɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ. 50ॸRü yexguma ̲фӥɗֆ͑իΎիǣӕǣֆľ̲ĀՓľ͑ľ, rü nüma ga Aróüۡ фӥՓľ͑իфӥ Tupanapataca۳x natáegu ga Moiché íyexmaxüۡՓ. …… Nutawa nichuxchu ga dexá ga Meríbawa

20

1ॸRü

taunecüarü ügüarü ҡӕľ̲Ëӥǣӕ͑ɗիɥǣ Iraétanüxüۡgü ga chianexüۡ ga Chíüۡgu ãégaxüۡՓ͑͑ǣӕǣӥիüۡ. Rü nachica ga Cádegu ãégaxüۡgu narücho. Rü yexma ͑ɗիɥǣ͑ֆӕիüۡ ga Moiché naeya۳x ga ͅфɞфӥ͑ǣɥիüۡ nata۳xgüxüۡ. 2ॸNatürü ga duüۡxüۡgü rü nüxü‫ ۡڟ‬nataxuma ga dexá, rü yemaca۳x nangutaque۳xegü rü Moichémaxã rü Aróüۡmaxã narüxutagagü. 3ॸRü ñanagürügü Moichéxüۡ: —ͮфӥ̲ľ̲ľËȍɗ͑ɗիɥǣ Փӥիɗǣӕ̲͑ի%ҡֆӕľիüۡ ga yema tatanüxüۡgü ga Cori Tabéragu da۳i ۳xüۡ. 4ॸ¿Rü tü۳xcüüۡ ͑ɗիɥɗ͑ӕҡΎիüۡ pegagüxüۡ i toma i Cori ya Tupanaarü duüۡxüۡgü nax ҡɗիɥǣӥիüۡ? ¿Eۡ۳xna penaxՓa۳xe nax nua tayuexüۡ Փӥիɗǣӕ̲͑ի%ɗҡΎիüۡnagü? 5ॸ¿Rü tü۳xcüüۡ ga toxüۡ ípegaxüۡxüۡ ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ի͖͑ËȍɗËɗËȍɗիľիüۡ фӥ%ӡËӥ̲իüۡՓҡΎիüۡ pegagüxüۡca۳x? Erü ͑ӕфӥҡիӕËӥфӥՓ̲ta۳xacü nuxã tato,

134 rü nataxuma i iguéra, rü úba, rü boxra. ѠӥĀľի фӥ͑ҡիӕɗ͑Փɗիիľիüۡ —ñanagürügü. 6ॸRü nüma ga Moiché rü Aróüۡ фӥ͑ӥի͑͑ɗիɥǣËȍɗǣֆľ̲ duüۡxüۡgü, фӥҽӕЙ͑ЙҡфӥӥËӕËȍɗËՓ ͑իɥ, rü yexma nanangücuchitanü. Rü ֆŃ̲͑ɗիɥǣҽӕЙ͑фӥӥӥ͑ľǣnaxca۳x nangóxüۡ. 7-8ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —¡Nayaxu ya yima curü naixmena۳xã rü ñu۳իӡËȍɗ cuenexŕ ya Aróüۡarü ngüۡxeۡem ۡ axã ۡ ۡ nangutaque۳xexeۡxeۡ i duüxügü! ¡Rü ‫ ڟ‬a ñu۳իӡËȍɗǣӕիüۡpe۳իľՓфӥֆɗ̲ ͑ǣŕm ۡ ngŕxmacü ya nutamaxã nüxü ixu nax dexá pexna naxãxüۡca۳x! Rü tá nüxüۡ ËӕĀӕ͑իֆɗ̲ ͑ӕҡՓҡ Āľի  yagoxüۡchiüxüۡ nax ngŕ̲Փ naxaxegüxüۡca۳x i nümagü i duüۡxüۡgü rü naxüۡnagü —ñanagürü. 9ॸRü nüma ga ͅΎɗËȍŃфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑ЙҡՓ nanayaxu ga guma naixmena۳xã yema nümatama namuaxüۡrüxüۡ. 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗ ga Moiché rü Aróüۡ rü gumá nutaxüۡtagu nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga duüۡxüۡgü, rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ʊЙľфӥիɥ͑ӥľ, Pa Duüۡxüۡǣӥɗҽ̲ʊիɥ͑ӥľËȍիüۡxüۡx! ¿Rü ҡիӡҡ eۡx۳ na i ñu۳xma i nüxüۡ pedauxüۡ ͑իĀ͑ӕҡՓĀľի pexca۳x ngóxüۡ nax ͑ՓЙľիիľǣӥիüۡca۳x? —ñanagürü. 11ॸѠӥֆľ̲͖իǣӕՓľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ

guma naixmena۳xãmaxã naxunagüchacüxü, rü taxree۳xpü۳xcüna ǣӕ̲͑ӕҡՓnanacua۳i ۳xca. Rü taxüۡ ga dexá yéma inayagoxüۡchixü. Rü yemaacü ga duüۡxüۡgü rü naxüۡnagü rü naxaxegü. 12ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Moichéxüۡ rü Aróüۡxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma nax tama mea chaugu peyaxõgüxüۡ rü tama choxüۡ picua۳xüüۡgüxüۡ i nape۳իľՓɗngŕma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ20–22

135 Iraétanüxüۡgü, rü ngeۡmaca۳x i pema rü ̲фӥҡիӡҡ ̲͖Āӕüۡxüۡǣӥ̲ի%͑Փ pengugü i ngŕma naane i pexna chaxãxüۡ —ñanagürü ga Tupana. …… Ãxtapechicüna۳ի%ǣ¡фΔӡchenaxca۳x

nüma ga Iraétanüxüۡgü rü ínachoxüۡ ͑Փǣǣӕ̲ ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիǣæȍɗ͑ɞǣӕ%Ńǣ͑ľ, rü már ga DauchiüxüۡՓ̲͑իɥ. Rü yexmaama ínayachoegu nax tama Edóüۡ͑ľՓ̲͑ËȍΎЙľҡӥիüۡca۳x. Rü ֆľիǣӕ̲̲͑ǣӕ͑իɥֆ͑ľǣĀӕüۡxüۡgü фӥ̲фӥҡ̲ͅΎɗËȍŃǣ͑իɥ͑ӥľËȍüۡ. 5ॸRü yemaca۳x inanaxügüe ga Moichéchiga rü Tupanachiga nax yadexagüxüۡ. Rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ ǣЙľ̲ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓǣ toxüۡ ípegaxüۡxüۡ? ¿Eۡ۳xna nua toxüۡ pegagü nax ñaa nachica i chianexüۡ i taxúema íxãpataxüۡgu toxüۡ peyuexeۡexۡ üۡca۳x? Ñu۳xma rü toxüۡ‫ ڟ‬nataxu i dexá rü õna. Rü ñaa õna i chixemarexüۡ i tangΦxüۡ rü ̲фӥĀӥիՓ͑ӥիüۡ tarüchaue —ñanagürügü. 6ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Cori ya Tupana rü naxca۳x yéma nanamugü ga ãxtapegü nax duüۡxüۡgüxüۡ nangõ۳xgüxüۡca۳x. Rü yemamaxã rü muxüۡma ga Iraétanüxüۡgü rü nayue. 7ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü Moichéca۳ի͑իɥфӥ ñanagürügü nüxüۡ: —Aixcüma chixexüۡ

21

4ॸRü

taxügü yerü chixri cuchiga rü Corichiga tidexagü. ¡Rü nüxna naxca۳x naca ya Cori ya Tupana nax toxna ֆիɥgachixŕŕãxüۡca۳x i ñaa ãxtapegü! —ñanagürügü. Rü nüma ga Moiché rü Cori ya Tupanana naca nax Iraétanüxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ nangümaxüۡca۳x ga norü chixexüۡgü. 8ॸRü nüma ga Cori

ya Tupana rü Moichéxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚËӥՓӥիɗɗ ãxtapechicüna۳xã naxü rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗɗ ͑ɗ̲ի%͑ЙӕիЙՓľфӕ, rü ngŕxma nachonagünüta! Rü ngŕxguma texéxüۡ nangõ۳իǣӕիɗՓӥիɗɗ%իҡЙľ, rü nüxüۡ ҡĀՓľ͑ӥɗngŕma ãxtapechicüna۳xã i ngŕxma chonagüxüۡ, rü ngŕmaãcü ҡիӡҡ ̲ҡֆӕ—ñanagürü. 9ॸRü nüma ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑͑իӥǣՓӥիɗǣ ãxtapechicüna۳ի%ǣ¡фΔӡchenaxca۳x. Rü ͑ɗ̲ի%͑͑ЙӕիЙՓľфӕфӥֆľի̲ nanachonagünüta. Rü yexguma texéxüۡ nangõ۳xgux ga ãxtape, rü yema ¡фΔӡchenaxca۳x ga ãxtapexüۡ ҡĀՓľ͑ӥ, rü yemaacü tama tayu. …… Baláx rü Balaáüۡca۳x nangema

nüma ga Iraétanüxüۡgü rü ɗ͑իɥфӥͅΎ ͑ľфӥ metachinüxüۡgu nayapegü ga natü ga YudáüۡфӥŃѸҡľǣӕǣɥ͑ľǣ֤ľфɗËәфӥ to۳xma۳xtagu. 2ॸRü nüma ga Moáanearü ãeۡx۳ gacü ga Baláx ga Chipúru nane rü nüxüۡ nacuáchiga ga ñuxãcü yema Iraétanüxüۡgü rü Amoréutanüxüۡgüxüۡ naporamaegüxüۡ. 3ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga yema norü duüۡxüۡgü ga Moáanecüã۳xgü, rü namuüۡe ga yexguma yema Iraétanüxüۡgüxüۡ nadaugügu ga ͑ի̲͑ӕիӡËȍɗիüۡ. 4-5ॸRü yemaca۳x ga

22

1ॸRü

yema Moáanecüã۳xgü rü Madiáüۡanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügümaxã nidexa rü ñanagürügü nüxüۡ: —Guxüۡma i ñaa duüۡxüۡgü i Iraétanüxüۡgü rü tá nanapáxŕxŕ i tórü naane, ͖Ύ̲Փӥիɗɗ ՓΎËɗmaxeۡ nagu۳xeۡexۡ üۡrüxüۡ —ñanagürügü. Rü yemaca۳x ga nüma ga Moáanearü ãeۡx۳ gacü ga Baláx rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ22 Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Balaáüۡ ga Beú naneca۳x nangema. Rü nüma ga Balaáüۡ фӥɥ͑ľǣЬŃҡӕËӥã۳ի͑ɗիɥфӥҡիҡӥ ga Eufrátearü ngaicamagu naxãchiüۡ ga Amáxchixüۡ͑ľՓ. Rü nüma ga Baláx rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax Balaáüۡmaxã rü ñagüxüۡca۳x: ٘Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ľ͑իɥɗ duüۡxüۡgü i chauchixüۡane yapaxŕŕgüxüۡ. Rü ñu۳xma rü marü chorü to۳xma۳xtagu napegü. 6ॸ‫ؽ‬ѠӥЙի͑ӕ͑իӡфӥ chaugagu chixexüۡ namaxã naxuegu i ngŕma duüۡxüۡgü! Erü tá toxüۡ narüporamaegü. Rü bexmana ngŕmaãcü tá choxüۡ‫ ڟ‬natauxcha nax nüxüۡ charüporamaexüۡ фӥɞËȍՓΎիüۡxüۡ i nua chauchixüۡ͑ľՓ. Rü choma rü meama nüxüۡ chacua۳x rü ngŕxguma ta۳xacümaxã mexüۡ cuxuegu۳xgu rüe۳xna chixexüۡ namaxã cuxuegu۳xgu, rü guxüۡguma

136 erü ngŕma duüۡxüۡgü rü chomatama marü mexüۡ namaxã chaxuegu —ñanagürü. 13ॸRü moxüۡãcü pa۳xmama ínadaxgu ga Balaáüۡ rü namaxã nüxüۡ nixu ga yema duüۡxüۡgü ga Baláx yéma mugüxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü ЙľՓΎľǣӕЙľËȍɗիüۡaneca۳x! Rü Cori ya Tupana rü tama nanaxՓa۳իľ͑իЙľՓľ Ëȍфӥիӡիüۡ —ñanagürü. 14ॸRü yema duüۡxüۡgü ga Moáanecüã۳իǣӥфӥ͑ՓΎľǣӕ ga Baláx íyexmaxüۡՓ, rü namaxã nüxüۡ

ɗիËӥ̲͑ɗ͑ǣӕ͖ٚ͑ǣӥфӥ. 7ॸRü yexguma ga yema orearü ngeruüۡgü ga Moáanecüã۳xgü rü Madiáüۡanecüã۳xgü rü diŕrumaxã BalaáüۡxüۡҡՓ͑իɥ͑ի naxütanügüaxüۡca۳x ga chixexüۡ Iraétanüxüۡgümaxã naxueguxüۡca۳x. Rü yexguma BalaáüۡxüۡҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü namaxã nüxüۡ nixugügü ga Baláxarü ore. 8ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü nuxã pepegü i ñaa chütaxüۡ! Rü moxüۡ pa۳xmama tá pexüۡ changãxüۡ i ngŕma Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡãcüma —ñanagürü.

nixugüe rü ñanagürügü: —Nüma i Balaáüۡ фӥҡ̲ҡΎՓľ͑фӥիӡ —ñanagürügü. 15ॸNatürü nüma ga Baláx фӥҡ̲ɗ͑իɥ͑ӥ, фӥՓľ͑իфӥҡΎǣӥǣ norü duüۡxüۡgü yéma BalaáüۡxüۡҡՓ namugü. Natürü yemagü rü yema nüxíra yéma namugüxüۡxüۡ narümumae rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ŃҡӥՓӥǣӥիüۡ ͑ɗիɥǣӥ. 16ॸRü nüma ga yema ãeۡx ۳ gacügü rü BalaáüۡxüۡҡՓ͑իɥфӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Nüma ya Baláx ya Chipúru nane rü moxeۡ cuxca۳x nua namu rü ñanagürü: “¡TaxӢ i cuxoxüۡ nax chauxüۡҡՓ Ëӕիӡիüۡ! 17ॸRü choma rü poraãcü cumaxã chataãxŕ rü mea tá cuxüۡ chayaxu. Rü tá cuxna chanaxã i guxüۡma i ta۳xacü i naxca۳x ícuca۳xaxüۡ. ¡ƚËӥ͑ӕ͑իӡфӥ choxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ nax chixexüۡ namaxã cuxueguxüۡca۳x i ñaa Iraétanüxüۡgü!ٚ ñanagürü i nüma i Baláx —ñanagürügü. 18ॸNatürü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ

Rü yemaacü ga yema Moáanearü ãeۡx۳ gacüarü orearü ngeruüۡgü rü yexma napegü. …… 12ॸRü nüma ga Tupana rü Balaáüۡmaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —Tama chanaxՓa۳իľɗ͑ՓľËӕфӥիӡфӥËȍɗիľիüۡ namaxã cuxuegu i ngŕma Iraétanüxüۡgü,

rü ñanagürü: —Woo chi Baláx choxna naxãxgu i guxüۡma i úiru rü diŕru i ͑ЙҡՓngŕxmaxüۡ natürü i choma rü ҡիӕËӥфӥՓta۳xacü chaxü, фӥՓΎΎҡիüۡ фӥՓΎΎɞիфիüۡ, ega tama Cori ya ҽӕЙ͑фӥ̲ӕֆɗիɥǣӕ. 19ॸNatürü name ͑ɗիɥɗЙľ̲фӥҡфӥ͑ӕի%ЙľЙľǣӥɗ͖ chütaxüۡ, erü ñaa chütaxüۡgu tá nüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ22

137 chacua۳x rü ngoxi ñu۳xmagu rü ta۳xacüxüۡ tá chomaxã yaxu ya Cori ya Tupana —ñanagürü. 20ॸRü yema ga chütaxüۡgu rü nüma ga Tupana rü Balaáüۡca۳x nango۳x rü ñanagürü nüxüۡ: —Ñu۳xma nax cuxca۳ի͑ӕ͑իɥիüۡ i ngŕma yatügü rü ¡ŕcü, ɞфӥĀфӥ͑Փľфӥիӡ! Natürü ngŕma choma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡxica ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗËӕիӥիüۡ —ñanagürü. Tupanaarü orearü ngeruxüۡ i ĀիӡËӥã۳x rü Balaáüۡca۳x nango۳x

moxüۡãcü pa۳xmama rü ínarüda ga Balaáüۡ rü norü búru naxü۳xma۳xՓe۳xe фӥ͑Փľ͑фӥիӡǣֆľ̲%eۡx۳ gacügü ga Moáanecüã۳xgü. 22ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü ͑Ύфӥ¡әфӕŃҡӥǣӕ͑ɗիӡ, rü taxre ga norü duüۡxüۡgü ínayaxümücügü. Natürü ga Tupana rü nanu. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x ga Balaáüۡarü búruxüۡ yachiyepe۳ex۳ üۡ nax taxuacü naxüpetüxüۡca۳x. 23ॸRü yema búru rü nüxüۡ nadau ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ga norü taramaxã namagu chixüۡ. Rü yemacha۳իՓ̲͑͑ ínaxücu rü ínangemaanexüۡՓ ͑իӡ̲фľ. Natürü nüma ga Balaáüۡ rü tama nüxüۡ nadau ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ rü yemaca۳x nanacua۳xi ǣ͑Ύфӥ¡әфӕ͑ի̲͑Փ͑իӡիüۡca۳x. 24ॸRü yemaca۳x nüma ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü yema nama íxãxtapü۳xanexüۡgu rü íyaxi ۳xyemaxüۡgu nayachi ga úbanecü ɞֆɗիɥիüۡՓ. 25ॸѠӥֆľ̲¡әфӕфӥՓľ͑իфӥ nüxüۡ nadau ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü yemaca۳x naxtapü۳իՓ̲͑իɥ ۳xpetü rü Balaáüۡxüۡ ֆŃ̲͑ֆիӡիҡӥЙф. Rü nüma ga Balaáüۡ фӥՓľ͑իфӥnanacua۳xi. 21ॸRü

26ॸNatürü

nüma ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü nüxíra nape۳իľՓ̲͑իӡфӥֆľ̲ЙΎф%Ëӥ íyaxi ۳xyemaxüۡgu nayachi ga ngextá ҡիӕՓ̲ɞ͑իӥЙľҡӥիüۡՓ. 27ॸRü yema ¡әфӕфӥՓľ͑իфӥ͑ӥիüۡ nadau ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x, rü yemaca۳ի͑фӥ͖ӕ%ËȍɗֆľфӥҡիӕՓ̲ naxüpetüéga. Rü yexguma ga Balaáüۡ rü nanu, rü poraãcü nanacua۳xi. 28ॸRü yemaca۳x ga Tupana rü nayadexaxŕxŕ ga yema búru nax Balaáüۡmaxã yadexaxüۡca۳x, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü cumaxã chaxü? Rü ñaamaxã rü marü tomaepü۳իËӥ͑͑ɗիɥ͑իËȍΎիüۡ cucua۳xixüۡ —ñanagürü. 29ॸRü nüma ga Balaáüۡ nanangãxüۡ ga norü búru rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ i chaugu quidauxcüraxüۡxüۡ? Rü ngŕxguma chi chaxãarü cüxchiã۳xgux rü ñu۳xma Ëȍɗҡ̲͑ɗիɥɗ͑ӕի%Ëӕիüۡ chimáxüۡ —ñanagürü. 30ॸNatürü ga yema búru rü ñanagürü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕфӥ búru i guxüۡguma chautagu cuxaunagüaxüۡ ľǣ͑ǣľիҡ Ëӕիӡu۳ۡxgu. Cuma rü meama nüxüۡ cucua۳x rü taguma ñuxgu ñu۳xmarüxüۡ Ëӕ̲ի%Ëȍɗիɥ —ñanagürü. Rü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ rü: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥɗngŕma —ñanagürü. 31ॸRü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Balaáüۡxüۡ nüxüۡ nadauxeۡxeۡ ga yema norü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x ga namaarü ngãxüۡgu chixüۡ norü taramaxã. Rü yemaxüۡ nada۳u۳xgu ga Balaáüۡ rü ñaxtüanegu nanangücuchi. 32ॸNatürü ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü Balaáüۡxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ tomaepü۳xcüna cuyama۳x i ngŕma curü búru? ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕիüۡ ‫ ڟ‬a nax chichiyepe۳ex۳ üۡ, erü ngŕma ngŕm

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ22ٍॷ23 Ëӕիӡիüۡ фӥҡ̲ËȍΎфӥ̲ľ͑ɗիɥ. 33ॸRü ngŕma curü búru rü choxüۡ nadau rü ngeۡmaca۳x tomaepü۳xcüna choxüۡ ínaxüeguãchi. Rü ngŕxguma chi ҡիӡËȍɗ̲ËȍΎիüۡ ínaxüeguãchigu, rü marü chi cuxüۡ chima۳x natürü ngŕma curü búru rü chi chanamaxŕxŕ —ñanagürü. 34ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü Tupanaarü orearü ngeruüۡxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Chixexüۡ chaxü erü tama nüxüۡ chacua۳ի͑իËӕ̲ֆɗիɥիüۡ i choxüۡ quichiyepe۳ex۳ üۡ. Rü ngŕxguma cuxca۳x ‫ ڟ‬Ëȍիӡիüۡ rü tá nachi ۳xegu nax ngŕ̲ chatáegu —ñanagürü. 35ॸNatürü ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü ̲͑ľɗ͑ՓľËӕфӥիӡɗngŕma yatügü, natürü ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡիɗËҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. Rü yemaca۳x ga Balaáüۡ rü ͑Փľ͑фӥիӡǣֆľ̲%eۡx۳ gacügü ga Baláx yéma mugüxüۡ. Baláx rü Balaáüۡxüۡ mea nayaxu 36ॸRü yexguma Baláx nüxüۡ cuáchigagu ga Balaáüۡ nax yangaicaxüۡ, фӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ фӥՓӥիɗǣɥ͑ľǣͅΎ ͑ľËӥã۳xgüarügu nüxüۡ nayangau. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥ͑ҡӥ ga AnóüۡËӕҡӥՓ͑ֆľի̲ǣ Moáchixüۡ͑ľфӥӥֆľ͑ľՓ. 37ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Mue۳xpü۳xcüna chanamu nax cuxca۳x yacagüxüۡca۳x. ¿Rü ta۳xacüca۳իɗҡ̲͑ӕËӕիӡիËȍüۡxüۡ? ¿Eۡ۳ի͑͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥфӥҡիӡËȍɗ̲̲ľ cuxüۡ chayaxu? —ñanagürü. 38ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Dücax, ̲фӥ͑ӕËȍիӡ͑իËӕիüۡ íchayadauxüۡca۳x. Natürü i choma rü choxü‫ ۡڟ‬nataxu i pora nax chauechamatama ta۳xacürü orexüۡ

138 chixuxüۡca۳x. Erü choma rü ngŕma Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡxicatama ҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ chixuxüۡ —ñanagürü. 39ॸRü Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Balaáüۡ rü ãeۡի۳ ǣËӥǣ´́ իՓľ͑фӥիӡ͖u۳xmata Quiriáx-ӕËȍәՓ͑͑ǣӕǣӥ. 40ॸRü yéma ga Baláx rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax ՓΎËǣӥфӥËф͑Ńфӕǣӥnada۳i ۳xüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗ´́áüۡxüۡҡՓфӥֆľ̲ҡΎǣӥǣ ãeۡx۳ gacügü ga íyaxümücügüxüۡҡՓ nanamugü ga ñuxre ga namachi nax nüxna naxãgüaxüۡca۳x. 41ॸRü moxüۡãcü rü nüma ga Baláx rü Balaáüۡxüۡ ínayadau. Rü ma۳իЙӦ͑ľǣ´̲Δ-baágu ͑͑իɥ͑ǣӥxŕxŕ nax yéma nüxüۡ nadauxüۡca۳x ga Iraétanüxüۡgü ipegüxüۡՓ. 1ॸRü yexguma ga nüma ga Balaáüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü 7 i ãmarearü guchicaxüۡ nuxã naxü, rü ínayauxüۡ i 7ɗՓΎËիËӥǣӥфӥ7 i carnérugü nax cha۳u۳xca۳x ínamemarexüۡca۳x! —ñanagürü. 2ॸRü nüma ga Baláx rü nanaxü ga yema Balaáüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. ѠӥՓӥիɗǣӕ nügümaxã rü nayama۳xgü rü nayagugü ǣՓӥիɗǣՓΎËիËӥфӥՓӥիɗǣ Ëф͑ŃфӕǣՓӥիɗËȍɗǣӥǣ͑իüۡnaarü guchicaxüۡՓ.

23

Balaáüۡ rü mexüۡ Iraétanüxüۡgümaxã naxuegu 3-4ॸRü ñu۳իӡËȍɗ´́áüۡ rü ñanagürü Baláxüۡ: —¡ƚcü nuxã naxüۡnaarü guchicagüxüۡtagu rüxã۳u۳ۡx! Rü choma rü

ҡ Ëӕի͑ËȍɗիӡǣËȍɗ͑ի ‫ ڟ‬a cha۳u۳xca۳x íchayadauxüۡca۳x ngoxi ngŕm ͑իӡֆæΎфɗ͑իngŕxma choxüۡ nanga۳u۳xüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗҡ Ëӕ̲ի% nüxüۡ chixu i ngŕma chomaxã nüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ23

139 yaxuxüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Balaáüۡ фӥՓӥիɗǣma۳իЙӦ͑ľǣËȍɗ͑ľ͑ľՓ ͑իӡ, фӥֆŃ̲͑ɗիɥǣҽӕЙ͑naxca۳x ngóxüۡ. Rü nüma ga Balaáüۡ rü ñanagürü Tupanaxüۡ: —Marü chanaxü i 7 i ãmarearü guchicaxüۡ, фӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ ngŕma guchicaxüۡՓфӥËȍֆǣӕɗՓӥիɗɗ ՓΎËիËӥфӥՓӥիɗɗËф͑Ńфӕ —ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Balaáüۡmaxã nüxüۡ nixu ga ՓӥիɗǣΎфľǣ´́ xca۳իɗիɥիüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥ͑ӥիüۡ: —¡ƚcü natáegu i naxüۡҡՓɗ´́ իфӥ̲͑ի%͑ӥիüۡ ixu i ngŕma ore i cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ! —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü natáegu rü Baláxüۡ inayangau ga yexma naxüۡnaarü guchicagüxüۡtagu chigüxüۡ namaxã ga guxüۡma ga ãeۡx۳ gacügü ga Moáanecüã۳xgü. 7ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü nüxüۡ nixu ga ñaa ore rü ñanagürü: —Yéama yáxüۡՓɞnama۳իЙӦ͑ľ͑ľիüۡՓɗ AráüۡՓËȍΎիüۡ ͑ľ͑իӡxŕxŕ ya Baláx ya Moáanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü. Rü ñanagürü choxüۡ: ٘‫ؽ‬Ѡӥ͑ӕ͑իӡфӥ chixexüۡ namaxã naxuegu i ngŕma Iraétanüxüۡgü nax ngŕmaãcü chixexüۡ namaxã ngupetüxüۡca۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥ choxüۡ. 8ॸ¿Natürü ñuxãcü tá chixexüۡ namaxã chaxuegu i ngŕma duüۡxüۡgü i Tupana tama chixexüۡ namaxã ueguxüۡ? ¿Rü ñuxãcü tá chixexüۡgu namaxã Ëȍфӥիɥ͑ӥɗngŕma duüۡxüۡgü i Cori ya Tupana tama chixexüۡgu namaxã фӥիɥ͑ӥիüۡ? 9ॸRü nua daa ma۳իЙӦ͑ľËȍɗҡľфӕՓфӥ̲ľ̲͑ӥիüۡ chadau i ngŕma Iraétanüxüۡgü. Rü daa ma۳իЙӦnetape۳իľՓфӥ̲ľ̲͑ӥիüۡ ËȍĀՓľ͑ӥ. Rü chanangugü rü duüۡxüۡgü i nügütanüxüۡgüxicatama ixãchiüۡgüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü tama togü i duüۡxüۡgümaxã

͑Փӥիɗǣӕľфӥҡ̲ҡΎǣӥɗ duüۡxüۡgümaxã nügü narüxücu. 10ॸRü ñoma ta۳xacü i ãte۳xexüۡrüxüۡ ̲͑ӕիӡËȍɗ ¿rü texé tá tayaxugü? ¿Rü texé tá nüxüۡ cuáxüۡ i norü mu? Chierü ngŕma duüۡxüۡgü i mexüۡrüxüۡ Ëȍɗիɥիǣӕ ñu۳xmatáta chayu۳x, rü ngŕ̲Փľ͑фӥ Tupana ngŕma duüۡxüۡgüxüۡ nadauxüۡrüxüۡ, choxüۡ nada۳u۳x nax chamexüۡ —ñanagürü. 11ॸRü yexguma ga Baláx rü Balaáüۡxüۡ namuama yerü ga Balaáüۡ rü tama nanaxü ga yema nüxna naxca۳x naca۳xaxüۡ, rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗËӕիӥիüۡ? Rü choma rü cuxca۳x nua changema nax chixexüۡ namaxã cuxueguxüۡca۳x i ñaa chorü uanügü, natürü i cuma rü mexüۡ namaxã cuxuegu —ñanagürü. 12ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Tama eۡx۳ na nüxüۡ cucua۳x nax cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ rü ngŕma Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡիɗËҡ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i ngŕma nüxüۡ chixuxüۡ? —ñanagürü. 13ॸNatürü nüma ga Baláx rü Balaáüۡxüۡ nica۳xaxüۡchigüama rü ñanagürü: —¡ƚcü ‫ ڟ‬a ͑ӕҡΎի̲͑͑ËȍΎՓľфӥիӡ, rü ngŕm ҡ ͑ɗիɥɗ͑իЙľËȍɗ͑ӥǣӕիɗËҡ ҡ̲ cudauxüۡ ֆֆɗ̲͑Ύфӥɥ͑ľɗngŕma duüۡxüۡgü, ͑ҡӥфӥҡիӡҡ ̲ǣӕիüۡgu ËӕĀӕ͑ľɗ͑Ύфӥɥ͑ľՓ! Rü ‫ ڟ‬a chixexüۡ chanaxՓa۳xe nax ngŕm namaxã cuxueguxüۡ —ñanagürü. 14ॸRü ͑ӥ̲ǣ´́ իфӥՓӥիɗǣ͑͑ľǣ dauxüۡtaechica ga Chopíüۡgu ãégaxüۡՓ nanaga ga ma۳իЙӦ͑ľǣЬɞgatape۳իľՓ. Rü yexma nanaxü ga 7 ga ãmarearü guchicaxüۡ. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥՓ͑ֆǣӕǣ ՓӥիɗǣՓΎËիËӥфӥՓӥիɗǣËф͑Ńфӕ. 15ॸѠӥֆľ̲͑ËȍɗËՓфӥ͑ӥ̲ǣ Balaáüۡ rü ñanagürü Baláxüۡ: —¡ƚcü nua

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ23ٍॷ24 ñaa naxüۡna íguxüۡxüۡtagu rüxã۳u۳ۡx! rü choma rü tá yoxni Tupanamaxã charüdexa —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü yexma Balaáüۡxüۡ nayangau, rü namaxã nüxüۡ nixu ga yema ore ga Baláxmaxã tá nüxüۡ yaxuxüۡ. Rü ñanagürü ta nüxüۡ: —¡ƚcü natáegu naxüۡҡՓɗ´́ իфӥ̲͑ի%͑ӥիüۡ ixu i ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ! —ñanagürü. 17ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü natáegu. Rü Baláxüۡ inayangau ga naxüۡna íguxüۡxüۡtagu chixüۡ namaxã ga ãeۡx۳ gacügü ga Moáanecüã۳xgü. Rü nüma ga Baláx rü Balaáüۡna naca rü ñanagürü: —‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ͖իüۡ cuxüۡ ya Cori ya Tupana? —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga nüma ga Balaáüۡ rü nüxüۡ nixu ga ñaa ore, rü ñanagürü: —Pa Baláx ya æȍɗЙәфӕͮ͑ľʊիɥËӥի‫ؽ‬ĀӥËի, mea choxüۡ‫ڟ‬ ɗфӥիɥ͑ӥ! 19ॸRü Tupana rü tama duüۡxüۡgü ͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ, rü taguma nidora rü taguma nanaxüchicüxü i norü ɥ͑ӥ. Rü ngŕxguma ta۳xacüxüۡ yaxuxgu rü aixcümama nanaxü. Rü ngŕxguma ta۳xacüca۳x inaxunetagu rü aixcümama nayanguxŕxŕ. 20ॸRü choma rü choxüۡ namu ya Tupana nax mexüۡ namaxã chaxueguxüۡca۳x i ngŕma duüۡxüۡgü i Iraétanüxüۡgü erü nümatama ya Tupana rü mexüۡ namaxã naxuegu rü ngeۡmaca۳x ɗËȍΎ̲фӥҡիӕËӥфӥՓËȍɗիľիüۡ namaxã chaxuegu. 21ॸRü taguma texéxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕŕgü i ngŕma duüۡxüۡgü rü taguma texémaxã chixexüۡ naxügü i ngŕma Iraétanüxüۡgü i Acóbuarü duüۡxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Rü Cori ya norü ҽӕЙ͑фӥ͑ҡ͑ӥՓ͑͑ǣľի̲, rü nümagü rü norü ãeۡx۳ gacüãcü nüxüۡ nacua۳xgü —ñanagürü ga Balaáüۡ. ……

140 25ॸRü

yexguma ga Baláx rü ñanagürü Balaáüۡxüۡ: —Ñu۳xma nax tama cuxü‫ۡڟ‬ natauxchaxüۡ nax chixexüۡ namaxã cuxueguxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü, rü ngexrüma noxtacüma nax mexüۡ namaxã cuxueguxüۡ —ñanagürü. 26ॸRü nüma ga Balaáüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Tama eۡի۳ ͑͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥ͑ի̲фӥ cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ rü ngŕma Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡիɗËҡ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i ngŕma nüxüۡ chixuxüۡ? —ñanagürü. 27ॸRü yexguma ga Baláx rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü, ͑ӕҡΎի̲͑͑ËȍΎՓľфӥիӡ! Rü bexmana ega ngŕ̲͑ËȍɗËՓËȍɗիľիüۡ namaxã cuxuegu۳xgu i ngŕma Iraétanüxüۡǣӥфӥҡիӡҡ ̲͑͑ӕֆ Tupana —ñanagürü. 28ॸRü yemaacü ga Baláx rü ma۳իЙӦ͑ľǣЬľәǣӕ%Ńǣ͑ľՓ Balaáüۡxüۡ naga. ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ̲ľ̲ naétü idauxüۡ ga guxüۡma ga yema chianexüۡ. 29ॸRü yexguma ga nüma ga Balaáüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü 7 i ãmarearü guchicaxüۡ nuxã naxü, rü ínayauxüۡ i 7ɗՓΎËիËӥǣӥфӥ7 i carnérugü nax cha۳u۳xca۳x ínamemarexüۡca۳x! —ñanagürü. 30ॸRü nüma ga Baláx rü nanaxü ga yema Balaáüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü nayama۳x фӥ͑ֆǣӕǣՓӥիɗǣՓΎËիËӥфӥՓӥիɗ ǣËф͑ŃфӕǣՓӥիɗËȍɗǣӥǣֆľ̲ naxüۡnaarü guchicaxüۡՓ. 1ॸNatürü nüma ga Balaáüۡ rü marü nüxüۡ nicua۳xãchi rü Cori ya Tupana rü tagutáma chixexüۡ Iraétanüxüۡgümaxã naxuegu. Rü

24

yemaca۳ի̲фӥҡ̲Փľ͑ TupanaxüۡҡՓ͑իӡ͑իΎфľ yayaxuxüۡca۳x noxrirüxüۡ. Rü yema Iraétanüxüۡgü ípegüxüۡgu ͑ĀՓľ͑ӥ̲фľ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ24ٍॷ25

141

Ore i mexüۡ i Tupana Balaáüۡax ۳ wa nüxüۡ ixuxüۡ

yexguma nüxüۡ nadauyane ga yema Iraétanüxüۡgü nax nügütanüxüۡchigüãcüma naxãpatagüxüۡ, rü Tupanaãxŕ ya Üünexüۡ rü Balaáüۡna nangu rü namaxã inacua۳x. 3ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Balaáüۡ rü nüxüۡ nixu ga ñaa ore nachiga ga Iraétanüxüۡgü, rü ñanagürü: —͵͑ɗիɥɗËȍΎфӥΎфľɗ ËȍΎ̲ɗЬľә͑͑ľɗ̲ľфӥĀՓľ͑ӥ Ëӥ Ëȍɗիɥիüۡ. 4ॸRü ngŕxguma Tupana choxüۡ nüxüۡ dauxeۡegۡ ux, rü nüma ya guxüۡŃҡӥՓngŕxmacü meama choxüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡxeۡ i ngŕma nax ñuxãcü tá ֆɗիɥիüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü. 5ॸRü pemax, Pa Acóbutanüxüۡgüx rü nimexechi ya pepatagü. Rü pemax, Pa Iraétanüxüۡgüx, rü namexechi i ngŕma ípepegüxüۡՓ. 6ॸRü pepatagü rü ñoma temagü i máxchimüxüۡxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü ngŕma ípepegüxüۡՓфӥ͖Ύ̲ori ۳xnecü i natüpechinügu togüxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ. Rü pema rü ñoma naigü i mexechixüۡ i Tupanatama itogüxüۡrüxüۡ Йɗիɥǣӥ, rü ͖Ύ̲ΎËֆɗՓǣӥɗ͑ҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓ rüxügüxüۡrüxüۡ Йɗիɥǣӥ. 7ॸRü pemax, Pa Iraétanüxüۡgüx, rü tá pexüۡ‫ ڟ‬nangexma i taxüۡҡ̲ɗĀľի ͑ի͑Փ pexaxegüxüۡca۳x rü penetügü namaxã pimegüxüۡca۳x. Rü perü ãeۡx۳ gacügü rü tá guxüۡ i togü i ãeۡի۳ ǣËӥǣӥŃҡӥՓ nangexmagü, rü pechixüۡane rü tá naporaxüchi. 8ॸRü guma Tupana ga Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիüۡ ínguxüۡxeۡecۡ ü rü yimá ҡ ͑ɗիɥֆЙΎфЙľի͑%Ëӥ. Rü pema i Iraétanüxüۡgü rü tá penadai i guxüۡma i nachixüۡanecüã۳xgü i perü uanügü ɗիɥǣӥիüۡ. Rü tá ipenapóüۡgüchina۳xã, rü tá 2ॸRü

pexnemaxã penadai. 9ॸRü ngŕxguma ipecagügux nax pepeexüۡca۳x rü ñoma ՓӥիɗɗɗɗЙľիüۡrüxüۡ ҡ Йɗիɥǣӥ͑ի taxúetáma tügü írüporaxüۡ nax pexüۡ ítaba۳i ۳xgüxüۡca۳x. ¡Rü mexüۡ tüxüۡ ngupetü ya yíxema mexüۡ pemaxã ueguxe, Pa Iraétanüxüۡgüx, rü chixexüۡ tüxüۡ ngupetü ya yíxema chixexüۡ pemaxã ueguxe! —ñanagürü ga Balaáüۡ. 10ॸRü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ´́ իфӥЙΎф%Ëӥ ͑͑ӕիӡËȍɗ´́áüۡmaxã, rü napéxme۳xeۡãcümaxã ñanagürü: —Choma rü cuxca۳x changema nax chixexüۡ namaxã cuxueguxüۡca۳x i ngŕma chorü uanügü, natürü marü tomaepü۳իËӥ͑͑ɗիɥ͑ի̲ľիüۡ namaxã cuxueguxüۡ. 11ॸѠӥ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥ͑ի cuchiüۡca۳x cutáeguxüۡ. Choma rü marü ichaxuneta nax mexüۡmaxã cuxüۡ chatachigaxŕŕxüۡ, natürü nüma ya Cori ya Tupana rü tama nanaxՓa۳xe nax ngŕma mexüۡ cumaxã chaxüxüۡ —ñanagürü. …… Moáanecüã۳xgüarü tupana ga Baá-peúxüۡ nicua۳xüxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü

yexguma Chitíüۡgu naxãchiüۡgügu ga Iraétanüxüۡgü, rü yema norü ngextü۳xücügü rü inanaxügüe ga Moáanecüã۳xgüarü paxüۡgümaxã nax namaxŕxüۡ. 2ॸѠӥĀӥիՓ ga nüma ga paxüۡgü rü norü tupanagüca۳x ínangutaque۳xegüxüۡՓ yema ngextü۳xücügüxüۡ nagagü. Rü nüma ga Iraétanüxüۡǣӥфӥ͑ҡ͑ӥՓ nachibüe rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ Moáanecüã۳xgüarü tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü. 3ॸRü yemaacü muxüۡma ga yema Iraétanüxüۡgü rü nügü inaxãgü

25

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ25, 31 nax Baá-peúxüۡ nax yacua۳xüüۡgüxüۡ. Rü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü poraãcü Iraétanüxüۡgümaxã nanu. 4ॸRü yemaca۳x Moichéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü nangutaque۳xexeۡxeۡ i guxüۡma i ngŕma Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü i nayauxgüxüۡ nax Baá-peúxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ! ¡Rü chope۳xegu nadai i ngunecü rü ñu۳իӡËȍɗ͑ɗҡ͑ӥՓ nachü۳xüxquegüxŕxŕ i naxüۡnegü nax guxüۡma i duüۡxüۡgü nüxüۡ nadaugüxüۡca۳x! Rü ngŕիǣӕ̲իɗËҡ ͑ɗիɥɗ charüngüxmüxüۡ namaxã i ngŕma Iraétanüxüۡgü —ñanagürü ga Tupana. 5ॸRü yexguma ga nüma ga Moiché rü nanamu ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ga ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥǣ Iraétanüxüۡgümaxã icua۳xgüxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗЙľ̲ rü tá penadai i ngŕma petanüxüۡgüchigü ɗիɥǣӥիüۡ i nügü ixãgüxüۡ nax Baá-Peúxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ —ñanagürü. 6ॸNatürü yexguma Moichémaxã Tupanapataa۳իҡӥՓnangutaque۳xegügu ga Iraétanüxüۡgü ga íxauxexüۡ, rü ֆľիǣӕ̲ֆ͑ľфӥՓӥիɗǣʊфŃҡ͑ӥիüۡ rü Փӥիɗǣ͑ǣľիüۡ ga Madiáüۡanecüa۳xmaxã ֆŃ̲͑իӥЙľҡӥ͑ի͑ЙҡՓ nagaaxüۡca۳x. 7ॸRü yexguma yema yatüxüۡ nada۳u۳xgu ga Finée ga Ereachá nane ga chacherdóte ga Aróüۡtaxa, фӥ͑ɗիӡǣËȍɗ ga yema Iraétanüxüۡgü íngutaque۳xegüxüۡՓ. Rü nanayaxu ga ͑ΎфӥՓΎËľ. 8ॸѠӥ͑Փľnangŕ ga yema yatü ga chixexüۡ üxüۡ ñu۳xmata norü ЙľËȍɗËՓ. Rü yexma nayatopetütanü ǣֆľ̲ҡիфľ͑ΎфӥՓΎËľ̲ի%. Rü ֆľ̲Ëӥɗ͑фӥիΎǣֆľ̲ĀՓľ͑ľ. 9ॸNatürü 24,000 ga Iraétanüxüۡǣӥ͑ɗիɥǣ yema chixexüۡgagu namaxã yuexüۡ. 10ॸRü

142 ֆľ̲Փľ͑ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ Moichémaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: 11ॸ—֤ɗ̲ Ǘɗ͑Ńľǣǣӕ͑ɗիɥɗ charüngüxmüxüۡ namaxã i ngŕma Iraétanüxüۡgü erü nüma ga Finée rü chauxrüxüۡ poraãcü nayanuxüۡ i ngŕma Iraétanüxüۡgü. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗֆի͑ ngŕma duüۡxüۡǣӥ̲ի%Ëȍիɥ͑ӥ, rü tama chanadaxichixüۡ. 12-13ॸ¡Rü Finéemaxã nüxüۡ ixu rü tá nüxüۡ chaxuneta nax nüma rü nataagü nax Iraétanüxüۡgüarü ËȍËȍľфĀΔҡľǣӥֆɗիɥǣӥիüۡca۳x i guxüۡgutáma! Erü nüma rü cha۳u۳xca۳x nayanuxüۡ фӥֆľ̲ǣǣӕ͑ɗիɥǣËȍΎիüۡ nangüxmüxŕŕxüۡ namaxã i ngŕma Iraétanüxüۡgü —ñanagürü. …… Madiáüۡanecüã۳xgüxüۡ nadai

31

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—¡ƚcü naxütanü i Iraétanüxüۡgü rü nadai i ngŕma Madiáüۡanecüã۳xgü erü chixexüۡgu Iraétanüxüۡgüxüۡ nayixeۡxeۡ! Rü ngŕ̲Փľ͑, Pa Moichéx, rü marü name nax cuyuxüۡ —ñanagürü. 3ॸRü yexguma ga nüma ga Moiché rü duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Ñuxre i pema rü penamexŕxŕ i pexnegü nax Cori ya Tupanaégagu peyada۳i ۳xüۡca۳x i Madiáüۡanecüã۳xgü nax ngŕ̲%Ëӥֆɗիɥ ixütanüxüۡca۳x naxca۳x ga yema chixexüۡ ga Tupanape۳իľՓ͑իӥǣӥիüۡ! 4ॸRü

ngeۡmaca۳իфӥՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥҡ  ‫ ڟ‬a penamugü i 1000 chigü i ngŕm ËȍӕффǣӥɗĀɗՓɥիüۡ. 5ॸRü ngeۡmaca۳x ̲͑ľ͑ɗիɥɗՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥ peyadexechixüۡ i 1000 i churaragü nax ngŕmaãcü guxüۡՓ̲12,000Փ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ31, 33

143 nanguxüۡca۳x. Rü ngŕmagü rü mea tá ͑ɗի%ի͑ľ͑իĀɗՓ͑իɥիüۡca۳x — ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Moiché rü ɗ̲͑͑ӕ%Ëȍɗҡ͑ӥ͑իĀɗՓ͑իɥիüۡca۳x. Rü nüma ga chacherdóte ga Ereachá ͑͑ľǣǗɗ͑Ńľ͑ɗիɥǣɞֆիӥ̲ӥËӥիüۡ. Rü ͑ӥ̲͑ɗիɥǣ̲͑ի%ɗ͑Ëӕ իüۡ ga yema Tupanapataarü yemaxüۡgü ga üünexüۡ ga íyangegüxüۡ rü cornétagü ga yacuegüne. 7ॸRü yexguma ga yema Iraétanüxüۡgü rü guxüۡma ga yema yatügü ga Madiáüۡanecüã۳xgüxüۡ nadai yema Cori ya Tupana Moichémaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 8ॸRü nanadai ga yema 5 ga Madiáüۡanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügü ga ƈՓɗ, rü Requéüۡ, rü Chux, rü Úrux, rü Réba. Rü yexgumarüxüۡ ta nayama۳xgü ga Balaáüۡ ga Beú nane. 9ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgüarü churaragü rü ínanayauxüۡ ga yema Madiáüۡanecüã۳xgüarü ngexüۡgü rü norü buxüۡgü. Rü yexgumarüxüۡ ta nayagagü ǣ͑ΎфӥՓΎËǣӥфӥҡΎǣӥǣ͑իüۡnagü rü nayana ga norü yemaxüۡgü. 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗɞ͑͑ǣӕǣ͑Ύфӥɥ͑ľǣӥǣ taxüۡ͑ľфӥ͑Ύфӥɥ͑ľիËӥǣӥ. 11-12ॸRü guxüۡma ga yema ngexüۡgü rü buxüۡgü ga ínayauxüۡxüۡ фӥՓΎËǣӥфӥҡΎǣӥǣ naxüۡnagü ga yagagüxüۡ, rü MoichéxüۡҡՓфӥËȍËȍľфĀΔҡľǣ EreacháxüۡҡՓ͑͑ǣǣӥǣ͑ǣľիҡ  yema togü ga Iraétanüxüۡgü íyexmagüxüۡՓǣͅΎ ͑ľфӥ metachinüxüۡՓǣ͑ҡӥǣ֤ӕĀáüۡarü ŃѸҡľՓǣɥ͑ľǣ֤ľфɗËәфӥ to۳xma۳իҡՓ. 13ॸRü nüma ga Moiché rü chacherdóte ga Ereachá rü guxüۡma ga togü ga ãeۡx۳ gacügü, rü yema churaragüca۳x nibuxmü nax yéma ínapegüxüۡpemagu nüxüۡ yangaugüxüۡca۳x.

14-15ॸNatürü

nüma ga Moiché rü yema churaragüerugümaxã nanu rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ penamaxeۡxeۡxeۡ i ngŕma ngexüۡgü? 16ॸƄфӥ͑ӥ̲ǣӥ͑ɗիɥɗ Balaáüۡarü ucu۳xeۡ ɗ͑իɥ͑ӥľիüۡ rü yemamaxã nachixexŕŕgüaxüۡ ga tatanüxüۡ nax Baá-peúxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Rü yema chixexüۡǣǣӕ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑nada۳i ۳xüۡ ga tatanüxüۡ. 17ॸ¡Rü ñu۳xmatama penadai i ngŕma buxüۡgü i yatüxüۡ rü guxüۡma i ngŕma ngexüۡgü i marü yatümaxã maxŕxüۡ! 18ॸNatürü ngŕma paxüۡgü i taguma yatümaxã maxŕxüۡ, rü ngexrüma nax penada۳i ۳xüۡ. Rü pexüۡtaxüۡxüۡ penayaxu ega penaxՓa۳xegu —ñanagürü. …… Tupana nüxüۡ nixu nax ñuxãcü tá nügü yanuãxüۡ i Canaáüۡane

33

50ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Moichémaxã nidexa ga yexguma Moáanearü metachinüxüۡՓ nayexmagu ga natü ga YudáüۡËӕҡӥՓǣ Yericúarü to۳xma۳իҡՓ. Rü ñanagürü nüxüۡ: 51-52ॸ—¡ƚcü ngŕma Iraétanüxüۡgümaxã nüxüۡ ixu i ñaa dexa!: “Ngŕxguma pema tá pichóüۡgu i ngŕma natü i Yudáüۡ фӥ͑Փpichocu۳xgux i ngŕma Canaáüۡcüã۳xgüarü naane, rü ¡ŕcü ɞЙľ͑ՓΎիüۡ i guxüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü ͑Փɗngŕma naane! ¡Rü nagu pepogüe i guxüۡma i norü tupanachicüna۳xãgü i nutanaxca۳x rü úirunaxca۳x rü diŕrumünaxca۳x! ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta nagu pepogüe i guxüۡma i norü ãmaregüarü guchicaxüۡgü i ma۳իЙӦnetape۳իľǣӥՓngŕxmagüxüۡ! 53ॸ¡Rü pema namaxã ipecuá i ngŕma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ͮԊͅƄѠϘґॷ33 nachixüۡane! ¡Rü ngŕxma nagu pexãchiüۡgü erü chomatama pexna Ëȍ͑ի%͑իЙľ̲͑Փpemaxŕxüۡca۳x! 54ॸNatürü ngŕxguma pegü peyanúxgu i ngŕ̲͑͑ľфӥՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥҡ  nanayaxu i ngŕma nagu nanguxüۡ. Rü ngŕma natücumü i rümumaexüۡ rü tá nanayauxgü i rütamaexüۡ i naane. Rü ngŕma natücumü i rünoxremaexüۡ rü tá nanayauxgü i ngŕma rüxíramaexüۡ i naane. Rü ngŕmaãcü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥҡ ͑͑ֆիӕɗ ngŕma nagu nanguxüۡ. 55ॸNatürü i pema rü ngŕxguma ngŕma naane peyauxgux

144 nax nagu pexãchiüۡgüxüۡca۳իфӥ̲͑ľ͑ɗիɥ ɗɞЙľ͑ՓΎիüۡ i guxüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü i ngŕxma ãchiüۡgüxüۡ. Erü ngŕxguma ҡիӡҡ ̲ɞЙľ͑ՓΎիüۡgu i guxüۡma i ‫ ڟ‬a ngŕma duüۡxüۡgü, rü ngŕma ngŕm ۡ ۡ ‫ڟ‬ yaxügüxü rü tá pexü ngŕ̲͑ËȍɗիľՓľ ͖Ύ̲Փӥիɗɗ͑ɗҡӥËȍɗЙľիľҡӥǣӕ nguxgurüxüۡ, фӥ͖Ύ̲Փӥիɗֆҡӕիӕǣӕ pengu۳xgurüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ. 56ॸRü ngŕxguma i choma rü tá pexüۡama chapoxcu namaxã i ngŕma poxcu i ngŕma duüۡxüۡgüca۳xchire۳իɗիɥիüۡٚ, ñanagürü ga Cori ya Tupana. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

DEUTERONÓMIO (Wenaxarü naxümatü ga Tupanaarü mugü) Moichéarü ore ga Iraétanüxüۡgümaxã nüxüۡ yaxuxüۡ

1

Yema 12 ga ngugütaetanüxüۡgü фӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ 19ॸRü

1ॸѠӥ͖ǣӥ͑ɗիɥǣֆľ̲Ύфľǣ

Moiché nüxüۡ ixuxüۡ namaxã ga guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü ga yexguma Arabáarü chianexüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕǣ natü ga YudáüۡфӥŃѸҡľՓǣґәիфӥ

to۳xma۳իҡՓ. Rü yema Arabáarü chianexüۡ rü Paráüۡ rü Topére rü Labáüۡ rü Acherú rü Dichaáarü ngãxüۡՓ͑ֆľի̲. …… 3-4ॸRü 40 ga taunecü marü nangupetü ga ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիɗæȍɗ͑ɞǣӕ %ŃǣËӥՓ͑իɞ͑ËȍΎիüۡxüۡ ga yema Iraétanüxüۡgü. Rü Moiché rü marü nüxüۡ narüporamae ga guma Amoréutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü ga Seú ga Ƅ¡Δӡǣӕ%Ëȍɗüۡcü rü guma Bacháüۡarü ãeۡx۳ gacü ga Ox ga Atarúgu ãchiüۡcü ga ƄĀфŃ͑ľՓ. Rü yexguma norü 40 ga ҡӕ͑ľËӥՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ͑Ύфӥ11 ga tauemacüarü ügügu, фӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ Moiché Iraétanüxüۡgümaxã nüxüۡ yaxuxüۡ ga guxüۡma ga yema ore ga Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ naxca۳x ga yema natanüxüۡgü. ……

nüma ga Moiché rü ñanagürü: —֤ľիǣӕ̲ϘфŃիՓɞҡËȍΎիüۡgu, rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣӥǣk̲ΎфŃӕҡ͑ӥիüۡgü nagu ãchiüۡǣӥ͑ľՓ̲ҡիɥ, yerü ֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑ǣ nanaxՓa۳xexüۡ. Ѡӥ͑ǣӕҡիɥǣֆľ̲ nachica ga chianexüۡ ǣ%ӡËӥ̲իüۡ ga pema marü nüxüۡ pedauxüۡ, rü ñu۳xmata ͑Փҡ͑ǣӕǣӥǣæĀŃ-banéa. 20ॸRü ֆŃ̲͑ɗիɥǣЙľ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡ rü ñachaxüۡ: ٘Ѡӥ̲фӥ͑Փҡ͑ǣӕǣӥɗ͖ Amoréutanüxüۡǣӥ͑Փngŕxmagüxüۡ i máxpü۳xanexüۡ i Cori ya tórü Tupana tüxna ãxüۡ. 21ॸRü nüma ya Cori ya tórü ҽӕЙ͑ɗիɥËӥ, rü marü pexna nanaxã i ñaa naane. ¡Rü ŕËӥ͑ՓЙľիɥфӥ͑ǣӕ pexãchiüۡgü ngŕma Cori ya perü o۳xigüarü Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ! ¡Rü taxӢ i pemuüۡexüۡ, rü bai tá ípeyachaxãchitanüxüۡ!͖ٚËȍфӥǣӥ. 22ॸNatürü ga pema rü choxna peyacagü rü ñapegürügü: “¿Tau eۡx۳ na inamexüۡ i ‫ ڟ‬ɥիüۡ ñuxre i tamücügü i nüxíra ngŕ̲ ۡ nax yangugüaneãxüca۳x i ngŕma naane rü ñu۳իӡËȍɗtaxca۳ի͑ՓΎľǣӕիüۡ nax

145 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ1 tamaxã nüxüۡ yaxugüxüۡca۳x rü ngexüۡrüüxüۡ ɗ̲͑ǣӕҡ ɗիɥիüۡ rü ͑ǣľի͑ľфӥիӥ͑ľֆɥ͑ľǣӥǣӕҡ  tachocuxüۡ?͖ٚЙľфӥǣӥǣӥ. 23ॸRü yema pema chomaxã nüxüۡ pixuxüۡ rü cha۳u۳xca۳x rü name. Rü yemaca۳x Йľҡ͑ӥՓËȍ͑Āľǣ12 ga yatügü. Rü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥ͑ӥիüۡ chaxuneta ǣՓӥիɗ. 24ॸѠӥֆľ̲ֆҡӥǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ rü ínama۳xpüanexüۡՓ̲͑իɥфӥ ƄËәфӥ͑ǣҡľՓ͑͑ǣӕǣӥфӥ̲ľ̲ ͑ǣӕ͑ɗիɥ%ǣӥҡ͑ӥǣֆľ̲͑͑ľ. 25ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥֆľ̲͑͑ľËӥã۳x ga nanetüarü o tanabuxgü rü taxca۳x nua nanangegü, rü tamaxã nüxüۡ nixugü rü ñanagürügü: “Rü ngŕma naane i tórü Cori ya Tupana tüxna ãxüۡ, rü mexechixüۡ ͑ɗիɥٚ, ñanagürügü. 26ॸNatürü ǣЙľ̲фӥҡ̲ֆŃ̲ЙľիɥիËȍüۡ rü ҡ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥľǣֆľ̲ҡΔфӥæΎфɗ ya Tupana pemaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 27ॸRü pechiüۡǣӥՓфӥnaxca۳x pidexagü rü ñaperügügü: “Nüma ya Cori rü tama aixcüma tüxüۡ nangechaüۡ, rü tüxüۡ ínagaxüۡ ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ի Amoréutanüxüۡgüna tüxüۡ yamugüxüۡca۳x nax tüxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳իٚ, ñaperügügü. 28ॸRü

ñaperügügü ta: “Rü ñu۳xma ¿rü ͑ǣľիҡҡ ҡիɥ? Rü tatanüxüۡgü rü nüxüۡ ‫ ڟ‬a nax nangemaxüۡ i nixugügü rü ngŕm ۡ ۡ ۡ duüxügü i tüxü rüporamaegüxüۡ rü tüxüۡ rümáchanemaegüxüۡ, rü nangexmaxüۡ ya ɥ͑ľǣӥֆɗҡիüۡne ya imáchanearü poxeguã۳xgüne, rü nüxüۡ nadaugüxüۡ ga Anáxtanüxüۡ ga imáchanexüۡchixüۡ. Rü guxü̲ۡǣֆľ̲͑ɗիɥǣҡΎիüۡ íyaxoetanüãchixŕŕxüۡٚ, ñaperügügü. 29ॸRü yexguma ga choma rü pexüۡ changãxüۡ rü ñachagürü: “¡TaxӢ i pexoégaãŕgüxüۡ rü nüxüۡ pemuüۡexüۡ!

146 30ॸRü

yimá tórü Cori ya Tupana rü tá pepe۳իľǣӕ͑ɗիӡ, rü nüma rü tá namaxã nügü nadai erü pexca۳x nanu yema Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիüۡ naxütanügurüxüۡ. 31ॸRü yexguma nachica ga chianexüۡՓ pichopetü۳xgu rü nüma ga perü Cori ya ҽӕЙ͑фӥ͖Ύ̲ՓӥիɗɗЙЙ ͑իËӥիľ nügüchacüügu tüxüۡ igaxüۡrüxüۡ meama pexüۡ nigagü rü ñu۳ի̲ҡ͖͑ËȍɗËՓ Йľ͑ǣӕǣӥٚ, ñachagürü. 32ॸѠӥՓΎΎ yemaacü pexüۡ nayagagüxüۡ, natürü ga pema rü tama nagu peyaxõgü. 33ॸRü ͑ӥ̲͑ɗիɥǣЙľ̲ի%ɗ͑Ëӕ իüۡ rü pepe۳իľǣӕֆիӡիüۡ nax nüxüۡ naxunetaxüۡca۳x ga nachica ga nagu tá pipegüetanüxüۡ. Rü yexguma chütacü ɗЙľիɥիǣӕфӥӥիӥľ̲̲ի%Йľիüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡxeۡ ǣ̲͑ǣ͑ǣӕҡ Йľիɥիüۡ, фӥ͑ǣӕ͑ľËӥфӥՓӥիɗǣËɗի͑ľիüۡmaxã pexüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡxeۡ. Cori ya Tupana rü Iraétanüxüۡgümaxã nanu

yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣæΎфɗ ya Tupana ga chixri nachiga nax pidexagüxüۡ, rü poraãcü nanu, rü ñaa ore pemaxã naxuegu: 35ॸ٘Ѡӥ¡ɗɗՓӥիɗɗ ñaa duüۡxüۡgü i chixecümagüxüۡ rü tá nüxüۡ nadaugü i ngŕma naane i mexüۡ ga norü o۳xigümaxã nüxüۡ chixuxüۡ. 36ॸNatürü ya Caréx ya Yefúne nanexica ҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիüۡ daucü, rü nüxna rü ͑͑ľǣӥ͑ҡ ͑ɗիɥɗËȍ͑ի%իüۡ i ngŕma ͑͑ľǣ̲фӥ͑Փnanga۳xüۡ, yerü ͑ӥ̲фӥɗիËӥ̲̲ľËȍӕǣ͑իɥ͑ӥٚ, ñanagürü ga Tupana. 37ॸѠӥЙľǣǣӕ͑ɗիɥ ga Cori ya Tupana ga chomaxã nanuxüۡ rü ñaxüۡ choxüۡ: “Woo i cuma rü ҡիӡҡ ̲͑ՓËӕ͑ǣӕɗngŕma naane. 38ॸRü cuchicüxü tá ngŕm ‫ ڟ‬a nangu ya 34ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ1, 6

147 yimá curü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ya Yochué ya Núüۡ nane. ¡Rü nüxü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡxeۡxeۡ erü ͑ӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗʊфŃҡ͑ӥիüۡgüna naxããxüۡ i ngŕma naane!͖ٚ͑ǣӥфӥǣæΎфɗֆ Tupana. …… Ngŕma mu i guxüۡétüwa ngŕxmaxüۡ

6

1ॸRü ñanagürü ga Moiché: —Nüma ga Cori ya Tupana rü choxüۡ namu nax pexüۡ changúexŕŕxüۡca۳x i ñaa mugü ͑ի͑ǣӕЙľիɥիüۡca۳ի͑Փɗngŕma naane i tá pexna naxãxüۡ. 2ॸRü ngŕmaãcü

i pema rü penegü rü petaagü rü tá aixcüma nüxüۡ pengechaüۡ ya perü Cori ya Tupana, rü tá peyanguxŕxŕ i ngŕma norü ore ñu۳xmatáta peyuemare. Rü ngŕmaãcü ya Tupana rü tá poraãcü pexüۡ narüngüۡxeۡxeۡ rü tá nanama۳xeۡxeۡ i perü maxüۡ i ngŕ̲͑͑ľՓ. 3ॸRü ngeۡmaca۳x, Pa Iraétanüxüۡgüx, rü name ͑ɗիɥɗ̲ľ͑ǣӕpemaxŕ i ngŕma mugü. Erü ngŕxguma mea nagu pemaxŕgu rü tá mexüۡ pexüۡ nangupetü, rü tá pimu ͑Փɗngŕma naane i ngextá nabügü i mexüۡ rü ñoma léche rü ira taguma ítaxuxüۡՓֆľ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑Йľфӥ o۳xigümaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 4ॸ¡Rü dücax, ɗЙľфӥիɥ͑ӥľ, Pa Iraétanüxüۡgüx! Rü nüma ya Cori ya tórü Tupana rü nüxicatama ͑ɗիɥɗæΎфɗֆɗիɥիüۡ. 5ॸ¡Rü nüxüۡ pengechaxüۡgü ya perü Tupana i guxüۡne ya perü maxüۡnemaxã, rü guxüۡ i peãxŕmaxã, rü guxüۡ i perü poramaxã! 6ॸ¡Rü pegüãxŕgu namaxã penguxüۡ i guxüۡma i ñaa ore i ñu۳xma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ! 7ॸ¡Rü guxüۡgutáma namaxã penangúexŕxŕ i pexacügü! Rü nachigagu tá namaxã pidexagü i ЙľЙҡǣӥՓфӥ͑ǣľիҡ ɞЙľիɥիüۡՓ, rü

ngŕxguma pepeechaüۡgu rü ngŕxguma íperüdagügu. 8ॸRü ngŕma nax tama nüxüۡ iperüngümaexüۡca۳x i ñaa mugü ¡rü pegüme۳xeۡՓфӥЙľǣӥËҡӥՓ peyanga۳xcuchi ۳x nax ngŕxma peyangexüۡca۳x perü cua۳xruxüۡ! 9ॸ¡Rü ŕcü pepataarü caxtagügu rü pea۳xpatagu Йľ͑ՓӦ̲ҡӥɗngŕma mugü! …… 14ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲͑ՓľЙľфӥիɥɗngŕma togü i duüۡxüۡgü i pexna ngaicamagüxüۡarü tupanagü! 15ॸErü yimá perü Cori ya Tupana rü nüxüۡ‫ ڟ‬pechu۳xu rü ngürüãchi pemaxã nanuxgu rü noxtacüma pexüۡ nadai rü pexüۡ nayarüxoxŕxŕ. 16ॸRü tama name nax nüxüۡ pexüxüۡ ya perü Cori ya Tupana ga ֆľիǣӕ̲͑ËȍɗËɗͅ ËȍՓ͑ӥիüۡ pexü۳xgurüxüۡ. 17ॸ¡Rü aixcüma mea nagu pemaxŕ i ngŕma Cori ya perü Tupanaarü mugü rü norü ucu۳xeۡgü ga pemaxã nüxüۡ yaxuxüۡ! 18ॸ¡Rü penaxü۳x i ngŕma mexüۡ i Cori ya Tupana namaxã taãxŕxüۡ nax ngŕmaãcü mea pexüۡ nangupetüxüۡca۳x rü aixcüma penayaxuxüۡca۳x i ngŕma mexüۡ i naane ga perü o۳xigümaxã nüxüۡ yaxuxüۡ! 19ॸRü ngŕmaãcü ya Cori ya Tupana rü yema pemaxã nüxüۡ yaxuxüۡrüxüۡ rü tá nayabuxmüxŕxŕ i guxüۡma i perü uanügü i ngŕ̲͑͑ľՓngŕxmagüxüۡ. 20-21ॸRü ngŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ͑ǣӕ͑ľիüۡ pexacügü pexna caxgux rü ñagügu: “¿Ta۳իËӥËȍɗǣ͑ɗիɥɗ͖̲ӕǣӥфӥ͖ ucu۳xeۡgü i tamaxã nüxüۡ yaxuxüۡ ya tórü Cori ya Tupana?͖ٚǣӥǣӕ, rü pema rü tá penangãxüۡ rü ñapegürügü tá: “Toma ga ͑ӡիËӥ̲фӥ%eۡx۳ gacü ga Equítuanecüã۳x ga Faraóüۡme۳xeۡՓҡֆľի̲ǣӥ. Natürü ga nüma ya tórü Cori ya Tupana rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ6–8 norü poramaxã toxüۡ ínanguxüۡxeۡxeۡ. toma rü nüxüۡ tadau ga yema %ӡËӥ̲իüۡ ga Tupana norü poramaxã Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓӥիüۡ nape۳իľՓǣǗфóüۡ rü guxüۡma ga norü duüۡxüۡgü. 23ॸNatürü ga toma rü toxüۡ ínagaxüۡ ga yema Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ, rü mea toxüۡ nigagü 22ॸRü

ñu۳xmata yema naane ga tórü o۳xigümaxã nüxüۡ yaxuxüۡՓҡΎիüۡ nangugüxŕxŕ. 24ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ֆ Cori ya Tupana rü toxüۡ namu nax mea tayanguxŕŕxüۡ i guxüۡma i ñaa norü mugü rü nüxüۡ ticua۳xüüۡgüxüۡca۳x nax mea tüxüۡ naxüpetüxüۡca۳x rü nüma tüxüۡ namaxŕxŕŕxüۡca۳x ñu۳xmata ñoma i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕ. 25ॸRü ngeۡmaca۳x i yixema i ñu۳ի̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡΔфӥæΎфɗ ya Tupanape۳իľՓ̲ľyanguxŕŕxüۡ i ngŕma norü mugü, yema tomaxã nüxüۡ yaxuxüۡrüxüۡٚ, ñapegürügü tá —ñanagürü ga Moiché. Tupana rü nüxna nachogü nax tama Canaáüۡanecüã۳xgüarü tupananetachicüna۳xãgüwe ͑իɥիüۡ ga Iraétanüxüۡgü

7

1ॸRü

ñanagürü ga Moiché: —Rü nüma ya Cori ya perü Tupana rü tá pexüۡ nachocuxeۡxeۡ ͑Փɗngŕma naane ɗҡ Йľիфӥɗիɥիüۡ. Rü pepe۳իľՓҡ  ɞ͑͑ՓΎիüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü i 7 i natücumügü i pexüۡ rümumaegüxüۡ rü pexüۡ rüporamaegüxüۡ i Itítatanüxüۡgü, rü Yerguechéutanüxüۡgü, rü Amoréutanüxüۡgü, rü Canaáüۡtanüxüۡgü, rü Ferechéutanüxüۡgü, rü Ebéutanüxüۡgü rü Yebuchéutanüxüۡgü. 2ॸRü ngŕxguma Cori ya perü Tupana pexme۳xgu nayixŕŕgu i ngŕma natücumügü i duüۡxüۡgü, rü ngŕxguma pema rü marü

148 nüxüۡ perüporamaegügu ¡rü noxtacüma ҡ Йľ͑Āɗфӥҡիӡҡ ̲ta۳xacümaxã pexüۡ narüngüxmüexŕxŕ rü bai tá i pexü‫ۡڟ‬ nax nangechaüۡtümüxüۡgüxüۡ! 3ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ҡ ҡ‫ؽ‬фӥҡիӡҡ ̲ namaxã pixãxma۳xgü i ngŕma norü ngexüۡgü, rü bai tá i penegü rü naxacügümaxã peyaxüxma۳xgüxüۡ rü pexacügü rü nanegümaxã peyaxütegüxüۡ! 4ॸErü ngŕxguma tá ngŕmaãcü penaxü۳xgu rü nümagü i ‫ ڟ‬acüã۳x rü tá penegüxüۡ rü ngŕm pexacügüxüۡ Cori ya Tupanana ͑ɗիɥgachixŕxŕ. Rü ngŕmaãcü tá tomare i tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü, rü ngeۡmaca۳x tá poraãcü pemaxã nanu ya Cori ya Tupana, rü noxtacüma tá pexüۡ nadai, rü ngŕxma tá ipeyarüxo. 5ॸRü ngeۡmaca۳x tá penaxՓa۳xe i noxtacüma nagu pepogüe i ngŕma nachicagü i ngextá ngŕma duüۡxüۡgü norü tupanagüca۳x naxüۡnagü ͑Փɞ͑ǣӕիüۡ. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta nagu pepogüe ya yimá norü nutagü rü naigü i namaxã natupanaã۳xgüxüۡ. Rü tá ípenagu i norü tupanachicüna۳xãgü. 6ॸErü Йľ̲фӥՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡǣӥɗՓΎľҡ̲ Tupanaca۳իɗիɥǣӥիľЙɗիɥǣӥ. Rü nümatama ya Tupana rü guxüۡma i nachixüۡanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓЙľիüۡ naxuneta nax noxrütama i duüۡxüۡgü Йɗիɥǣӥիüۡca۳x —ñanagürü ga Moiché. …… Moiché nanaxucu۳xeۡ i Iraétanüxüۡgü

8

1ॸRü

ñanagürü ga Moiché: —¡ƚcü ͑ǣӕЙľիɥɗngŕma mugü i ñu۳xma pexna chaxãxüۡ nax namáxüۡca۳x i perü maxüۡ rü pimuxüۡca۳x, rü ngŕmaãcü penayaxuxüۡca۳x i ngŕma naane ga perü o۳xigümaxã nüxüۡ yaxuxüۡ ga Tupana!

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ8, 11

149 2ॸ¡Rü

nüxna pecua۳xãchie ga ñuxãcü Cori ya Tupana pexna nadauxüۡ ǣ̲͑Փ ga yexguma 40 ga taunecü yema nachica ga chianexüۡ ga taxúema íxãpataxüۡǣӕЙľիɥիǣӕ! ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ pexüۡ naxãneexŕŕxüۡ rü pexüۡ naxüxüۡ nax yemaacü nüxüۡ nacuáxüۡca۳x ga ta۳xacügu Йľфӥիɥ͑ӥľիüۡ rü tá aixcüma peyanguxŕŕxüۡ i norü mugü. 3ॸѠӥՓΎΎ ngúxüۡ pexüۡ ningexeۡxeۡ rü taiya pingegü, natürü ga yixcüama rü nüma ga Tupana фӥĀիӡËӥã۳իǣЙӡǣ̲͑ ̲ի%Йľիüۡ nachibüexŕxŕ ՓΎΎɗЙľ̲фӥЙľфӥo۳xigü фӥ͑ӡիËӥ̲фӥҡǣӕ̲͑ӥիüۡ pedauxüۡ ga yema. ͮҡӥфӥֆľ̲ՓЙľիüۡ nüxüۡ nadauxŕxŕ фӥҡ̲Υ͑իɗË͑ɗիɥɗ namaxŕŕxüۡ ɗՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ, natürü ngŕma ore i Tupanaa۳իՓɞիӡիӡիüۡ ͑ɗիɥɗ aixcüma namaxŕŕxüۡ. 4ॸRü guxcüma ga guma 40 ga taunecügu rü tama pengauechiru rü bai ga nax perüchaecutüxüۡ. 5ॸ¡Rü nüxna pecua۳xãchie rü yimá perü Cori ya Tupana rü pexüۡ inayarüՓe۳xãchitanüxŕxŕ ͖Ύ̲Փӥիɗɗ papá nanexüۡ inayarüՓe۳xãchixŕŕxüۡrüxüۡ! 6ॸ¡ƚËӥ̲ľ͑ǣЙľիɥ͑ӥľɗngŕma

norü mugü ya yimá Cori ya Tupana, rü nüxüۡ picua۳xüxüۡǣӥфӥ̲ľ͑ǣӕЙľիɥɗngŕma ngu۳xeۡetۡ ae i pexna naxãxüۡ! 7ॸErü nüma ֆæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥՓӥիɗɗ͑͑ľɗ mexüۡՓҡ Йľիüۡ nagagü i ngextá namu i natüxacügü, rü puchugü, фӥ¡ɗфՓľǣӥɗ ma۳իЙӦ͑ľфӥĀΎիфľՓɗËȍӕիËȍӕǣӥիüۡ. 8ॸRü ngŕ̲͑͑ľՓфӥ͑͑ǣľ̲ɗҡфɞǣӕ, rü chebáda, rü úba, rü iguéra, rü boxra, rü oríbu rü ira. 9ॸRü ngŕma nachixüۡ͑ľՓфӥҡիӡҡ ̲ pexoégaãxŕgü naxca۳x i perü õna, rü ҡիӡҡ ̲Йľիü‫ ۡڟ‬nataxu. Rü norü

ma۳xpӦnegüՓa rü namu i ƿérumü rü cóbre. 10ॸNatürü ngŕxguma ЙľËȍɗ¡ӥľǣӕՓľ͑фӥЙľ͑ǣ%իЙӥҡӥՓľǣӥǣӕ, rü name nax nüxüۡ picua۳xüüۡxüۡ ya Cori ya Tupana naxca۳x i ngŕma mexüۡ i naane i pexna naxãxüۡ. 11ॸ¡Rü pegüna pedaugü nax tama nüxüۡ perüngümaexüۡca۳x ya perü Cori ya Tupana! ¡Rü taxӢ i nüxüۡ perüxoexüۡ i ngŕma norü mugü rü norü ucu۳xeۡgü i ñu۳xma pexna chaxãxüۡ! —ñanagürü ga Moiché. …… Tupana rü mexüۡ namaxã naxuegu i Iraétanüxüۡgü

11

13-14ॸRü

ñanagürü ga Moiché: —Ngŕxguma tá pema mea peyanguxeۡexۡ۳ gu i ñaa mugü i ñoma i ngunexüۡgu pexna chaxãxüۡ, rü ngŕxguma aixcüma nüxüۡ pengechaüۡgügu ya Cori ya perü Tupana, rü ngŕxguma nüxüۡ picua۳xüüۡgügu guxüۡne ya perü maxüۡnemaxã, rü guxüۡ i peãxŕmaxã, rü ngŕxguma i nüma ya Tupana rü tá ípetoexüۡgu nanapuxŕxŕ rü ngexՓaca۳x yaxo۳իǣӕɗЙľ͑ľҡӥфӥҡ Փľ͑ nanapuxŕxŕ nax mea pexüۡ‫ ڟ‬nayaxüۡca۳x rü yaxoxüۡca۳x, rü pexüۡ‫ ڟ‬nangemaxüۡca۳x i perü trígu, rü perü úbachixü, rü perü chíxüۡ. 15ॸRü ngŕxgumarüxüۡ tá ta ya Cori ya Tupana rü nanaxügüxŕxŕ ya maxŕgü ЙľфӥՓΎËǣӥca۳x. Rü ngŕmaãcü tá nimu фӥҡǣӕҡ ̲Йľ͑ǣľՓľ̲ӥ. 16ॸNatürü ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľիӡ%ŕgü nax tama texé Tupanana pexüۡ ɗիɥgachixŕŕxüۡ nax tomare i tupanaxüۡ picua۳xüüۡgüxüۡca۳x, rü ‫ ڟ‬ü۳xügüxüۡca۳x. 17ॸErü nape۳xe pecaxãp ngŕxguma tá ngŕmaãcü penaxü۳xgux, rü Cori ya Tupana tá pemaxã nanu rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ11, 18 ҡիӡҡ ̲pexca۳x nanapuxŕxŕ. Rü ngŕma naane rü taxuxüۡҡ ̲͑Փ narüxü, rü pema rü tá paxaxüchi nagu peyue i ngŕma naane i mexüۡ i pexna naxãxüۡ. 18ॸ¡Rü pegüãxŕgu namaxã penguxüۡ i ñaa ore, rü nagu Йľфӥիɥ͑ӥľľËȍ! ‫ؽ‬ѠӥЙľǣӥËȍËӥӥՓ, rü ЙľǣӥËҡӥՓpeyanga۳xcuchi ۳x i ngŕma mugü nax ngŕmaãcü tama nüxüۡ iperüngümaexüۡca۳x! 19ॸ¡Rü ñaa oremaxã penangúexŕxŕ i pexacügü, rü nachigagu ̲͑ի%ЙɗĀľիǣӥɗЙľЙҡՓ, rü ̲͑ǣӥՓ, rü ngŕxguma pepeechaüۡgu rü íperüdagügu! —ñanagürü ga Moiché. ……

150 ya Tupana rü tama namaxã nataãxŕ i ngŕma duüۡxüۡgü i ngŕma nacümagügu maxŕxüۡ. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥֆæΎфɗֆ perü Tupana i pepe۳իľՓҡ ɞ͑ՓΎիüۡãxüۡ i ngŕma nachixüۡanecüã۳xgü, erü nümagü rü ngŕma nacüma i chixexüۡǣӕ͑ɗիɥɗ namaxŕxüۡ. 13ॸRü ngeۡmaca۳x i pemax rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲̲ľ͑ǣЙľիɥ͑ӥľ ya Cori ya perü Tupana. 14ॸErü ngŕma duüۡxüۡǣӥɗҡ ɞЙľՓΎիüۡxüۡ ͑Փɗngŕma ͑͑ľфӥ͑ǣ͑իɥ͑ӥľɗngŕma iyuüexüۡ, natürü i pema rü tama pexüۡ‫ڟ‬ nanaxՓa۳xe ya perü Tupana nax ngŕma ͑Ëӥ̲ǣӕЙľիɥիüۡ —ñanagürü ga Moiché.

Moiché rü Iraétanüxüۡgüxüۡ naxucu۳xeۡ nax tama ngŕma togü i duüۡxüۡǣӥËӥ̲ǣӕ͑իɥիüۡca۳x

18

9ॸRü

ñanagürü ga Moiché: —Ngŕxguma marü nagu pechocu۳xgux i ngŕma nachixüۡane i perü Cori ya Tupana tá pexna ãxüۡ, rü tama name i naxca۳x pedauxüۡtae i ngŕma nacümagü i chixexüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü. 10ॸѠӥҡ̲̲͑ľɗҡľիŃɗЙľҡ͑ӥՓфӥ tümanexüۡ itamu nax ngŕma duüۡxüۡgüarü tupanaca۳x tayaguxüۡ, rü bai i naxca۳x tangúxüۡ i ngŕ̲͑Փ͑ӥիüۡ nacuáxüۡ i ngŕma ŕxüۡguxüۡ, rü bai tá i tüxüۡ‫ ڟ‬nangúchaüۡxüۡ nax nüxüۡ tacuáxüۡ i ngŕma yixcüra ngupetüxüۡ, rü bai tá i naxca۳x tangúxüۡ nax tayuüxüۡ. 11ॸRü tama name i naxca۳x tangu۳x nax duŕxŕgüxüۡ tatoõŕxüۡ, rü bai i naxüۡҡՓҡիӡ͑ի nüxna tayacaxüۡca۳x i ngŕ̲Փֆӕӥľիüۡ nax ŕxüۡguxüۡxüۡ nacuáxüۡ, rü bai tá i nüxna tayaca i ngŕma naãxŕgümaxã puracüexüۡ, rü bai i nüxna tayaca i ngŕma yuetaãxeۡca۳x ngŕmagüxüۡ. 12ॸErü

Orearü uruxüۡ i Moichéwena tá ingucuchixüۡ 15ॸRü

ñanagürü ta ga Moiché: —Nüma ֆæΎфɗֆЙľфӥҽӕЙ͑фӥҡ Йľҡ͑ӥՓ nanango۳xeۡxeۡ ֆՓӥիɗֆËȍӕիфӥիüۡ orearü uruxüۡ, фӥЙľ̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ͑ǣЙľիɥ͑ӥľ. 16ॸѠӥֆľ̲͑ɗիɥǣæΎфɗ ya Tupanana naxca۳x peca۳xüۡ ga ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիՓǣֆľ̲͑ǣӕ͑ľիüۡ ga guxãma ga pemax nagu yéma pengutaque۳xegüxüۡ rü ñapegügüxüۡ: “Tama tanaxՓa۳իľɗՓľ͑͑ӥիüۡ ҡիɥ͑ӥľɗ naga ya Cori ya tórü Tupana, rü bai i nüxüۡ tadauxchaüۡxüۡ ya daa üxü nax tama tayuexüۡca۳իٚ, ñaperügügü. 17ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: “Choxü‫ ۡڟ‬rü marü name i ngŕma nüxüۡ pixuxüۡ. 18ॸRü choma rü tá ngŕma Iraétanüxüۡҡ͑ӥՓchanango۳xeۡxeۡ ֆՓӥիɗֆËӕфӥիüۡ orearü uruxüۡ. Rü ͑ӥ̲фӥՓӥիɗֆ͑ҡ͑ӥիüۡ ɗիɥիËӥҡ  ͑ɗիɥ. Rü nüma rü tá mea duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu i ngŕma choma namaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü tá namaxã nüxüۡ nixu i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ18, 30, 31

151 ngŕma choma chanamuxüۡ. 19ॸRü guxãma ya yíxema tama nüxü‫ۡڟ‬ ɗфӥիɥ͑ӥľիľֆֆɗ̲ Ύфľфӥӕфӕիüۡ chauégagu nüxüۡ ixuxüۡ, rü choma rü tá tüxna chaca rü ta۳xacüca۳x tama ɗҡիɥ͑ӥիüۡٚ, ñanagürü choxüۡ ga Cori ya Tupana —ñanagürü ga Moiché. …… Tupana rü Iraétanüxüۡgümaxã inaxuneta rü tá nüxüۡ narüngüۡxeۡxeۡ ľǣ͑ǣ͑իɥ͑ӥľǣӕ

30

1ॸRü

ñanagürü ga Moiché: —Ngŕxguma tá pexca۳x ínanguxgux i guxüۡma i ngŕma ñu۳xma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ i Tupanaarü ngüۡxeۡe ۡ rü ngŕxgumarüxüۡ ta i norü poxcu, rü ngŕxguma ngŕma perü chixexüۡgagu Cori ya perü Tupana rü togü i nachixüۡanegu pexüۡ ͑ՓΎΎ͑ľǣӕ, ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑pecua۳xãchiexüۡ rü ngŕ̲ i ñaa ore i ñu۳xma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡ. 2-3ॸNatürü ngŕxguma ñu۳xma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡrüxüۡ aixcüma naxca۳x peՓoegu۳xgux ya Cori ya Tupana, фӥɗիËӥ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥľǣӕɗ guxüۡne ya perü maxüۡnemaxã rü guxüۡ i peãxŕmaxã i pema rü pexacügü, rü ngŕxguma i nüma ya Cori ya perü Tupana rü tá inanaxoxŕxŕ i ngŕma ЙΎիËӕɗ͑ǣӕЙľ̲ի%͑իɥ͑ӥիüۡ, rü tá nüxü‫ ۡڟ‬pengechaüۡtümüxüۡ. Rü pexüۡ tá ͑Āľ͑Փɗngŕma nachixüۡanegü ga nagu pexüۡ ͑ՓΎΎ͑ľիüۡ ͑իՓľ͑ ՓӥիɗՓЙľ͑ǣľի̲ǣӥիüۡca۳x. 4ॸѠӥՓΎΎ ngŕma petanüxüۡǣӥɗֆ ͑ľǣӕՓΎΎ͑ľիüۡ, rü nüma ya perü Cori ya Tupana rü tá ngŕxma naxca۳x nayadau rü tá nanaՓoeguxŕxŕ. 5ॸRü nüma ya Cori rü ҡ Փľ͑Йľիüۡ naՓoeguxeۡxeۡ naxca۳x i

ngŕma naane ga perü o۳իɗǣӥ͑Փ yexmagüxüۡ. ѠӥЙľ̲фӥҡ Փľ͑͑Փ pengexmagü rü nüma ya Tupana rü tá pexüۡ narüngüۡxeۡe,ۡ rü tá pexüۡ nimuxeۡxeۡ perü o۳xigüarü yexera. 6ॸRü nüma ya perü Cori ya Tupana rü peãxŕՓфӥ petaagüãxŕՓҡ nayanaxoxŕxŕ i ngŕma perü chixexüۡ nax ngŕmaãcü aixcüma nüxüۡ pengechaüۡgüxüۡca۳x perü maxüۡnemaxã rü peãxŕmaxã nax Փľ͑իфӥЙľфӥ͑͑ľՓpemaxŕxüۡca۳x. …… 19ॸRü ñoma i ngunexüۡgu rü Tupanape۳իľՓфӥĀӕüۡxüۡgüpe۳իľՓфӥ pexna chaca nax pematama nüxüۡ pixunetaxüۡca۳x i ¿ngexüۡrüüxüۡ ҡ ֆɗիɥիüۡ i penaxՓa۳xexüۡ, rü ngŕma maxüۡ rü eۡx۳ na ngŕma yu? ¿Rü ngŕma Tupanaarü ngüۡxeۡxeۡ rü eۡx۳ na norü poxcu? ¡ƚcü penayaxu i maxüۡ nax pema rü petaagü rü ta namaxŕxüۡca۳x! 20ॸ¡ƚcü nüxüۡ pengechaxüۡ ya Cori ya perü Tupana, rü ͑ǣЙľիɥ͑ӥľ, rü aixcüma peyanguxŕxŕ i ngŕma pexüۡ namuxüۡ! Ƅфӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗ pexna naxããxüۡ i perü maxüۡ rü namuxŕŕãxüۡ i perü ngunexüۡǣӥ͑Փɗ ngŕma naane ga tórü o۳xigü ga Abraáüۡ rü Ichaá rü Acóbumaxã naxueguxüۡ —ñanagürü ga Moiché. …… Moiché rü Yochuéxüۡ naxuneta nax nüxí Iraétanüxüۡgümaxã inacuáxüۡca۳x

31

7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃфӥ Yochuéca۳x nangema, rü ñanagürü nüxüۡ nape۳իľՓǣǣӕիüۡma ga Iraétanüxüۡgü: —¡ƚcü namaxã napora rü Փӥիɗǣӕҡ̲фӥիɥ͑ӥ! ƄфӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ cuyagagüxüۡ i ñaa duüۡxüۡǣӥ͑Փɗ ngŕma naane ga Cori ya Tupana tórü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ31, 34 o۳xigümaxã nüxüۡ ixuxüۡ. ѠӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥ i namaxã quixücuxüۡ. 8ॸRü nümatama ya Cori ya Tupana rü cupe۳իľǣӕҡ ͑ɗիӡ, rü guxüۡgutáma nacuxüۡtagu rü tagutáma cuxüۡ nangemücü. Rü ngeۡmaca۳x tama name nax cumuüۡxüۡ —ñanagürü ga Moiché. Moiché rü Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx ۳ gacügüxüۡ namu nax duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nadaumatüxüۡ ga Tupanaarü mugü 9ॸRü

nüma ga Moiché rü nanaxümatü ga yema Tupanaarü mugü rü ñu۳իӡËȍɗ nüxna nanaxã ga yema chacherdótegü ga Lebítanüxüۡgü ga Tupanaarü mugüchixüۡ ingegüxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü ga itaxüۡna nanaxã ga yema mugü ga ümatüxüۡ. 10-11ॸRü yexguma ga nüma ga Moiché rü yema ãeۡx۳ gacügüxüۡ naxucu۳xeۡ, rü ñanagürü: —Guxüۡguma i ngŕxguma norü 7ֆҡӕ͑ľËӥՓ nanguuxüۡgu nax pegüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ pengechaüۡgüxüۡ i perü ngetanügü, rü ngŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗǣӕիüۡma i duüۡxüۡgüpe۳իľՓ͑ӥիüۡ pedaumatüxüۡ i ñaa mugü. Rü ngŕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ duüۡxüۡgüpe۳իľՓЙľիӥիüۡ i ngexguma Āӥիľ͑ӥǣӥËȍɗǣфӥҡӕľ̲ËӥՓ nanguuxüۡgu rü guxüۡma i Iraétanüxüۡgü Tupanape۳xegu ngutaque۳xegüxüۡǣӕ͑Փ i ngŕma nachica i nümatama tá nüxüۡ naxunetaxüۡ. 12ॸRü ngŕma ngunexüۡgu rü tá guxüۡtáma i duüۡxüۡgü i yatüxüۡgü, rü ngexüۡgü, rü buxüۡgü, rü duüۡxüۡgü i to i nachixüۡanecüã۳x i petanügu ãchiüۡgüxüۡ, rü tá nangutaque۳xegü nax nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x i ngŕma Tupanaarü mugü nax ngŕmaãcü nangúexüۡca۳x nax nüxüۡ nangechaüۡgüxüۡ ya tórü Cori ya Tupana,

152 rü nagu namaxŕxüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma mugü i nüxüۡ yaxuxüۡ ya Cori ya Tupana —ñanagürü ga Moiché. …… Moichéarü yuxchiga

Moáanearü chianexüۡՓ ɗ͑իӡ%ËȍɗǣͅΎɗËȍŃǣ ma۳իЙӦ͑ľǣͮŃ¡ӕՓ͑ի͑իӡիüۡ. Rü yéma natape۳xe ga Píchagu ãégaxüۡgu ͑իɥ͑ǣӥ. Rü guma ma۳իЙӦ͑ľфӥ Yericúarü to۳xma۳իҡՓ͑ֆľի̲. Rü ֆŃ̲͑ɗիɥǣæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ӥիüۡ ͑ՓŃիüۡ ga guxüۡma Garaáxane rü ñu۳xmata Dáüۡarü naanegu nüxüۡ nadauxŕxŕ. 2ॸRü yexgumarüxüۡ ta nüxüۡ

34

1ॸRü

nanaՓe۳x ga naane ga Netaríarü, rü ‫ڟ‬ Efraɥarü, rü Manachéarü, rü guxüۡma ga Yudáarü naane rü ñu۳xmata Már ga ͅľĀɗҡľф ͑ľӕՓ͑͑ǣӕ. 3ॸRü nüxüۡ nanaՓe۳x ta ga Néguearü chianexüۡ, rü natü ga Yudáüۡarü naane ga metachinüxüۡ, фӥɥ͑ľǣ֤ľфɗËәǣ ËӕËӕ͑ľËӥǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ rü ñu۳xmata ɥ͑ľǣæȍӕ ǣӕ͑Āӕ. 4ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Moichéxüۡ: —͵͑ɗիɥɗngŕma nachixüۡane ga perü o۳xigü ga Abraáüۡ, rü Ichaá, rü Acóbumaxã nüxüۡ chixuxüۡ rü tá nataagüna chaxãxüۡ. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ chanaxՓa۳xe nax cuxetümaxãxüchi nüxüۡ cudauxüۡ, фӥՓΎΎɗËӕ̲фӥ ҡիӡҡ ̲͑ՓËӕ͑ǣӕ—ñanagürü. 5ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣͅΎɗËȍŃǣҽӕЙ͑фӥ duüۡ rü nayu nagu ga yema Moáane, yema Cori ya Tupana namaxã naxueguxüۡrüxüۡ. 6ॸѠӥՓӥիɗǣ Moáanearü ngatexüۡǣӕ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ natáxüۡ ga Bexpeúarü to۳xma۳իҡՓ, nagu ǣՓӥիɗǣ͑ËȍɗËɗ͖u۳xmarüta

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ġƄԆҽƄѠϘͮϜͅʊϘॷ34

153 taxúema nüxüۡ cuáxüۡ. 7ॸRü nüma rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 120 ga norü taunecü rü yexguma rü ta meama tüxüۡ nadau rü napora. 8ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü 30 ga ngunexüۡ naxca۳x naxauxe ga Moáanearü chianexüۡՓ, rü yemaacü nayanguxŕŕgü ga nax naxaurexüۡ naxca۳x ga Moichéarü yu. 9ॸRü nüma ga Yochué ga Núüۡ nane rü marü MoichéxüۡҡՓ͑͑ֆիӕǣcua۳x yerü

͑ӥ̲ǣͅΎɗËȍŃфӥ͑Ńҡӥǣӕ͑իӦxme۳x. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣʊфŃҡ͑ӥիüۡgü ga ͑ǣ͑իɥ͑ӥľիüۡ rü naxügüãxüۡ ga yema Cori ya Tupana Moichémaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 10ॸѠӥͅΎɗËȍŃՓľ͑фӥҡǣӕ̲ nayexma ga to ga orearü uruxüۡ ga Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓǣͅΎɗËȍŃфӥիüۡ ɗիɥËӥǣæΎфɗֆҽӕЙ̲͑͑ի%իüۡchi idexacü. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

JOSUÉ (Yochué) Yochuéxüۡ naxuneta ga Tupana nax nüxí Iraétanüxüۡgümaxã inacuáxüۡca۳x

guma Tupanaarü duüۡ ga Moiché yu۳իǣӕՓľ͑, rü nüma ga Cori ya ۡ eۡerۡ uxüۡ ga Tupana rü Moichéarü ngüx Yochué ga Núüۡ nanemaxã nidexa, rü ñanagürü nüxüۡ: 2ॸ—Rü ñu۳xma nax marü nayuxüۡ ya yimá chorü duüۡ ya Moiché, rü Ëӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗǣӕիüۡma i ngŕma Iraétanüxüۡgümaxã quixüexüۡ ͑Փɗ ngŕma natü i Yudáüۡ, nax nagu pichocuxücۡ a۳x i ngŕma naane i pexna chaxãxüۡ. 3ॸRü yema marü Moichémaxã nüxüۡ chixuxüۡrüxüۡ, rü choma rü tá pexna chanaxã i guxüۡma i ngŕma naane i marü ͑ՓЙľ͑ǣǣӥիüۡ. 4ॸRü ngŕma naane i tá pexna chaxãxüۡ, rü ngŕma chianexüۡ i ѸәфՓ̲ngŕxmaxüۡՓɗ͑իӥǣӥфӥ ñu۳xmata Líbanuarü ma۳իЙӦ͑ľՓ͑͑ǣӕɗ ͑ΔфҡľՓ̲. Rü ngŕma naane rü taxtü i ƄӕƸф ҡľՓɗ͑իӥǣӥɗŃѸҡľՓ̲фӥ Itítatanüxüۡgüchixüۡanemaxã tá nangau ñu۳ի̲ҡ̲ фɗͅľĀɗҡľф ͑ľӕՓ͑͑ǣӕɗ ΎŃѸҡľՓ̲. 5ॸRü guxüۡma i ngunexüۡgü i nagu cumaxüۡxüۡgu rü taxuxüۡtáma cuxüۡ narüporamae. Rü choma rü tá cuxüۡҡՓ changexma, yema MoichéxüۡҡՓ

1

1ॸRü

chayexmaxüۡrüxüۡ. Rü tagutáma ngextá cuxüۡ chata۳x, rü tagutáma cuxüۡ chaxo. 6ॸ¡Rü cugü írüpora rü taxӢ i cugü cutáeguxüۡ! ƄфӥËӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ cuyaxãchigüxüۡ i norü naane i ñaa duüۡxüۡgü, ֆľфӥֆľ̲͑ɗիɥǣЙľфӥ o۳xigümaxã nüxüۡ chixuxüۡ. 7ॸRü ՓӥիɗիɗËҡ̲͑ɗիɥɗËӕ̲ի%͑ӥիüۡ chixuxüۡ, rü ngŕ̲͑ɗիɥ͑իҡ̲ cumuüۡxüۡ фӥՓӥիɗǣӕիɗËҡ̲Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡ rü aixcüma cunaxüxüۡ i ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü chanaxՓa۳xe i cuyanguxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma mugü ga chorü duüۡ ga Moiché cuxna ãxüۡ. ¡Rü ŕcü mea yanguxŕxŕ nax mea cuxü‫ۡڟ‬ ínanguxuchixücۡ a۳x i guxüۡ i ta۳xacü icuxüxüۡՓ! 8ॸ¡Rü guxüۡgutáma duüۡxüۡgüna namaxã nacua۳xãchi i ngŕma nüxüۡ chixuxüۡ ɗËȍΎфӥ̲ӕǣӥЙ͑ľՓ! Rü name ͑ɗիɥɗËӕ̲фӥËȍӥҡËӥфӥ͑ǣӕ͑ľËӥфӥ ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥɗngŕma chorü ore nax ngŕmaãcü mea cunaxüxücۡ a۳x i ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü mea cuxü‫ۡڟ‬ ínanguxuchixücۡ a۳x i guxüۡma i ta۳xacü icuxüxüۡ. 9ॸѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗËӕիüۡ chamuxüۡ nax cugü cuporaxŕŕxücۡ a۳իфӥՓӥիɗǣӕҡ̲ Ëӕфӥիɥ͑ӥիücۡ a۳x. Rü tama name icumuüۡxüۡ rü icuyarümaãchi, erü choma ya curü

154 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ1ٍॷ2

155 Cori ya Tupana rü tá chacuxüۡtagu i ͑ǣľիҡ Ëӕ̲ɞËӕիӡիüۡՓ—ñanagürü ga Tupana. Rü nüma ga Yochué rü nügü namexŕxŕ nax nayauxãxücۡ a۳x ga yema naane. 10ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü nanamu ga yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü, rü ñanagürü nüxüۡ: 11ॸ—¡Rü guxüۡma i ñaa duüۡxüۡǣӥҡ͑ӥǣӕЙɗիɥ%ǣӥҡ͑ӥ, rü namaxã nüxüۡ pixu rü nanutaque۳xegüã i õna! Erü tá tomaepü۳x i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕфӥ tá tichoüۡ i natü i YudáüۡՓ͑իҡΔիфӥիüۡ ֆɗիɥիücۡ a۳x i ngŕma naane i tórü Cori ya Tupana tá tüxna ãxüۡ —ñanagürü ga Yochué. …… Yochué rü Yericúwa nanamugü ga ngugütaeruüۡgü

yexguma nachica ga ChitíüۡՓ nayexmagügu, rü yéma bexma inanamuãchitanü ga taxre ga ngugütaeruxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü peyangugügü i ngŕma naane i natü i YudáüۡфӥҡΎËӕҡӥՓngŕxmaxüۡ rü ñu۳xmata ֆɗ̲ɥ͑ľֆ֤ľфɗËәՓЙľ͑ǣӕǣӥ! —ñanagürü. Rü nüma ga yema taxre rü ֆŃ̲͑իɥфӥՓӥիɗǣ͑ǣľիüۡ ga ngeãŕxüۡ ga Raáxgu ãégaxüۡЙҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣ ֤ľфɗËәՓ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥЙҡǣӕ inapegüxŕxŕ ga yema chütaxüۡ. 2ॸNatürü ͑ֆľի̲̲ǣՓӥիɗǣĀӕüۡxüۡ ga Yericúarü ãeۡx۳ gacümaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü ñanagürü nüxüۡ: —Ñuxre i Iraétanüxüۡgü nua nangugü i ngeՓa۳xarü chütaxüۡgu nax yangugügüaxücۡ a۳x i ñaa naane —ñanagürü. 3ॸRü yemaca۳x ga guma ãeۡx۳ gacü rü yema nge ga RaáxüۡҡՓ namuga rü ñanagürü: —¡Ínamuxüۡ i ngŕma yatügü i cuxüۡҡՓ͑ǣӕǣӥիüۡ erü ngŕma rü

2

1ॸRü

͑ǣӕǣӥҡľՓ͑ӕ͑իɥ! —ñanagürü. rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —kɗիËӥ̲͑ɗիɥɗҡիфľɗֆҡӥɗ chauxüۡҡՓ͑͑ǣӕǣӥիüۡ, natürü tama nüxüۡ chacua۳x i ngextácüã۳իֆɗիɥǣӥիüۡ. 5ॸRü ̲фӥ͑Ύիфɗ͑Ëȍӥҡǣӕ͑ՓΎľǣӕ, erü ngŕ̲Ύфǣӕ͑ɗիɥɗ͑Փ%իҡիüۡ ya daa ɥ͑ľфӥЙΎիľǣӕիüۡarü ɥã۳x, rü tama nüxüۡ chacua۳իɗ͑ǣľիҡ ͑ի͑իɥիüۡ. Natürü 4ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲фӥɗ͑͑ǣ%իüۡ

ngŕxgumachi ñu۳ի̲ҡ̲͑Փľ pengŕgügu rü chi nüxüۡ peyangaugü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 6ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲фӥ Āӕի͑ǣӕɗ͑իɥǣӥxŕxŕ ga yema taxre, rü yexma pagüxüۡ ga línuchitüxüۡgu iyacu۳xgü. 7ॸѠӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥ%eۡx ۳ gacüarü churaragü rü yema taxre ga ngugütaeruücۡ a۳x nadaugü nagu ga yema nama ga natü ga Yudáüۡ ínuxtamaxüۡՓ͑Āիüۡ. Rü yexguma yema churaragü íchoxüۡǣӕՓľ͑ҡ̲, rü ͑͑Փ%իҡǣӥǣ͑Ύфӥɥã۳իǣǣӕ̲ɥ͑ľфӥ poxeguxüۡ. 8ॸRü naxüۡpa ga nax napeexüۡ ga yema ngugütaeruüۡgü, фӥ͑ǣɥ̲ǣѠ իфӥ ͑ՓľĀիӡɗիɥ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: 9ॸ—Choma nüxüۡ chacua۳x ya Cori ya Tupana rü pexna nanaxã i ñaa naane, rü ngeۡmaca۳իɗ͑ӥ̲фӥҡΎի͑͑իɥ͑ӥ͑ի pexüۡ tamuüۡexüۡchixücۡ a۳x. Rü ñu۳xma rü guxüۡma i duüۡxüۡgü i nuxma pegüxüۡ rü poraãcü pexüۡ namuüۡe. 10ॸRü nüxüۡ tacua۳x ǣֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞЙľ͑ǣӕիüۡgu, rü ҽӕЙ͑͑ɗիɥǣyapayexŕŕxüۡ ga Már i Dauchiüxüۡ nax yéma pichoüۡxücۡ a۳x. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta nüxüۡ tacua۳x nax ñuxãcü penada۳i ۳xüۡ ga Cheóüۡ rü Ox ga Amoréutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü ga natü ga YudáüۡфӥҡΎËӕҡӥՓֆľի̲ǣӥիüۡ. 11ॸRü yexguma yemaxüۡ tacua۳xgügu rü poraãcü tamuüۡe, rü taxúema tügü ítarüpora nax pemaxã tügü tada۳i ۳xücۡ a۳x. Erü yimá Cori ya ЙľфӥҽӕЙ͑фӥǣӕի%ŃҡӥՓ͑͑ǣľի̲ɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ2ٍॷ3 Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓфӥ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ. ngeۡmaca۳x pexna chaca rü ñu۳xmatama chanaxՓa۳xe i Tupanaégagu chomaxã nüxüۡ pixu rü mea tá namaxã pechopetü i chautanüxüۡgü, ngŕxgumarüxüۡ i choma nax meama pexüۡ chayaxuxüۡrüxüۡ. ‫ؽ‬ѠӥËȍΎի͑Йľ͑ի%ɗՓӥիɗɗcua۳xruxüۡ nax ngŕ̲Փ͑ӥիüۡ chacuáxücۡ a۳x nax aixcümaxüۡ chomaxã pixuxüۡ! 13ॸRü chanaxՓa۳xe i guxüۡma i tümaarü ngŕmaxüۡgümaxã tüxüۡ pengechaüۡ ya chorü papá, rü chorü mamá, rü chaueneegü, rü chaueya۳xgü. ¡Rü taxӢ i toxüۡ peda۳i ۳xüۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸѠӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡǣǣӥфӥ͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ: —Toma tátama pexüۡ ítapoxüۡ rü pexna tadau nax taxuxüۡma pexüۡ üpetüxücۡ a۳x, ega cuma rü tama toxüۡ quixuxgu. Rü ngŕxguma Cori ya Tupana toxna naxãxgu i ñaa naane rü aixcüma tá mea cuxna tadau —ñanagürügü. 15ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣѠ իфӥ Փӥիɗǣɥǣɥ͑ľфӥЙΎիľǣӕիüۡՓ yaxӢxüۡnegu ipe. Rü yema poxeguxüۡarü ɥã۳իՓՓӥիɗǣnapana۳xãgu íinachüxüe ga yema taxre ga ngugütaeruüۡgü. 16ॸRü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¡ƚcü ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ Йľիɥфӥngŕxma peyarücu۳xgü nax tama pexüۡ yayaugüxücۡ a۳x i ngŕma pexca۳x daugüxüۡ! ¡Rü tomaepü۳x i ngunexüۡ tá ngŕxma picu۳xgü, rü ñu۳ի̲ҡ ҡɥaneca۳x ͑ՓΎľǣӕɗngŕma pexca۳x daugüxüۡ! Rü ngŕ̲Փľ͑фӥ̲фӥ̲͑ľɗɞЙɗիɥ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 17ॸѠӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Toma rü 12ॸRü

tá tayanguxŕxŕ i ngŕma Tupanaégagu toxna naxca۳x cuca۳xaxüۡ. 18ॸNatürü ngŕxguma marü ñaa naanegu tachocu۳xgu, rü ñaa ɥã۳իǣ͑ՓҡΎիüۡ curüchü۳xüexüۡՓ tá cunatunütaxŕxŕ i ñaa napana۳xã i dáunütaxüۡ. Rü daa cupatagu tá tüxüۡ

156 cungutaque۳xexeۡxeۡ ya cunatü rü cué rü cueneegü rü guxãma ya cunatütanüxüۡgü. 19ॸNatürü ngŕxguma chi ngexerüüxe cuchiüۡՓɞիӡxu۳ۡxgux rü tümagagutátama ͑ɗիɥľǣtayu۳xgux, фӥ̲фӥҡիӡҡ ̲ ҡΎǣǣӕ͑ɗիɥ. Natürü ngŕxgumachi ngexerüüxe cuchiüۡՓngŕxmaxexüۡ yama۳xgügu, rü ngŕxguma rü tá togagu ͑ɗիɥ. 20ॸNatürü ngŕxguma chi toxüۡ quixuxgux, rü taxuca۳xma tayanguxŕxŕ i ngŕma Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ tixuxüۡ —ñanagürügü. 21ॸѠӥ͑ǣɥ̲фӥɗ͑͑ǣ%իüۡga, rü —Marü name —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲фӥ͑ӥիüۡ irümoxŕ, rü ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣɥի͑͑ՓΎľǣӕ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥֆľ̲͑ǣɥфӥɥã۳իՓiyana۳i ۳x ga napana۳xã ga dáunütaxüۡ. 22ॸRü yema taxre ga ngugütaeruüۡgü rü ínama۳իЙӦ͑ľ͑ľիüۡՓ͑իɥфӥҡΎ̲ľЙü۳x ga ngunexüۡ yexma narücu۳xgü. Rü yoxni ga churaragü rü guxüۡanegu naxca۳x nadaugü rü taxuguma nüxüۡ nayangaugü, фӥĀӥիՓ ֤ľфɗËәфӥɥaneca۳ի͑ՓΎľǣӕ̲фľ. 23ॸRü yexguma ga nüma ga yema taxre ga ngugütaeruüۡgü rü ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ narüchoüۡ rü natü ga YudáüۡфӥҡΎËӕҡӥՓ ͑իɥǣ֤ΎËȍӕŃɞֆľի̲իüۡՓ. Rü namaxã nüxüۡ nixugüe ga guxüۡma ga nüxüۡ ngupetügüxüۡ. 24ॸRü ñanagürügü: —Nüma ya Cori ya Tupana rü marü tüxna nanaxã i guxüۡma i ngŕma naane. Rü ngeۡmaca۳x i guxüۡma i ngŕma nachixüۡanecüã۳x i duüۡxüۡgü rü poraãcü tüxüۡ namuüۡe —ñanagürügü. Iraétanüxüۡgü rü natü ga Yudáüۡwa nichoüۡ.

moxüۡãcü pa۳xmamaxüۡchi rü nüma ga Yochué rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgümaxã rü ChitíüۡՓɗ͑իɥ%Ëȍɗ

3

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ3

157 ñu۳xmata natü ga Yudáüۡ͑ËӥՓ nangugü. Rü naxüۡpa ga nax yachoüۡxüۡ rü yexmatama napegü. 2-3ॸRü yexguma tomaepü۳x ga ngunexüۡ ͑ǣӕЙľҡӥǣӕՓľ͑ rü yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü norü duüۡxüۡǣӥҡ͑ӥ͑ɗիɥ%ǣӥľҡ͑ӥфӥ namaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürügü: —Ngŕxguma nüxüۡ peda۳u۳xgu i chacherdótegü i Lebítanüxüۡ nax nua nachopetüxüۡ namaxã i ngŕma baú i Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ ¡rü ípechoxüۡ i ngextá ípengexmagüxüۡՓфӥ͑Փľ Йľфӥիɥ! 4ॸRü ngŕmaãcü tá nüxüۡ pecua۳x ͑ի͑ǣľիҡ ̲Йľիɥիüۡ yerü ga üۡpa rü ҡǣӕ̲ҡľիŃɗЙľҡ͑ӥՓ͑ǣӕҡɗիӡɗ ngŕma nama. ¡Natürü taxúetáma nüxna tangaicama i ngŕma baú! ¡Rü guxüۡǣӕҡ ̲Փӥիɗɗнӕɗфә̲ľҡфӕҡ ͑ɗիɥɗ norü yáxüۡ ɗ͑Փľ͑իЙɗիɥիüۡtanüxüۡ! —ñanagürügü. 5ॸRü yexguma ga Yochué rü yema Iraétanüxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Tupanape۳իľՓЙľǣӥpimexŕŕgü! Erü moxüۡ rü nüma ya Cori ya Tupana rü tá pexüۡ nüxüۡ nadauxeۡxeۡ ɗՓӥիɗɗ̲ľիüۡ i taxüۡ i norü poramaxã naxüxüۡ —ñanagürü. 6ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü yema chacherdótegüxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü Փixpe۳xegu peyangetaxüۡ i ngŕma baú i Tupanaarü ̲ӕǣӥ͑Փngŕxmaxüۡ rü tope۳xe namaxã Йľիɥ͑Փɗngŕma natü i Yudáüۡ! —ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga chacherdótegü rü duüۡxüۡgüpe۳xegu nayangetaüۡgü ga yema baú. 7ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü Yochuéxüۡ: —Ñu۳ի̲ËӥфӥՓҡ Ëӕիüۡ chataxŕxŕ rü yexeraãcü tá cuxna cua۳x chaxã i nape۳իľՓɗ͖ʊфŃҡ͑ӥիüۡgü. Rü ngŕmaãcü tá nüxüۡ nadaugü nax choma rü aixcüma chacuxüۡtaguxüۡ yexgumarüxüۡ

ga MoichéxüۡҡՓËȍֆľի̲ǣӕфӥիüۡ. 8ॸ¡ƚcü ngŕma chacherdótegüxüۡ namu nax yangetaüۡgüãxüۡca۳x i ngŕma baú i chorü ̲ӕǣӥ͑Փngŕxmaxüۡ! Rü ngŕxguma natü i YudáüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ‫ؽ‬фӥ ͑ËȍɗիӥՓ͑ËȍΎüۡ rü ngŕxma yachigütanüãchi! —ñanagürü. 9ॸRü yexguma ga Yochué rü yema Iraétanüxüۡgüxüۡ ñanagürü: —‫ͮؽ‬ӕЙľիɥ фӥɗЙľфӥիɥ͑ӥľɗngŕma ore i Cori ya tórü Tupana nüxüۡ ixuxüۡ! 10ॸRü ngŕ̲Փҡ  ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ picuáxüۡ ya Tupana ya maxüۡËӥфӥЙľҡ͑ӥՓ͑ի͑͑ǣľի̲իüۡ. Ѡӥ͑ӥ̲ֆæΎфɗфӥҡ ɞ͑͑ՓΎիüۡ i Canaáüۡtanüxüۡgü, rü Itítatanüxüۡgü, rü Ebéutanüxüۡgü, rü Ferechéutanüxüۡgü, rü Yerguechéutanüxüۡgü, rü Amoréutanüxüۡgü rü Yebuchéutanüxüۡgü ͑Փɗngŕ̲͑͑ľ͑իЙľ̲͑Փ pingugüxüۡca۳x. 11ॸ¡Rü nüxüۡ perüdaunü i ngŕma baú i Cori ya Tupana i guxüۡ i ͑͑ľфӥֆΎфɗիɥËӥфӥ̲ӕǣӥËȍɗիüۡ nax ñuxãcü pepe۳իľՓֆիӥľիüۡ i natü i YudáüۡՓ! 12ॸRü ngeۡmaca۳x, Pa Duüۡxüۡgüx ¡rü nüxüۡ pexuneta i 12 i yatü! Rü ngŕma 12ɗЙľҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥ, rü tá nüxüۡ Йľիӕ͑ľҡɗՓӥիɗ. 13ॸRü ngŕxguma ngŕma chacherdótegü i ngŕma baú i Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ ingegüxüۡ rü natü i YudáüۡËȍɗӥՓ͑Ëȍɗüۡgu, rü ngŕxguma ҡ ͑ɗիɥɗngŕma natü rü taxregu yayauxyexüۡchiüxüۡ, rü ngŕma dexá i dauxquena ne yaxüۡ rü tá ínayachaxãchi, rü ñoma yapoxyepe۳xexüۡrüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ —ñanagürü. 14-16ॸRü nüma ga yema Iraétanüxüۡǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗǣֆľ̲ ínapegüxüۡՓǣ͑ҡӥǣ֤ӕĀáüۡՓ͑ի yachoüۡxüۡca۳x. Rü nanetüarü buxgüarü ҡӕľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣֆľիǣӕ̲, rü yema natü ga Yudáüۡ rü poraãcü narübai. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ3ٍॷ4 nümagü ga chacherdótegü rü duüۡxüۡgüpe۳իľǣӕ͑իɥ̲͑ի%ǣֆľ̲ ¡әǣҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ. Rü yema chacherdótegü ga baú ingetaüۡgüxüۡ rü yexguma yema natü ga YudáüۡËȍɗӥՓ͑ËȍΎüۡgu, rü yema dexá ga dauxquena ne yaxüۡ rü ngürüãchi ínayachaxãchi. Rü guma dauxquenaxüۡËȍɗֆľի̲͑ľǣɥ͑ľǣ Adáüۡ ga dauxüۡtaechica ga Charetáüۡarü ngaicamána, rü ngürü nabainagü ga dexá ga yéma, ñoma yapoxyepe۳xexüۡrüxüۡ. Natürü yema íyachoüۡxüۡфӥҡՓ̲ǣĀľի фӥniiya۳x ñu۳xmata már ya Ngearü Maxüۡãx‫ ڟ‬üۡՓ nangu. Rü yemaacü ga yema natü ga Yudáüۡ rü taxregu niyauxye, rü yema Iraétanüxüۡgü rü nichoüۡ ǣɥ͑ľǣ Yericúarü to۳xma۳իҡՓ. 17ॸRü yemaacü ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü paanexüۡՓ nichoüۡ ͑Փǣֆľ̲͑ҡӥǣ֤ӕĀáüۡ. Rü yexgumayane ga yema chacherdótegü ga yangegüxüۡ ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ rü natüarü ngãxüۡËȍɗҡľľՓ̲͑ի% nayachaxãchitanü ga paanexüۡՓ. Guma 12 ga nutagü ga natü ga Yudáüۡarü ngãxüۡtamawa nadeãcü

yexguma guxüۡma ga duüۡxüۡgü ichoüۡgu ga natü ga YudáüۡՓ, rü nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ

4

1ॸRü

ñanagürü: 2ॸ—Ngŕma 12 i IraétanüxüۡǣӥҡӥËӕ̲ӥՓфӥ‫ؽ‬ŕcü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥՓËȍɗǣӥфӥ͑ӥիüۡ naxuneta ֆՓӥիɗֆֆҡӥ! 3ॸ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu фӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗngŕ̲ֆҡӥфӥՓӥիɗЙӦҡ ya nuta yayauxchigüã i ngŕma natüarü ngãxüۡҡ̲Փɗngŕma chacherdótegü íchigüxüۡՓ, rü ñoma i chütaxüۡgu

158 ípeyapegüxüۡՓ͑ի͑͑իüۡca۳x rü ngŕի̲ֆ͑ӕЙӦҡ%իüۡca۳x! —ñanagürü. 4-5ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü naxca۳x naca ga yema 12 ga yatü ga nüxüۡ naxunetaxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü, ՓӥիɗËȍɗǣӥɗЙľ̲իɗ12 i pexüۡ chaxunetaxe rü natü i Yudáüۡarü ngãxüۡҡ̲ՓЙľիɥ! ¡Rü ngŕma baú i Cori ya tórü Tupanaarü mugüchixüۡpe۳իľՓ̲фӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗ Йľ̲фӥЙľ͑ֆիӕֆՓӥիɗֆ͑ӕҡ͑ի nae۳xpü۳իֆɗիɥիüۡca۳x i ngŕma 12 tücumügü i tatanüxüۡgü! ¡Rü peãtügu peyange! 6-7ॸѠӥֆɗ̲ ͑ӕҡǣӥфӥՓӥիɗɗ cua۳xruxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗЙľҡ͑ӥՓ. Rü ngŕxguma penegü pexna ca۳xgu, rü ñagügu: “¿Ta۳իËӥËȍɗǣ͑ɗիɥֆĀ nutagü?͖ٚǣӥǣӕ, rü pema rü tá penangãxüۡga rü ñapegürügü tá: “Rü daa ͑ӕҡǣӥՓ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑icua۳xãchiexüۡ ga yema ngupetüxüۡ ga yexguma natü ga YudáüۡՓֆ͑ǣľľҡիüۡgu ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ, rü yema natüchixü rü taxregu niyauxye nape۳իľՓǣֆľ̲¡әٚ, ñapegürügü tá —ñanagürü ga Yochué. 8ॸRü nümagü ga yema 12 ga yatügü rü nanaxügü ga yema Yochué namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü ՓӥիɗËȍɗǣӥ, фӥՓӥիɗЙӦҡniya۳u۳xchigü ͑Ńǣǣӕǣֆľ̲͑ҡӥËӕ̲ӥǣ͑Փ naxüxüۡ. Rü yemaacü nanayauxgü ga 12 ga nutagü ga YudáüۡËȍɗҡ̲Փ. Rü yema ínapegüxüۡՓ͑͑͑, rü yexma nayanu, yema Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 9ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga

nüma ga Yochué rü nai ga 12 ga nuta nanayaxu rü natüchitamagu nayanu ga yema chacherdótegü ga baú ingetaüۡgüxüۡ íchigüxüۡgu. Rü yimá ‫ ڟ‬a nutagü rü ñu۳xmarüta ngŕm

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ4, 6

159 nangexmagü. 10ॸRü yema chacherdótegü ga baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ ingegüxüۡ rü natü ga Yudáüۡchitamagu narücho, rü yoxni ga nüma ga Iraétanüxüۡgü rü meama nayanguxŕŕgü ga guxü̲ۡǣֆľ̲֤ΎËȍӕŃՓҽӕЙ͑ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü guxüۡma mea naxügü yema Moiché Yochuémaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Rü ñu۳xãŕãcü nichoüۡ ga duüۡxüۡgü. 11ॸRü yexguma guxüۡma ga duüۡxüۡgü marü inguüۡgu, rü nichoüۡ ga yema chacherdótegü ga baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ ingegüxüۡ. Rü duüۡxüۡgüpe۳xegu naxãgü. …… 18ॸRü yexguma marü yanguüۡgu ga yema chacherdótegü ga YudáüۡՓ͑ի yachoüۡxüۡ rü paanexüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü ֆľ̲Āľի фӥՓľ͑իфӥ͑͑ǣΎիüۡchixü rü noxrirüüۡtama nanapá ga natü. …… Tupana nüxüۡ nixu nax ñuxãcü yapugüãxüۡca۳x ga Yericú

6

1ॸѠӥҡիӕËӥфӥՓ̲ҡľիŃ֤ľфɗËәфӥ

ɥ͑ľǣӕҡիӥËӕфӥe۳ի͑ɞҡիӡիӡ, yerü ga norü poxeguxüۡarü ɥã۳xgü rü ͑фӥՓ%իҡǣӥ͑իֆľ̲ËӥҡիӕՓ̲ nachocuxücۡ a۳x ga Iraétanüxüۡgü. 2ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ ñanagürü: —Choma rü marü cuxna chanaxã ya Yericú i guxüۡma i norü ãeۡx۳ gacümaxã rü norü churaragümaxã. 3ॸRü curü churaragü i Iraétanüxüۡgü rü 6 i ngunexüۡ ҡ ֆɗ̲ɥ͑ľիüۡ ínayachoegu. Rü Փӥիɗɗӥľǣӕ%Ëȍɗҡ ͑իӥǣӥɗՓӥիɗËȍɗǣӥɗ ngunexüۡgu. 4ॸRü ngŕma baú i chorü ۡ e۳իľǣӕҡ ͑իɥɗ7 i ̲ӕǣӥ͑Փngŕxmaxüp chacherdótegü i carnéruchatacu۳xremaxã icornétaãx‫ ڟ‬üۡ. Rü ngŕxguma norü 7 i

ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü 7 e۳xpü۳xcüna tá ֆɗ̲ɥ͑ľիüۡ ínayachoegu i curü churaragü, rü ngŕxgumayane i ngŕma chacherdótegü rü tá norü cornétagügu nicuegü. 5ॸRü ngŕxguma nüxüۡ Йľիɥ͑ӥľǣӕ nax poraãcü yacuegüãxüۡ ya cornétagü rü tá tagaãcü aita pexüe. Rü ngŕxguma i norü poxeguxüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľфӥҡ  nangiãchi. Rü ngŕxgumayane rü ՓӥիɗËȍɗǣӥɗЙľ̲իфӥҡ ͑ǣӕЙɗËȍΎËӕֆ ֆɗ̲ɥ͑ľ—ñanagürü ga Tupana. 6ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü chacherdótegüca۳x naca rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Peyange i ngŕma baú i Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ! Rü 7 i pemax rü ngŕma baúpe۳իľǣӕҡ Йľիɥ̲͑ի%ֆ cornéta i carnéruchatacu۳xrenaxca۳x ɗիɥǣӥ͑ľ—ñanagürü. 7ॸRü yema duüۡxüۡgüxüۡ rü ta ñanagürü ga Yochué: —¡ƚcü nüxüۡ ɞЙľֆËȍΎľǣӕֆĀɥ͑ľ! Rü pemax i churaragü rü tá baú i Cori ya ۡ e۳իľǣӕҡ Йľիɥ Tupanaarü mugüchixüp 8 ۡ —ñanagürü. ॸRü guxüma ga duüۡxüۡgü rü yema Yochué namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcü nanaxügü. Rü yema 7 ga chacherdótegü rü norü cornétagu yacuegüãcüma yema baú ga Cori ya Tupanaarü ۡ e۳իľǣӕ͑իɥ. Rü yema baú rü mugüchixüp ֆľ̲ËȍËȍľфĀΔҡľǣӥՓľ̲͑ի% ͑ɗիɥիüۡtanü. 9ॸRü yema churaragü rü chacherdótegüpe۳իľǣӕ͑իɥ, rü yema togü ga churaragü ga baúarü dauruxüۡ rü ՓɗիՓľ̲͑ի%ǣӥ. Rü nüma ga chacherdótegü rü norü cornétagu nicuegüecha rü taguma inarüchianegü. 10ॸNatürü guxüۡma ga yema churaragü, rü Yochué nüxna naxãga ga bexmamare ɗ͑իɥիücۡ a۳x ñu۳xmatáta nüma namuã nax guxü̲ۡՓӥիɗǣӕЙΎф%Ëӥɗҡ naxüexücۡ a۳x.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ6

160

Iraétanüxüۡǣӥ͑͑Йӕǣӥǣɥ͑ľǣ֤ľфɗËә 11ॸRü yema nüxíraxüۡ ga ngunexüۡgu rü nüma ga Yochué rü nanamu ga chacherdótegü rü churaragü nax ՓӥիɗË͑ǣӕ̲ɥ͑ľիüۡ nax íyangeegutaüۡgüãxüۡ ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣֆľ̲Āӕüۡxüۡgü rü ͑ՓΎľǣӕnaxca۳x ga yema ínapegüxüۡՓ. Rü yexma nüxüۡ nanangupetüxŕxŕ ga chütaxüۡ. 12ॸRü moxüۡãcü ga nüma ga Yochué rü pa۳xmamaxüۡchi ínarüda, rü nüma ga chacherdótegü rü nanayauxtaüۡgü ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ. 13ॸRü yema 7 ga chacherdótegü rü baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡpe۳իľǣӕ͑իɥфӥ nagu yacuegüãcüma ga guma norü cornétagü. Rü yema churaragü rü Փixpe۳իľǣӕ͑իɥ, rü yema togü rü ¡әՓľ̲͑ի%ǣӥ. Rü ga cornétagü rü taguma inarüchianegü. 14ॸRü moxüۡãcü фӥՓľ͑ǣӕ̲ɥ͑ľիüۡ ínayachoegu, rü ñu۳xmachi yema ínapegüxüۡca۳ի͑ՓΎľǣӕ. Rü 6 ga ngunexüۡ ͑ɗիɥǣֆľ̲Ëӥ naxügüãxüۡ. 15ॸRü yexguma norü 7 ga ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü ngunetüxüۡ ínarüdagü. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľիüۡ ínichoeguãchitanücüxü yema nüxíra naxügüãxgurüxüۡ, natürü yema ngunexüۡgu rü 7 e۳xpü۳xcüna nüxüۡ

ínichoeguãchitanücüxü. 16ॸRü yexguma ga yema chacherdótegü rü 7 e۳xpü۳xcüna norü cornétagu yacuegügu, rü Yochué rü yema duüۡxüۡgüxüۡ namu rü ñanagürü: —¡Aita pixüe! Rü nüma ya Cori ya Tupana rü marü pexna nanaxã ya daa ɥ͑ľ. 17ॸѠӥĀɥ͑ľ, rü guxüۡma i ta۳xacü ɗ͑Փngŕxmaxüۡmaxã, rü tá

peyanaxoxŕxŕ, erü ngŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥɗæΎфɗ ya Tupana i nüxüۡ yaxuxüۡ. Rü ngŕma Ѡ իɗËҡ ҡ̲ɗֆɗիɥɗҡիӡҡ ̲͑ǣɥիüۡ pima۳xcü namaxã i ngŕma duüۡxüۡgü i ͑ǣɥËȍɗüۡՓngŕxmagüxüۡ. Ƅфӥ͑ǣɥ̲ɗֆɗիɥ ga iyacu۳xgüãxüۡ ga yema taxre ga ֆҡӥǣӥǣ͑ǣӕǣӥҡľՓֆŃ̲ɗ̲ӕǣӥիüۡ. 18ॸ¡Rü

ñu۳xma i pemax rü pegüna pedaugü nax tama penayaxuxüۡ i ta۳xacü i norü ngŕmaxüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľՓ ngŕxmaxüۡ! Erü nüma ya Cori ya Tupana фӥ̲͑ի%͑͑իӕľǣӕֆĀɥ͑ľ͑ի peyanaxoxŕŕxüۡca۳x rü penadaiãcuxüۡca۳x. Rü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲ngŕmaãcü penaxü۳xgux, rü nüma ya Tupana rü tá chixexüۡ tamaxã naxuegu rü tá chixexüۡ taxca۳x ínanguxŕxŕ. 19ॸNatürü ngŕma úiru rü diŕrumü rü guxüۡma i ngŕmaxüۡǣӥɗ¡фΔӡchenaxca۳x rü

ƿérunaxca۳x, rü Cori ya Tupanaca۳x tá ͑ɗիɥфӥ͑Ύфӥngŕmaxüۡgütanügu tá penanú —ñanagürü ga Yochué. 20ॸRü yexguma ga nüma ga yema duüۡxüۡgü rü aita naxüe rü ga cornétagü rü naxãgatanü. Rü yexguma guma cornétagagüxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕǣ͑ӥ̲ǣ Iraétanüxüۡgü rü inanaxügüe nax poraãcü aita naxüexüۡ. Rü yexguma ga ǣӕ̲ɥ͑ľфӥЙΎիľǣӕիüۡ rü napuxãchi. Rü yexguma ga nüma ga Iraétanüxüۡgü rü tauxchaãcü yexma nachocu, rü noxrüxüۡ ͑ֆիɥǣӥxŕxŕ. 21ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ rü taramaxã tüxüۡ nadai ga yatüxe, rü ngexe, rü ngextü۳xügüxe, rü yaxguã۳xgü, фӥՓΎËǣӥ, rü carnérugü, rü búrugü. Rü noxtacüma guxüۡma nadai. 22ॸRü nüma ga Yochué rü yema taxre ga yatügü ga ͑ǣӕǣӥҡľՓɥիüۡxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü ͑ǣɥЙҡՓЙľիɥɗngŕma nge i Raáx rü guxü̲ۡɗ͑ǣɥҡ͑ӥիü̲ۡի%͑ӕ͑ǣɥիüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ6ٍॷ7

161 pega, ֆľ̲͑ǣɥ̲ի%ɗЙľիӕ͑ľҡիüۡrüxüۡ! —ñanagürü. 23ॸѠӥ͑ӥ̲ǣӥфӥ͑ǣɥËȍɗüۡgu nachocu. Rü Raáxüۡ ínagaxüchigü ҡӥ̲̲ի%ֆ͑ǣɥ͑ҡӥ, фӥ͑ǣɥŃ, rü ͑ǣɥľ͑ľľǣӥ, rü guxüۡma ga ͑ǣɥҡ͑ӥիüۡmaxã. ѠӥՓӥիɗǣ͑ËȍɗËǣ mexüۡ ga Iraétanüxüۡgü ípegüxüۡarü ĀӥիŃҡӥՓ̲ֆľի̲իüۡǣӕ͑ǣɥիüۡ

—Tama tanaxՓa۳xe i guxüۡ i churaragümaxã naxca۳x ítayachõõchi ya ֆɗ̲ɥ͑ľֆoɗի, erü 2,000 rüe۳xna 3,000ɗËȍӕффǣӥ̲ի%͑ɗիɥɗ̲фӥ yanguxüۡ nax yapu۳xuxüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľ. ‫ ڟ‬a ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲ǣӕիüۡ i churaragü ngŕm cumugü! Erü tama namu i ngŕma duüۡxüۡǣӥֆֆɗ̲ɥ͑ľ͑Āӕǣӥիüۡ

nayamugü. …… 27ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ narüngüۡxeۡe,ۡ rü yemaca۳x guxü̲ۡǣֆľ̲͑͑ľՓ͑͑ǣӕǣ nachiga.

—ñanagürügü. 4ॸRü yemaacü 3,000 ga Ëȍӕффǣӥ͑ɗիɥǣoixca۳x íyachõõchixüۡ. Natürü nüma ga yema duüۡxüۡgü rü Iraétanüxüۡgüxüۡ narüporamaegü rü nayabuxmüxŕxŕ. 5ॸRü 36 ga Iraétanüxüۡgüxüۡ nadai, rü guxema to۳xoguã۳իфӥҡӥ̲Փľnangŕgü ñu۳xmata ǣӕ̲ɥ͑ľфӥɥիЙľ̲Փ͑͑ǣӕǣӥ, rü ɞ͑ҡӡ%Ëȍɗ͑ľիüۡgu tüxüۡ nayadai. Rü yemaca۳x ga Iraétanüxüۡgü rü narümaãchitanü rü namuüۡe. 6ॸRü nüma ga Yochué rü yema Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü norü ngechaüۡmaxã nügüchirugu nagáugüe rü Փɗիӥ̲ӥte۳xemaxã nügü nigügüeru. Rü ñu۳xmachi yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡpe۳xegu nanangücuchitanü ñu۳xmata nayáuane. 7ॸRü nüma ga Yochué rü ñanagürü: —Pa Corix ¿tü۳xcüüۡ cuyachoüۡxeۡxeۡ ga ñaa duüۡxüۡgü ga natü ga YudáüۡՓ? ¿Eۡ۳xna Amoréutanüxüۡgüme۳xeۡgu toxüۡ cuyixŕŕxüۡca۳ի͑ɗիɥɗ͑ӕҡΎիüۡ cugagüxüۡ nax ngŕmaãcü toxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x? Rü ͑фӥ̲ľ̲ľËȍɗ͑ɗիɥǣ͑ҡӥǣ Yudáüۡarü tocutü chitama tarüchoxüۡ. 8ॸPa Corix. ¿Ta۳xacü tá chaxüxüۡ i ñu۳xmax? Erü nüma i Iraétanüxüۡgü rü marü norü uanücha۳իՓ͑ɗ¡ӕի̲ӥ. 9ॸRü nüma i Canaáüۡtanüxüۡgü rü guxüۡma i duüۡxüۡgü i ñaa naanegu pegüxüۡ rü tá nüxüۡ nacuáchigagü i ngŕma toxüۡ

Acáüۡarü chixexüۡchiga

7

1ॸѠӥՓӥիɗǣ֤ӕĀ ҡ͑ӥիüۡ

ga Acáüۡgu ãégaxüۡ ga Cármi nane ga æȍ Āɗҡիфӥæȍ фҡիɗիɥիüۡ, rü nanade ga ñuxre ga yemaxüۡgü ga Tupana chu۳xuxüۡ. Rü yemaca۳x ga guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü rü naxüétüüۡgü ga Cori ya Tupanape۳իľՓֆľфӥǣkËáüۡ rü nanayaxu ga yema Tupana chu۳xuxüۡ. Rü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Iraétanüxüۡgümaxã nanu. Acáüۡarü chixexüۡgagu rü Iraétanüxüۡgüxüۡ narüporamaegü ǣɥ͑ľǣoɗիфӥĀӕüۡxüۡgü 2ॸѠӥ͑ӥ̲ǣ֤ΎËȍӕŃфӥ֤ľфɗËәՓ

inanamuãchitanü ga ñuxre ga yatügü ͑իɥ͑ľǣoɗիՓֆ͑ǣӕǣӥҡľǣӥիüۡca۳x, rü ngoxi nüxü‫͑ ۡڟ‬ҡӕիËȍ͑իǣӕ̲ɥ͑ľ rü tá nagu nachocuxüۡca۳x. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľ фӥɥ͑ľǣ´ľҡŃ́фӥŃѸҡľՓ̲͑ֆľի̲ ga chianexüۡ ǣ´ľҡՓéüۡarü ngaicamána. Ѡӥ͑ӥ̲ǣӥфӥֆŃ̲͑իɥ rü nayangugütaegü. 3ॸRü yexguma ͑ՓΎľǣӕǣӕ, rü Yochuéxüۡ ñanagürügü:

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ7

162

ngupetüxüۡ. Ѡӥ͑ӥ̲фӥҡ Փӥիɗǣӕ toxca۳x ínayachõõchi nax toxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x, фӥҡիәľҡ ̲ɞҡֆիӦɗ ҡΎҡ͑ӥՓ. ¿Rü texé tá cuxüۡ ticua۳xüxüۡ rü cuxüۡ tataxeۡxeۡ i ngŕxguma? —ñanagürü ga Yochué. 10ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ nangãxüۡga ‫ ڟ‬a rü ñanagürü: —¡Inachi! ¿Ta۳xacü ngŕm cuxü i ñaxtüanegu cunangücuchixüۡ? 11ॸRü nüma i Iraétanüxüۡgü rü chixexüۡ naxügü. Erü nümagü rü tama nayanguxŕxŕ i ngŕma mugü ga namaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü nanayauxgüama i ngŕma ngŕmaxüۡgü i nüxna chachu۳xuxüۡ. Rü meama nüxüۡ nacua۳xgüãcüma naxca۳x nangɥ ۳xgü i ngŕ̲ËȍΎիфӥɗիɥիüۡ, rü norü ngŕmaxüۡgütanügu nayacu۳xgü. 12ॸRü ngeۡmaca۳x i pemax i Iraétanüxüۡgü фӥҡիӕËӥфӥՓ̲͑ӥիüۡ perüporamae i perü uanügü. Rü naxcha۳իՓҡ Йɗ¡ӕի̲ӥ фӥЙľǣǣӕҡ̲͑ɗիɥɗ̲͑ľիüۡ i noxtacüma peyuexüۡ. Rü ngŕxguma i pema i ñu۳xma rü tama paxa ípenaguxgu i ngŕma pexna chachu۳xuxüۡ, rü marü ҡիӡҡ ̲Йľҡ͑ӥՓËȍ͑ǣľի̲. 13ॸ¡Rü ñu۳xma rü inachi, rü nangutaque۳xexeۡxeۡ i duüۡxüۡgü! ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu nax moxüۡca۳x nügü yamexŕŕgüxüۡ nax ngŕmaãcü chope۳իľՓɞ͑͑ǣӕǣӥիüۡca۳x! Erü choma i Cori ya perü Tupana rü ñacharügü: “Pemax, Pa Iraétanüxüۡgüx, rü penayaxu i ngŕma ngŕmaxüۡgü i pexna chachu۳xuxüۡ. Rü ngŕxguma ҡիӡҡ ̲ɞЙľ͑ǣӕիǣӕфӥЙľǣӥՓ͑ӥիüۡ pexoxo۳xgux i ngŕma chixexüۡ, rü ҡիӕËӥфӥՓҡ ̲Йľфӥӕ͑ӥǣӥիüۡ ЙľфӥЙΎф̲ľٚ, ñacharügü. 14ॸRü moxüۡ pa۳xmama rü petücumümaxãchigü tá chope۳իľՓЙľ͑ǣӕǣӥɗǣӕի%̲ɗЙľ̲ɗ Iraétanüxüۡgü. Rü choma i perü Tupana

͑իËȍɗիɥիüۡ rü tá nüxüۡ chaxuneta i ngŕ̲͑ҡӥËӕ̲ӥɗ͑Փ͑իӥիüۡ i ngŕma yatü i chixexüۡ üxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ ngŕ̲͑ҡӥËӕ̲ӥՓфӥҡ  nügütanüxüۡãcü chope۳իľՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü choma rü tá nüxüۡ chaxuneta i ngŕma nügütanüxüۡҡӥËӕ̲ӥɗ͑Փ͑͑ǣľի̲իüۡ i ngŕma yatü. Rü ngŕ̲Փľ͑фӥҡ  ngŕma nügütanüxüۡҡӥËӕ̲ӥՓфӥҡ  nüxüۡ Ëȍիӕ͑ľҡֆֆɗ̲ɥЙҡֆ͑Փ nangexmane i ngŕma chixexüۡ üxü. Rü ñu۳իӡËȍɗֆɗ̲ɥЙҡËӥã۳իҡ͑ӥՓфӥҡ  nüxüۡ chaxuneta i ngŕma yatü i chixexüۡ üxüۡ. 15ॸRü yíxema tümaxüۡtagu nüxüۡ iyangaugüxe i ngŕma ngŕmaxüۡgü ga chachu۳xuxüۡ, rü tá tüxüۡ nigugü namaxã i tümaxacügü rü guxüۡma i tümaarü ngŕmaxüۡgü, erü tümagagu chixexüۡ naxca۳x ínangu i Iraétanüxüۡgü, erü tama ͑ǣҡիɥ͑ӥɗËȍΎфӥ̲ӕ—ñanagürü ga Tupana. Acáüۡarü poxcuchiga

moxüۡãcü ga Yochué rü pa۳xmamaxüۡchi ínarüda rü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax natücumümaxãchigü Tupanape۳իľՓ͑͑ǣӕǣӥիüۡ. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü Yudátücumüxüۡ naxuneta. 17ॸRü yexguma ga Yochué rü Yudátücumümaxã nüxüۡ nixu nax nügütanüxüۡtücumüãcü rü Tupanape۳իľՓ͑ի͑իɥիüۡ. Rü Tupana rü Cháratanüxüۡxüۡ naxuneta. Rü yema CháratanüxüۡՓфӥǣӕ̲æȍ ĀɗЙҡիüۡ naxuneta. 18ॸRü yema yatüxüۡgü ga 16ॸRü

Chádipatacüã۳xgü rü Tupanape۳իľՓ nangugü, rü Tupana nüxüۡ naxuneta ga Acáüۡ ga Cármi nane ga Cháditaxa ga Yudátanüxüۡ ɗիɥËӥ. 19ॸRü yexguma ga Yochué rü Acáüۡxüۡ ñanagürü: —Pa

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ7ٍॷ8

163 Chaunex, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗcunataxŕxŕ rü nüxüۡ quicua۳xüxüۡ ya Cori ya tórü Tupana. ¡Rü chomaxã nüxüۡ ixu i ta۳xacü nax cuxüxüۡ! ¡Rü taxӢ icuyacúxüۡ! —ñanagürü. 20ॸRü Acáüۡ nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Aixcüma nüxüۡ chixu, rü chixexüۡ chaxü namaxã ya Cori ya tórü Tupana. Ѡӥ͖͑ɗիɥɗngŕma chaxüxüۡ. 21ॸѠӥ֤ľфɗËәՓ͑ӥիüۡ ËȍĀӕǣՓӥիɗǣ mexechixüۡ ga naxchiru ga Babiróniacüã۳xgüarü ü rü 200 tachinü ga diŕrü, фӥՓӥximena۳xã ga úiru ga ngãxüۡ ga quíruarü yexera yaxüۡ. Rü choxüۡ‫ڟ‬ nangúchaüۡ ga yema yemaxüۡgü, rü yemaca۳x chaugüxüۡ‫ ڟ‬chanade, rü chauchiüۡmachiãgu chanata۳xgü. Rü ngŕma diŕrutachinügü rü aixepeguama chananu —ñanagürü. 22ॸRü yexgumatama ga Yochué rü AcáüۡchiüۡՓ̲͑͑ӕǣӥǣ͖ӕիфľǣ yatügü, rü yexma nüxüۡ nayangaugü ga yema yemaxüۡgü ga yexma icu۳xgüxüۡ namaxã ga yema diŕru ga natüüۡguama nuxüۡ. 23ॸRü nanade ga yema yemaxüۡgü rü Yochuépe۳իľՓ͑͑͑nape۳իľՓǣ guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü. Rü nümagü ga Iraétanüxüۡgü rü Tupanape۳xegu nayanu. 24ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥkËәфӥ ngatexüۡՓkËáüۡxüۡ nagagü namaxã ga yema diŕru, rü yema naxchiru, rü yema úirumena۳xã, rü nanegümaxã, rü naxacügümaxã, фӥ͑ΎфӥՓΎËǣӥ̲ի%, rü norü búrugümaxã, rü norü carnérugümaxã, rü napatamaxã, rü guxüۡma ga ta۳xacü nüxüۡ‫ ڟ‬yexmaxüۡmaxã. 25ॸRü Yochué rü Acáüۡxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ chixexüۡ ҡҡ͑ӥՓ ícunguxŕxŕ? Rü ñu۳xma ya Cori ya Tupana rü ngŕma chixexüۡ ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ cuxna nanguxŕŕxüۡ —ñanagürü. Rü

yema ñaxgu ga Yochué, rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü rü nutamaxã Acáüۡxüۡ rü natanüxüۡgüxüۡ nadai. Rü ñu۳իӡËȍɗ ͑ҡ͑ӥՓ͑͑͑ǣɥիɗËȍɗ. 26ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӕҡǣӥ͑ŃҡӥՓ ͑͑ՓΎǣӥ. Rü gumá nutagü rü ñu۳xma rü ta ngŕի̲͑ի%ӡիËȍɗҡ. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xmax i ngŕma nachica rü Acúarü Ngatexüۡgu naxãéga. Rü yemaacü Iraétanüxüۡgümaxã narüngüxmü ga Cori ya Tupana. ʘ͑ľǣoɗիüۡ nanapugü ga Iraétanüxüۡgü

8

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ ñanagürü: —¡Taxuca۳xma cumuüۡ rü icurümaãchi! ‫ؽ‬Ѡӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ naxca۳իֆֆɗ̲ɥ͑ľֆoɗի, namaxã i guxüۡma i curü churaragü! Erü choma rü ҡ ЙΎфËӕի͑Ëȍի%͑իֆɗ̲ɥ͑ľֆ oɗիфӥ%eۡx۳ gacüxüۡ rü norü duüۡxüۡgüxüۡ curüporamaexüۡca۳x. Ѡӥֆɗ̲͑Ύфӥɥ͑ľ фӥ͑Ύфӥ͑͑ľфӥËӕիфӥҡ ͑ɗիɥ. 2ॸRü guma Yericúmaxã rü norü ãeۡx۳ gacümaxã cuxüxüۡrüxüۡ tátama cunaxü namaxã ya ֆɗ̲ɥ͑ľֆoɗիфӥ͑Ύфӥ%eۡx۳ gacü. Natürü i ñu۳xmagu rü marü name i pegüxüۡ‫ ڟ‬penade i norü ngŕmaxüۡgü rü naxüۡnagü. Rü tá ípenaba۳i ۳xgü, rü norü ɥaneca۳իՓľ̲͑ҡ ЙɗիɥɥËȍɗ —ñanagürü. 3-4ॸRü yexguma ga Yochué rü nügü namexŕxŕ guxüۡma ga norü Ëȍӕффǣӥ̲ի%͑իɥ͑ľֆoixca۳x íyachõõchixüۡca۳x. Rü nayadexechi ga 30,000 ga churaragü, rü chütacü yéma nanamugü. Rü nayaxucu۳xeۡgü rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ͅؽ‬ľɗЙľфӥիɥ͑ӥľ! ¡Rü ɗЙľիɥ%Ëȍɗфӥ͑Ύфӥɥaneca۳xՓe۳xguama peyarücu۳xgü! ¡Rü ípememare nax yima ɥ͑ľǣӕЙľËȍΎËӕիüۡca۳x! 5ॸRü ngŕma togü i duüۡxüۡǣӥфӥËȍΎ̲ի%ҡ ֆɗ̲ɥaneca۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ8

164

ínayachõõchi. Rü ngŕxguma yima ɥ͑ľËӥã۳x toxca۳x yayixgux nax toxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x, rü toma rü tá tibuxmü ga to ga ngunexüۡgurüxüۡ. 6ॸRü ngŕxguma i ͑ӥ̲ǣӥфӥҡ ҡΎՓľnangŕgü erü tá nagu ͑фӥիɥ͑ӥľ͑ի͑Ύիфɗфӥիüۡ naxcha۳իՓ ibuxmüxüۡ i yixema i Iraétanüxüۡgü. 7ॸRü ngŕxguma i pema rü tá peyayi i ngŕma ípicu۳xgüxüۡՓфӥֆɗ̲ɥ͑ľǣӕҡ  pichocu, erü Cori ya tórü Tupana rü Йľի͑ҡ ͑͑ի%ֆֆɗ̲ɥ͑ľ. 8ॸRü ngŕxguma marü nagu pichocu۳xgu, rü tá ͑ՓЙľ͑͑ǣɥիɗËȍɗ, ngŕma Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Rü ngŕmaãcü ͑ɗիɥɗЙľիüۡ chamuxüۡ —ñanagürü ga Yochué. 9ॸRü yexguma ga Yochué rü inanamuãchitanü ga yema churaragü. Ѡӥ͑ӥ̲ǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗфӥ´ľҡŃ́фӥ oɗիфӥ͑ǣ%իüۡmachate۳xegu nicu۳xgü ga oixca۳իՓľ̲͑. Natürü nüma ga Yochué rü yema ínapegüxüۡՓҡ̲ nanangupetüxŕxŕ ga chütaxüۡ. 10ॸRü moxüۡãcü noxri yangunechaüۡxgu rü ínarüda ga Yochué rü norü duüۡxüۡgüxüۡ nidaugü. Rü ñu۳իӡËȍɗҡӥmape۳xegu naxã namaxã ga Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü фӥɥ͑ľǣoixca۳իɗ͑իɥ%Ëȍɗ. 11ॸRü guxüۡma ga norü churaragü rü guma ɥanepe۳իľՓ̲͑ľ͑իɥфӥ͑ӥիüۡ ningaicaetanü, фӥՓӥիɗǣ ngatexüۡЙľËȍɗ͑ӥՓ͑ֆËȍի%Ëȍɗҡ͑ӥǣ ǣӕ̲ɥ͑ľфӥҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓ̲. 12ॸRü ͑ӥ̲ǣ֤ΎËȍӕŃфӥɥ͑ľǣ´ľҡŃ́фӥ oɗիфӥ͑ǣ%իüۡmachate۳xegu nayacu۳xgü ga to ga 5,000 ga yatügü ga guma ɥ͑ľфӥto۳իΎիՓľËӥՓՓ̲. 13ॸRü yemaacü ga Iraétanüxüۡgüarü churaragü rü taxregu niyauxyetücumü. Rü yema ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥфӥɥ͑ľфӥto۳իΎիՓľËӥՓǣӕ nicu۳xgü, rü yema totücumü rü yema

íyachaxãchitanüxüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥǣ ɥ͑ľфӥҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓ̲. Rü yema chütaxüۡǣӕǣ֤ΎËȍӕŃфӥ͑͑իӡpe۳xe rü nüxíra yema ngatexüۡarü ngãxüۡՓ nangu. 14ॸRü yexguma Iraétanüxüۡgüxüۡ nada۳u۳իǣӕǣoɗիфӥ%eۡx۳ gacü, rü norü churaragümaxã nayayi nax nügü nada۳i ۳xüۡca۳x namaxã ga yema Iraétanüxüۡgü ga ngatexüۡфӥҡΎËӕҡӥՓ yexmagüxüۡ. Natürü tama nüxüۡ nacua۳x rü yema togü ga Iraétanüxüۡgü nax ¡ľի̲͑Ύфӥɥaneca۳xՓe۳xgu nayacu۳xgüxüۡ. 15ॸRü nüma ga Yochué rü norü churaragümaxã nibuxmüneta. Rü yema nama ga chianexüۡՓ͑Āիüۡgu nixü naxcha۳իՓǣֆľ̲oɗիфӥ churaragü. 16ॸRü guxüۡma ga churaragü ǣǣӕ̲ɥ͑ľǣoɗիËӥã۳իǣӥɗիɥǣӥիüۡ rü ֤ΎËȍӕŃՓľnangŕgü. Rü yexguma ֤ΎËȍӕŃՓľnangŕgügu rü yema norü ɥ͑ľ͑͑ɗֆ իüۡetanü. 17ॸRü guxüۡma ga ËȍӕффǣӥǣoɗիËӥã۳x rü Betélcüã۳x rü IraétanüxüۡǣӥՓľnangŕgü, rü taxuxüۡma ɥ͑ľՓ͑ֆիӦ. Rü yema IraétanüxüۡǣӥՓľ͑իnangŕgüxüۡgagu rü ǣӕ̲ɥ͑ľфӥҡիәľ̲͑ӥի͑ҡĀӕфӥ nangeenümare ga norü ɥã۳x. 18ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü Yochuéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü, cua۳xruxüۡ nüxna naxã i ngŕma curü churaragü i ɥaneca۳xՓe۳xgu icu۳xgüxüۡ nax nagu nachocuxüۡca۳իֆֆɗ̲ɥ͑ľֆoɗի, erü ҡ Ëӕի͑Ëȍ͑ի%ֆֆɗ̲ɥ͑ľ! —ñanagürü ga Tupana. Rü nüma ga Yochué rü cua۳xruxüۡ inaxã nax nagu nachocuxüۡca۳իǣǣӕ̲ɥ͑ľ. 19ॸRü yexguma ga yema icu۳xgüxüۡ ga churaragü rü paxama ínaxüxüۡ rü guma ɥ͑ľǣӕ͑ËȍΎËӕфӥ͑Փ ͑͑͑ǣɥիɗËȍɗǣӥ. 20ॸRü yexguma nügü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ8ٍॷ9

165 íyadaugügu ga yema duüۡxüۡgü ga oɗիËӥã۳xgü rü nüxüۡ nadaugü ga nax ínatü۳xünagüétüxüۡ ǣǣӕ̲͑Ύфӥɥ͑ľ. Rü yemaca۳իҡիӕՓ̲͑իӥŃǣ, yerü nüma ga Iraétanüxüۡgü ga noxri naxcha۳իՓËȍɗ͑ľիüۡՓ¡ӕի̲ӥËȍɗфŃիüۡ фӥ͑ӥǣӥ͑ՓΎľǣӕ͑ի͑Āɗիüۡca۳x. 21ॸRü yexguma Yochué nüxüۡ da۳u۳xgux ga yema Iraétanüxüۡgü ga icu۳xgüxüۡ rü ̲фӥǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ͑ի͑ËȍΎËӕիüۡ rü ͑Փ͑ի͑͑ǣɗիɗËȍɗǣӥ%իüۡ, rü nügü ͑ՓΎľǣӕфӥoɗիËӥã۳xmaxã nügü nadai. 22ॸRü ñu۳xmachi ga yema IraétanüxüۡǣӥфӥËȍӕффǣӥǣɥ͑ľǣӕ chocuxüۡ rü ínachoxüۡ. Rü yemaacü ga yema taxretücumü ga Iraétanüxüۡgü rü ͑ӥǣӥՓҡӥիüۡ naxüxŕxŕ rü tüxüۡ ínayauxüۡ. Rü guxãma tüxüۡ nadai. …… Yochué rü ma۳իЙӦ͑ľǣƄ¡ Փ duüۡxüۡgüca۳x nüxüۡ nadaumatü ga Tupanaarü mugü 30-31ॸRü

yexguma ga Yochué rü ma۳իЙӦ͑ľǣƄ¡ ǣӕфӥæΎфɗֆ Iraétanüxüۡgüarü Tupanaca۳x nanaxü ga Փӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ, yema Moiché nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ ͑Փǣֆľ̲ mugüarü popera ga ñaxüۡ: “¡ƚËӥՓӥիɗɗ ãmarearü guchicaxüۡ ͑իӥ͑Փֆ͑ӕҡ ya tama imexŕŕpütagücü!͖ٚիüۡ. Rü yexguma ga yema Iraétanüxüۡgü rü yema guchicaxüۡՓ͑ֆǣӕǣ͑իüۡnagü Tupanaarü ngüxmüxŕŕruxüۡ. 32ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ֤ΎËȍӕŃфӥ Iraétanüxüۡgüpe۳իľՓǣӕ̲ ͑ӕҡǣӥǣ %̲фľ͑Փɞ͑ǣӕËӥЙӦҡǣӕ nanaxümatü ga Tupanaarü mugü ga Moiché nüxna ãxüۡ. 33ॸRü yexguma ga guxüۡma ga Iraétanüxüۡgü norü

ãeۡx۳ gacügümaxã rü yema togü ga tama Iraétanüxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ ǣ͑ҡ͑ӥՓ maxŕxüۡmaxã, rü taxregu niyauxye. Rü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥфӥma۳իЙӦ͑ľǣƄ¡ Փ̲ naxügü rü yema totücumü rü ma۳իЙӦ͑ľ ga GuerachíüۡՓ̲͑իӥǣӥ. Rü yema taxretücumüarü ngãxüۡmachate۳xegu nachigü ga yema chacherdótegü namaxã ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ. Rü yema chacherdótegü rü ínamemaregü nax duüۡxüۡgümaxã mexüۡ naxuegugüxüۡ. Rü guxüۡma ga yema naxüxüۡ rü Moiché namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcüma nanaxü. 34ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ Yochué rü duüۡxüۡgüca۳x tagaãcü nüxüۡ nadaumatü ga Tupanaarü mugü, rü ñuxãcü Tupana rü mexüۡ namaxã naxuegu i ngŕma duüۡxüۡgü i naga ɥ͑ӥľիüۡ, rü chixexüۡ namaxã naxuegu i ngŕ̲ҡ̲͑ǣɥ͑ӥľիüۡ. 35ॸRü guxüۡma ga yema mugü ga Moiché nüxna ãxüۡ rü Yochué nüxüۡ nadaumatü naxca۳x ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga iyatüxüۡ, rü ingexüۡ, rü buxüۡgü, rü yema togü ga tama Iraétanüxüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ ǣ͑ҡ͑ӥՓ maxŕxüۡ. Iraétanüxüۡgümaxã inaxügagü ga Gabaóüۡcüã۳xgü

gumá Itítatanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü Amoréutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü Canaáüۡtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü Ferechéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü Ebéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü Yebuchéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü nüxüۡ

9

1ॸRü

͑Ëӕ Ëȍɗǣǣӥǣֆľ̲֤ľфɗËәՓфӥoɗիՓ ngupetüxüۡ. (Rü yema ãeۡx۳ gacügü rü natü ga YudáüۡфӥΎŃѸҡľǣӕ͑ɗիɥǣ naxãchiüۡgüxüۡ, rü nümaxüۡ rü ínamáxpü۳xanexüۡgu rü togü rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ9

166

ínametachinüanexüۡgu, rü togü rü már i Mediteráneucutügu rü ñu۳xmata Líbanuarü ͑͑ľՓ͑͑ǣӕ.) 2ॸRü yexguma ga guxüۡma ga yema ãeۡx۳ gacügü rü nügümaxã ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ͑ի͑ӥǣӥ nangüxۡ eۡegۡ üxücۡ a۳x, rü Yochuémaxã rü Iraétanüxüۡgümaxã nügü nada۳i ۳xücۡ a۳x. 3ॸNatürü nüma ga Ebéutanüxüۡǣӥǣɥ͑ľ ga Gabaóüۡgu ãchiüۡgüxüۡ rü ta nüxüۡ nacuáchigagü ga yema Yochué üxüۡ ̲͑ի%ǣǣӕ̲ɥ͑ľǣӥǣ֤ľфɗËәфӥoɗի. 4-5ॸѠӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ͑ի͖ӕի%Ëӥ

ՓΎ̲ӥxŕŕãcüma nügü ínapoxüۡgüxüۡ. Rü yemaca۳x YochuéxüۡҡՓ͑իɥǣ͖ӕիфľǣ norü duüۡxüۡgü ga ingauxchiruxüۡ, rü ingauarü chapatuãx‫ ڟ‬üۡ, rü norü tochicaxüۡ ǣ¡әфӕҡՓфӥ͑ɗ͑ǣӕ. Rü norü bínuchixüۡ rü marü ñuxgumaxüۡgüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ, фӥ͑ΎфӥЙӡфӥ͑ɗËȍәľ. Rü yemagu nügü nicu۳xgü nax ñoma yáxüۡՓ͑ի͑ľ ͑իɥիüۡrüxüۡ ֆɗիɥǣӥիücۡ a۳x. 6ॸRü yexguma yema nachica ga Iraétanüxüۡgü ípegüxüۡ ga Yirigágu ãégaxüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü Yochuéxüۡ rü Iraétanüxüۡgüxüۡ ñanagürügü: —Yáxüۡguxüۡ ɗ͑͑ľՓ͑ľҡիɥфӥ tanaxՓa۳xe nax tomaxã ipexügagüxüۡ nax tama yigü ida۳i ۳xücۡ a۳x —ñanagürügü. 7ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü Ebéutanüxüۡgüxüۡ nangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Bexmana i pemax rü torü ngaicamagutama pipegü rü ñuxãcü tá i pemaxã mexüۡ ɗɥ͑ӥՓҡ͑ǣӕǣӥիüۡ —ñanagürügü. 8ॸNatürü ga nümagü rü Yochuéxüۡ nangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Toma rü tá pexme۳իՓҡΎǣӥ tangexmagüxŕxŕ nax pexüۡ‫ڟ‬ tapuracüexücۡ a۳x —ñanagürügü. Rü nüma ga Yochué rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃЙɗիɥǣӥɗЙľ̲ի? ¿Rü ngextá ne Йľիɥ? —ñanagürü. 9-10ॸRü nümagü rü

Yochuéxüۡ nangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Rü yáxüۡՓ͑ľҡիɥ, erü nachigaxüۡ ҡիɥ͑ӥľֆæΎфɗֆЙľфӥҽӕЙ͑. Rü nüxüۡ ҡËӕ Ëȍɗǣǣֆľ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իӥիüۡ, rü ñuxãcü natü i YudáüۡфӥҡΎËӕҡӥՓЙľիüۡ nangüxۡ eۡexۡ üۡ nax penada۳i ۳xücۡ a۳x ga yema taxre ga ãeۡx۳ gacü ga Amoréutanüxüۡgüarü ga Cheóüۡ ga EbóüۡՓ%eۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥ, rü Ox ga BacháüۡՓ%eۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥ. 11ॸRü ngeۡmaca۳x i torü ãeۡx۳ gacügü rü tomücügü rü ñanagürügü toxüۡ: ٘‫ؽ‬ЬľՓľ̲ӥҡ ɞЙɗ͑ǣľɗ Йľфӥ̲͑Փիüۡ rü Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ ípeyadaugü, rü ñapegüxüۡ tá nüxüۡ: ‘Rü pexme۳իՓҡΎǣӥҡ͑ǣľի̲ǣӥxŕxŕ rü mexüۡ ɗɥ͑ӥՓЙľ̲ի%ҡ͑ǣӕǣӥËȍüۡ’, ñapegü ta!͖ٚ͑ǣӥфӥǣӥҡΎիüۡ. 12ॸRü yexguma ɗҡիɥ%Ëȍɗǣӕ͑իpexca۳x tayadauxücۡ a۳x rü ǣЙӡфӥ͑͑ɗ, natürü i ñu۳xma rü marü nichu۳x rü nipamare. 13ॸRü yexgumarüxüۡ ta i ñaa naxcha۳xmüxüۡ ga úbachiümaxã tanaxüãcu rü nimexechichire۳x ga noxri ɗҡիɥ%Ëȍɗǣӕ, natürü i ñu۳xma rü marü narügáugü. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta namaxã nangupetü i toxchiru rü torü chapatugü, erü yáxüۡՓ̲͑ľҡիɥ—ñanagürügü. 14ॸRü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü yema Gabaóüۡcüã۳իǣӥՓľ̲ӥիüۡ nangõ۳xnetagü, natürü tama Cori ya Tupanana nacagüexíra ga ta۳xacü tá namaxã naxüexüۡ ga yema duüۡxüۡgü. 15ॸRü yexguma ga Yochué rü yema Gabaóüۡcüã۳xmaxã mexüۡ ǣɥ͑ӥՓ͑͑ǣӕ, rü namaxã nüxüۡ nixu ͑իҡիӡҡ ̲͑Āɗ%իüۡ. Rü yema togü ga Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü Tupanaégagu Yochuérüüۡtama mexüۡgu yema Gabaóüۡcüã۳ի̲ի%͑фӥիɥ͑ӥľ. 16ॸRü tomaepü۳x ga ngunexüۡ ngupetü۳իǣӕՓľ͑ rü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü nüxüۡ nacua۳xgü nax norü ngaicamagutama naxãchiüۡgüxüۡ ga yema Gabaóüۡcüã۳xgü.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ9ٍॷ10

167 17ॸRü

yexguma ga ñuxre ga IraétanüxüۡǣӥфӥËȍӕффǣӥфӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ nax yema Gabaóüۡcüã۳իǣӥфӥɥ͑ľǣӥca۳x yadaugüxücۡ a۳x. Rü tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕ͑Ύфӥɥ͑ľǣӥՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü ǣӕ̲͑Ύфӥɥ͑ľǣӥфӥǾ¡óüۡ ͑ɗիɥ, rü æƸɞф͑ɗիɥ, фӥ´ľфәի͑ɗիɥфӥтӕɗфɗ ի-yearíüۡ ͑ɗիɥ. 18ॸNatürü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü tama yema Gabaóüۡcüã۳xgüxüۡ nadai yerü yema norü ãeۡx۳ gacügü rü Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupanaégagu nüxüۡ ͑ɗիӕǣӥľ͑իҡիӡҡ ̲͑ի͑Āɗիücۡ a۳x. Rü yemaca۳x ga Iraétanüxüۡgü ga duüۡxüۡgü

rü tama norü ãeۡx۳ gacügümaxã nataãxŕgü, rü nachigagu nidexagü. 19ॸNatürü nümagü ga yema ãeۡx۳ gacügü rü ñanagürügü: —Toma rü Cori ya tórü Tupanaégagu namaxã nüxüۡ ҡɗիӕ͑իҡիӡҡ ̲ tanadaixüۡ. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü ҡիӕËӥфӥՓҡ͑Āɗ. 20ॸRü nüé namáxŕ, erü ngŕիǣӕ̲ËȍɗҡիӡËȍɗ̲ tayanguxŕŕgu i ngŕma Tupanamaxã nüxüۡ tixuxüۡ rü nüma ya Tupana rü tomaxã chi nanu —ñanagürügü. 21ॸRü yemaacü ga yema ãeۡx۳ gacügü ga Iraétanüxüۡgü rü norü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu nax tama nadaiaxücۡ a۳x ga yema Gabaóüۡcüã۳xgü. Natürü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü norü dexáarü tooxüۡՓфӥӥիӥфӥҡΎΎիüۡՓ nanapuracüexŕxŕ. Rü yemaacü tama nanadai ga yema Gabaóüۡcüã۳xgü. …… Amoréutanüxüۡgüxüۡ narüporamae ga Iraétanüxüۡgü

10

1-2ॸRü

Adonichedé ga Yerucharéüۡarü ãeۡx۳ gacü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ͖ӕի%Ëӥ֤ΎËȍӕŃфӥoɗիüۡ narüporamae, rü nayama۳x ga norü ãeۡx۳ gacü rü nayanaxoxŕxŕ ǣ͑Ύфӥɥ͑ľ.

Rü yexgumarüxüۡ ta nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ ñuxãcü Yericúxüۡ narüporamae rü nayama۳x ga norü ãeۡx۳ gacü. Rü ñu۳իӡËȍɗ nüxüۡ nacuáchiga nax Gabaóüۡcüã۳xgü rü Iraétanüxüۡgümaxã mexüۡ ǣɥ͑ӥՓ nangugüxüۡ nax tama namaxã nügü nada۳i ۳xücۡ a۳x. Rü yemaca۳x ga nüma ga Yerucharéüۡarü ãeۡx۳ gacü rü poraãcü namuüۡ yerü Gabaóüۡ фӥՓӥիɗǣɥ͑ľǣ taxüۡ͑ľфӥЙΎф͑ľǣoɗիфӥֆľիľф ɗիɥիüۡ͑ľ͑ɗիɥ, rü norü duüۡxüۡgü rü nipora rü tama namuüeۡ Փa۳xe. 3ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Adonichedé rü yéma namuga naxca۳x ga Yoáüۡ ǣɥ͑ľǣƄ¡фóüۡarü ãeۡx۳ gacü, rü Pireáüۡ ǣɥ͑ľǣ֤̲әիфӥ ãeۡx۳ gacü, фӥ֤Ƹɞǣɥ͑ľǣ̞ нӕɗфӥ ãeۡx۳ gacü, фӥġľ¡ɞǣɥ͑ľǣƄǣóüۡarü ãeۡx۳ gacü. 4ॸRü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ӕЙľիɥ͑ի ۡ eۡegۡ üxücۡ a۳x nax choxüۡ peyarüngüx ۡ Gabaóücüã۳xgümaxã yigü ida۳i ۳xücۡ a۳x! Yerü Yochuémaxã rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügümaxã mexüۡ ǣɥ͑ӥՓ͑͑ǣӕǣӥľ͑իҡ̲͑ӥǣӥ nada۳i ۳xücۡ a۳x —ñanagürü. 5ॸRü yemaca۳x ga yema 5 ga ãeۡx۳ gacügü ga Amoréutanüxüۡgü ga Yerucharéüۡarü ãeۡx۳ gacü, rü Ebróüۡarü ãeۡx۳ gacü, rü Yamúxarü ãeۡx۳ gacü, rü Láquiarü ãeۡx۳ gacü, rü Egóüۡarü ãeۡx۳ gacü, фӥՓӥիɗǣӕ ͑իɥtaque۳xe. Rü norü churaragümaxã Gabaóüۡфӥɥaneca۳իɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑ի̲͑ի% nügü nada۳i ۳xücۡ a۳x. 6ॸRü yemaca۳x ga yema Gabaóüۡcüã۳իǣӥфӥ֤ɗфɗǣ Փǣ YochuéxüۡҡՓ̲͑ӕǣǣӥ, rü ñanagürügü: —¡TaxӢ ipexoexüۡ nax toxüۡ ۡ eۡexۡ üۡ i toma i perü peyarüngüx puracütanüxüۡ ͑իҡɗիɥǣӥիüۡ! ¡Rü paxa nua ۡ eۡexۡ üۡ rü toxüۡ Йľիɥ͑իҡΎիüۡ peyarüngüx ípepoxüۡxücۡ a۳x! Erü guxüۡma i ngŕma ãeۡx۳ gacügü i Amoréutanüxüۡgü i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ10, 14

168

13ॸRü gumá üa۳xcü rü gumá tauemacü rü ma۳իЙӦ͑ľ͑ľËӥã۳իǣӥфӥՓӥիɗǣӕtoxca۳x ͑իɥtaque۳xe nax toxüۡ nada۳i ۳xücۡ a۳x yéma nayachaxãchigü ñu۳xmata ga —ñanagürügü. 7ॸRü yexguma ga Yochué Iraétanüxüۡgü norü uanügüxüۡ nadai. Rü фӥ֤ɗфɗǣ Փɗ͑իӡ%Ëȍɗ̲͑ի%ǣ ngeۡmaca۳իɗ֤Ëȍ фӥЙΎЙľфՓфӥ 8 ۡ guxüma ga norü churaragü. ॸRü nüma ga ñanagürü: “Rü yimá üa۳xcü rü Փixgutaa۳x Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: 24 ora ninge ga nax tama yanaxücuxüۡٚ, ۡ ۡ ۡ —¡TaxӢ i nüxü cumuüxü! Erü choma rü ñanagürü. 14ॸRü yemaacü Tupana ínayachaxãchixŕxŕ ga üa۳xcü rü tauemacü tá cuxme۳xgu chanayixŕxŕ i ngŕma ͑ǣǣӕǣՓӥիɗǣֆҡӥфӥֆӕ̲ӥxŕ. Rü Amoréutanüxüۡgü. Ѡӥ¡ɗɗҡ ɗՓӥիɗɗ üۡpaacü rü taguma yemaacü nangupetü, cuxüۡ rüporamaexüۡ —ñanagürü. 9ॸRü ֤ɗфɗǣ Փɗ͑իӡ%Ëȍɗǣ֤ΎËȍӕŃ̲͑ի%ǣ фӥՓΎΎ͑Փľ͑ǣֆľ̲фӥҡǣӕ̲ norü churaragü, фӥËȍӥҡËӥɗ͑ɗիӡ. Rü ֆľ̲Ëӥ͑͑ǣӕЙľҡӥֆľфӥՓΎľҡ̲ yemaacü Amoréutanüxüۡgüxüۡ IraétanüxüۡǣӥŃҡӥՓ͑իӥǣҽӕЙ͑. ínayaba۳i ۳xgü rü nanadai. 10ॸRü nüma ga …… 40ॸRü Yochué rü norü churaragümaxã Cori ya Tupana rü Iraétanüxüۡgüpe۳իľՓ nanadaiãcu ga guxüۡma ga yema poraãcü yema Amoréutanüxüۡgüxüۡ nachixüۡanegü. Rü nüxüۡ narüporamae ga namuüeۡ xeۡxeۡ. Rü yemaca۳x ga Yochuéarü yema ãeۡx۳ gacügü ga ma۳իЙӦ͑ľՓ Ëȍӕффǣӥфӥɥ͑ľǣǾ¡óüۡgu nanadai yexmagüxüۡ, rü yema ínachianexüۡՓ ga muxüۡma. Rü ñu۳իӡËȍɗ´ľի-oróüۡarü ۡ yexmagüxüۡ, rü yema ínadóxonexüۡՓ ̲͑ǣӕ͑Փľningŕxütanü ga yema ۡ yexmagüxüۡ, rü yema ma۳իЙӦ͑ľфӥ ibuxmüxü. Rü nayadaietanü ga yema ۡ tuãchixüۡՓֆľի̲ǣӥիüۡ. Rü yemaacü Amoréutanüxügü ñu۳ի̲ҡɥ͑ľǣӥǣ 11 nanadai ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü. Rü kËȍŃËфӥͅËȍŃĀՓ͑͑ǣӕǣӥ. ॸRü yexguma Iraétanüxüۡgücha۳իՓ ¡ɗǣՓӥիɗǣɞֆիӥիüۡ yema Tupana yabuxmügu ga yema Amoréutanüxüۡgü namaxã nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 41-42ॸRü yemaacü ՓӥիɗË͑ǣӕիüۡma ga yema ãeۡx۳ gacügüxüۡ ͑Փǣֆľ̲ҡӕ%Ëȍɗիüۡ ga Bex-oróüۡՓ nadai rü nanapu ga guxüۡma ga norü daxüۡ, rü nüma ga Cori ya Tupana rü ixãpütaxüۡ ga gáuxüۡ naétügu nayixŕxŕ. Rü naanegü ga Cadé-¡͑ŃՓɗ͑իӥǣӥфӥ ñu۳ի̲ҡǾ ËȍՓ͑͑ǣӕ, rü GochéüۡՓ Iraétanüxüۡgü da۳i ۳xüۡarü yexera yema ۡ ۡ inaxügü rü ñu۳xmata GabaóüۡՓ͑͑ǣӕ. gáuxümaxã nayue ga Amoréutanüxügü. 12ॸRü yexguma nüma ga Cori ya Tupana ֤ľфӥՓΎľҡ̲ʊфŃҡ͑ӥիüۡǣӥŃҡӥՓ͑իӥ rü Iraétanüxüۡgüme۳xeۡgu nayixŕŕgu ga ga Tupana. 43ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ֤ΎËȍӕŃфӥ guxüۡma ga norü churaragümaxã rü yema Amoréutanüxüۡgü, rü nüma ga ínapegüxücۡ a۳ի͑ՓΎľǣӕǣ֤ɗфɗǣ Փ. Yochué rü duüۡxüۡgüpe۳իľՓæΎфɗֆ

Tupanamaxã nidexa rü ñanagürü: —Pa Tupanax, chanaxՓa۳xe i ícuyachaxãchixŕŕxüۡ ya üa۳xcü GabaóüۡŃҡӥՓ. ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta ya tauemacü rü íyachaxãchixŕxŕ i Ayaróüۡarü ngatexüۡŃҡӥՓ! —ñanagürü.

…… Caréxarü naane

14

yema Iraétanüxüۡgü ga ֤ӕĀ ҡӥËӕ̲ӥՓӥǣӥիüۡ rü 6ॸRü

֤ɗфɗǣ Փ͑իɥ͑ի֤ΎËȍӕŃ̲ի%

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ14, 23

169 yanadexagüxüۡca۳x. Rü nüma ga Caréx ga æȍľ͑ŃËȍľӕҡ͑ӥՓӥËӥǣ֤ľƸә͑ľ͑͑ľ, rü Yochuéxüۡ ñanagürü: —¡Nüxna nacua۳xãchi ga yema ore ga Cori ya Tupana norü duüۡ ga Moichémaxã nüxüۡ ixuxüۡ ga tachiga ga chianexüۡ ga Cadé-¡͑ŃՓ! 7ॸRü choma rü 40 ga taunecü choxü‫ ۡڟ‬nayexma ga yexguma Moiché Cadé-¡͑ŃՓËȍΎիüۡ imuãchigu nax chayangugüxüۡca۳x ga ñoma Canaáüۡane. Rü yexguma chatáegugu rü meama namaxã nüxüۡ chixu rü ñachagürü nüxüۡ: “Rü ngŕma naane rü name rü natauxcha nax nagu ichocuxüۡٚ, ñachagürü nüxüۡ. 8ॸNatürü ga yema togü ga chomücügü rü nüxüۡ nixu nax ͑ի%ӡËӥ̲իüۡ, rü yemaacü duüۡxüۡgüxüۡ namuüۡexeۡxeۡ, rü yemaca۳x ínayaxoetanüãchi ga nagu nax nachocuxüۡ ga ñaa naane. Natürü ga choma rü tama nüxüۡ icharüngüma ga Tupanaarü uneta rü nagu Ëȍфӥիɥ͑ӥľËȍ. 9ॸRü yexguma ga nüma ga Moiché rü meama chomaxã naxüga rü ñanagürü choxüۡ: “Yema naane ga ͑ՓËӕ͑ǣӕիüۡ фӥËӕիфӥҡ ҡ̲͑ɗիɥфӥ Ëӕҡǣӥфӥҡ ͑ɗիɥ, erü aixcüma naga Ëӕիɥ͑ӥֆҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑ٚ, ñanagürü. 10ॸRü ñu۳xma rü marü 45 ga taunecü nangupetü nax Cori ya Tupana rü Moichémaxã nüxüۡ yaxuxüۡ ga yema ore ga yexguma ínachianexüۡՓ iyexmagügu. Rü yema chomaxã inaxunetaxüۡca۳x rü ñu۳xma rü ta chamaxüۡ ՓΎΎ85 ya taunecü choxüۡ‫ڟ‬ ngŕxmaxüۡ. 11ॸRü ñu۳xma rü ta chapora yexguma Moiché ñaa naanearü ͑ǣӕǣӥՓËȍΎիüۡ muxüۡrüüۡtama, rü yexgumarüüۡtama choxü‫ ۡڟ‬natauxcha i ñu۳ի̲͑իɗËȍիӡ%Ëȍɗիüۡ ͑իĀɗՓ

Ëȍիӡիüۡ. 12ॸRü ngeۡmaca۳x i ñu۳xmax rü cuxna naxca۳x chaca nax choxna cunaxãxüۡca۳x i ngŕma naane i ma۳իЙӦ͑ľãx‫ ڟ‬üۡ ga nümatama ga Cori ya Tupana chomaxã namaxã ixunetaxüۡ nax choxna naxããxüۡca۳x. Rü cumax, Pa Yochuéx, rü meama nüxüۡ cucua۳x nax ñu۳xma rü ta nangexmagüxüۡ i ngŕma nataagü ga guma Anáx ga taxüchicü rü máchanexüۡchicütanüxüۡ. Rü ngŕma norü ɥ͑ľǣӥфӥ͑ɗҡфӥ̲ľ̲ɞ͑ЙΎիľǣӕǣӥ. Natürü i chomax rü nüxüۡ chacua۳x nax Cori ya Tupana rü tá choxüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡ ‫ ڟ‬ɞ͑ՓΎիüۡãxüۡca۳x, yema nax ngŕ̲ chomaxã nüxüۡ yaxuxüۡrüüۡtama —ñanagürü ga Caréx. 13ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü Tupanaégagu mexüۡ Caréxmaxã naxuegu. Rü nüxna nanaxã ga Ebróüۡфӥ͑͑ľ͑ի͑Ύիфӥֆɗիɥիüۡca۳x фӥ͑ҡǣӥфӥֆɗիɥիüۡca۳x. 14ॸRü yemaacü ͑ɗիɥǣƄ¡фóüۡarü naane ga Caréxarü ֆɗիɥիüۡ, rü ñu۳xma rü ta rü nataagüarü ֆɗիɥիüۡ. Yerü nüma ga Caréx rü aixcüma Cori ya Iraétanüxüۡgüarü Tupanaga ͑իɥ͑ӥ. …… Iraétanüxüۡgümaxã nidexa ga Yochué

23

1ॸRü

mucüma ga taunecü nangupetü nax Tupana rü Iraétanüxüۡgüxüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡ nax norü uanügüxüۡ naporamaegüxüۡca۳x. Rü yexguma ga Yochué rü marü naya. 2ॸRü nüma ga Yochué rü guxüۡma ga Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügüca۳x nangema. Rü yema ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥфӥ%eۡx۳ gacügüca۳x nangema, rü yema ãeۡx۳ gacügü ga guxchaxüۡgüarü mexŕŕruüۡca۳x nangema, rü yema churaragüerugüca۳x rü ta

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ23

170

nangema. Rü ñanagürü nüxüۡ: —Marü chipa erü marü chaya. 3ॸPema rü marü nüxüۡ pedau ga yema naxüxüۡ ga Cori ya Tupana ga yexguma nadaiãgu ga yema duüۡxüۡǣӥǣЙľфӥӕ͑ӥǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Yerü ͑ӥ̲ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥЙľŃҡӥՓ naxü. 4ॸæȍΎ̲фӥՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥ͑ chanaxã ga yema naane ga nagu pinguchigüxüۡ. Rü tama yema naane ga marü penapuxüۡɗË͑ɗիɥǣЙľիüۡ chinuxüۡ, natürü namaxã chanangauxŕxŕ i ngŕ̲͑͑ľɗҡիӡҡЙľ͑Йӕիüۡ i natü i YudáüۡՓ͑իӥǣӥɗŃѸҡľՓ, rü ñu۳xmata ̲ фɗͅľĀɗҡľф ͑ľӕՓ͑͑ǣӕɗ ΎŃѸҡľՓ̲. 5ॸRü ngŕma duüۡxüۡgü i ñu۳xma ngŕma naanegu ãchiüۡgüxüۡ, rü æΎфɗֆҽӕЙ͑фӥҡ ͑Փɞ͑͑ՓΎիüۡ. Rü pema rü tá pegüxü‫ ۡڟ‬penayaxu ngŕma Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. 6ॸ¡Rü mea peyanguxŕxŕ i ngŕma mugü i Moichéarü poperagu ümatüxüۡ! ¡Rü ngŕma naxümatüxüۡãcü nagu pemaxŕ! 7ॸ‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲̲͑ի%Йɗի%xma۳xgü rü pixãtegü i ngŕma togü i duüۡxüۡgü i ñu۳xma rü ta petanügu ãchiüۡgüxüۡ! ¡Rü ҡիӡҡ ̲͑ΎфӥҡӕЙ͑իüۡ picua۳xüxüۡgü, фӥ¡ɗҡ ɗ͑ǣЙľիɥ͑ӥľիüۡ, rü bai tá i norü tupanaéga penaxuxuchixüۡ, rü bai tá i norü tupanaégagu mexüۡ pexueguxüۡ! 8ॸ¡Rü ñu۳xmarüüۡtama rü guxüۡgutáma æΎфɗֆҡΔфӥҽӕЙ͑ՓľЙľфӥիɥ! 9ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü marü pepe۳իľՓɞ͑͑ՓΎիüۡ%Ëӕǣɥ͑ľǣӥǣ itaxüۡne rü iporane. Rü ñu۳xmata ñoma i ngunexüۡՓ͑͑ǣӕфӥҡիәľ̲Йľիüۡ tarüporamae. 10ॸѠӥՓӥիɞľҡ̲ɗЙľ̲ rü pexüۡ‫ ڟ‬natauxcha nax 1,000 i duüۡxüۡgüxüۡ pixüxŕŕxüۡ, erü Cori ya perü ҽӕЙ͑фӥЙľŃҡӥՓ͑իӥфӥpexca۳x nügü namaxã nadai, yema nümatama

pemaxã inaxunetaxüۡrüxüۡ. 11ॸ¡Rü Йľիӡ%ŕgü rü pegüna pedaugü i perü maxüۡՓ͑իҡ̲͑ӥիüۡ iperüngümaexüۡca۳x ya tórü Cori ya Tupana! 12-13ॸRü choma rü chanaxՓa۳xe i nüxüۡ nax pecuáxüۡ rü ngŕxguma tá ҽӕЙ͑͑ЙɗիɥǣËȍɗǣӕфӥ͖Āӕüۡxüۡgü i Йľҡ͑ӥՓngŕxmagüxüۡmaxã pexãmücügu, rü namaxã pixãxma۳xgügu, rü pixãtegügu, rü nüma ya Cori ya perü ҽӕЙ͑фӥҡիӡҡ ̲Йľիüۡ narüngüۡxeۡe ۡ ͑իɞЙľ͑ՓΎիüۡxüۡca۳x i ngŕma duüۡxüۡgü i Йľҡ͑ӥՓngŕxmagüxüۡ. Rü nüma ya Tupana rü perü guxchaxüۡruxüۡ tá ͑ֆիɥǣӥxŕxŕ i ngŕma duüۡxüۡgü nax ngŕmaãcü naxme۳xgu peyi ۳xüۡca۳x. Rü ngŕmaãcü ñoma texé pexca۳իՓľ͑ nacua۳i ۳xcaxüۡrüxüۡ ҡ ͑ɗիɥ͖u۳xmatáta ҡիәľҡ ̲Йľҡ͑ӥՓɞֆիӥ͑Փɗ͖ mexüۡ i naane ya tórü Cori ya Tupana pexna ãxüۡ. 14ॸChoma rü marü paxa tá chayu. Natürü naxüۡpa nax chayuxüۡ rü chanaxՓa۳xe i meama nüxna pecua۳xãchie rü Cori ya Tupana rü marü nayanguxŕxŕ ga guxüۡma ga yema pemaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Ѡӥ¡ɗǣՓӥիɗ ga yema norü uneta ga nüxüۡ naxüpetüxüۡ ga tama yanguxŕŕxüۡ. 15-16ॸNatürü ngŕxgumarüxüۡ nax yanguxŕŕãxüۡ i guxüۡma i ngŕma mexüۡ ga pemaxã inaxunetaxüۡ, rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta pexca۳x ínananguxŕxŕ i naguxüۡraüۡxüۡ i guxchaxüۡ i ngŕxguma tama aixcüma naga Йľիɥ͑ӥľǣӕɗngŕma uneta ga pemaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Rü ngŕxguma to i ҡӕЙ͑͑ľҡǣӕЙľфӥիɥ͑ӥľǣӕфӥnaxca۳x pemaxŕgu, rü nüma ya Cori ya Tupana rü tá pemaxã nanu, rü paxaxüchi tá pexüۡ inayarüxoxŕxŕ ͑Փɗ͖͑͑ľɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ23ٍॷ24

171 mexüۡ i nüma pexna naxãxüۡ. Rü bai tá ֆՓӥիɞľɞЙľֆիӥ%Ëȍɗ—ñanagürü ga Yochué. Yochué rü duüۡxüۡgüxüۡ naxucu۳xeۡ rü nüxüۡ narümoxŕ

24

1-2ॸRü

yexguma ga Yochué rü Chiquéüۡgu nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü, Փӥիɗǣӕ ̲͑ի%ǣֆľ̲ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥфӥ ãeۡx۳ gacügü ga yaxguã۳xgü, rü ãeۡx۳ gacügü ga guxchaxüۡarü mexŕŕruxüۡ, rü yema churaragüarü ãeۡx۳ gacügü. Rü yéma Tupanape۳իľՓ͖͑ǣӥфӥ: —Yimá tórü Tupana i yixema i Iraétanüxüۡgü rü ñanagürü: ٘ͮӡիËӥ̲ǣ͑ӥ̲ǣҽфŃի rü nanegü ga Abraáüۡ rü Nacóx ga perü o۳իɗǣӥɗիɥǣӥËӥ, rü taxtü ga Eufrátecutügu naxãchiüۡgü. Rü yéma ͑ɗիɥǣҡΎǣӥǣҡӕЙ͑իüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ. 3ॸNatürü ga choma ya Tupana rü yéma taxtü ga ƄӕƸф ҡľËӕҡӥՓËȍ͑ֆիӕǣk¡фáüۡ, rü Canaáüۡ͑ľǣӕËȍֆիӡǣӥËȍɗǣӥxŕxŕ. ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ͑͑ľǣʊËȍ ͑ӥի͑ chanamuxüۡ nax yemaacü yamuxüۡca۳x ga nataagü. 4ॸRü Ichaána chanamugü ga taxre ga nane ga Acóbu rü Echaú. Rü Echaúna chanaxã ga naane ga máxpü۳xanexüۡ ga Cheígu ãégaxüۡ. Natürü ga Acóbu rü nanegü rü Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓ͑իɥ. 5ॸRü yexguma ga ËȍΎ̲ǣҽӕЙ͑фӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ chanamu ga Moiché rü Aróüۡ. Rü chanadai ga yema Equítuanecüã۳xgü rü ñu۳xmata naxme۳իՓЙľիüۡ íchanguxüۡxeۡxeۡ. 6ॸRü yexguma perü o۳իɗǣӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓɞËȍΎիüۡgu rü nüma ga Equítuanecüã۳xgüarü churaragü rü

ҡӥ̲Փľnangŕgü namaxã ga norü ËΎՓфӕǣӥ, фӥ͑ՓľüۡǣӥǣËΎՓфӕ itúgüne, rü ñu۳xmata már ga DauchiüxüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. 7ॸRü nüma ga perü o۳xigü rü cha۳u۳xca۳x nacagü, rü yemaca۳իǣ͑Փľ̲фӥ chanaxeۡanexeۡxeۡ naxcha۳իՓǣ Equítuanecüã۳xgü. Rü yexgumarüxüۡ ta chanaxü nax már naétügu iñaxüۡchiüxüۡca۳x ga yema Equítuanecüã۳xgü nax yexma nayi ۳xüۡca۳x. ѠӥЙľ̲ҡ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ pedauxüۡ ga yema chaxüxüۡ ga yexguma. Rü ñu۳իӡËȍɗ ga pemax ga Iraétanüxüۡgü rü yema ínachianexüۡ ga taxúema íxãpataxüۡՓ peyexmagü mucüma ga taunecü. 8ॸRü ֆľ̲Փľ͑͑ɗիɥǣЙľիüۡ chichocuxeۡexۡ üۡ ͑Փǣֆľ̲͑͑ľǣ Amoréutanüxüۡǣӥ͑Փֆľի̲ǣӥիüۡ ga natü ga YudáüۡфӥҡΎËӕҡӥՓ. Rü nüma ga Amoréutanüxüۡgü rü pemaxã nügü nadai, natürü ga choma rü pexüۡ charüngüۡxeۡe ۡ nax nüxüۡ perüporamaegüxüۡca۳x rü pexme۳xeۡgu nayi ۳xüۡca۳x. Rü yemaacü penayaxu ga yema naane. 9ॸRü nüma ga Baláx ga Chipú nane ga guma Moáanearü ãeۡx۳ gacü rü pemaxã nügü nadai. Rü nüma ga Baláx rü Balaáüۡ ga Beú naneca۳x nangema nax chixexüۡ pemaxã naxueguxüۡca۳x. 10ॸNatürü ga choma ya perü Tupana rü nüxna chanachu۳xu ga Balaáüۡ nax chixexüۡ pemaxã naxueguxüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲ËӥЙľŃҡӥՓ chachogü. 11ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣЙľ̲фӥ pichoüۡ ͑Փǣֆľ̲͑ҡӥǣ֤ӕĀáüۡ ñu۳ի̲ҡ֤ľфɗËәфӥɥ͑ľՓЙľ͑ǣӕǣӥ. Rü yema duüۡxüۡǣӥǣǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ ãchiüۡgüxüۡ rü pemaxã nügü nadai. Rü yexgumarüxüۡ ta ga yema duüۡxüۡgü ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ24

172

Amoréutanüxüۡgü, rü Ferechéutanüxüۡgü, rü Canaáüۡtanüxüۡgü, rü Itítatanüxüۡgü, rü Yerguechéutanüxüۡgü, rü Ebéutanüxüۡgü, rü Yebuchéutanüxüۡgü rü pemaxã nügü nadai. Natürü ga chomax, rü pexüۡ charüngüۡxeۡe ۡ nax nüxüۡ perüporamaegüxüۡca۳x. 12ॸRü tama pema ͑ɗիɥǣЙľфӥҡфǣӥ̲ի%фӥЙľфӥ Փӥфǣӥ̲ի%͑ӥիüۡ perüporamaexüۡ ga yema taxre ga ãeۡx۳ gacügü ga Amoréutanüxüۡgüarü. Natürü choma ͑ɗիɥǣֆŃ̲Ëȍ̲͑ӕǣӥիüۡ ga máxegü nax namuüۡexüۡca۳x rü yabuxmüxüۡca۳x naxüۡpa nax yéma pengugüxüۡ. 13ॸRü choma rü marü pexna chanaxã ga naanegü ga tama pema pexüxüۡ, rü ɥ͑ľǣӥǣҡ̲Йľ̲Йľիӥǣӥ͑ľ. Rü ñu۳xma rü yimagu pexãchiüۡgü, rü penangõ۳xgü i úbagü rü oríbugü ga tama pema ipetogüxüۡٚ, ñanagürü ga Tupana. 14ॸRü nüma ga Yochué rü ñanagürü ta: —Guxüۡma i ngŕma pemaxã nüxüۡ chixuxüۡca۳իфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ ̲ľæΎфɗֆҽӕЙ͑ǣЙľիɥ͑ӥľիüۡ rü noxrütama ngúchaüۡ pexüxüۡ. Rü name ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ЙľիɥǣËȍɗիüۡ i ngŕma ͑ӡիËӥ̲ǣЙľфӥo۳xigüarü tupanagü ga ҡիҡӥǣƄӕƸф ҡľËӕҡӥՓфӥƄнӕɞҡӕ͑ľՓ nüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡ. 15ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ҡ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑Փľ ЙľфӥիɥիËȍüۡgux ¡rü ñu۳xmatama nüxüۡ pixu i ta۳իËӥфӥҡӕЙ͑Փľҡ Йľфӥիɥիüۡ, rüe۳xna ngŕ̲ҡӕЙ͑ǣӥǣ͑ӡիËӥ̲ǣ perü o۳xigü nüxüۡ icua۳xüüۡgüxüۡ ga taxtü ǣƄӕƸф ҡľËӕҡӥՓ, rüe۳xna ngŕma norü tupanagü i Amoréutanüxüۡgü i ñaa naanegu ãchiüۡgüxüۡ! Natürü i chomax, фӥËȍӕիËӥǣӥфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑Փľҡ  ͑ɗիɥɗҡфӥիɥիüۡ —ñanagürü ga Yochué.

yexguma ga nüma ga duüۡxüۡgü rü ñanagürügü: —Tagutáma nüxna ҡɗիɥǣËȍɗֆҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑, rü bai ҡ ɗ͖ӕիǣӕҡΎǣӥ̲фľɗҡӕЙ͑ǣӥՓľ ҡфӥիɥիüۡ. 17ॸ֤ľфӥ͑ӥ̲͑ɗիɥֆҡΔфӥæΎфɗ ya Tupana ga tüxüۡ ínanguxüۡxeۡexۡ üۡ naxme۳իՓǣֆľ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľËӥã۳xgü. Ѡӥ͑ӥ̲͑ɗիɥǣtape۳իľՓ͑իӥ%իüۡ ga yema muxüۡma ga mexüۡgü ga noxrütama poramaxã naxüxüۡ. Rü nüma ͑ɗիɥǣҡӥի͑͑Āӕիüۡ rü tüxüۡ ínapoxüۡxüۡ nüxna ga tórü uanügü ga

16ॸRü

ֆľիǣӕ̲͑Ύфӥ͑͑ľՓɗËȍΎЙľҡӥǣӕ. 18ॸѠӥ͑ӥ̲ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ɗիɥǣ

tape۳իľՓɞ͑ՓΎիüۡãxüۡ ga Amoréutanüxüۡgü rü yema togü ga duüۡxüۡgütücumügü ga ñaa naanegu ãchiüۡgüxüۡ. Rü ngeۡmaca۳իҡ ͑Փľ ҡфӥիɥ, ľфӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗҡΔфӥҽӕЙ͑ ֆɗիɥիüۡ —ñanagürügü. 19ॸNatürü ga nüma ga Yochué rü duüۡxüۡgüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Pema rü ҡիӡҡ ̲Йľիüۡ‫ ڟ‬natauxcha nax Cori ya Tupanaarü ngúchaüۡ pexügüxüۡ, erü nüma ya Tupana rü naxüüne rü poraãcü nüxü‫ ۡڟ‬tachu۳xu. Ѡӥҡիӡҡ ̲ Йľ̲ի%ֆի͑͑իɥ͑ӥľǣҡ̲͑ǣ Йľիɥ͑ӥľǣӕфӥËȍɗիľիüۡ pexügügu. 20ॸRü ngŕիǣӕ̲ҡ ͑ӥի͑ЙɗիɥǣËȍɗǣӕфӥҡΎǣӥ ɗҡӕЙ͑ǣӥՓľЙľфӥիɥիǣӕ, rü nüma ya Cori ya Tupana rü tá pemaxã nanu rü tá pexüۡ napoxcue rü tá pexüۡ nayarüxoxŕxŕ ՓΎΎ̲ӕËӥ̲ǣ taunecügu mea pexna nax nadauxüۡ —ñanagürü ga Yochué. 21ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü nanangãxüۡ rü ñanagürügü: —ҽΎ̲фӥҡǣӕҡ ̲͑ӥի͑ҡɗիɥǣËȍɗֆ Cori ya Tupana, rü aixcüma norü ngúchaüۡ tá taxügü —ñanagürügü. 22ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇϘґԆƈॷ24

173 ñanagürü: —Ñu۳ի̲фӥЙľ̲ҡ̲͑ɗիɥɗ nüxüۡ pixuxüۡ nax aixcüma tá norü ngúchaüۡ pexügüxüۡ ya Cori ya Tupana —ñanagürü. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü nanangãxüۡ rü ñanagürügü: —Ngŕmáacüx, ҡΎ̲ҡ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ tixuxüۡ фӥ͑ǣӕҡфӥիɥ͑ӥľիüۡ nax ɗիËӥ̲æΎфɗՓľҡфӥիɥիüۡ —ñanagürügü. 23ॸRü yexguma ga nüma ga Yochué rü ñanagürü: —¡ƚcü ɞЙľ͑ՓΎǣӥɗngŕma togü i tupanachicüna۳ի%ǣӥɗЙľҡ͑ӥՓ ngŕxmagüxüۡ, rü aixcüma naxca۳x ЙľՓΎľǣӕֆֆɗ̲ æΎфɗֆҡΔфӥҽӕЙ͑ ya yixema i Iraétanüxüۡgü! —ñanagürü. 24ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü nanangãxüۡ rü ñanagürügü: —Toma rü aixcüma tórü Cori ya Tupanaarü ngúchaüۡ tá taxügü, rü ngŕma tomaxã nüxüۡ yaxuxüۡ rü tá tanaxü —ñanagürügü. 25ॸRü yema ga ngunexüۡgutama rü Chiquéüۡarü ɥ͑ľՓ, rü nüma ga Yochué rü duüۡxüۡǣӥ̲ի%ՓӥիɗǣӕҽӕЙ̲͑ի% inaxügae nax guxüۡgutáma naga ͑իɥ͑ӥľիüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga Tupanaarü mugü rü norü ucu۳xeۡgü. 26ॸRü guxüۡma ga yema mugü ga duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ yaxugüxüۡ, rü nanaxümatü nagu i Tupanaarü mugüpane. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ ǣ֤ΎËȍӕŃфӥ͑͑ֆիӕǣՓӥիɗǣҡËӥ ga nuta rü yema castáña ga ҽӕЙ͑ЙҡËӥՓՓфӥիӥիüۡtüüۡgu

͑ֆիӦ. 27ॸRü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —ġ͑ӕҡՓҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ pecua۳xãchiexüۡ i guxüۡma i ngŕma Cori ya Tupana pemaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü ngŕxgumarüxüۡ ҡфӥĀҡ̲͑ӕҡ͑ɗիɥ ya cua۳xruxüۡ ɗիɥËӥɗngŕxguma pema rü ҡիӡҡ ̲peyanguxeۡexۡ۳ gu i ngŕma Tupanamaxã nüxüۡ pixuxüۡ —ñanagürü ga Yochué. 28ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ Yochué rü ínayamugü ga yema duüۡxüۡǣӥ͑իՓӥիɗËȍɗǣӥ͑Ύфӥnaaneca۳x ͑ՓΎľǣӕիüۡca۳x. Yochuéarü yuxchiga 29ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑Ύիфľǣ

ngunexüۡgu namaxüۡ ga Yochué ga Núüۡ nane ga Tupanaarü duüۡ. Rü nayu ga yexguma 110 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬ yexmagu. 30ॸRü norü naanegutama nayata۳xgü ga Tima-ËȍŃффӥɥ͑ľՓ. Rü ‫ڟ‬ ֆɗ̲ɥ͑ľфӥƄƸфɥarü naanearü ۡ máxpü۳xanexüՓ͑͑ǣľի̲фӥǾ իфӥ ma۳իЙӦ͑ľфӥ͑ΔфҡľՓ͑իӥ. 31ॸRü yexguma Yochué maxüۡ۳xgu rü nüma ga yema Iraétanüxüۡgü rü mea Cori ya ҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥľ. ѠӥՓΎΎǣ ֤ΎËȍӕŃՓľ͑фӥ̲ľ͑ǣ͑իɥ͑ӥľǣ yexguma tauta nayueyane ga yema Iraétanüxüۡgüarü yaxguã۳xgü ga nüxüۡ icuáxüۡ ga guxüۡma ga yema Cori ya ҽӕЙ͑͑ӡիËӥ̲naxca۳x üxüۡ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

JUECES (Ãeۡx ۳ gacügü i guxchaxüۡgüarü mexŕŕruüۡgü) …… Nayu ga Yochué

Iraétanüxüۡgü rü Cori ya Tupanaxüۡ narüngümae

yexguma Yochué íyamugügu ga yema Iraétanüxüۡgü, фӥՓӥիɗËȍɗǣӥ ǣ͑ҡӥËӕ̲ӥфӥɞ͑ɗիɥ͑ի nayauxgüãxüۡca۳x ga yema norü naane ga nüxna üxüۡ. 7ॸRü yexguma Yochué maxüۡ۳xgu rü nüma ga yema Iraétanüxüۡgü фӥ̲ľҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥľфӥnaxca۳x namaxŕ. ѠӥՓΎΎǣ֤ΎËȍӕŃՓľ͑фӥ̲ľ ͑ǣ͑իɥ͑ӥľǣֆľիǣӕ̲ҡӕҡ nayueyane ga yema Iraétanüxüۡgüarü yaxguã۳xgü ga nüxüۡ daugüxüۡ ga yema taxüۡ ga mexüۡgü ga Cori ya Tupana naxca۳x üxüۡ. 8ॸNatürü nüma ga Yochué rü nayu ga yexguma 110 ga taunecü nüxüۡ‫ڟ‬

nüma ga Iraétanüxüۡgü rü Tupanape۳իľՓËȍɗիľիüۡ naxügü, yerü inanaxügüe ga Baáchicüna۳xãxüۡ nax yacua۳xüüۡgüxüۡ. 12ॸRü yema duüۡxüۡgü rü norü o۳իɗǣӥфӥҽӕЙ͑ǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ۡ eۡecۡ üxüۡ ínata۳xgü nax yema tüxüۡ ínguxüx ۡ ۡ duüxügü ga norü ngaicamagu pegüxüۡarü tupanagüxüۡ yacua۳xüüۡgüxücۡ a۳x. Rü yemaacü Cori ya Tupanaxüۡ nanuxeۡegۡ ü. 13ॸRü yema duüۡxüۡgü ga Iraétanüxüۡgü rü æΎфɗֆҽӕЙ͑͑͑ɗիɥǣËȍɗ͑իֆľ̲ togü ga duüۡxüۡgüarü tupananetagü ga Baá rü Astartéchicüna۳xãgüxüۡ yacua۳xüüۡgüxücۡ a۳x. 14ॸRü yemaca۳x ga

yexmagu. 9ॸRü norü naanegutama nayata۳xgü ga Tima-æȍŃффӥɥ͑ľՓǣ Gaáxarü ma۳իЙӦ͑ľфӥ͑ΔфҡľՓӥիüۡ ga ‫ڟ‬ Efraɥarü naane ga máxpü۳xanexüۡՓ. 10ॸRü yexgumarüxüۡ ta nayue ga yema Iraétanüxüۡgü ga Yochué maxüۡ۳xgu maxŕxüۡ. Rü yemaacü ga yema ՓɗիՓľ̲¡ӕľիüۡ rü tama Cori ya Tupanaxüۡ nacua۳xgü rü tama nagu ͑фӥիɥ͑ӥľǣֆľ̲̲ľիüۡgü ga Iraétanüxüۡgüca۳x naxüxüۡ.

nüma ga Cori ya Tupana rü poraãcü yema Iraétanüxüۡǣӥ̲ի%͑͑ӕфӥ͑ӥի͑͑ɗիӡ ‫ ڟ‬ax۳ güxüۡ rü norü nax yema ingɥta۳ ۡ yemaxügüca۳x nangɥ ۳xgüxücۡ a۳x, rü yema norü uanügü ga norü ngaicamagu pegüxüۡ rü guxüۡguma nüxüۡ naporamaegüxücۡ a۳x. Rü nüma ga Iraétanüxüۡgü rü ҡիӕËӥфӥՓ̲͑ӥǣӥɞ͑ЙΎիüۡgü. 15-16ॸRü

2

6ॸRü

11ॸRü

yexguma norü uanümaxã nügü yadaixchaüۡxgu ga Iraétanüxüۡgü, rü nüma ga Cori ya Tupana rü tama nüxüۡ

174 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ2, 4

175 ۡ eۡe,ۡ rü yemaca۳x chixri nüxü‫ۡڟ‬ narüngüx ínanguxuchi yema nümatama ga Cori namaxã naxueguxüۡrüxüۡ. ͮҡӥфӥՓΎΎ yema Iraétanüxüۡgüca۳x ínananguxŕxŕ ga guxchaxüۡgü, ͑ҡӥфӥֆľ̲ŃҡӥՓфӥ͑ӥ̲ ga Tupana rü Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ nanangucuxŕxŕ ga ãeۡx۳ gacügü nax yema ínapoxüۡgüxücۡ a۳x norü uanügüna. 17ॸNatürü nümagü ga Iraétanüxüۡgü rü tama yema ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣ͑իɥ͑ӥľ. Rü yexgumarüxüۡ ta tama Cori ya Tupanaga ͑իɥ͑ӥľ, yerü togümare ga tupanagüxüۡ nicua۳xüxüۡgü. ѠӥՓΎΎ͑ӡիËӥ̲ǣ guxema norü o۳xigü rü Tupanaarü ̲ӕǣӥǣҡիɥ͑ӥľ, natürü ga nümagü rü tama norü o۳իɗǣӥËӥ̲ǣӕ͑իɥիËȍüۡ. 18ॸRü yexguma Cori ya Tupana naporaxeۡexۡ۳ gu ga guma Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü, rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü norü duüۡxüۡgüxüۡ ۡ eۡe,ۡ rü tüxüۡ ínanguxüx ۡ eۡxeۡ narüngüx naxme۳իՓǣֆľ̲ҡӥ̲фӥӕ͑ӥǣӥ. Yerü nüma ga Tupana rü yexguma tüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ͑իҡիӕիľիüۡ nagagu ga yema nax tapoxcuexüۡ, rü nüxü‫ۡڟ‬ tangechaüۡtümüxüۡgü. 19ॸNatürü yexguma nayu۳xgu ga guma norü ãeۡx۳ gacü, rü nümagü ga IraétanüxüۡǣӥфӥՓľ͑ chixexücۡ a۳ի͑ՓΎľǣӕфӥ͑͑ҡӥǣӥфӥ yexera chixexüۡ naxügü rü togümare ga tupananetagüxüۡ nicua۳xüxüۡgü. Rü tama nüxüۡ narüxoechaüۡ ga yema chixexüۡ nax naxügüxüۡ, rü tama ínanata۳xgüchaüۡ ga nacüma ga chixexüۡ. …… Débora rü Bará rü Chícharaxüۡ narüporamaegü

4

1ॸRü

yexguma Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ga Aóx yu۳իǣӕՓľ͑, rü nüma ga Iraéanecüã۳իǣӥфӥՓľ͑իфӥæΎфɗ

ya Tupanape۳իľՓËȍɗիľիüۡ naxügü. 2ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Cori ya Tupana rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ Փӥիɗǣæ͑áüۡtanüxüۡ ۡ e۳xeۡՓ ga ãeۡx۳ gacü ga Yabíüۡgu ãégaxüm nanayexmagüxŕxŕ. Rü nüma ga Yabíüۡ rü ɥ͑ľǣkËȍәфӥ%eۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ. Rü yema norü churaragüarü ãeۡx۳ gacü rü Chícharagu naxãéga. Rü nüma ga Chíchara rü Aroché-goíüۡǣӕ͑ɗիɥǣ naxãchiüۡxüۡ. 3ॸRü nüma ga Yabíüۡ rü nüxü‫ۡڟ‬ nayexma ga 900ǣ͑Փľիüۡ ga ƿérunaxca۳x ga da۳i ۳իՓ̲ľիüۡne (ga ËΎՓфӕɗҡәǣӥ͑ľ). Rü 20 ga taunecü poraãcü Iraéanecüã۳xgüchi naxai rü chixri namaxã inacua۳x. Rü yemaca۳x ga yema Iraéanecüã۳իǣӥфӥĀӥիՓæΎфɗֆ ۡ eۡecۡ a۳x ínacagüe. 4ॸRü Tupanaarü ngüx yema ngunexüۡǣӥǣӕфӥՓӥիɗɗ͑ǣľǣ ġŃ¡Ύфǣӕ%ŃǣËӥɗֆɗիɥǣ Iraéanecüã۳xgümaxã icua۳xcü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ Tupanaarü orearü uruxüۡ ɗֆɗիɥфӥ̞ЙɗĀΔի naxma۳իɗֆɗիɥǣ͑ǣɥ̲. 5ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ ġŃ¡ΎффӥՓӥիɗǣËӕËӕҡüüۡՓɗфӥҡΎΎիüۡ, rü yemaca۳x ga yema cucu rü Déboraarü ËӕËӕ͑ɗիɥǣ͑Ńǣ. Rü yema cucu rü ‫ڟ‬ Efraɥanearü ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ͑ֆľի̲ǣ Ramá rü Betélarü ngãxüۡՓ. ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥ ǣ͑ǣɥxca۳ի͑իɥɥիüۡxüۡ ga Iraéanecüã۳xgü nax norü guxchaxüۡgü namexŕŕgüxücۡ a۳x. 6ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga Débora rü naxca۳իɗ͑ǣľ̲ǣՓӥիɗǣֆҡӥǣ´ф ǣӕ ãégacü ga Abínuáüۡ ͑͑ľɗիɥËӥ. Rü nüma ga Bará rü naxãchiüۡ ͑ǣӕǣՓӥիɗǣɥ͑ľ ǣæȍľĀŃǣӕ%Ńǣ͑ľǣͮľҡфɞ͑ľՓ yexmane. Ѡӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Cori ya tórü Tupana rü cuxüۡ namu rü ñanagürü cuxüۡ: “¡Rü NetarítanüxüۡՓфӥ ChaburóüۡtanüxüۡՓ͑Āľɗ10,000 i yatügü, rü yima ma۳իЙӦ͑ľֆҽ¡әǣӕ nangutaque۳xexeۡxeۡ! 7ॸRü choma rü tá

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ4

176

͑ӥի͑Ëȍիɥ͑ӥɗæȍɞËȍфֆ֤¡íüۡarü churaragüarü ãeۡx۳ gacü nax Chichóüۡarü ngatexüۡՓ͑իӡիücۡ a۳x nax ngŕmaãcü ͑ΎфӥËȍӕффǣӥ̲ի%фӥ͑Փľիüۡgü (ya ËΎՓфӕɗҡәǣӥ͑ľ̲ի%) cuxca۳x nax íyaxüãchixücۡ a۳x. Natürü i choma ya Cori ya Tupana rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬chanatauxchaxeۡxeۡ nax cunada۳i ۳xücۡ a۳իٚ, ñanagürü cuxüۡ ya Tupana —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 8ॸRü nüma ga Bará nanangãxüۡǣфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: ‫ ڟ‬ҡ ËȍիӡľǣËӕ̲фӥҡ͑ǣŕm ‫ ڟ‬a —Ngŕ̲ ‫ڟ‬ Ëӕիӡիǣӕ. Natürü ngŕxguma tama ngŕma ‫ ڟ‬a ËӕիӡիǣӕɗËӕ̲ի, фӥҡիӡҡ ̲͑ǣŕm 9 ۡ Ëȍիӡ—͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիü. ॸRü yexguma ǣ͑ǣɥ̲ǣġŃ¡Ύффӥɗ͑͑ǣ%իüۡga rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Marü name rü cuxüۡ tá íchixümücü. Natürü ngŕma nax Chícharaxüۡ nax quimáxüۡ фӥҡիӡҡ ̲ Ëӕ̲͑ɗիɥľфӥֆҽӕЙ͑фӥՓӥիɗɗ ۡ e۳xeۡǣӕҡ ͑ɗիɥ͑ի͑իӥ%իüۡ nax ngexüm yamáaxücۡ a۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma ǣ͑ǣɥ̲ǣġŃ¡Ύффӥ´ф իüۡ íyaxümücü ǣɥ͑ľǣæȍľĀŃՓ. 10ॸRü yexguma æȍľĀŃՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü nüma ga Bará rü naxca۳x nangema ga Chaburóüۡtanüxüۡgü rü Netarítanüxüۡgü ga yatügü nax ËȍӕффՓ͑իɥիücۡ a۳x. Rü yemaacü nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga 10,000 ga yatügü. Rü Débora rü íiyaxümücü. 11ॸRü Chedéarü ngaicamagu ga Chanaíüۡarü castáñatüüۡgu naxãchiüۡ ǣƄ¡ŃիǣՓӥիɗ ga Quenéutanüxüۡ ga natanüxüۡna ɗիӡǣËȍɗիüۡ rü nüxica tóxmagu ãchiüۡxüۡ. Rü nüma ga Ebéx rü guma Moichéna۳xtü ga Obátanüxüۡ ͑ɗիɥ. 12-13ॸRü yexguma Chíchara nüxüۡ cua۳xgu ga Bará rü ma۳իЙӦ͑ľǣҽ¡әՓ͑ի͑իӡիüۡ, rü nüma ga Chíchara rü nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga guxüۡma ga norü churaragü rü guma 900ǣ͑Փľիüۡ ga

ƿérunaxca۳x (ǣËΎՓфӕɗҡәǣӥ͑ľ). Rü yemagümaxã Aroché-goíüۡՓɗ͑իӡ%Ëȍɗ rü ñu۳xmata ngatexüۡ ga ChichóüۡՓ nangugü. 14ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ǣ Débora rü Baráxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥ̲͑ľիüۡ nax Chícharaca۳իнӕɗիӡիüۡ, erü nüma ya Cori ya Tupana rü curü churaragüpe۳xegu tá ͑ɗիӡ, rü tá cuxü‫ ۡڟ‬nanatauxchaxeۡxeۡ nax Chícharaxüۡ curüporamaexüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Bará rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣ ҽ¡әՓ͑ֆфӥիӥľ̲͑ի%ǣֆľ̲ 10,000 ga norü churaragü. 15ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü yema Chícharaarü churaragü ga ɗիɥ̲фľիüۡǣӥҡ͑ӥՓ, rü yema churaragü ǣɗի%Փľիüۡxüۡҡ͑ӥՓ, rü ínananguxŕxŕ ga muüۡ ga yexguma Barámaxã nügü nada۳i ۳xgu. Rü nümatama ga Chíchara rü ͑ՓľիüۡՓɞ͑իӥľ, rü yemaacü niña. 16ॸRü yexgumayane ga nüma ga Bará rü yema æȍɞËȍффӥËȍӕффǣӥՓľфӥֆľ̲ Ëȍӕффǣӥǣɗի%ՓľիüۡxüۡՓľ͑͑ǣľ ñu۳xmata Aroché-GoíüۡՓ͑͑ǣӕ. Rü yema ngunexüۡgu rü taxuxüۡma ga Chícharaarü churaragü ínayaxü. Rü guxüۡma nayue. 17ॸRü yexgumayane ga nüma ga Chíchara rü Yaé ga Ebéx naxma۳xchiücۡ a۳x niña, yerü nüma ga Ebéx ga Quenéutanüxüۡ rü Achúarü ãeۡx۳ gacü ga Yabíüۡmaxã ۡ eۡegۡ ü. 18ॸRü namecüma rü nügü narüngüx ͑ǣɥ̲ǣ֤Ńфӥæȍɞcharaca۳x iyagó, rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¡Nuxã chauchiüۡgu nangaxi, Pa Corix, rü taxuca۳xma cumuüۡ! Erü tá cuxna tadaugü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ͑ӥ̲ǣæȍɞËȍффӥ͑ǣɥËȍɗüۡgu nangaxi. Ѡӥֆľի̲ՓӥիɗǣĀü۳xruüۡmaxã iyadüxü. 19ॸRü nüma ga Chíchara rü ñanagürü ͑ǣɥիüۡ: —¡Íxraxüۡ i dexá choxna naxã, erü chita۳իՓիӥËȍɗ! —ñanagürü. Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ4, 6

177 ֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ֆ֤Ńфӥ́ŃËȍľ͑ӥի͑ ixã. ѠӥՓľ͑իфӥɗֆĀӥիӥ. 20ॸRü nüma ga æȍɞËȍффӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¡ʘã۳xgu ‫ ڟ‬a ne rüxã۳u۳ۡx! Rü ngŕxguma duüۡxüۡ ngŕm ӡիǣӕ, rü cuxna nacaxgu rü: “¡Nataxuma ͑ɗիɥɗta۳իËӥٚ, ñacuxüۡ tá nüxüۡ! —ñanagürü. 21ॸNatürü nüma ga Chíchara rü poraãcü nipa rü yemaca۳x napexechi. Ѡӥֆľիǣӕ̲ֆ͑ľǣ͑ǣɥ̲ǣ֤Ńфӥ ɗ͑ֆիӕǣՓӥիɗǣЙΎфӕիüۡ фӥՓӥիɗǣ͑ɗ ga ãmaguxüۡ ǣ͑ǣɥЙҡËӕ͑͑ǣӕnga۳xüۡ. Rü bexma Chíchara íyexmaxüۡՓɗիӡ. Rü naerugu inacaxü rü yema poruüۡmaxã yéma iyapocuchi ñu۳xmata yatopetüxeru rü mairaxüۡ͑ľՓ͑͑ǣӕ. Rü yemaacü nayu ga Chíchara. 22ॸRü yexguma Bará yéma nguxgu ga Chícharaca۳x nax nadauxüۡ, фӥ͑ǣɥ̲ǣ֤Ńфӥ͑ǣɥËȍɗüۡՓ iyagó ga Baráxüۡ nax nayaxuxücۡ a۳x. Rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —‫ͮؽ‬ӕ͑իӡ͑իËӕիüۡ Ëȍ͑ՓŃիücۡ a۳x i ngŕma naxca۳x cudauxüۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Bará rü ͑ǣɥËȍɗüۡgu naxücu. Rü yexma Chícharaxüۡ nayangau ga yexma üxüۡ ga mairaxüۡ͑ľՓɗЙΎҡӥľфӕիüۡ namaxã ga yema nai ga ãmaguxüۡ. 23ॸRü yemaacü ga yema ngunexüۡgu rü Cori ya Tupana nüxüۡ ۡ eۡe ۡ ga Iraéanecüã۳xgü nax narüngüx ۡ Canaáütanüxüۡarü ãeۡx۳ gacü ga Yabíüۡxüۡ naporamaegüxücۡ a۳x. 24ॸRü ֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓǣʊфŃ͑ľËӥã۳xgü rü yexeraãcü ãeۡx۳ gacü ga Yabíüۡxüۡ narüporamaetanü rü ñu۳xmata yama۳xgüã rü nadaiã ga guxüۡma ga norü duüۡxüۡgü. …… Tupana rü Yedeóüۡca۳x naca

6

1ॸNatürü

nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü Փľ͑æΎфɗֆTupanape۳իľՓ chixexüۡ naxügü, rü yemaca۳x ga nüma

ya Tupana rü 7 ga taunecü Iraéanecüã۳xgüxüۡ rü Madiáüۡanecüã۳xgüme۳xeۡՓ nayexmagüxŕxŕ. 2ॸRü nüma ga Madiáüۡanecüã۳xgü rü niyexeragutanü nax chixri Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳xgüxüۡ. Rü yemaca۳x ga yema Iraéanecüã۳xgü rü Madiáüۡanecüã۳xüۡ namuüۡe, rü ma۳իЙӦ͑ľǣӥǣǣӕիËȍի%Ëӥ ͑Փɗ͑ǣӕիüۡnearü ãxmaxüۡgu nicu۳xgü. 3ॸRü

yexguma Iraéanecüã۳xgü toegügu, rü nüma ga Madiáüۡanecüã۳xgü rü Amaléxtanüxüۡgü rü yema duüۡxüۡgü ga ŃѸҡľՓ͑ľɥիüۡ, rü naxca۳x ínayaxüãchiüۡ. 4ॸRü Iraéanecüã۳իǣӥфӥ͑͑ľՓ nangugü rü guxüۡma ga tümanetügügu nidaugü rü tümaxüۡnagü nanadai ñu۳ի̲ҡǾ Ëȍфӥ͑͑ľՓ͑͑ǣӕ. Rü taxuxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü ngõ۳xruxüۡ ínayaxügüxŕxŕ, rü bai ga carnérugü, фӥ¡ɗǣՓΎËǣӥ, rü bai ga búrugü ga íyaxügüxüۡ. 5ॸRü yema duüۡxüۡǣӥфӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡ ga norü caméyügümaxã ínangugü, ñoma munügü i nanetüarü chixexŕŕՓ ɥիüۡrüxüۡ. Rü yexma nachocu namaxã ga ͑ΎфӥՓΎËǣӥ, rü napatagü ga naxcha۳xmünaxca۳x. Rü guxüۡma ga yema ʊфŃ͑ľՓֆľի̲իüۡ ga nanetügü rü nanagu۳xeۡxeۡ. 6ॸRü yemaacü ga yema Madiáüۡanecüã۳xgügagu rü Iraéanecüã۳xgü rü taxüۡ ga guxchaxüۡՓ nayexmagü. ѠӥĀӥիՓæΎфɗֆ Tupanaarü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínacagü. 7-8ॸRü yexguma Iraéanecüã۳xgü rü Cori ya Tupanaarü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínacagügu nax Madiáüۡanecüã۳xgüme۳xeۡՓ ínanguxüۡxüۡca۳x, rü nüma ga norü ҽӕЙ͑фӥֆŃ̲̲͑͑ӕǣՓӥիɗǣ norü orearü uruxüۡ ga ñaxüۡ: —Ñanagürü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ6

178

ya Cori ya Tupana: ٘æȍΎ̲͑ɗիɥǣ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիüۡ íchagaxüۡxüۡ ga ngextá norü puracütanüxüۡxüۡ pexüۡ ɞֆիɥǣӥxŕŕxüۡՓ. 9ॸRü yema Equítuanecüã۳xme۳xeۡՓ͑իЙľիüۡ íchanguxüۡxeۡexۡ üۡrüxüۡ, rü pexüۡ íchanguxüۡxeۡxeۡ naxme۳իՓǣֆľ̲ҡΎǣӥ ga perü uanügü ga pexüۡ da۳i ۳xchaüۡxüۡ. Rü pepe۳իľՓɞËȍ͑ՓΎիüۡ ga yema duüۡxüۡgü, rü pexna chanaxã ga norü naane. 10ॸRü pemaxã nüxüۡ chixu nax choma yixixüۡ ya perü Cori ya Tupana Ëȍɗիɥիüۡ, rü ngeۡmaca۳x taxuca۳xma norü tupanagüxüۡ pemuüۡe i ngŕma Amoréutanüxüۡgü i ñu۳xma perü ngaicamagu ãchiüۡgüxüۡ. Natürü ga pema фӥҡ̲ËȍӕǣЙľիɥ͑ӥľٚ—ñanagürü. rü Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü yéma ͑͑ǣӕфӥǣӕ̲ ËѸҡ ͖ǣϜƸфՓ yexmanetüüۡՓ͑фӥҡΎ. Rü gumá castáña rü Yoá ga Abiechétanüxüۡarü ͑ɗիɥ. Rü nüma ga Yedeóüۡ ga Yoá nane rü cúãcüma trígu ínabugüte۳իľ͑Փǣ yema nachica ga úba íyapumügüxüۡՓ nax bínu naxügüxüۡca۳x. Rü yéma ͑ЙӕфËӥ͑իֆľ̲ËӥҡիӕËӥфӥՓ Madiáüۡanecüã۳xgü nüxüۡ daugüxüۡca۳x. 12ॸRü nüma ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü Yedeóüۡca۳x nango۳x rü ñanagürü nüxüۡ: —Cori ya Tupana rü cuxüۡҡՓ͑͑ǣľի̲, Pa Yatü ya Poracü rü Tama MuüۡՓa۳xecüx —ñanagürü. 13ॸRü nüma ga Yedeóüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Choxüۡ nangechaxüۡ, Pa Corix! Rü ngŕxguma chi Cori ya Tupana toxüۡҡՓngŕxmagu ¿tü۳xcüüۡ toxüۡ nangupetü i ñaa guxchaxüۡgü i ñu۳xma ngŕxmaxüۡ? ¿Rü ngexüۡ ͑ɗիɥɗngŕma norü pora ga 11ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

namaxã naxüxüۡ ga yema mexüۡgü ga taxüۡgü ga torü o۳xigü nüxüۡ ixugüchigagüxüۡ ga yexguma Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓҡӥիüۡ ínanguxüۡxeۡegۡ u? Rü ͑ӥ̲ֆæΎфɗфӥҡΎի͑͑ɗիӡǣËȍɗɗ ñu۳xmax, rü Madiáüۡcüã۳xgüna toxüۡ namugü —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Yedeóüۡxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥфӥ ñanagürü: —Choma tá cuxüۡ ‫͑ ڟ‬իӡфӥ chaporaxŕxŕ. ¡Rü ngŕ̲ Madiáüۡanecüã۳xme۳xeۡՓɞ͑͑ǣӕիüۡxeۡxeۡ i ngŕma Iraéanecüã۳xgü! ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗ ‫ ڟ‬a cuxüۡ chamuxüۡ —ñanagürü. ngŕm 15ॸNatürü ga Yedeóüۡ фӥՓľ͑æΎфɗֆ Tupanaxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Ñu۳xmarica choxüۡ nangechaxüۡ, Pa Corix! ¿Natürü ñuxãcü tá íchananguxüۡxeۡxeۡ i Iraéanecüã۳xgü? Erü guxü̲ۡɗ͑ͅËȍŃҡӥËӕ̲ӥՓфӥ chautanüxüۡgü rü guxüۡma i ngŕma ҡΎǣӥфӥ͖իҡӥ̲ľՓҡիӥǣӥɗҡΎфӥ ngŕmaxüۡǣӥՓ. Rü choma rü guxüۡma i chautanüxüۡǣӥфӥֆľիľфҡիӕՓ̲ chame —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Choma i Tupana rü cuxüۡҡՓҡ Ëȍ͑ǣľի̲. Rü tauxchaãcüma tá cunadai i ngŕma Madiáüۡanecüã۳xgüarü churaragü —ñanagürü. …… 25ॸRü yematama chütaxüۡgu rü Cori ya Tupana rü Yedeóüۡxüۡ ñanagürü: —ChanaxՓa۳իľɗËӕֆֆիӕɗՓӥիɗɗ Ëӕ͑ҡӥфӥՓΎËɗֆҡӥիüۡ rü ngŕma to i ՓΎËɗֆҡӥիüۡ i 7 ya taunecü nüxüۡ‫ڟ‬ ngŕxmaxüۡ. ¡Rü ngŕma taxre i ՓΎË̲ի%ֆҡәիӕËȍɗфӥ͑ǣӕ͑ЙΎǣӥɗ ngŕma Baáarü ãmarearü guchicaxüۡ i Ëӕ͑ҡӥ͑Փ´ ca۳x yaguxüۡ i ãmaregü!

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ6

179

torü tupana i Achérachicüna۳xã ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta natúxuchi rü —ñanagürügü. 31ॸNatürü nüma ga Yoá yaՓa۳xeۡxeۡ i ngŕma tupananeta i rü yema duüۡxüۡgüxüۡ nangãxüۡga rü Achérachicüna۳xã i nainaxca۳x i ngŕma ñanagürü: —¿Eۡ۳xna pema rü tá Baáarü ãmarearü guchicaxüۡҡՓ 26 ۡ ípenapoxüۡ i Baá rü naxca۳x tá pegü ngŕxmaxü! ॸRü ñu۳իӡËȍɗchanaxՓa۳xe i yima ma۳իЙӦnetape۳xegu cha۳u۳xca۳x pedai? Rü naxüۡpa nax yangunexüۡ rü ۡ Ëӕ͑իӥɗՓӥիɗɗ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիü. ̲͑ľ͑ɗիɥ͑իҡֆӕիüۡ i yíxema Baáxüۡ ¡Rü ngŕ̲Փľ͑фӥyama۳x i ngŕ̲ՓΎË ípoxüۡxe. Rü ngŕxguma chi aixcüma i 7 ya taunecü nüxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmaxüۡ rü ҡӕЙ͑ֆɗիɥիǣӕɗ´ ‫ؽ‬фӥ͑ӥǣӥҡ̲ ínapoxüۡ rü tüxüۡ yamá ya yíxema nagu cha۳u۳xca۳x yagu! ¡Rü ngŕma pogüxe i ngŕ̲͑ËȍɗËɗ͑Փnaxca۳x tupananetachicüna۳xã i cutúxüۡxüۡmaxã 27 ۡ ítanaguxüۡ i ãmaregü! —ñanagürü. ͑իӥիӦիü! —ñanagürü ga Tupana. ॸRü ۡ yexguma ga Yedeóü rü gume۳ex۳ pü۳x ga …… 33ॸRü yexguma ga nüma ga norü duüۡxüۡca۳x naca, rü nanaxü ga ۡ Madiáüۡanecüã۳xgü rü Amaléxtanüxüۡgü guxüma ga yema Cori ya Tupana rü yema duüۡxüۡǣӥǣŃѸҡľՓ̲͑ľɥիüۡ, namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Natürü chütacü nanaxü yerü nanatütanüxüۡxüۡ namuüۡ, rü фӥՓӥիɗՓ͑իɥ. Rü natü ga Yudáüۡ nüxüۡ namuüۡ ga yema duüۡxüۡgü ga guma nichoüۡ rü ngatexüۡ ga Yerégu nayapegü. 34ॸNatürü ga Cori ya Tupanaãxŕ i ɥ͑ľËӥã۳իɗիɥǣӥիüۡ. 28ॸMoxüۡãcü ga ۡ ۡ pa۳xmama ga yexguma duüxügü Üünexüۡ rü Yedeóüۡmaxã inacua۳x. Rü ۡ írüdagügu, rü nüxü inayangaugü ga nüma ga Yedeóüۡ rü ۡ yema Baáarü ãmarearü guchicaxü ga carnéruchatacu۳xregu nicue nax yexma ñaxtüanegu yapuãchixüۡ rü yemaacü naxüۡҡՓ͑իɥիüۡca۳x ga yexgumarüxüۡ ta ga yema Abiechétanüxüۡ nax Achérachicüna۳xã ga yéma yexmaxüۡ rü íyaxümücügüãxüۡca۳x. 35ॸRü ñu۳xmachi duüۡxüۡgüxüۡ namu nax ͑իֆՓ իüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗֆľ̲ Manachétücumüca۳x yacagüexüۡca۳x nax ͑ËȍɗËՓ͑ֆľի̲ǣՓӥիɗǣ ۡ ۡ ۡ nüxüۡ nangüۡxeۡegۡ üxüۡca۳x. Rü yexՓaca۳xüxü ga ãmarearü guchicaxü, фӥֆľ̲ŃҡӥՓ͑ɗǣӕǣՓӥիɗǣՓΎËǣ yexgumarüxüۡ ta duüۡxüۡgüxüۡ namu nax Achétücumü rü Chaburóüۡtücumü rü yatüxüۡ. 29ॸRü nügüna nacagüe rü ñanagürügü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥֆֆɞիľ̲ Netarítücumüca۳x yacagüexüۡca۳x. Rü ngexüۡ Փǣӥիľ? —ñanagürügü. Rü ͑ӥ̲ǣӥфӥֆŃ̲͑իɥфӥֆľի̲ ֆľիǣӕ̲̲ӕիӡǣӕ̲ֆĀӕǣӥľҡ͑ӥǣӕ, ͑իɥtaque۳xe. 36ॸRü Yedeóüۡ rü Tupanana naca rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥՓҡ  фӥɞֆËǣӥľҡ͑ӥǣӕՓľ͑, rü nüxüۡ nüxüۡ chacua۳x nax aixcüma choxüۡ nacua۳xgü ga Yedeóüۡ ga Yoá nane nax ۡ ۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ nax Iraéanecüã۳xgüxüۡ yixixü. Rü YoáxüҡՓ͑իɥфӥ 30 ۡ íchanguxüۡxeۡexۡ üۡ, yema cuma chomaxã ñanagürügü nüxü: ॸ—‫ؽ‬ʑ̲͑ӕիӡËȍɗֆ cune erü tá tayama۳x! Erü ñaxtügu nüxüۡ quixuxüۡrüxüۡ? 37ॸRü dücax, rü ngŕ̲͑ËȍɗËɗҡфɞǣӕ͑ՓЙәիüۡgu tá nanatáe i ngŕma Baáarü ãmarearü chanacha۳իɗՓӥիɗɗËф͑Ńrucha۳xmüxüۡ i guchicaxüۡ rü ñu۳իӡËȍɗnayaՓa۳xeۡxeۡ i Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ6ٍॷ7 ãã۳xmüxüۡ. Rü ngŕxguma moxüۡ pa۳ի̲̲Ëȍľфľ̲͑ի%ֆՓɗիǣӕɗ ngŕma carnérucha۳xmüxüۡ, natürü Փɗիӥ̲ӥфӥ͑Й͑ľǣӕɗ͑ËӥՓՓфӥ ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ chacua۳x nax aixcüma tá choxüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ nax Iraéanecüã۳güxüۡ íchanguxüۡxeۡexۡ üۡ, yema cumatama chomaxã nüxüۡ quixuxüۡrüxüۡ —ñanagürü. 38ॸRü yemaacüxüchi ningu. Rü yexguma pa۳xmama ínadaxgu ga Yedeóüۡ, фӥɞ͑͑ի%ӡիǣֆľ̲ naxcha۳xmüxüۡ ga ãã۳xmüxüۡ фӥՓӥիɗǣ ͑ǣ իՓľ%Ëӕֆľ̲nanama۳i ۳x ga dexá ga Ëȍľфľ͑Փ͑ľӡիüۡ. 39ॸNatürü ga Yedeóüۡ rü Tupanaxüۡ ñanagürüama: —‫ؽ‬ҽիӡҡ ̲ËȍΎ̲ի%Ëӕ͑ӕ͑իՓľ͑ cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡxüۡ! Natürü ñu۳xmarica chanaxՓa۳xe i to i cua۳xruxüۡ. Rü ñu۳xma rü chanaxՓa۳xe i ngŕma carnérucha۳xmüxüۡ rü tá cunapaxŕxŕ̲фľ͑ҡӥфӥɗ͑ËӥՓՓфӥ cherenamaxã tá cunaՓaianexŕxŕ —ñanagürü. 40ॸRü yema ga chütaxüۡgu rü Tupana rü yema Yedeóüۡ naxca۳x ícaxüۡãcü nanaxü. Rü moxüۡãcü pa۳xmama rü yema carnérucha۳xmüxüۡ rü napamare, ͑ҡӥфӥǣ͑ËӥՓՓфӥ Ëȍľфľ̲͑ի%͑Փɗ͑ľ. Yedeóüۡ nayadexechi ga 300 ga yatügü

Yedeóüۡ i ñu۳xma Yerubaágu ͑իӥŃǣǣӥ%ËӥфӥՓӥիɗǣӕ̲͑ի% ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü ga naxüۡҡՓֆľի̲ǣӥիüۡ rü ngunetüxüۡ

7

1ॸRü

ínarüdagü. Ѡӥɗ͑իɥ%Ëȍɗ, фӥ¡ɗфՓľǣ kфΔիՓֆľի̲Ëӥիüۡtagu nayapegü. Rü yema nachica ga yema Madiáüۡanecüã۳xgü nagu pegüxüۡ rü Yedeóüۡarü duüۡxüۡgü íyapegüxüۡarü ͑ΔфҡľՓ̲͑ֆľի̲ǣma۳իЙӦ͑ľǣ

180 ͅΔфľфӥҡӕ%ËȍɗՓ. 2ॸRü Tupana rü Yedeóüۡmaxã nidexa rü ñanagürü: —Ngŕma duüۡxüۡgü i nua cugagüxüۡ rü ̲͑ӕիӡËȍɗ. ѠӥҡիӕËӥфӥՓǣӕիüۡ i ngŕma duüۡxüۡgü Madiáüۡanecüã۳xgümaxã pegü pedai, erü nüma i ngŕma duüۡxüۡgü фӥҡ ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ͑ի͑Ύիфӥҡ̲ poramaxã nügü ínanguxüۡxeۡexۡ üۡ Madiáüۡanecüã۳xgüme۳xeۡՓ. 3ॸ¡Rü ngeۡmaca۳x namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma duüۡxüۡgü rü texé ya muüۡxe rü tümachiüۡca۳իҡՓΎľǣӕ! —ñanagürü ga Tupana. Rü yexguma nüma ga Yedeóüۡ rü yema duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu. Rü 22,000 nachiüۡca۳ի͑ՓΎľǣӕ, rü 10,000 yéma nayaxüãchi. 4ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Yedeóüۡmaxã nüxüۡ nixuchigüama rü ñanagürü: —̲ͮӕիӡËȍɗ̲ҡ̲. ¡ƚcü dexáarü ‫ ڟ‬a tá cumaxã իՓ͑ǣǣӥ! Rü ngŕm ۡ ۡ nüxü chixu i ngexürüüxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗËӕՓľ фӥիɥիüۡ, rü ngexüۡrüüxüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ napataca۳x cumuegutanüxüۡ —ñanagürü. 5ॸRü nüma ga Yedeóüۡ фӥĀľի фӥիՓ nanagagü ga yema duüۡxüۡgü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü Yedeóüۡxüۡ ñanagürü: —Ngŕma duüۡxüۡgü i naxme۳իՓիľǣӥիüۡ ñoma airugü nade۳xcuxüۡchiüxüۡrüxüۡ rü chanaxՓa۳xe i nüxrüguma cunachigüxŕxŕ nüxna i ngŕma duüۡxüۡgü i iyarücaxgütanüãchixüۡ фӥĀľի Ëȍɗӥǣӕ͖%ӡիǣӥ%Ëӥ̲իľǣӥիüۡ —ñanagürü. 6ॸRü yema naxme۳իՓ axegüxüۡ ñoma airugü nade۳xcuxüۡchiüxüۡrüxüۡ rü 300͑ɗիɥ. Rü guxüۡma ga yema togü rü dexáchiügu ͖͑%ӡիǣӥ%Ëӥ͑իիľǣӥ. 7ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü Yedeóüۡxüۡ ñanagürü: —Ñaa 300 i yatügümaxã tá pexüۡ íchanguxüۡxeۡxeۡ, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ7ٍॷ8

181 tá chanadai i Madiáüۡanecüã۳xgü. Rü guxüۡma i ngŕma togü rü marü name ɞ͑ɗիɥ—ñanagürü. …… Yedeóüۡ rü Madiáüۡanecüã۳xgüxüۡ narüporamae

yema ga chütaxüۡgu rü nüma ga Cori ya Tupana rü Yedeóüۡxüۡ namu rü ñanagürü: —¡ƚcü curü churaragümaxã Madiáüۡanecüã۳xgüca۳x ípeyaxüãchi! Rü choma rü tá pexüۡ charüngüۡxeۡe ۡ nax nüxüۡ perüporamaegüxüۡca۳x —ñanagürü. …… 16ॸRü yexgumatama ga nüma ga Yedeóüۡ rü tomaepü۳xtücumügu nayatoye ga yema 300 ga norü duüۡxüۡgü. Rü carnéruchatacu۳xre nüxüۡ ninu, rü ñu۳իӡËȍɗҡüۡxüۡǣӥǣɗիľЙľՓɗիΎ̲ӥãx‫ ڟ‬üۡ nüxüۡ ninu. 17ॸRü nüma ga Yedeóüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕxguma ngŕma tórü uanügü ípegüxüۡфӥҡΎËӥՓՓ changuxgu ¡rü mea choxüۡ perüdaunü! Rü ngŕ̲ËȍΎՓ͑ӥիüۡ pedauxüۡ rü ngŕ̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗЙľիӥիüۡ. 18ॸRü 9ॸRü

ngŕxguma choma rü ngŕ̲ËȍΎՓľ фӥիɥիüۡmaxã carnéruchatacu۳xregu ticuegügu, rü ngŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗЙľ̲ɗ peyacuegüxüۡ i perü carnéruchatacu۳իфľǣӥ͑իЙľËȍɗ͑ӥՓɗ ngextá ínapegüxüۡ i ngŕma tórü uanügü. ¡Rü ñaãcü tá aita pexüe: “Rü Cori ya Tupanaca۳x rü Yedeóüۡca۳իֆɗǣӥҡĀɗٚ, ñapegüxüۡ tá! —ñanagürü. 19ॸRü yemaacü ga Yedeóüۡ rü yema 100 ga yatügümaxã rü ngãxüۡcüxü yema Madiáüۡanecüã۳xgü ípegüxüۡarü ҡΎËӥՓՓ͑͑ǣӕǣӥ, ga yexguma nügü ínaxüchicüügüyane ga yema dauxüۡtaegüxüۡ. Rü ñu۳xmachi ga Yedeóüۡ

rü namücügü rü nagu nicuegü ga norü carnéruchatacu۳xregü rü nayapuexŕxŕ ga yema tüۡxüۡgü nax nangóxüۡca۳x ga yema omüemagü ga yanaxüۡ. 20ॸRü yexgumatama ga yema tomaepü۳xtücumü rü nagu nicuegü ga yema carnéruchatacu۳xregü rü nayapuexŕxŕ ga tüۡxüۡgü. Rü norü to۳xoxՓeme۳xeۡgu nayana ga norü omügü ga iya۳u۳xratanüxüۡ, rü norü tügüneme۳xeۡgu nayana ga carnéruchatacu۳xregü. “Rü Cori ya Tupanaca۳x rü Yedeóüۡca۳իֆɗǣӥҡĀɗٚ, ñaxüۡmaxã aita naxüe. 21ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü Madiáüۡanecüã۳xgü ípegüxüۡЙľËȍɗ͑ӥՓҡ̲ nayachaxãchitanü, rü guxüۡma ga yema Madiáüۡanecüã۳xgüarü churaragü rü aita naxüeãcüma nibuxmü. 22ॸRü yexgumayane ga yema 300 ga Iraéanecüã۳xgü rü yexeraãcü carnéruchatacu۳xregu nicuegü, rü nüma ga Cori ya Tupana rü Madiáüۡanecüã۳xgüxüۡ yemagu ínatüexŕxŕ ͑ի͑ӥǣӥҡ͑ӥՓҡ̲͑ӥǣӥnada۳i ۳xüۡca۳x. Rü yáxüۡՓ͑¡ӕի̲ӥ͖u۳xmata ´ľիËȍɞҡфӥɥ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥǣ æȍľфŃффӥɥ͑ľфӥ͑ǣɗË̲ ͑фӥҡΎǣӥ rü ñu۳ի̲ҡk¡ľ̲ľәффӥӥֆľ͑ľՓ nangugü ga Tabáarü ngaicamána. …… 22ॸRü nümagü ga Iraéanecüã۳xgü rü Yedeóüۡxüۡ ñanagürügü: —Ñu۳xma nax toxüۡ ícunguxüۡxeۡexۡ üۡ i Madiáüۡanecüã۳xgüme۳xeۡՓ, rü tanaxՓa۳xe i cuma rü cune rü cutaagü rü tomaxã nax ipecua۳xgüxüۡ —ñanagürügü. 23ॸNatürü nüma ga Yedeóüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tama chanaxՓa۳xe i choma rüe۳xna chaunegü

8

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ8, 13 nax pemaxã itacuáxüۡ. Rü Cori ya ҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥֆЙľ̲ի%ɗËӕ Ëӥ —ñanagürü. …… 28ॸѠӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ Madiáüۡanecüã۳xgü ga Iraéanecüã۳xgüme۳xeۡՓ͑ֆľի̲ǣӥիüۡ rü ҡǣӕ̲Փľ͑Āɗǣӕ͑իɥ͑ӥľիüۡ. Rü yexguma namaxüۡxgu ga Yedeóüۡ, rü guxü̲ۡǣֆľ̲͑͑ľՓ͑ֆľի̲ǣ taãxŕ ga 40 ga taunecü, yerü ga Iraéanecüã۳xgüarü uanügü rü namuüۡe nax namaxã nügü nadaixüۡ. …… 33ॸRü yexguma Yedeóüۡ yu۳իǣӕՓľ͑, rü nümagü ga Iraéanecüã۳իǣӥфӥՓľ͑ ҽӕЙ͑͑͑ɗիɥǣËȍɗ. Rü naguxüۡraxüۡxüۡ ga Baáchicüna۳xãxüۡ nicua۳xüxüۡgü, rü norü tupanaxüۡ ͑ֆիɥxŕŕgü ga Baá-berí. …… Chaüۡchóüۡarü buxchiga

13

1ॸNatürü

nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü Cori ya Tupanape۳իľՓՓľ͑Ëȍɗիľիüۡ naxüe, rü

yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Piritéutanüxüۡgüme۳xeۡgu nanayixŕxŕ ga 40 ga taunecü. 2ॸѠӥæȍΔффӥɥ͑ľՓ ͑ֆľի̲ǣՓӥիɗǣֆҡӥǣġáüۡtanüxüۡ ɗիɥËӥǣ͑ͅΔǣӕ%ŃǣËӥ. Rü guxema naxma۳x rü taguma taxãxacü yerü ՓΎľҡ̲ҡ͑ǣľիËӥľËȍ. 3ॸNatürü Cori ya Tupanaarü orearü ngeruxüۡ i ĀիӡËӥã۳իфӥ͑ǣɥxca۳x nango۳x rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Cuma rü cungexacüecha, natürü i ñu۳xma rü tá cuxãxacü rü tá cuyatüxacü. 4ॸ¡Natürü ҡիӡҡ ̲¡ɞ͑ӕquixa۳xü rüe۳xna to i axchiü i ngúchiáxüۡ, фӥҡիӡҡ ̲ta۳xacü i Tupanape۳իľՓ%ӡ%Ëȍɗիüۡ cungõ۳x! 5ॸErü

182 cuxü‫ ۡڟ‬ҡ ͑͑ǣľի̲ɗՓӥիɗɗËӕ͑ľɗ tagutáma texé iyoeruxüۡ, erü ngŕma õxchana i naxüۡpa nax nabuxüۡ rü ՓΎľҡ ҡ̲Tupanaca۳x ínaxüxüchi. Erü ֆɗ̲ Ëӕ͑ľҡ ͑ɗիɥɗɗ͑իӥǣӥËӥ͑ի Iraéanecüã۳xgüxüۡ ínanguxüۡxeۡexۡ üۡ naxme۳իՓɗngŕma Piritéutanüxüۡgü —ñanagürü. 6ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥ ͑ǣɥҡľ̲ի%͑ӥիüۡ ɗֆфӥիӕфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Wüxi i Tupanaarü orearü ngeruxüۡ cha۳u۳xca۳x nango۳x. Choma nagu Ëȍфӥիɥ͑ӥǣӕфӥҽӕЙ͑фӥΎфľфӥ ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳ի͑ɗիɥľфӥ͑͑ Tupanaarü orearü ngeruüۡraxüۡxüۡchi. Rü tama nüxna chaca nax ngextá ne ͑իӡիüۡ, фӥՓΎΎɗ͑ӥ̲фӥҡ̲ chomaxã nüxüۡ nixu i ta۳xacü nax yixixüۡ i naéga. 7ॸNatürü ñanagürü choxüۡ: “Cuxü‫ۡڟ‬ ҡ ͑͑ǣľի̲ɗՓӥիɗɗËӕ͑ľ. ¡Rü ñu۳ի̲ËӥфӥՓфӥ̲фӥҡիӡҡ ̲¡ɞ͑ӕ quixa۳xü rüe۳xna a۳xchiü i ngúchiáxüۡ, rü ҡիӡҡ ̲ta۳xacü i Tupanape۳իľՓ %ӡ%Ëȍɗիüۡ cungõ۳x! Erü ngŕma õxchana фӥՓΎľҡ ҡ̲Tupanaca۳x íxüxüchixüۡ ͑ɗիɥɗ͑իüۡpa nax nabuxüۡ rü ñu۳xmatáta nayu۳իٚ, ñanagürü choxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 8ॸRü

yexguma ga Manóa rü nayumüxŕ rü Cori ya Tupanaxüۡ ñanagürü: —Cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ, Pa Corix, ͑իՓľ͑͑ӕ toxca۳x cunamuxüۡca۳x i ngŕma curü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x nax tomaxã nüxüۡ yaxuxüۡca۳x i ta۳xacü tá namaxã taxü i ngŕma õxchana ixírachaüۡxüۡ —ñanagürü. 9ॸRü nüma ga Tupana rü Manóaxüۡ nangãxüۡga, фӥՓľ͑իфӥ naxma۳xca۳x nango۳x ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x ga yexguma ҡӥ̲͑ľՓҡֆľի̲ֆ͑ľ. Rü nüma ga Manóa rü nataxuma ga yéma. 10ॸRü yemaca۳x ga tüma rü itañaãchi, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ13ٍॷ14

183 tümateca۳x tayadau rü ñatagürü nüxüۡ: —Yema to ga ngunexüۡgu nüxüۡ chadauxüۡ ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳իфӥՓľ͑իфӥcha۳u۳xca۳x nango۳x —ñatagürü. 11ॸRü nüma ga Manóa rü inachi rü naxma۳xmaxã yema ĀիӡËӥã۳x i Tupanaarü orearü ngeruxüۡ íyexmaxüۡՓ͑¡ӕի̲ӥ. Rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ع‬æӕ̲нӕɗիɥիüۡ ga to ga ngunexüۡgu cho۳xmaca۳x cungóxüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga yema ĀիӡËӥã۳x rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngüۡ, ËȍΎ̲Ëȍɗիɥ—ñanagürü. 12ॸRü yexguma ga Manóa rü ñanagürü: —Ngŕxguma yanguxgu i ngŕma tomaxã nüxüۡ quixuxüۡ ¿rü ñuxãcü tá itanayaxŕŕxüۡ i ngŕma buxüۡ? ¿Rü ta۳xacü tá namaxã taxüxüۡ? —ñanagürü. 13ॸRü nüma ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ i ĀիӡËӥã۳x rü Manóaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕma cuxma۳xmaxã nüxüۡ chixuxüۡ ¡rü naxü i guxüۡma! —ñanagürü. …… 19ॸѠӥ͑ӥ̲ǣ͑ͅΔфӥՓӥիɗǣ chíbuxacü niyaxu rü ñuxre ga trígu nayaxu, rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗǣ͑ӕҡŃҡӥǣӕ nananugü nax Tupanana ãmare naxãxüۡca۳x. Rü yéma Cori ya Tupanaca۳x nayagu. Rü yexguma ga nüma ga Tupana rü Manóape۳իľՓфӥ naxma۳xpe۳իľՓ͑ӥիüۡ nüxüۡ nadauxeۡxeۡ ǣՓӥիɗǣcua۳xruxüۡ ga mexechixüۡ. 20ॸYerü yexguma yema naxüۡnaarü guchicaxüۡՓnapu۳xnagüemagu ga üxü, rü Manóa rü naxma۳xmaxã nüxüۡ nadaugü ga yema Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x rü guma üxüemagu ĀիӡՓ͑ի͑իӡիüۡ. Rü yexguma yemaxüۡ nadaugügu, rü yexma

nanangücuchitanü. 21ॸѠӥֆľ̲͑ɗիɥǣ ͑ՓɗֆËӕ իüۡ ga nüxüۡ nax nadaugüxüۡ. Rü yexgumatama ga nüma ga Manóa rü ĀӥիՓ͑ӥիüۡ nicua۳xãchi ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳ի͑իֆɗիɥիüۡ. 22ॸRü nüma ga Manóa rü naxma۳xüۡ ñanagürü: —Ñu۳ի̲ՓիɗфӥɗիËӥ̲ҡ  tayue erü Tupanaxüۡ tadaugü —ñanagürü. 23ॸNatürü ga tüma rü tanangãxüۡga rü ñatarügü: —Ngŕxguma chi Cori ya Tupana tüxüۡ daixchaüۡxgu rü ҡիӡËȍɗ̲ҡӥիüۡ‫ ڟ‬nanayaxu i ngŕma tórü ãmare i naxca۳x iguxüۡ, фӥҡիӡËȍɗ̲ tüxüۡ nanaՓe۳x i ngŕma nüxüۡ idaugüxüۡ, rü bai chi i tamaxã nüxüۡ yaxuxüۡ i ngŕma ñu۳xma tamaxã naxunagüxüۡ —ñatarügü. 24ॸRü yexguma nabuxgu ga yema buxüۡ rü Chaüۡchóüۡgu nanaxüéga. Rü yexguma yayaxchigügu, rü Tupana rü poraãcü nüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 25ॸѠӥՓӥիɗ ga ngunexüۡgu ga Chaüۡchóüۡ ga yexguma Dáüۡtanüxüۡarü churaragüarü ЙľǣӥËȍɗËՓ͑իӡիǣӕǣɥ͑ľǣӥǣ Chóra rü Estaúarü ngãxüۡՓ, rü Tupanaãxŕ i Üünexüۡ inanaxügü nax Chaüۡchóüۡmaxã inacuáxüۡ. Chaüۡchóüۡarü ãxma۳xchiga

14

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

ga Chaüۡchóüۡ фӥɥ͑ľǣҽɗ͑ իՓ ͑իӡфӥֆŃ̲͑ǣɥիüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣ nge ga Piritéutanüxüۡ ɗիɥËӥ. 2ॸRü yexguma nachiüۡca۳x natáegu۳xgux rü nanatümaxã rü naémaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —Wüxi i nge i Piritéutanüxüۡ ֆɥ͑ľֆҽɗ͑ իՓ͑ǣɥիüۡ chada۳u۳իËӥ̲ի%Ëȍɗ͑ǣɥիËȍüۡ, rü chanaxՓa۳իľɗ͑ǣɥ͑ҡӥ̲ի%penamexŕxŕ ͑ի͑ǣɥ̲ի%Ëȍի%̲իüۡca۳x —ñanagürü. 3ॸNatürü tüma ga nanatü rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ14 naé rü ñatagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ i cuxma۳x ͑ǣɥի͑ľËӕֆĀӕ͑ҡ͑ӥǣӕɗngŕma Piritéutanüxüۡgü i tama Tupanaxüۡ cua۳xgüxüۡ? ¿E۳ۡxna itaxuma i nge i nua ҡҡ͑ӥՓфӥ͑ҡ͑ӥՓɗǣӕիüۡma i ñaa Iraéanecüã۳իǣӥ͑ի͑ǣɥ̲ի% cuxãmaxüۡca۳x? —ñatagürügü. Natürü ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü tüxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Natürü ngŕ̲ЙËӥֆɗիɥ ‫ڟ‬ i choxü‫ ۡڟ‬ngúchaüۡcü rü changɥxՓa۳ xecü nax cho۳xma۳իֆɗիɥիüۡca۳x —ñanagürü. 4ॸRü tüma ga nanatü rü naé rü tama nüxüۡ tacua۳xgü nax Cori ya Tupana rü ՓΎľҡ̲ֆľ̲Ëӥ͑իӕľǣӕ%իüۡ, yerü naxca۳x nadau ga ñuxãcü Piritéutanüxüۡgüna guxchaxüۡ nax naxãxüۡ. Ѡӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ Iraéanecüã۳xgü ga Piritéutanüxüۡgüme۳xeۡՓ͑ֆľի̲ǣӥիüۡ. 5ॸRü yemaacü ga Chaüۡchóüۡ rü nanatü rü ͑Ńфӥɥ͑ľǣҽɗ͑ իՓҡիɥ. Rü yexguma Chaüۡchóüۡ ǣӕ̲ɥ͑ľфӥ ә¡͑ľËӥՓ͑͑ǣӕիǣӕǣǣӕ̲ ɥ͑ľЙľ̲Փ, фӥՓӥիɗǣɗǣֆľիՓË yaxüۡ rü yéma nüxna nayuxu. 6ॸRü yexgumatama ga Cori ya Tupanaãxŕ rü Chaüۡchóüۡxüۡ naporaxeۡxeۡ. Ѡӥ͖Ύ̲Փӥիɗ ga chíbuxacüxüۡ yamáxüۡrüxüۡ rü ngexneãcüma yema aixüۡ nima۳x. Natürü ga yema nüxüۡ ngupetüxüۡ rü tama nanatümaxã rü naémaxã nüxüۡ nixu. 7ॸRü ñu۳xmachi ga Chaüۡchóüۡ rü yema pacü ga nüxü‫ ۡڟ‬ngúchaüۡcüxüۡҡՓ͑իӡфӥ ͑ǣɥ̲ի%͑ֆфӥĀľի. 8ॸRü marü ñuxre ga ngunexüۡ ngupetü۳իǣӕՓľ͑, rü yexguma ga Chaüۡchóüۡ фӥՓľ͑͑ҡ ľǣӕ ͑ի͑ǣɥ̲ի%ֆ͑ǣɥիüۡca۳x ga yema pacü, rü ínidau ga yema ai íyamáxüۡՓ. Rü yexma nüxüۡ nayangau ga yema aixüۡne ga berure nagu üxchiaüۡxüۡ. 9ॸRü

184 nanayauxcuchixü ga guma berure, rü ͑ֆՓľËȍɗǣӥ. Rü yexguma tüxüۡ iyangauxgu ga nanatü rü naé rü ҡӥ̲̲ի%͑͑ǣӕфӥҡ͑Փľǣӥ. Natürü tama tümamaxã nüxüۡ nixu ga yema ai ga yamáxüۡxüۡ͑ľՓ͑ի͑ֆӕի%իüۡ. 10ॸRü tüma ga nanatü ga Chaüۡchóüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ ɞҡֆĀӕǣֆľ̲ЙËӥ͑ի͑ǣɥ̲ի% tayamexŕŕgüxüۡca۳իǣ͑ǣɥфӥ͑ǣɥËȍɗǣ. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ rü nügü naxüchiü naxca۳x ga ñuxre ga ngextü۳xücü ga Piritéutanüxüۡgü yerü ՓΎľҡ̲ֆľ̲͑ɗիɥǣ͑Ëӥ̲ǣӥ. 11ॸNatürü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü Chaüۡchóüۡxüۡ namuüۡe rü yemaca۳x yéma nanagagü ga 30 ga namücügü. 12ॸRü yexguma ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü yema 30 ga ngextü۳xücügüxüۡ ñanagürü: —Wüxi i dexa i ŕxüۡguxüۡ tá pexna chaxã nax pema chomaxã nüxüۡ pixuxüۡca۳x nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ. Rü 7 i ngunexüۡ tá natai i ñaa peta. Rü ngŕxguma ñaa 7 i ngunexüۡgu chomaxã nüxüۡ pixuxgu i ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ i ngŕma ore i ŕxüۡgüxüۡ, фӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗЙľ̲фӥҡ  Йľի͑Ëȍ͑ի%ɗՓӥիɗɗ͑իËȍɗфӕɗ̲ľիüۡ i línuchinaxca۳x, фӥ͑ŃҡӥՓӥիɗɗЙľфӥ petachiru i mexüۡ. 13ॸNatürü ngŕxguma tama mea chomaxã nüxüۡ pixuxgu nax ta۳իËӥËȍɗǣֆɗիɥիüۡ i ngŕma dexa i ŕxüۡguxüۡ фӥՓӥիɞľËȍɗǣӥɗЙľ̲фӥ ËȍΎի͑ҡ Йľ͑ի%ɗՓӥիɗɗ͑իËȍɗфӕɗ mexüۡ i línuchinaxca۳x, фӥ͑ŃҡӥՓӥիɗɗ petachiru i mexüۡ —ñanagürü. Rü nümagü rü Chaüۡchóüۡxüۡ nangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —¡ƚcü tomaxã nüxüۡ ixu i ngŕma dexa i ŕxüۡguxüۡ! Rü toma rü tá ̲ľɗҡфӥիɥ͑ӥľ—ñanagürügü. 14ॸRü Chaüۡchóüۡ rü nüxüۡ nixu ga yema dexa ga ŕxüۡguxüۡ rü ñanagürü: —Rü guxema

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ14ٍॷ15

185 Ëȍɗ¡ӥľՓɞ͑իӡիӡǣΥ͑, rü yíxema ЙΎфիľՓɞ͑իӡիӡɗ̲ɗիËӕфիüۡ —ñanagürü. Rü tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕՓľ͑фӥ͑ӥ̲ǣӥфӥҡ̲ nüxüۡ nacua۳xgü ga ta۳xacüchiga nax ֆɗիɥիüۡ ga yema dexa ga ŕxüۡguxüۡ. 15ॸRü yemaacü ga norü ãgümücü ga ngunexüۡgu rü Chaüۡchóüۡma۳xüۡ ñanagürügü: —¡Pora naxü nax yimá cute toxü‫ ۡڟ‬natauxchaxeۡexۡ üۡca۳x i ngŕma dexa i ŕxüۡguxüۡ i tomaxã nüxüۡ yaxuxüۡ! Rü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲ҡΎ̲ի%͑ӥիüۡ quixuxgu i ta۳իËӥËȍɗǣ͑իֆɗիɥիüۡ, rü tá cuxüۡ tigu rü itanagu i cunatü rü guxüۡma i cutanüxüۡgü. Pema rü perü ЙľҡՓҡΎի͑Йľիӕ͑իҡΎի͑ penapuxüۡxüۡca۳x i torü ngŕmaxüۡgü —ñanagürügü. 16ॸѠӥֆľ̲Ëӥǣ͑ǣɥ̲ rü ChaüۡchóüۡxüۡҡՓɗիӡфӥӕի%Ëӥ̲ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Cuma rü tama cuchoxՓa۳xe rü chauxchi cuxai. Rü chautanüxüۡ͑Ëӕ͑ի%ɗՓӥիɗɗĀľիɗ ŕxüۡguxüۡ, natürü tama chomaxã nüxüۡ нӕɗիӕ͑ի͖ӕիӡ͖իüۡ i ngŕma orearü ngãxüۡga —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Woo chaunatümaxã rü chauémaxã rü tama nüxüۡ chixu, rü ֆľիľфɗËӕ̲ի%фӥҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ chixu —ñanagürü. 17ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲ rü yema 7 ga ngunexüۡ ga nagu napetaexüۡ rü naxüۡҡՓɗիӕիľËȍ, rü nüxüۡ ica۳ax۳ üۡ. Rü yexguma norü 7 ga ngunexüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, фӥĀӥիՓ ͑ǣɥ̲ի%͑ӥիüۡ nixu ga yema dexa ga ŕxüۡguxüۡarü ngãxüۡga. Rü yexguma ga ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥҡ͑ӥիüۡmaxã nüxüۡ iyarüxu. 18ॸRü yema norü 7 ga ngunexüۡgu ga tauta yanaxücu۳xgu ga üa۳xcü, rü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü Chaüۡchóüۡmaxã

nüxüۡ nayarüxugü, rü ñanagürügü: —Curü ore i ŕxüۡguxüۡ rü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ, “Rü ngŕma maixcuraxüۡ rü berurechiga ͑ɗիɥ. Rü ngŕma poraxüۡ фӥɗËȍɗǣ͑ɗիɥٚ —ñanagürügü. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Cho۳xma۳x pemaxã nüxüۡ iyaxu, rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ nüxüۡ pecuáxüۡ i norü ngãxüۡga —ñanagürü. 19ॸRü yexgumatama ga Cori ya Tupanaãxŕ ya Üünexüۡ rü Chaüۡchóüۡmaxã inacua۳x. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ фӥɥ͑ľǣkËфóüۡՓ͑իӡфӥ 30 ga yatü yexma nayadai. Rü yema napuxüۡxüۡ ga naxchirumaxã nüxüۡ‫ڟ‬ nanaxütanü ga yema yatügü ga dexa ga ŕxüۡguxüۡarü ngãxüۡgaxüۡ cua۳xgüxüۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣæȍüۡchóüۡ rü nuãcüma nanatüchiüۡca۳x natáegu. 20ॸRü yema naxma۳իǣ͑ǣɥ̲ի%ɗֆ͑ǣɥËӥфӥ͑ǣɥ͑ҡӥ фӥՓӥիɗǣæȍüۡchóü̲ۡӥËӥ͑͑ǣɥիüۡ namu. Chaüۡchóüۡ rü búruchicüramaxã Piritéutanüxüۡgüxüۡ nadai

15

1ॸRü ñuxre ga tauemacü ͑Փľ͑ǣֆľ̲ǣӕիËȍիüۡ, rü Chaüۡchóüۡ фӥՓľ͑իфӥnaxma۳xca۳x ͑ҡ ľǣӕǣֆľիǣӕ̲ҡфɞǣӕфӥ¡ӕիǣӕՓ nanguxgu. ѠӥՓӥիɗǣËȍɞ¡ӕիËӥ͑ǣɥիüۡ‫ڟ‬ tüxüۡ yéma naga. Rü yexguma yéma nanguxgu rü na۳xtüxüۡ ñanagürü: —ͮǣɥфӥӕËЙӕǣӕËȍիӥËӕ͑ի͑ǣɥիüۡ íchayadauxüۡca۳x i cho۳xma۳x —ñanagürü.

Natürü ga guxema na۳xtü rü tama tayaxücuxŕxŕ. 2ॸRü ñatarügü nüxüۡ: —æȍΎ̲͑ǣӕËȍфӥիɥ͑ӥǣӕфӥ̲фӥ tama cungɥ ۳xՓa۳xe rü ngeۡmaca۳իՓӥիɗɗ Ëӕ̲ӥËӥ͑͑ǣɥիüۡ chamu. Natürü ɗ͑ǣľի̲ɗ͑ǣɥeya۳x i rübumaecü i cuxma۳xüۡ rümemaecü. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥ̲ի%

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ15 naxãxma۳x! —ñatagürü. 3ॸNatürü ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü nanu. Rü na۳xtüxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü tüxüۡ: —Ñu۳ի̲фӥҡիӡҡ ̲Ëȍӕǣǣӕ͑ɗիɥɗ ngŕma chixexüۡ i cutanüxüۡ i Piritéutanüxüۡgümaxã chaxüxüۡ —ñanagürü. 4-5ॸѠӥֆľ̲͖իǣӕՓľ͑фӥ ñu۳իӡËȍɗ300ǣ͑ǣΎՓǣӥɞ͑ֆӕիüۡ rü taxrechigü nügürexüۡՓnayana۳i ۳xgü. Rü yemagürexüۡՓ͑ֆ͑ǣËӕËȍɗǣӥǣӥիӥ ga iyauxrane. Rü ñu۳իӡËȍɗ Piritéutanüxüۡgüarü tríguchitaxüۡՓ nayange۳իǣӥǣֆľ̲͑ǣΎՓǣӥ. Rü yemaacü nixae ga yema trígu ga marü yexma nutaque۳xexüۡ фӥֆľ̲ҡիӡҡ ibuxgüxüۡ. Rü ñu۳xmata norü úbanecügü rü oríbunecügü rü ta nixae. 6ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü naxca۳x ínicaetanü ͑իҡľիŃҡɗիɥիüۡ ga guxema yexüۡ Փǣӥիľ. ѠӥĀӥիՓ͑ӥիüۡ nacua۳xgü ga Chaüۡchóüۡ ͑իֆɗիɥիüۡ ga norü numaxã yexüۡ Փǣӥիüۡ na۳xtügagu, yerü ga naxma۳x ga Chaüۡchóüۡ фӥՓӥիɗǣ̲͑ӥËӥ͑͑ǣɥիüۡ tamu. Rü yemaca۳x ga nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü tüxüۡ ínagu ga guxema na۳իҡӥ͑ǣɥ̲ի%ǣֆľ̲ Chaüۡchóüۡ naxma۳x. 7ॸRü yexguma ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü Piritéutanüxüۡgüxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma nax ngexüۡ ЙľՓǣӥիüۡ ͑ǣɥ̲ի%ɗ cho۳xma۳իфӥҡիӡҡ ̲Йľ̲ի% icharüngüxmü. Rü yexeraãcü tá pemaxã chanu rü pexüۡ chadai naxca۳x i ngŕma cho۳xma۳xmaxã pexüxüۡ —ñanagürü. 8ॸRü yexgumatama norü numaxã nanadai, rü muxüۡma ga yema Piritéutanüxüۡgü rü nayue. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍüۡchóüۡ rü ͑ɗիӡ, rü ma۳իЙӦ͑ľǣƄҡáüۡarü ãxmaxüۡՓ nayamaxüۡ. 9ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü nanamu ga ñuxre ga

186 norü churaragü nax Chaüۡchóüۡxüۡ yanayauxgüxüۡca۳x. Rü Yudáarü naanegu nayapegü rü yexma nügü ninu ñu۳xmata ma۳իЙӦ͑ľ͑ľǣ̞ŃɗՓ͑͑ǣӕǣӥ. 10ॸRü yema Yudátanüxüۡ rü nüxna nacagüe rü ñanagürügü: —¿Ta۳իËӥՓ͑ӕЙľիɥ? —ñanagürügü. Rü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —ChaüۡchóüۡՓľtangŕgü nax tayayaxuxüۡca۳x nax naxütanüãxüۡca۳x ga yema tomaxã naxüxüۡ —ñanagürügü. 11ॸRü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥ3,000 ga yatügü ga Yudátanüxüۡ rü Chaüۡchóüۡca۳x nayadaugü nagu ga yema ãxmaxüۡ ga guma ma۳իЙӦ͑ľǣƄҡáüۡՓֆľի̲իüۡ. Rü Chaüۡchóüۡxüۡ ñanagürügü: —¿Tama eۡx۳ na nüxüۡ cucua۳x i ngŕma Piritéutanüxüۡgü rü toxüۡ nax naporamaegüxüۡ? ¿Rü tü۳xcüüۡ guxchaxüۡՓҡΎիüۡ cungexmagüxŕxŕ? —ñanagürügü. Rü Chaüۡchóüۡ nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Choma rü chaxütanü naxca۳x ga yema chomaxã naxügüxüۡ —ñanagürü. 12-13ॸRü nümagü ga Yudátanüxüۡgü rü nanangãxüۡgagü rü Chaüۡchóüۡxüۡ ñanagürügü: —Toma nua ҡիɥ͑իËӕիüۡ tarüyauxgüxüۡca۳x, rü Piritéutanüxüۡgüna cuxüۡ tamugüxüۡca۳x —ñanagürügü. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Marü name. ¡Natürü chomaxã ipexüga nax ҡիӡҡ ̲ËȍΎիüۡ pimáxüۡ! —ñanagürü. Rü taxre ga napana۳xãmaxã nayana۳i ۳xgü rü yemaacü nayagagü. 14ॸRü yexguma ̞ŃɗՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕǣֆľ̲æȍüۡchóüۡxüۡ iyauxgüxüۡ, rü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü taãxŕmaxã aita naxüe. Natürü Cori ya Tupanaãxŕ rü Chaüۡchóüۡmaxã inacua۳x, rü yema napana۳xã ga namaxã yana۳i ۳xgüaxüۡ rü ñoma tünütarüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ15ٍॷ16

187 ɗ͑Ëӡǣӥфӥ͑Йü۳xme۳xeۡՓɞ͑ֆɗ. 15ॸRü yexguma ga Chaüۡchóüۡ rü nanayaxu ga Փӥիɗǣ¡әфӕËȍɗËӥфǣֆľի̲ӥիüۡ ga tauta mea ipaxüۡ. Rü yemamaxã tüxüۡ nadai ga 1,000 ga Piritéutanüxüۡgü. …… Chaüۡchóüۡ rü Daríra 4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍüۡchóüۡ rü Փӥիɗǣ͑ǣľǣġфɞфǣӕ ãégacüxüۡ nangeۡx۳ eۡ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ Choréxarü tuãchigu ixãchiüۡ. 5ॸRü nümagü ga yema Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü DaríraxüۡҡՓ͑իɥфӥ ͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ: —¡Chaüۡchóüۡxüۡ ͑ՓΎ̲ӥxŕxŕ, rü nüxna naca nax ngextá ͑ľ͑իӡիüۡ i ngŕma norü pora, nax ngŕmaãcü nüxüۡ tarüporamaegüxüۡca۳x, rü tayayauxgüxüۡca۳x, rü tayana۳i ۳xgüxüۡca۳x! ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥɗҡΎ̲ фӥҡ Ëӕի͑͑ǣɥիüۡ taxã i 1100 tachinü i diŕru ega cunaxü۳xgux i ngŕma —͖͑ǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ. 6ॸRü yexguma ga ͑ǣɥ̲фӥæȍüۡchóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Chomaxã nüxüۡ ixu nax ngextá ne ͑իӡիüۡ i ngŕma curü pora! ¿Rü ñuxãcü cuxüۡ ina۳i ۳իǣӕ͑ɗիɥɗҡիӕËӥËӕǣӥ íquiՓeۡx۳ üۡ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 7ॸRü Chaüۡchóüۡ ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕxguma chi 7ɗՓӥфҡü۳xü i naxcha۳xmüüۡnaxca۳x i tauta mea ipagüxüۡmaxã choxüۡ yana۳i ۳xgügu, rü tá íchanaturaãchi rü ngexüۡrüüxüۡ i duüۡxüۡrüü̲ۡфľҡ Ëȍɗիɥ. 8ॸRü nümagü ga Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü rü DaríraxüۡҡՓ͑͑͑ǣ7ǣՓӥфҡü۳xü ga naxcha۳xmüüۡnaxca۳x ga tauta ipagüxüۡ, rü yemamaxã Chaüۡchóüۡxüۡ íyana۳i ۳x ga Daríra ga yexguma ínapeyane. 9ॸRü naxüۡpa ga nax yanáiãxüۡ фӥՓӥիɗǣ

16

ucapugu iyacu۳xgü ga ñuxre ga Piritéutanüxüۡgü. Rü ñu۳xmachi aita ixü фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Pa Chaüۡchóüۡx, Piritéutanüxüۡgü rü cuxca۳x ínayaxüãchi! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma ga Chaüۡchóüۡ фӥ͑͑Ëӡǣӥǣֆľ̲Փӥфҡü۳xü ga naxcha۳xmüüۡnaxca۳x, ͖Ύ̲Փӥիɗɗ napana۳xã i marü ixaxüۡrüxüۡ. Rü yemaacü ga Piritéutanüxüۡgü rü tama nüxüۡ nacua۳xgü ga ngextá nax ne ͑իӡիüۡ ga norü pora. 10ॸRü ga Daríra rü Chaüۡchóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Choxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ rü chomaxã quidora. ¡Natürü i ñu۳xma rü aixcüma chomaxã nüxüۡ ixu rü ñuxãcü cuxüۡ ina۳i ۳իǣӕ͑ɗիɥɗ taxuacü cugü íquiՓeۡx۳ üۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 11ॸRü Chaüۡchóüۡ ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕxguma chi ngexՓaca۳xüۡxüۡchixüۡ i napana۳xãmaxã choxüۡ pina۳i ۳xgügu, rü tá íchanaturaãchi rü ngexüۡrüüxüۡ i duüۡxüۡrüü̲ۡфľҡ Ëȍɗիɥ —ñanagürü. 12ॸRü yexguma ga Daríra rü ՓӥիɗǣngexՓaca۳xüۡxüۡ ga napana۳xã iyaxu, rü yemamaxã Chaüۡchóüۡxüۡ iyana۳i ۳x ga yexguma ínapeyane. Rü noxrirüüۡҡ̲фӥՓӥիɗǣӕËЙӕǣӕ͖ӕիфľ ga Piritéutanüxüۡgüxüۡ iyacu۳xgü. Rü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ǣɥ̲фӥɗҡɗիӥфӥ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chaüۡchóüۡx, Piritéutanüxüۡgü rü cuxca۳x ínayaxüãchi —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma ga Chaüۡchóüۡ фӥ͑ǣӕ͑Ëӡǣӥǣֆľ̲napana۳xã ñoma tünüta ga i ۳xnütaxüۡgu ɗËӡǣӥիüۡrüxüۡ. 13ॸRü yexguma ga Daríra rü Chaüۡchóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ñu۳ի̲фӥҡՓľ͑ËȍΎիüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ фӥՓľ͑ËȍΎ̲ի%нӕɗĀΎф. ¡Rü chomaxã nüxüۡ ixu rü ta۳xacü ixü۳xüۡ nax cuxüۡ ináixüۡca۳x! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ16 ñanagürü: —Ngŕma tá cuxüxüۡ ͑ɗիɥɗ7 cütagu choxüۡ ícumuxüۡyaexüۡ rü ngŕma 7 cüta i chauyae tá ngŕma naxchiruarü muruüۡՓ̲ľ̲ҡ̲Ëӕ͑Փ%իËӕ. Rü ngŕxguma i choma rü tá íchanaturaãchi rü ngexüۡrüüxüۡ i duüۡxüۡrüü̲ۡфľҡ Ëȍɗիɥ —ñanagürü. Rü yexguma ga Daríra rü Chaüۡchóüۡxüۡ ipexeۡxeۡ. Rü 7 cütagu ínamuxüۡ ǣ͑ֆľ͑Փǣֆľ̲ naxchiruarü muruxüۡ. 14ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ rü meama inapu ga yema naxchiruarü muruxüۡ. Rü ñu۳xmachi aita ixü rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chaüۡchóüۡx, Piritéutanüxüۡgü rü cuxca۳x ínayaxüãchi —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma nayuxnagü ga Chaüۡchóüۡ rü nanapu ga yema naxchiruarü muruxüۡ ǣ͑ֆľ͑Փ nadachapa۳xaxüۡ. 15ॸRü yexguma ga ͑ǣɥ̲ǣġфɞффӥæȍüۡchóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Idorata۳ax۳ üchixüۡ! ¿Rü ñuxãcü chomaxã nüxüۡ quixu nax cuchoxՓa۳xexüۡ? Rü marü tomaepü۳xcüna ͑ɗիɥɗËȍΎիüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕŕxüۡ rü ñomarüta tama chomaxã nüxüۡ quixu nax ngextá ͑ľ͑իӡիüۡ i ngŕma curü pora. 16ॸRü ͑ǣɥ̲ǣġфɞффӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣΎф nüxüۡ ica۳ax۳ üۡecha rü yemaca۳x ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü nachixeãxŕ фӥĀӥիՓ yu۳իǣӕ͑ӥǣӥ̲ի%͑фӥիɥ͑ӥ. 17ॸѠӥĀӥիՓ Daríramaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: —æȍΎфӥ¡ӕËӥфӥՓҡիәľ̲ËȍΎիüۡ tiyoeru, yerü naxüۡpa ga nax chabuxüۡ rü Tupanaca۳իҡ̲ՓΎľɞËȍիӥիӥËȍɗ. Natürü ngŕxguma chi choxüۡ yayoerugügu rü ngŕxguma i choma rü tá íchanaturaãchi rü ngexüۡrüüxüۡ i duüۡxüۡrüü̲ۡфľҡ Ëȍɗիɥ—ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga Daríra rü nüxüۡ nax nacuáxüۡ rü aixcümaxüۡ ͑ǣɥ̲ի%͑ի yaxuxüۡ ga Chaüۡchóüۡ rü

188 Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacüca۳x íyacaxŕxŕ, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Ñu۳ի̲Փիɗ ͑ӕЙľիɥ! Erü Chaüۡchóüۡ rü marü chomaxã nüxüۡ nixu i ta۳իËӥՓ͑ի͑ľ ͑իӡիüۡ i norü pora —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü yexguma ga Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡի۳ ǣËӥǣӥфӥֆŃ̲͑իɥ͑ǣɥ̲ի%ǣ yema diŕфӕǣ͑ǣɥի͑͑ǣɥիüۡ naxuaxüۡgücü. 19ॸRü yexguma ga Daríra rü Chaüۡchóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥЙľфľ̲Փ inapexŕxŕ. ѠӥՓӥիɗǣֆҡӥca۳x ica nax yayoõxüۡca۳x ga yema 7 cüta ga nayae. Rü ñu۳ի̲Ëȍɗǣ͑ǣɥ̲фӥɗ͑իӥǣӥǣ nax nacua۳i ۳xãxüۡ. 20ॸRü aita ixü rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chaüۡchóüۡx, Piritéutanüxüۡgü rü cuxca۳x ínayaxüãchi —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Chaüۡchóüۡ rü naba۳i ۳ի%Ëȍɗфӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣֆľ̲ togü ga ngunexüۡgurüxüۡ nügü nax ínapoxüۡxüۡ, natürü tama nüxüۡ nacua۳x ga Cori ya Tupana rü marü nüxna nax ֆիӡǣËȍɗիüۡ. 21ॸRü yexguma ga nümagü ga Piritéutanüxüۡgü rü nayayauxgü rü nanacaxüۡxetügü. Ѡӥɥ͑ľǣǾ ËȍՓ nanagagü ga ngextá cadéna ga ¡фΔӡchenaxca۳xmaxã ínangaxüۡgüãxüۡՓ. Rü poxcupataüۡarü caerúxüۡфӥĀɗիľǣӕՓ nanapuracüxŕŕgü. 22ॸNatürü ga yema nayae ga Chaüۡchóüۡ фӥЙի̲Փľ͑ naya. Chaüۡchóüۡarü yuxchiga 23ॸRü nümagü ga Piritéutanüxüۡ güarü ãeۡx۳ gacügü rü nataãxŕgü rü nanaxüchiügü ga Chaüۡchóüۡxüۡ nax yayauxgüxüۡ. Rü norü tupana ga Dagóüۡca۳x naxüۡna nadai rü ñu۳իӡËȍɗ naxca۳x ínanagu. Ѡӥ͖%Ëӥ͑Փɗֆľǣӥ: —Tórü tupana rü taxme۳xgu nananguxŕxŕ i tórü uanü i Chaüۡchóüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ˇԆƄæƄґॷ16

189 —ñanagürügü. 24ॸRü yexguma yema togü ga Piritéutanüxüۡgü nüxüۡ daugügu, фӥ͑ӥ̲ǣӥфӥҡ͑Փɗֆľǣӥфӥ͑Ύфӥ tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡgü rü ñanagürügü: —Tórü tupana rü taxme۳xgu nananguxŕxŕ i tórü uanü i Chaüۡchóüۡ ga tórü naanegü chixexŕŕxüۡ rü tamücügü tüxüۡ daixüۡ —ñanagürügü. 25ॸRü poraãcüxüchi nataãxŕgü, rü yemaca۳x Chaüۡchóüۡca۳x ínacagü nax nape۳իľՓ͑ǣǣӥիüۡca۳x rü nagu nax yadauxcüraxüۡgüxüۡca۳x. Rü poxcupataüۡՓæȍüۡchóüۡxüۡ ɞ͑ǣիӥËȍɗǣӥфӥ͑ΎфӥҡӕЙ͑ЙҡՓ nanagagü. Rü taxre ga caxtaarü ngãxüۡmachate۳xegu nanachixŕxŕgü. Rü ֆŃ̲ɥ͑ӥca۳xüۡ ͑ֆիɥxŕŕgü rü nagu nidauxcüraxüۡgü. 26ॸRü yexguma ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü yema buxüۡ ga yapuchigüxüۡxüۡ ñanagürü: —¡Yima taxre ya caxtagü ya daa ngutaque۳xepataüۡarü ngãxüۡՓ ngŕxmagünegu choxüۡ ɗ͑ǣɥxŕxŕ nax ֆɗ̲ǣӕËȍ͑ǣӡիüۡxüۡca۳x! —ñanagürü. 27ॸRü guxüۡ ma ga Piritéutanüxüۡ güarü ãeۡի۳ ǣËӥǣӥфӥ͑Փ͑ֆľի̲ǣӥǣ guma ngutaque۳xepataxüۡ ga yatüxüۡgümaxã rü ngexüۡgümaxã ããcune. ѠӥĀӕի͑Փ͑ֆľի̲ǣӥǣ 3,000 ga duüۡxüۡgü ga yéma nüxüۡ rüdaunüxüۡ ga yema Chaüۡchóüۡgu idauxcüraxüۡgüxüۡ ga ñaxtüchiüۡՓ. 28ॸRü

yexguma ga nüma ga Chaüۡchóüۡ rü Cori ya Tupanana naca rü ñanagürü: —¡Cuxüۡ chaca۳ax ۳ üۡ, Pa Corix, rü ñu۳xmarica choxna nacua۳xãchi rü pora choxna naxã nax chaugü chaxütanüxüۡca۳x naxca۳x ga guma taxre ga chauxetü ga Piritéugü choxüۡ‫ڟ‬ caxüۡne! —ñanagürü. 29ॸRü ñu۳իӡËȍɗ naxme۳xmaxã naxca۳x nangógü ga guma taxre ga caxta ga ngãxüۡՓӥǣӥ͑ľǣ guma ngutaque۳xepataxüۡ nagu ütaxüۡne, фӥǣӕ̲ǣӕ͑ɗ͑ǣɥǣӥǣnaxme۳xgü. 30ॸRü aita naxü rü ñanagürü: —¡Chomaxã Փӥիɗǣӕ͑ֆӕľɗЬɗфɗҡŃӕҡ͑ӥիüۡgü! —ñanagürü. Rü yexguma rü guxüۡma ga norü poramaxã nüxüۡ nacu۳xneta ga guma taxre ga caxta. Rü guma ngutaque۳xepataxüۡ rü naétügu nangu ga yema Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügü, rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga yéma yexmagüxüۡ. Rü yema namaxüۡgu nadaixüۡarü yexera narümumae ga yema Piritéutanüxüۡgü ga Chaüۡchóüۡ daixüۡ ga yexguma nayu۳xgu. 31ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥɞ͑͑ǣӕǣӥǣ͑ľ͑ľľǣӥфӥ natanüxüۡgü ga Chaüۡchóüۡ. Rü nanayauxgü ga naxüۡne. Rü nanatü ga Manóa ítáxüۡgu nayata۳xgü ga Chóra rü Estaúarü ngãxüۡՓ. Rü 20 ga taunecü ͑ɗիɥǣæȍüۡchóüۡ ga Iraéanecüã۳xgümaxã inacuáxüۡ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

RUT (Rux) ͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥիɗËֆŃ̲ita۳x, yerü marü ͑ҡիӕ̲ǣǣӕ̲͑ǣɥ͑ľǣӥфӥ͑ǣɥҡľ.

Ƅфɗ̲ľфŃфӥͅΎ ͑ľՓ͑իӡ͑ǣɥ̲ի%ǣ naxma۳x ga Noemí rü nanegü

1

BeréüۡՓɗիɥǣͮΎľ̲ɞфӥѠӕի

1-2ॸRü

yexguma Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳xgügu ga yema ãeۡx۳ gacügü ga guxchaxüۡgüarü mexŕŕruüۡgü ga Tupana nüxüۡ unetaxüۡ, rü ínangu ga taxüۡ ga taiya ga guxü̲ۡǣֆľ̲͑͑ľՓ. Rü yexgumaüۡËӥիӥфӥ֤ӕĀ ͑ľՓ͑ֆľի̲ǣ ՓӥիɗǣֆҡӥǣƄфɗ̲ľфŃǣӕ%ŃǣËӥǣ Beréüۡфӥɥ͑ľǣӕ%Ëȍɗüۡcü. Rü nüma ga Erimeré rü naxma۳x ga Noemímaxã rü nanegü ga Maróüۡ rü Querióüۡmaxã BeréüۡՓɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑իͅΎ ͑ľՓ ͑իɥիücۡ a۳x. Rü nümagü rü Efrátacüã۳x ͑ɗիɥǣӥֆľфӥƄƸф ҡ͑ɗիɥǣҡΎǣ͑Ńǣǣ Beréüۡ. ѠӥͅΎ ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥфӥֆľի̲ nayaxãchiüۡgü. 3ॸNatürü nüma ga Erimeré ǣͮΎľ̲ɞ͑ǣɥҡľфӥֆľի̲ͅΎ ͑ľǣӕ nayayu. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣnama۳x ga Noemí rü ͑ǣɥիɗËҡ̲ֆŃ̲ɗֆիӦ̲͑ի%ǣҡիфľ ǣ͑ǣɥ͑ľ. 4-5ॸRü yixcüamaxüۡrachigü rü nümagü ga yema taxre ga ngextü۳xücü rü Moáanecüã۳x ga ngexüۡgümaxã nixãxma۳x. ѠӥՓӥիɗфӥϜфƸ͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ, rü yema ͑ɗфӥѠӕի͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ. Natürü yexguma 10 ga taunecü ngupetü۳իǣӕՓľ͑, rü nayue ta ga Maróüۡ rü Querióüۡ. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ

6ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

ga Noemí ga ֆľիǣӕ̲ͅΎ ͑ľՓ͑ֆľի̲ֆ͑ľ, rü nüxüۡ ɗիɥ͑ӥǣǣӕ̲͑ǣɥфӥɥ͑ľǣ BeréüۡՓфӥ̲фӥ͑ի͑ҡիӕիüۡma ga taiya, ֆľфӥҽӕЙ͑фӥ̲͑ի%͑ɗի%ӡ%Ëȍɗ. 7ॸRü yemaca۳ի͑ǣӕɗфӥիɥ͑ӥǣ֤ӕĀ фӥ naaneca۳x nax natáeguxüۡ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ ͑ǣɥnea۳իǣӥ̲ի%͑ՓɞËȍΎիüۡ ga yema nachica ga nagu naxãchiüۡchiréxüۡ ga ͅΎ ͑ľՓ͑ի͑ǣɥËȍɗüۡane ga ֤ӕĀ ͑ľՓ͑իӡիüۡca۳x. 8-9ॸNatürü ga ̲͑Փфӥ͑ǣɥnea۳xgüxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡ƚËӥЙľՓΎľǣӕфӥЙľŃիüۡҡՓЙľիɥ! ¡Rü Cori ya Tupana guxüۡguma mea pexüۡ ngechaxüۡ yema choxüۡ rü chaunegüxüۡ mea pengechaxüۡxüۡrüxüۡ, rü pexüۡ‫ڟ‬ natauxchaxŕŕ%͑իՓľ̲͑ľ pixãtegüxüۡ, rü ngŕmaãcü petaãxŕgüxüۡca۳x! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ñu۳ի̲ËȍɗǣͮΎľ̲ɞфӥՓӥիɗǣ Ëȍәիӕ̲ի%͑ǣɥnea۳xgüxüۡ irümoxŕ. ͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲ǣ͑ǣɥnea۳xgü rü ixauxeama. 10ॸѠӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —Tama. Rü toma rü tá cuchixüۡ͑ľՓËӕՓľ

190 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ1ٍॷ2

191 ҡфӥիɥ̲—͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 11ॸѠӥ͑ǣɥ̲ ǣͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥËȍɗǣӥ%̲: —‫ؽ‬ЬľՓΎľǣӕ, Pa Chauxacügüx! ¿Ta۳իËӥՓËȍɗËȍΎՓľЙľфӥիɥիüۡ? Choma фӥ̲фӥҡǣӕҡ ̲Փľ͑Ëȍի%իËӥ͑ի Փľ͑Ëȍӕ͑ľ̲ի%Йɗի%ҡľիüۡca۳x. 12-13ॸ¡ƚcü pechiüۡca۳իЙľՓΎľǣӕ! Choma rü marü chaya rü ngeۡmaca۳իҡիӡҡ ̲Փľ͑ chaxãte. ѠӥՓΎΎËȍɗ͖Ύ̲Ëȍɗҡ̲ɗ chütaxüۡǣӕËȍի%ҡľǣӕфӥËȍɗ͑ǣɥիǣӕфӥ choxüۡ‫ ڟ‬nangexmagu ya chaunegü ¿rü pema rü chi ípenangu۳xuxeۡegۡ üxüۡ ñu۳xmachita nayae nax namaxã Йɗ͑ǣɥǣӥիüۡca۳x? Rü ngŕma nax ípenangu۳xuxeۡexۡ üۡgagu rü taguchima pixãtegü. Rü dücax, фӥҡիӕËӥфӥՓ̲ ͑ɗիɥ, Pa Chauxacügüx. Rü Cori ya Tupana rü ngúxüۡ choxüۡ ningexeۡxeۡ, natürü yexera chi changechaüۡ, rü ngúxüۡ chinge ega chi pexüۡ chada۳u۳xgu nax ngúxüۡ pingegüxüۡ i pemax —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ͑ǣɥnea۳իǣӥфӥՓľ͑իфӥ

ixauxe. ѠӥĀӥիՓǣϜфƸфӥ͑ǣɥ ۳xeۡxüۡ irümoxŕ ՓӥիɗǣËȍәիӕ̲ի%, rü ͑ǣɥËȍɗüۡca۳x itáegu. Natürü ga Rux rü ngɥ ۳xeۡxüۡtagutama irüxã۳u۳ۡx. 15ॸRü yexguma ga Noemí rü Ruxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Dücax i ngŕma nai i chaunea۳x rü ͑ǣɥËȍɗüۡca۳իфӥ͑ǣɥфӥҡӕЙ͑ǣӥca۳x itáegu. ¡ƚËӥ͑ǣɥՓľфӥիӡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 16ॸNatürü ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ͑ǣɥիüۡ ingãxüۡga rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡TaxӢ i choxüۡ cuca۳ax۳ üۡxüۡ ͑իËӕի͑ËȍɗիӡǣËȍɗիüۡca۳x, rü cuxna chatáeguxüۡca۳x! Ƅфӥ͑ǣľիҡ ɞËӕիӡիüۡՓ ‫ ڟ‬ҡ Ëȍիӡ, rü ngexta ícupexüۡՓ rü ngŕ̲ rü ngŕxma tá chape. æӕфӥɥ͑ľфӥËȍΎфӥ ɥ͑ľҡ ͑ɗիɥ, rü yimá curü Tupana, rü ËȍΎфӥҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥ. 17ॸRü ngexta ícuyuxüۡgu rü ngŕxma tá chayu, rü ngŕxma tá chata۳x. Rü Cori ya Tupana

choxüۡ poxcu ega tauta chayuyane cuxna ËȍɗիӡǣËȍɗǣӕ, ľфӥֆӕիɗËҡ̲͑ɗիɥɗ yigüna tüxüۡ ɗիɥgachixŕŕxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 18ॸRü yexguma Noemí nüxüۡ cua۳xgu ga ѠӕիфӥɗիËӥ̲͑ǣɥՓľ͑ի ͑իӡիËȍüۡxüۡ, rü marü tama yemamaxã ͑ǣɥիüۡ ɗËȍɗիľՓľ. 19ॸRü yemaacü ga yema ҡիфľфӥ͑ǣɥǣӥ̲ի%̲͑ǣӕɗիɥ, rü ñu۳xmata BeréüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. Rü yexguma Beréüۡgu nachocu۳xgu, rü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü naba۳i ۳xãchiãŕgü. Ѡӥֆľ̲ɥ͑ľËӥã۳x ga ngexüۡǣӥфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —¿Tama eۡx۳ na ͖ɗֆɗիɥɗͮΎľ̲ɞ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 20ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲фӥɗ͑͑ǣ%իüۡ rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡TaxӢ ɗ٘ͮΎľ̲ɞ͖ٚЙľфӥǣӥ choxüۡ! ‫ؽ‬Ѡӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ٘ͅ ф͖ٚЙľǣӥфӥ choxüۡ! ƄфӥҽӕЙ͑ֆǣӕի%ŃҡӥՓ ngŕxmacü rü taxüۡ i guxchaxüۡ choxna naxã. (Rü ngŕma naéga i Noemí rü Taãxŕcü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. Natürü ngŕma ͑Ńǣɗ٘ͅ фٚфӥҽǣӕ̲ҽ%xŕcü ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ.) 21ॸÃãcume۳xãcüma nua ɞËȍիӡիӡ, rü ngeãcume۳xãcüma chatáegu, erü ngŕmaãcü nanaxՓa۳xe ya Cori ya Tupana. ¿Rü tü۳xcüüۡ Noemímaxã choxüۡ pixu, ega ngŕxguma Cori ya Tupana ya guxüۡxüۡma cuácü choxüۡ poxcuxgu rü ngechaxüۡ choxna ãxgu? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 22ॸѠӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ ͮΎľ̲ɞǣͅΎ ͑ľՓ͑ҡ ľǣӕիüۡ ͑ǣɥ̲ի%ǣ͑ǣɥnea۳x ga Rux ga Moáanecüã۳իɗիɥËӥ. Rü chebádaarü ¡ӕիӕՓ͑͑ǣӕǣֆľիǣӕ̲´ľфéüۡՓ nangugügu. Rux rü Boóanewa iyexma

2

1ॸѠӥͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥիüۡ‫ڟ‬

nayexma ga Փӥիɗǣ͑ǣɥҡ͑ӥիüۡ ǣ͑ǣɥҡľǣ Erimerétanüxüۡ ɗիɥËӥǣ´ΎΔǣӕ%ŃǣËӥ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ2

192

Ѡӥǣӕ̲ фӥՓӥիɗǣdiŕruã۳xüۡËȍɗËӥ͑ɗիɥ rü guxãma nüxüۡ Ëӕ Ëӥ͑ɗիɥ. 2ॸѠӥՓӥիɗ ga ngunexüۡgu ga Rux rü Noemíxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ChebádachitaüۡՓҡ  Ëȍիӡ, rü ngürüãchi ngŕxma tá nüxüۡ Ëȍֆ͑ǣӕɗՓӥիɗɗ¡ӕիľҡҡ͑ӥիüۡ i choxüۡ nadexeۡexۡ üۡ i ngŕma chebáda i ͑Փľɗֆɗľҡ͑ӥիüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ֆľիǣӕ̲ǣͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ǣɥիüۡ:

tama chanaxՓa۳իľɗҡΎɗ͑͑ľՓ cuyabuxeta! ¡Nuxãtama rüxã۳u۳ۡx natanügu i chauxüۡtaxüۡgü! 9ॸ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ ͑Փľфӥիӡɗngŕma buxetatanüxüۡgü ega ngŕxguma nüxüۡ cuda۳u۳xgu i ngextá nax napuracüexüۡ! Erü marü nüxna chaxãga i ngŕma chorü duüۡxüۡgü nax taxuxüۡma cuxüۡ ËȍɗիľՓľիüۡca۳x. Rü ngŕxguma quita۳իՓիǣӕ‫ؽ‬фӥngŕma dexápaüۡǣӥՓ

—Marü name Pa Chauxacüx. ¡ƚcü ‫͑ ڟ‬իӡфӥ͑իӥɗngŕma nüxüۡ ngŕ̲ quixuxüۡ! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 3ॸRü yexguma ga ѠӕիфӥՓӥիɗǣ͑͑ľՓɗիӡфӥֆľ̲ buxetatanüxüۡǣӥՓľɗֆĀľľҡ͑ӥǣ chebádaya۳xa ga yéma iyietanüxüۡ. Rü megu ingu yerü yema naane rü Boó ga Erimerétanüxüۡфӥ͑ɗիɥ. 4ॸRü yexguma Rux yéma yexmayane rü nüma ga Boó rü ínangu ga BeréüۡՓ͑ի͑ľ͑իӡիüۡ, фӥֆľ̲͑͑ľՓɞ͑ֆĀӕ. Rü yema buxetatanüxüۡgüxüۡ narümoxŕ rü ñanagürü: —¡Cori ya Tupana pexüۡҡՓ ngexma۳x! —ñanagürü. Rü nüma ga buxetatanüxüۡgü rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —¡Cori ya Tupana cuxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ! —ñanagürügü. 5ॸRü

͑իӡфӥngŕma dexá i nüma nayauxgüxüۡՓ͑իիľ! —ñanagürü. 10ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ´ΎΔpe۳xegu inangücuchi rü nüxna ica, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Ta۳իËӥËȍΎՓËӕĀӕeca۳x chomaxã cumecümaxüۡ i choma nax to i nachixüۡanecüã۳ի̲фľ͑իËȍɗիɥիüۡ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 11ॸRü nüma ga Boó rü ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ, rü ñanagürü: —Choma rü meama nüxüۡ chacua۳x ga ñuxãcü ͑ǣɥիüۡ nax cungechaüۡxüۡ ga cu۳իŃ͑Փľ͑ ga cute ga cuxna yucü. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta meama nüxüۡ chacua۳x ǣҡӥի͑͑իнӕɗիӡիüۡ ga cunatü rü cué, rü curü naane nax nuxã totanügu cuyaxãchiüۡxüۡca۳իǣՓΎΎҡ̲ҡΎիüۡ cucuáxüۡ ga cumax. 12ॸ¡Rü Tupana cuxü‫ۡڟ‬

ñu۳xmachi ga Boó rü yema buxetatanüxüۡgüeruna naca, rü ñanagürü: —¿Texétanüxüۡ ɗֆɗիɥɗ͑ǣŃ pacü? —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga buxetatanüxüۡgüeru rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Moáanecüã۳իɗֆɗիɥ, rü ͮΎľ̲ɞ̲ի%ͅΎ ͑ľՓ͑ľɥիӡ. 7ॸRü choxna ica nax ngŕma buxetatanüxüۡǣӥՓľËȍľ¡ daya۳xa nax yadeetanüxüۡca۳x. Rü pa۳ի̲̲ËӥфӥՓ inaxügü nax napuracüxüۡ, rü ñu۳xmatama ͑ɗիɥɗЙի%Ëȍɗɗ͑͑ǣüۡxüۡ —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga nüma ga Boó rü Ruxüۡ

naxütanü i ngŕma! ¡Rü nüma ya Cori ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupana ga norü ngüۡxeۡecۡ a۳x cudaucü cuxüۡ‫ ڟ‬naxütanü naxca۳x ga guxüۡma ga yema mexüۡ ga cuxüxüۡ! —ñanagürü. 13ॸѠӥ͑ǣɥ̲фӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Cuma rü poraãcü chomaxã cumecümaxüۡchi, rü ngŕma curü ore rü choxüۡ nataãxŕxŕxŕ. Erü cuma rü choxüۡ cungechaüۡãcüma ËȍΎ̲ի%нӕɗĀľի͑իՓΎΎҡ̲Փӥիɗɗ cuxüۡtaxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸRü ֆľիǣӕ̲Ëȍɗ¡ӥфӥΎфՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü ͑ӥ̲ǣ´ΎΔфӥ͑ǣɥxca۳x naca ga Rux, rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —‫ͮؽ‬ӕ͑իӡфӥҡΎ̲ի%

ñanagürü: —ЬæȍӕիËӥի‫ؽ‬ɗфӥիɥ͑ӥ, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ2ٍॷ3

193 nua nachibü! —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ Rux rü yema buxetatanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ irüto. Rü nüma ga Boó rü taxüۡma ga Υ͑͑ǣɥpe۳իľǣӕ͑իӦ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ meama ichibü ñu۳ի̲ҡ͑ǣɥիüۡ‫ ڟ‬íyaxü. 15ॸѠӥֆľիǣӕ̲Փľ͑իфӥ¡ӕիľҡՓ ͑իɥիǣӕ, rü nüma ga Boó rü norü duüۡxüۡgüna naxãga rü ñanagürü: —ͅфӥ̲͑ľ͑ի͑ǣɥ̲фӥҡ chebádaya۳xa ta nadexüۡ. ¡Rü taxӢ i ͑ǣɥի͑Йľֆ͑ӕիӡիüۡ! 16ॸ‫ؽ‬ѠӥՓΎľҡ̲ ‫ ڟ‬a peyayixetanüxŕxŕ nax ͑ǣɥxca۳x ngŕm ͑ǣɥ̲фӥֆĀľľҡ͑ӥ%իüۡca۳x! ¡Rü taxӢ i ͑ǣɥի͑penachu۳xuxüۡ! —ñanagürü. 17ॸRü ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ´ΎΔ͑ľՓ chebádaya۳xa ta ide ñu۳xmata nachütamare. Rü norü yá ga yema chebáda rü 20нӕɞфӕфӥֆľիľф͑ɗիɥǣ yexguma marü nabuxã۳xgu. 18ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣӕ̲ɥaneca۳x itáegu rü ɞɗֆ͑ǣľЙӦիüۡ ga yema chebáda rü ngɥ ۳xeۡxüۡ iyaՓe۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ ɗ͑ֆիӕǣֆľ̲͑ǣɥՓľ̲ӥǣɗֆիӥիüۡ rü ngɥ ۳xeۡ ga Noemína inaxã. 19ॸRü ngɥ ۳xeۡ ǣͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥի͑ɗË, фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —‫ͮع‬ǣľիҡ ͑ɗիɥɗËӕֆЙӕфËӥիüۡ i ngeՓa۳x? ‫ع‬Ѡӥ͑ǣľիҡ ͑ɗիɥɗ̲ӕիüۡ i chebádaya۳xa ta cudexüۡ? ¡Rü poraãcü Tupana nüxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ ya yimá duüۡ ya cuxüۡ rüngüۡxeۡecۡ ü! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ͑ǣɥ ۳xeۡxüۡ ingãxüۡ rü nüxüۡ ɗֆիӕǣ´ΎΔ͑ľՓ͑իֆɗիɥիüۡ ga chebádaya۳xa ta nadexüۡ. 20ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ ͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥիüۡ ingãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Tupana nüxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ ya yimá duüۡ! Rü nüma ya Tupana rü tamaxã namecüma i ñu۳xmax rü guma cute ga marü yucümaxã rü ta namecüma. Erü ֆɗ̲ ֆҡӥֆ´ΎΔфӥՓӥիɗɗҡҡ͑ӥիüۡ ͑ɗիɥфӥngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ͑ǣӕ͑͑ǣӕիüۡ

nax tüxüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡ rü tüxna nadauxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 21ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ nüxüۡ ɗֆիӕËȍɗǣӥ%̲фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Rü chomaxã nüxüۡ nixu nax naxüۡtaxüۡgümaxã chapuracüxüۡ ñuxmatáta nagú i buxetaarü puracü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 22ॸRü yexguma ga Noemí фӥ͑ǣɥnea۳xüۡ ingãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Marü name, Pa Chauxacüx, nax naxüۡtaxüۡgüxüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ. Rü tama chanaxՓa۳իľɗҡΎǣӥ͑ľՓ̲фľËӕիӡ͑ի taxuxüۡma cuxüۡ ËȍɗիľՓľիüۡca۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 23ॸRü yemaca۳իǣ͑ǣɥ̲ ǣѠӕիфӥ͑Փľɗфӥիӡǣ´ΎΔիüۡtaxüۡgü nax chebádaya۳xa ta nadexüۡ ñu۳xmata nagú ga nax yabuxgüãxüۡ ga chebáda rü trígu. Rü yemaacü ipuracü ga yexguma ngɥ ۳xeۡ ga NoemíxüۡҡՓ͑ֆľի̲ֆ͑ľ. Boó rü Ruxmaxã namecüma

3

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

ga Noemí rü Ruxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chauxacüx, choma rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬naxca۳x ËȍĀӕֆՓӥիɗֆËӕҡľֆҡ%xŕ tá cuxna ãcü. 2ॸRü dücax, rü yimá tatanüxüۡ ya Boó ya naxüۡҡՓËӕЙӕфËӥËӥ, rü ñoma i chütaxüۡǣӕфӥҡ ͑͑ľՓ͑իӡ ‫ ڟ‬a chebáda nax ngŕm íyabuxuchite۳xexüۡca۳x. 3ॸRü ñu۳xma rü chanaxՓa۳xe i cunaxü i ngŕma tá cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. ¡Rü naxaiya rü cugü napumáraxüۡne rü nagu icu۳x i ‫ ڟ‬a ngŕma cuxchiru i rümemaexüۡ, rü ngŕm ͑͑ľՓ͑իӡ! ‫ͮؽ‬ҡӥфӥҡիӡҡ ̲Ëӕǣӥ nüxüۡ cucua۳xeۡxeۡ ͑իҡľիŃнӕɗիɥիüۡ naxüۡpa nax yanguxüۡ nax nachibüxüۡ rü naxaxexüۡ i nüma i Boó! 4ॸ¡Rü mea ͑͑ǣӕǣӥ͑ի͑ǣľիҡֆɗիɥիüۡ i nacaxüۡ nax napexüۡca۳x! ¡Rü ngŕma ínacaxüۡՓ͑իӡ rü inangegücutü rü ngŕxma naca

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ3

194

nacutüguama! Ѡӥ͑ӥ̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥ cumaxã nüxüۡ yaxuxüۡ nax ta۳xacü tá cuxüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 5ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣѠӕի rü Noemíxüۡ ingãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Marü tá chanaxü i guxüۡma i ngŕma chomaxã nüxüۡ quixuxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 6ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ͑͑ľՓɗիӡ, rü inaxü ga guxüۡma ga yema ngɥ ۳xeۡ ͑ǣɥ̲ի%͑ӥիüۡ ixuxüۡ. 7ॸRü yexguma ̲фӥËȍɗ¡ӥՓֆ͑ǣӕիǣӕǣ´ΎΔ, rü inachi rü nataãxŕ rü ñu۳իӡËȍɗֆľի̲ %ӡիËȍɗҡիüۡ ga chebádaxüۡtagu nayaca nax yexma napexüۡca۳x. Rü yixcamaxüۡra фӥ͑ǣɥ̲ǣѠӕիфӥ¡ľի̲naxca۳իɗֆիӡ rü íinangegücutü rü yexma ica. 8ॸRü nüma ga Boó rü ngürüãchi ngãxüۡcüxü ЙľՓnaba۳i ۳xãchi. Rü yexguma ͑͑ǣӥľǣӕիǣӕфӥ͑ǣɥ̲ի%͑ֆфӥ͖. Rü nüxüۡ nicua۳ի%ËȍɗǣՓӥիɗǣ͑ǣľ ͑ËӕҡӥՓ̲ֆľի̲իüۡ. 9ॸѠӥ͑ǣɥի͑ naca rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃнӕɗիɥɗ cumax? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗ Rux, фӥËӕ̲͑ɗիɥɗËȍӕҡ͑ӥիüۡxüۡchi нӕɗիɥիüۡ. Rü ngeۡmaca۳x cugu nangu nax cuxma۳xüۡ choxüۡ нӕɗիɥxŕŕxüۡ ngeۡma Tupanaarü mugü nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 10ॸRü yexguma ga nüma ga Boó rü ñanagürü: —¡Cori ya Tupana cuxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ! Rü ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗ mea cunango۳xeۡexۡ üۡ nax aixcüma nüxüۡ cungechaüۡxüۡ ga guma cute ga marü yucü, erü choxüۡ cuyaxu cutexüۡ i choma i cutetanüxüۡ ͑իËȍɗիɥիüۡ. Rü tama naxca۳իËӕĀӕֆՓӥիɗֆËӕҡľֆËȍΎիüۡ rüngextü۳xümaecü ya diŕruãc‫ ڟ‬ü, фӥՓΎΎ tama diŕruãc‫ ڟ‬ü. 11ॸ¡Rü taxӢ i cumuüۡxüۡ, Pa Chauxacüx! Erü guxüۡma i duüۡxüۡgü i ĀËȍΎфӥɥ͑ľËӥã۳x rü marü nüxüۡ nacua۳իǣӥфӥËӕ̲фӥՓӥիɗɗ͑ǣľɗ̲ľËӥ

͑իнӕɗիɥիüۡ. Rü ngeۡmaca۳x i choma rü tá chanaxü i ngŕma choxna naxca۳x cucaxüۡ. 12ॸͮҡӥфӥ͑͑ǣľի̲ɗՓӥիɗɗǣӕիËȍիüۡ. ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗËӕҡ͑ӥիüۡ Ëȍɗիɥիüۡ i chomax, natürü nangexma i to i chorü yexera cutanüxüۡxüۡËȍɗɗիɥիüۡ. 13ॸ¡ƚcü nuxã rüxã۳u۳ۡx i ñoma i chütaxüۡgu! Rü moxüۡ pa۳xmama rü tá ngŕma to i cutanüxüۡmaxã chidexa rü ngoxi cumaxã naxãxma۳xchaüۡ. Rü ngŕxguma nanaxՓa۳xegu nax cumaxã naxãmaxüۡ rü marü name nax ngŕ̲%Ëӥֆɗիɥիüۡ, erü nüma rü chorü yexera cutanüxüۡxüۡchi ͑ɗիɥ. Natürü ngŕxguma tama nanaxՓa۳xegu, rü Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu nax choma tá cumaxã chaxãmaxüۡ. ¡ƚcü nape rü nuxã ingunexüۡ! —ñanagürü. 14ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ Rux rü yexma ipe, rü Boócutüguama ica rü yexma iyangunexüۡ. Rü moxüۡãcü ҡիӡҡ ̲ֆ͑ǣΔΎ͑ľիüۡchigu rü írüda ֆľфӥֆľ̲͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ ga Boó: “Tama chanaxՓa۳xe nax texé nüxüۡ nacuáxüۡ ɗ͑ӕËȍӕ͑ľՓ͑իËӕիӡիüۡ i chebáda íyabuxuchite۳xegüxüۡՓٚ, ñanagürü. 15ॸRü yexguma marü ɗ͑իӡ%ËȍɗËȍիüۡ۳xgu ga Rux, rü nüma ga ´ΎΔфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¡ƚcü ínacuxuchi i ngŕma curü deyuchiru rü mea nüxüۡ ɗ͑ǣɥ! —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ ga Rux rü mea nüxüۡ ɗֆ͑ǣɥǣֆľ̲ ͑ǣɥфӥĀľֆӕËȍɗфӕ, rü nüma ga Boó rü ֆľ̲͑ǣɥфӥĀľֆӕËȍɗфӕǣӕ͑ǣɥիü‫ ۡڟ‬nanagü ga 40 quíru naguxüۡ ga chebáda. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥիüۡ narüngüۡxeۡe ۡ ǣ͑ǣɥŃҡӥǣӕ ͑ի͑իӦ͑ǣӥЙüüۡãxüۡ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥ ֆľ̲̲ի%ɥaneca۳x itáegu. 16ॸRü yexguma ngɥ ۳xeۡxüۡҡՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ Rux, rü ngɥ ۳xeۡ ͑ǣɥի͑ҡËфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Ñuxãcü cuxüۡ nangupetüxüۡ, Pa

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ3ٍॷ4

195 Chauxacüx? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ Rux rü nüxüۡ iyaxu ga guxüۡma ga ͖ӕի%Ëӥ͑ǣɥիüۡ nax nangüۡxeۡexۡ üۡ ga gumá

cumaxã nüxüۡ chixu nax nüxüۡ cucuáxüۡca۳x i ngŕmachiga. Rü ngŕxguma cuxü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡgu nax naxca۳x cutaxexüۡ

Boó. 17ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ǣɥǣӥфӥǣӥҡ: —Rü choxna nanaxã i guxüۡma i ñaa chebáda, rü ñu۳իӡËȍɗËȍΎիüۡ ñanagürü: “Tama name i ngeãcume۳xeۡãcüma cu۳xeۡca۳x Ëӕҡ ľǣӕٚ, ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga ͑ǣɥ̲ǣͮΎľ̲ɞфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ñu۳xma Pa Chauxacüx, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ mea ícunangu۳xeۡxeۡ nax ñuxãcü tá nangupetüxüۡ i ngŕma cumaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Ƅфӥ͑ӥ̲ֆ´ΎΔфӥҡիӡҡ ̲ nanangexrü ega tama namexŕŕãgu i ngŕma cumaxã nüxüۡ yaxuxüۡ. Rü nüma rü ñu۳ի̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗnamexŕŕãxüۡ

фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͖u۳xmatama naxca۳x cutaxe nape۳իľՓɗ͖%eۡx۳ gacügü i ɥ͑ӥľҡ͑ӥիüۡruxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ. ƄфӥËӕ̲͑ɗիɥ ɗËȍΎфӥֆľիľф͑ҡ͑ӥËӥнӕɗիɥիüۡ ya Erimeré, rü ngeۡmaca۳x cuxna naxü nax naxca۳x cutaxexüۡ i ngŕma naane. Natürü ngŕxguma cuma tama naxca۳x cutaxegu, rü ¡chomaxã nüxüۡ ixu! ƄфӥËȍΎ̲͑ɗիɥɗ ËӕՓľ̲Ëȍիӥիüۡ nax choxna naxüxüۡ i ngŕma naane —ñanagürü. Rü yexguma nüma ga gumá natanücü rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕmáacüx, naxca۳x chataxe tá —ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga Boó rü ñanagürü: —Rü ngŕxguma NoemíxüۡҡՓnaxca۳x cutaxegu i ngŕma naane rü cuxna naxü ta nax Ruxmaxã cuxãmaxüۡ, nax ngŕmaãcü naxãxacüxüۡca۳x, фӥֆɗ̲ ͑ǣɥ͑ľфӥ ҡӕիľҡɗ͑ǣɥҡľËȍɗËӥիӥ͑ӥի͑͑իӥիüۡca۳x i ngŕma naane —ñanagürü. 6ॸRü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣǣӕ̲͑ҡ͑ӥËӥфӥ nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ega ngŕ̲%Ëӥֆɗիɥǣӕ, rü taxuacüma naxca۳x chataxe, erü chi ngŕxguma naxca۳x chataxegu rü ngŕma choxna üxüۡ i naane фӥËȍɗҡ͑ǣɥ͑ľ͑͑իӥľ. Rü aixcüma cumaxã nüxüۡ chixu rü ¡cuma naxca۳x nataxe! —ñanagürü. 7ॸѠӥՓΎľҡ̲ ͑ӡիËӥ̲͑ɗիɥǣʊфŃҡ͑ӥիüۡgü rü yexguma ta۳xacü ga nüxna üxüۡ natanüxüۡna naxãxgu, rü ínacua۳xichi ga

—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Boó rü Ruxmaxã naxãxma۳x

4

1ॸѠӥ͑ӥ̲ǣ´ΎΔфӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥ

ӥËӕËȍɗËՓ͑ֆфӥҡΎֆľфӥֆŃ̲ ͑ɗիɥǣǣӕիüۡma ga duüۡxüۡgü nachopetüxüۡ rü namexŕŕãxüۡ ga norü guxchaxüۡgü. Rü yexguma yéma natoyane rü yéma naxüpetü ga guma natanücü ga Boó Ruxmaxã nüxüۡ yaxucü. Rü nüma ga Boó rü naxca۳x naca rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Dücax, nua chauxüۡҡՓ͑իӡфӥɞфӥҡΎ, rü paxaãchi tá tidexagü! —ñanagürü. Rü nüma ga ֆľ̲͑ҡ͑ӥËӥфӥֆŃ̲͑իӡ, rü naxüۡҡՓ͑ֆфӥҡΎ. 2ॸRü nüma ga Boó rü naxca۳x naca ga 10 ga ãeۡx۳ gacügü ga ǣӕ̲ɥ͑ľËӥã۳իɗիɥǣӥիüۡ, rü yemagü rü ta ínanatogüxŕxŕ nax nümagü rü ta ɥ͑ӥҡ͑ӥիüۡ ֆɗիɥǣӥիüۡca۳x. 3ॸRü nüma ga Boó rü gumá natanücüxüۡ ñanagürü: —Ngŕ̲ͮΎľ̲ɞǣͅΎ ͑ľՓҡ ľǣӕËӥ rü namaxã itaxechaüۡ ɗ͑ǣɥфӥ͑͑ľǣ ǣӕ̲ ҡҡ͑ӥËӥǣƄфɗ̲ľфŃфӥɗիɥիüۡ. 4ॸRü

ՓӥիɗËӕҡӥǣ͑ΎфӥËȍЙҡӕфӥֆľ̲ҡΎ ga natanüxüۡna nanaxã. Ѡӥֆľ̲Փ͑ɗիɥ ga duüۡxüۡgüxüۡ nüxüۡ nacua۳xeۡexۡ üۡ ga aixcüma nügüna nax naxãgüãxüۡ. 8ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Boótanücü rü ínacua۳իɗËȍɗǣՓӥիɗËӕҡӥǣ͑Ύфӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

ѠԆҽॷ4

196

chapatu rü Boóna nanaxã rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Cuma naxca۳x nataxe i ngŕma naane! —ñanagürü. 9ॸRü yexguma nüma ga Boó rü ñanagürü nüxüۡ ga yema ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣɥ͑ӥľҡ͑ӥիüۡruxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ, rü yema togü ga yéma irüdaunüxüۡ: —Guxãma i pemagü i ñu۳xma nua rüdaunüxe, фӥЙľ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ Йľիɥ͑ӥľիüۡ ͑իËȍΎ̲͑ǣɥիüۡ naxca۳x chataxexüۡ i Noemí i ngŕma naane ga Erimeréarü, rü Querióüۡarü, rü Maróüۡфӥɗիɥիüۡ. 10ॸRü ngŕxgumarüxüۡ ta nüxüۡ Йľիɥ͑ӥľ͑ի͑ǣɥիüۡ chayaxuxüۡ i ngŕma yutecü i Moáanecüa۳x i Rux nax ngŕmaãcü naxãxacüxüۡca۳իфӥֆɗ̲ ͑ǣɥ͑ľ фӥǣӕ̲ҡӕիľҡ͑ǣɥҡľǣͅфóüۡchicüxü nüxna naxüxüۡca۳x i ngŕma naane —ñanagürü. 11ॸRü nüma ga yema ãeۡx۳ gacügü rü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü ga yéma irüdaunüxüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürügü: —kɗիËӥ̲ҡΎ̲͑ɗիɥɗ͑ӕ itarüdaunüxüۡ фӥɗҡфӥիɥ͑ӥľիüۡ. Rü nüma ya Tupana i ñu۳xma cuxna imucü i ñaa nge, rü tanaxՓa۳իľɗ͑ǣɥիüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax naxãxacüxüۡca۳ի͑ǣɥիфӥիüۡ ga Raquél фӥ̞Ńǣ͑ǣɥՓ͑ľɗիɥËӥɗǣӕի%̲ɗ yixema i Iraétanüxüۡgü. Rü cumax, Pa Boóx ¡rü Tupana cuxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ nax ՓӥիɗֆֆҡӥֆĀӕüۡxüۡgüpe۳իľՓ̲ľËӥ нӕɗիɥիüۡ i nua BeréüۡՓɗƄƸф ҡՓ! 12ॸ¡Rü Cori ya Tupana cuxna namugü i muxüۡ i Ëӕ͑ľǣӥ͑ǣɥՓɗ͖͑ǣľ, rü yamu i cutanüxüۡgü yexgumarüxüۡ ga nax yamuxüۡ ga nanegü ga guma Fáre ga ֤ӕĀ ͑͑ľɗիɥËӥǣҽ̲ Փüۡcü! —ñanagürügü. 13ॸѠӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣ

Boó rü Ruxmaxã naxãmaxüۡ. Rü Tupana фӥ͑ǣɥի̲͑͑͑ӕǣՓӥիɗǣ͑ǣɥ͑ľ. 14ॸRü yexguma ga yema ngexüۡgü ga ǣӕ̲ɥ͑ľËӥã۳x rü Noemíxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ: —NamecümaxüۡËȍɗ͑ɗիɥֆ Tupana erü marü cuxüۡ‫ڟ‬ nanangexmaxŕxŕ ya daa cutaxa. Rü chierü natáchigagu i Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓ. 15ॸRü nüma tá ͑ɗիɥɗËӕիüۡ nataãxŕxŕŕxüۡ rü cuxna nadauxüۡ i ngŕxguma cuya۳xgu, erü ngŕma cuneã۳x i cuxüۡ ngechaüۡxüۡchicü ͑ǣɥ͑ľ͑ɗիɥ. Ѡӥ͑ǣɥ̲фӥËӕիüۡ‫ ڟ‬ime i norü yexera ya 7 ya cunegü ega chi ngŕxgumaepü۳x cuxüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmaxgu —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 16ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣͮΎľ̲ɞ rü tüxüۡ iyaxu rü tüxüۡ iyaxeۡxeۡ ga ǣӕիľ̲͑ǣɥҡի. 17ॸRü yemaxüۡ nadaugügu ga yema togü ga ngexüۡgü ga ͑ǣɥфӥ͑ǣɗË̲ǣӕ%Ëȍɗüۡgüxüۡ rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ՠӥիɗֆ͑ǣɥҡի͑ǣɥիüۡ‫ڟ‬ nabu i Noemí —͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. Rü Obégu inaxüégagü. Ѡӥǣӕ̲Ϙ¡Ń͑ɗիɥǣʊËȍɞ nanatü rü ãeۡx۳ gacü ga Dabíarü o۳իɗɗիɥËӥ. Ãeۡx ۳ gacü ga Dabíarü o۳xigüchiga 18-22ॸÑaa

o۳իɗǣӥ͑ɗիɥǣ´ΎΔфӥo۳xigü ۡ ɗիɥǣӥիü: Rü Fáre rü Eróüۡ ͑͑ҡӥҡɗիɥ, rü Eróüۡ rü Ráüۡ ͑͑ҡӥҡɗիɥ. Rü Ráüۡ rü k̲ɗ͑Ā ͑͑ҡӥҡɗիɥ, rü Aminadá rü Naachóüۡ ͑͑ҡӥҡɗիɥ. Rü Naachóüۡ rü Chamóüۡ ͑͑ҡӥҡɗիɥ, rü Chamóüۡ rü ´ΎΔ͑͑ҡӥҡɗիɥ. Rü Boó rü Obé ͑͑ҡӥҡɗիɥ, rü guma Obé rü Ichaí ͑͑ҡӥҡɗիɥ, rü nüma ga Ichaí rü Dabí ͑͑ҡӥҡɗիɥ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1 SAMUEL (1 Chamué) ҽӕЙ͑фӥo͑իüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax naxãxacüxüۡca۳x

1

1ॸѠӥ͑ֆľի̲ǣՓӥիɗǣĀӕüۡ

ga Ercánagu ãégacü. Rü nüma rü ‫ڟ‬ ۡ ͑ɗիɥфӥɥ͑ľǣѠ̲ ǣӕ Efraɥtanüxü naxãchiüۡ. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥ ‫ڟ‬ máxpü۳xanexüۡ ga EfraɥՓ͑ֆľի̲. Rü nüma ga Ercána rü Yeruáüۡ ͑͑ľ͑ɗիɥ, rü Yeruáüۡ фӥƄфɗә͑͑ľ͑ɗիɥ, rü Eriú rü Tóu ͑͑ľ͑ɗիɥ, фӥҽΔӕфӥæȍәի͑͑ľ͑ɗիɥ. 2ॸRü guma Ercána rü nüxüۡ‫ ڟ‬iyexma ga taxre ga naxma۳x. ѠӥՓӥիɗǣnaxma۳x rü o͑͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ, rü yema nai ga naxma۳իфӥЬľ͑ɗ͑ ͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ. Rü yema naxma۳x ga Peniná rü ixãxacü, natürü ga yema naxma۳իǣo͑фӥ ingexacü. 3ॸRü guxcüma ga taunecügu rü ͑ӥ̲ǣƄфË ͑фӥՓӥիɗǣӕ naxma۳իǣӥ̲ի%ǣӕ̲ɥ͑ľǣæȍɞфӕՓ ͑իӡӡիüۡ ͑իҽӕЙ͑ֆǣӕի%ŃҡӥՓ ngŕxmacüxüۡ yacua۳xüüۡxüۡca۳x, rü naxca۳x yamáaxüۡca۳x rü yaguaxüۡca۳x ga norü ãmare. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑ֆľի̲ǣ ՓӥիɗǣËȍËȍľфĀΔҡľǣƄфɞǣӕ%ŃǣËӥ. Rü nüma rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga taxre ga ͑͑ľǣӥǣËȍËȍľфĀΔҡľǣӥɗիɥǣӥիüۡ. Rü ՓӥիɗфӥϘ͑ɞ͑ɗիɥǣ͑Ńǣ, rü yema to

фӥǗɗ͑Ńľ͑ɗիɥǣ͑Ńǣ. 4ॸRü yexguma Ercána norü ãmare Tupanana naxãxgu, rü naxma۳իǣЬľ͑ɗ͑ фӥ͑ǣɥիüۡ naxüarü ãmareã۳x, rü ga naxacügü rü ta nayaxüarü ãmareã۳x. 5ॸNatürü ga naxma۳x ǣo͑фӥҡիфľǣ%̲фľ͑ǣɥի͑͑ի% ֆľфӥЙΎф%Ëӥ͑ǣɥիüۡ nangechaüۡ ՓΎΎ ҽӕЙ͑͑ǣɥիüۡ nax ngexacüxŕŕxüۡ. 6ॸRü yema nax nangexacüxüۡca۳իǣo͑, rü ͑ǣɥ̲ǣЬľ͑ɗ͑ фӥǣӕիüۡǣӕ̲o͑ǣӕ iyadauxcüraxüۡ фӥ͑ǣɥիüۡ icugü. 7ॸRü guxcüma ga taunecügu ga yexguma ҽӕЙ͑ЙҡՓ͑իɥɥիüۡǣӕфӥ͑ǣɥ̲ǣ Ьľ͑ɗ͑ фӥֆľ̲Ëӥo͑իüۡ icugüãxüۡ. Rü yemaca۳իǣo͑фӥ͑ǣɥǣӥ̲ի%ɗ͑ǣľËȍüۡ rü ixaxu rü tama ichibüchaüۡ. 8ॸRü nüma ga Ercána rü naxma۳իǣo͑͑͑Ëфӥ ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¿Ta۳xacüca۳x cuxaxu? ¿Rü ta۳xacüca۳x cungechaüۡ rü tama cuchibü? ¿Tama eۡx۳ na i choma rü 10 ya cunearü yexera cuxüۡ‫ ڟ‬chamexüۡ? —ñanagürü. 9ॸѠӥֆľիǣӕ̲ɥ͑ľǣ æȍɞфӕՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, фӥՓӥիɗǣ ֆ ӕ͑ľËӥǣËȍɗ¡ӥՓľ͑фӥ͑ǣɥ̲ǣ o͑фӥҽӕЙ͑ЙҡՓɗիӡ. Rü nüma ga chacherdóte ga Erí rü norü tochicaxüۡ ga ͑Փ͑ҡΎΎΎիüۡՓ͑фӥҡΎǣ Tupanapataarü ɥã۳xarü ngaicamána.

197 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ1

198

10ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣo͑фӥЙΎф%Ëӥɗիիӕ,

rü Iraéanecüã۳xgüarü Tupana rü cuxna naxãã i ngŕma nüxna naxca۳x cuca۳xaxüۡ! ͑ǣɥǣӥ̲ի%ɗ͑ǣľËȍüۡ, rü yemaacü —ñanagürü. 18ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣo͑фӥ iyumüxŕ, rü Tupanana ica. 11ॸѠӥ͑ǣɥфӥ yumüxŕՓфӥҽӕЙ̲͑ի%ɗիӕ͑ľҡфӥ inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Moxŕxüۡchi ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ЬҽӕЙ͑ֆġիӡՓ naxca۳x i ngŕma dexa —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü Ngŕxmacüx, rü ngŕxguma chi nüxüۡ ñu۳իӡËȍɗɗҡ ľǣӕфӥɗֆËȍɗ¡ӥфӥ̲фӥ cucua۳xgu nax ñuxãcü ngúxüۡ nax ҡǣӕ̲Փľ͑ɗ͑ǣľËȍüۡ. 19ॸRü moxüۡãcü rü nangunetüxüۡľǣӥǣҽӕЙ͑ЙҡՓ chingexüۡ naxca۳x i ngŕma nax ͑ի͑իɥիüۡ nax nüxüۡ changexacüxüۡ ¡rü choxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ ͑իɥ͑ӥɗ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ ñaa chorü yumüxŕ, rü choxna namu ya napataca۳ի͑ՓΎľǣӕǣɥ͑ľǣѠ̲ Փ. ՓӥիɗֆËȍӕ͑ľ! Rü yimá rü tá cuxna Rü nüma ga Ercána rü naxma۳x ga chanamu nax cuxrüxüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x. Rü o͑իüۡ nape. Rü nüma ga Tupana rü ngŕma norü cua۳xruxüۡ nax aixcüma ۡ nanangãxüۡ ǣ͑ǣɥфӥֆӕ̲ӥxŕ. 20ॸRü cuxna chanamuxü rü tagutáma niyoeru 12 yemaca۳իǣo͑фӥɗի%իËӥ. Rü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣo͑фӥ imáarü yumüxeۡãx۳ nax Tupanamaxã ֆľիǣӕ̲͑Փ͑͑ǣӕիǣӕǣ͑ի yadexaxüۡ, rü nüma ga Erí rü ngɥã۳xgu nabuxüۡ ǣǣӕ̲͑ǣɥ͑ľ, rü inaxüéga rü ͑ĀՓľ͑ӥ. 13ॸѠӥ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥ%xŕՓ æȍ̲ӕŃ͑ɗիɥǣ͑ŃǣֆľфӥҽӕЙ͑͑ iyumüxŕ, rü tama nüxüۡ ҡիɥ͑ӥǣ͑ǣɥǣ. naxca۳x ica. Rü ngŕma naéga rü “Naxca۳x Rü ngɥã۳իɗËҡ̲͑ɗիɥǣɗիɥa۳xcüüxüۡ. Rü ínaca۳իËӥٚ, ñaxüۡËȍɗǣ͑ɗիɥ. 21ॸRü guma yemaca۳իǣƄфɞфӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣ͑ի nai ga taunecügu rü nüma ga Ercána rü naxma۳x ga Peninámaxã rü guxüۡma ga nangãxüۡxüۡ. 14ॸѠӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: ۡ —‫͵ع‬ӕի%Ëӥɗ͑ǣ%ի%Ëӥ͑ӕËӕիӡիü? ¡Rü ͑իËӥǣӥ̲ի%фӥɥ͑ľǣæȍɞфӕՓ͑իɥ marütama nax cungãxechaxüۡ! nax Tupanana yéma yaxããxüۡca۳x ga —͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ. 15ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣo͑ norü ãmaregü, rü nüxüۡ rü inangãxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ҽ̲͑ɗիɥ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x yema guxcüma ga i changãxüۡxüۡ, Pa Corix. ҽ̲͑ɗիɥɗ taunecügu naxüüüxüۡrüxüۡ. 22ॸNatürü ga naxma۳իǣo͑фӥҡ̲ֆŃ̲ɗիӡ, rü ta۳xacü rü axchiü i ngúchiáxüۡ rüe۳xna ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ ǣ͑ǣɥҡľ: —ҽիӡҡ ̲ bínu ya ngúchiacü chayaxaxüxüۡ. Rü ‫ ڟ‬ËȍիӡɗËȍΎ̲͖u۳xmatáta ۡ ۡ ngŕ̲ ngŕma choxü ngupetüxü ͑ɗիɥ͑ի ۡ yamaie ya daa bucü. Rü ngŕxgumaxica changexacüxü rü ngeۡmaca۳x ‫ ڟ‬a chanagaxüۡ nax Cori ya ҡ ͑ɗիɥɗ͑ǣŕm changechaüۡ, rü Tupanamaxã nüxüۡ Tupanana chayamuxüۡca۳x rü ngŕxma chixuxüۡ i ngŕma guxchaxüۡ. 16ॸ¡Rü taxӢ i ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥիüۡ фӥËȍΎ̲фӥՓӥիɗɗ nax yanaxã۳u۳ۡիӡËȍɗիüۡca۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 23ॸѠӥ͑ӥ̲ǣ͑ǣɥҡľǣƄфË ͑фӥ͑ǣɥիüۡ ͑ǣľɗËȍɗիľËӥËȍɗիɥիüۡ! Rü guxüۡma i ñaa nangãxüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü naxü i ngunexüۡgügu rü íchayumüxeۡ naxca۳x i ngŕ̲Ëӕ̲͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥǣӕфӥ̲ľիüۡ! ngŕma chorü oégaãxŕ rü i ۳xãchiãxŕ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 17ॸRü yexguma ga Erí rü ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¡ƚcü taãxŕãcü natáegu! ¡Rü nüma ya

Rü marü name i nuxã curüxã۳u۳ۡx rü ñu۳xmatata cuyamaie ya yimá cune nax ngŕmaãcü yanguxŕŕãxüۡca۳x i norü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ1ٍॷ2

199 ngúchaüۡ ya Cori ya Tupana. Rü ֆľ̲Ëӥǣ͑ǣɥ̲фӥֆľի̲ɗфӥիã۳u۳ۡx, rü inayaxŕxŕ ǣǣӕ̲͑ǣɥ͑ľфӥ͖u۳xmatata yamaie. 24ॸRü yexguma marü ֆ̲ɗľ%ǣӕՓľ͑ǣǣӕ̲¡ӕËӥфӥæΎфɗ ֆҽӕЙ͑ЙҡՓɗ͑ǣǣɥ͑ľǣ æȍɞфӕՓ. Rü yexgumarüxüۡ ta yéma inagagü ga tomaepü۳իǣՓΎËիËӥǣ iyatüxüۡ, фӥՓӥիɗՓľҡիüۡ ga trígu, rü Փӥիɗǣҡüۡxüۡacu ga bínu. 25ॸRü yexguma ՓӥիɗǣՓΎËիËӥTupanaca۳x yama۳իǣӥǣӕՓľ͑, rü chacherdóte ga Erína nayamugü ga guma bucü. 26ॸRü ͑ǣɥ̲ǣo͑фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ ga guma chacherdóte: —Pa Corix ¿choxüۡ cucuáxüۡ ֆɗիɥիüۡ? ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥǣֆľ̲ nge ga üۡpa cupe۳իľՓҽӕЙ͑͑ chaca۳xaxüۡ chorü yumüxŕՓ. 27ॸRü nüxna chaca۳xaxüۡ nax choxna namuaxüۡca۳x ya daa chaune, rü nüma rü marü choxüۡ nangãxüۡ ga yema naxca۳x íchaca۳xaxüۡ. 28ॸRü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü nua cuxüۡҡՓËȍ͑ǣֆĀËȍӕ͑ľ ͑ի͑ӥի͑Ëȍֆ̲ӕիӡËȍɗիüۡca۳x ya Tupana —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü ñu۳իӡËȍɗǣ nüma ga Erí rü ñaxtüanegu nayangücuchi rü Cori ya Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ. o͑фӥֆӕ̲ӥxŕ

2

1ॸRü

ñaãcü iyumüxŕ ǣo͑: —Pa Corix, rü poraãcü cumaxã chataãxŕ erü choxna cunamu ya chaune. Rü ñu۳xma rü choxü‫ ۡڟ‬natauxcha nax chanangãxüۡgaxüۡ i ngŕma choxüۡ cugüexüۡ erü cuma choxüۡ curüngüۡxeۡe.ۡ Rü ngeۡmaca۳x chataãxŕxüۡchi. 2ॸRü tataxuma ya texé ya curüxüۡ üünexe, Pa Corix. Rü tataxuma ya texé curüxüۡ duüۡxeۡgüna dáuxe, Pa Torü Tupanax. Rü

nataxuma i ta۳xacü i cuxüۡ rüyexeraxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. …… 11ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥ̲ǣƄфË ͑фӥ naxacüã۳xgü rü naxma۳xgümaxã napataca۳ի͑ՓΎľǣӕǣɥ͑ľǣѠ̲ Փ. Natürü nüma ga guma nane ga bucü rü yexma chacherdóte ga Eríxüۡtagu narüxã۳u۳ۡx nax yéma Cori ya Tupanaaxü‫ۡڟ‬ napuracüxüۡca۳x. …… Chamuéxüۡ nayaxu ga Cori ya Tupana 18ॸRü

nüma ga guma bucü ga Chamué rü niyachigü rü Cori ya Tupanaaxüۡ‫ڟ‬ napuracü. Rü naxchiru rü chacherdótegüchirurüxüۡ ͑ɗիɥ͑ի línuchinaxca۳իֆɗիɥիüۡ. 19ॸѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥ ga taunecügu ga yexguma norü mamá ҡӥ̲ҡľ̲ի%ǣӕ̲ҽӕЙ͑ЙҡՓ ҡիɥɥիüۡgu nax Tupanaca۳x yéma tanangegüxüۡca۳x ga tümaarü ãmaregü, rü Chamuéca۳x rü ta yéma tanangeexüۡ ǣՓӥիɗǣ͑իËȍɗфӕǣ͑ӥիü‫ ۡڟ‬taxüxüۡ. 20ॸRü nüma ga guma chacherdóte ga Erí rü Ercánamaxã rü naxma۳xmaxã mexüۡ naxuegu rü ñanagürü: —Nüma ya Cori ya Tupana rü tá cuxüۡ‫ ڟ‬nanaxütanü namaxã nax cuxüۡ‫ ڟ‬nax yaxãxacüchigüxüۡca۳x i ñaa nge natanü ֆֆɗ̲ ͑ǣɥ͑ľֆæΎфɗ̲͑͑ӕ%Ëӥ —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣƄфË ͑фӥ o͑фӥnapataca۳ի͑ՓΎľǣӕ. 21ॸRü nüma ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥo͑իüۡ narüngüۡxeۡe ۡ rü yemaca۳x iyaxãxacüchigü. Rü yemaacü tomaepü۳իՓ͑͑ǣӕǣ ͑ǣɥ͑ľфӥҡիфľǣ͑ǣɥիËӥ. Rü yoxni ga ǣӕ̲͑ǣɥ͑ľǣæȍ̲ӕŃфӥ Tupanape۳իľՓ͑ɗֆËȍɗǣӥ. 22ॸRü nüma ga guma chacherdóte ga Erí rü marü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ2ٍॷ3 poraãcü nayaxüchi. Natürü nüxüۡ nacua۳xama ga yema chixexüۡ ga nanegü ixügüxüۡ, rü ñuxãcü yema ngexüۡgü ga ҽӕЙ͑ЙҡфӥӥËӕËȍɗËՓ puracüexüۡmaxã nax namaxŕxüۡ. 23ॸRü yemaca۳x nanegüxüۡ ñanagürü: —Guxüۡma i duüۡxüۡgü rü chomaxã nüxüۡ nixugügü nax ñuxãcü chixexüۡ pexügüxüۡ rü chixri pemaxŕxüۡ. ¿Rü tü۳xcüüۡ ngŕmaãcü pemaxŕ? 24ॸRü dücax, Pa Chaunegüx, фӥ͑ËȍɗիľիӥËȍɗ̲͑ɗիɥɗ ngŕma ore i Tupanaarü duüۡxüۡgü nüxüۡ nixugügüxüۡ i pechiga. 25ॸRü ngŕxguma ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ rü to i duüۡxüۡmaxã chixexüۡ ü۳xgux rü nangexma i norü mexŕŕruxüۡ. Natürü ngŕիǣӕ̲Փӥիɗɗ duüۡxüۡ Tupanamaxã chixexüۡ ü۳xgux ¿rü texé tá tanamexŕxŕ i ngŕma? —ñanagürü. Natürü ga nümagü ga ͑͑ľǣӥфӥҡ̲͑ǣ͑իɥ͑ӥľËȍüۡ, yerü ga Tupana rü marü namaxã nanaxuegu ga nax nadaixaxüۡ. 26ॸRü yoxni ga nüma ga guma ngextü۳xücü ga Chamué rü niyachigü. Rü Cori ya Tupana rü poraãcü namaxã nataãxŕ, rü duüۡxüۡgü rü ta namaxã nataãxŕgü. …… Tupana rü Chamuéxüۡ naca

3

1ॸRü

nüma ga ngextü۳xücü ga Chamué rü Cori ya Tupanaaxüۡ‫ڟ‬ napuracü yema Erí namuxüۡãcüma. Rü yexguma ga Tupana rü ñuxguacürica texémaxã nidexa. Rü ñuxguacürica texéca۳x nanango۳xeۡxeۡ ga ŕxüۡguxüۡ. 2ॸRü nüma ga Erí rü marü naya rü yemaca۳x marü nixoxetü rü tama mea ta۳xacüxüۡ nadau. ѠӥՓӥիɗǣËȍӥҡիüۡgu rü norü ӕËЙӕՓɞ͑ЙľǣҽӕЙ͑ЙҡՓ. 3ॸRü nüma ga Chamué rü yema baú ga

200 ҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ yexmaxüۡxüۡtaguama nape. Rü yema norü omü ga guma Tupanapata rü nanaiecha. 4ॸѠӥՓӥիɗǣËȍӥҡիüۡ rü nüma ga Cori ya Tupana rü Chamuéxüۡ naca rü ñanagürü: —Pa Chamuéx, Pa Chamuéx —ñanagürü. Rü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡ: —ġիľËȍɗիɥ—ñanagürü. 5ॸRü yexgumatama ínarüՓa۳x ga yema ínapexüۡՓфӥƄфɞɞֆľի̲իüۡՓ͖͑, rü ñanagürü: —ġիľËȍɗիɥфӥ͑ӕ changexma. ¿Rü ta۳xacüca۳x cha۳u۳xca۳x cuca? —ñanagürü. Rü nüma ga Erí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Taguma ͑ɗիɥɗcuxca۳x chaca۳xüۡ. ¡ƚcü natáegu rü yape! —ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga Chamué rü natáegu rü nayape. 6ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Փľ͑իфӥæȍ̲ӕŃ͑͑Ëфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Pa Chamuéx —ñanagürü. Rü nüma ga Chamué rü ínarüՓa۳x, rü Erí íyexmaxüۡՓ͖͑фӥ͖͑ǣӥфӥ: —Daxe Ëȍɗիɥфӥ͑ӕËȍ͑ǣľի̲. ¿Ta۳xacüca۳x cha۳u۳xca۳x cuca? —ñanagürü. Rü nüma ga Erí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —ҽǣӕ̲͑ɗիɥɗcuxca۳x chaca۳xüۡ, Pa Chaunex. ¡ƚcü natáegu rü yape! —ñanagürü. 7ॸRü nüma ga Chamué rü tama nüxüۡ nacua۳x nax Cori ya Tupana ֆɗիɥիüۡ ga namaxã idexaxüۡ yerü ga aixrügumaãcü taguma namaxã nidexa. 8ॸNatürü yema chütaxüۡgu rü nüma ga Cori ya Tupana rü norü tomaepü۳xcüna Chamuéna naca. Rü nüma ga Chamué rü ínarüda rü EríxüۡҡՓ͖͑фӥ͖͑ǣӥфӥ: —ġիľËȍɗիɥ, rü nua changexma. ¿Rü ta۳xacüca۳x cha۳u۳xca۳x cuca? —ñanagürü. Rü nüma ga Erí rü nüxüۡ nicua۳xãchi ga æΎфɗֆҽӕЙ͑͑իֆɗիɥիüۡ ga guma Chamuéna ca۳xacü. 9ॸRü nüma ga Erí rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ3ٍॷ4

201 Chamuéxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü yape! Rü ngŕիǣӕ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑Փľ͑Ëӕի͑ caxgu ¡rü nangãxüۡga rü ñacuxüۡ tá: “Rü idexa rü yimá curü duüۡ rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ ͑ɗիɥٚ, ñacuxüۡ tá! —ñanagürü. Rü yexguma nüma ga Chamué rü natáegu rü nayape. 10ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ æΎфɗֆҽӕЙ͑фӥՓľ͑իфӥæȍ̲ӕŃիüۡ naca ga yema noxri nüxüۡ naca۳xgurüüۡtama, rü ñanagürü: —Pa Chamuéx, Pa Chamuéx —ñanagürü. Rü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Idexa! Rü cuxüۡ ͑իɥ͑ӥ͑ɗիɥ ya curü duüۡ —ñanagürü. 11ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü: —Ñu۳xma rü Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓҡ Ëȍ͑իӥɗ ta۳xacü i guxãtáma namaxã ba۳i ۳xãchiexüۡ. Rü guxãma ya nüxüۡ ɥ͑ӥիľфӥҡ ̲͑ի% tangu۳xmachi ۳xeۡ. 12ॸRü ngŕma ngunexüۡgu фӥҡիӡҡ ̲Ëȍ͑͑ǣӕЙľҡӥxŕxŕ i guxüۡma ga yema Erímaxã nüxüۡ chixuxüۡ ga nanegüchiga. 13ॸRü namaxã nüxüۡ chixu rü tá chanapoxcue i ngŕma nanegü naxca۳x i ngŕma chixexüۡ i nüma marü nüxüۡ nacuáxüۡ. Yerü ga nanegü rü chixexüۡ chomaxã nixugüxe rü nüma rü tama nüxna nachogü naxca۳x ga yema chixexüۡ ga naxügüxüۡ. 14ॸRü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü Erí nanegümaxã chanaxuegu ͑իҡիӡҡ ̲͑ӥիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ nax changechaüۡxüۡ i norü chixexüۡǣӥՓΎΎ naxüۡnagü cha۳u۳xca۳x ínaguxgu rüe۳xna ãmaregü choxna naxuaüۡgügu —ñanagürü ga Tupana. 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga Chamué rü nape ñu۳xmata moxüۡãcü yangune. Rü yexguma ínadaxgu rü ɗ͑͑Փ%ի%ǣҽӕЙ͑Йҡфӥɥã۳xgü. Natürü nüma ga Chamué rü namuüۡ ga Erímaxã nüxüۡ nax yaxuxüۡ ga yema dexa ga Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 16ॸNatürü

nüma ga Erí rü Chamuéca۳x naca rü ñanagürü nüxüۡ: —Pa Chaunex, Pa Chamuéx —ñanagürü. Rü nüma ga Chamué nanangãxüۡga rü ñanagürü: —ġիľËȍɗիɥ—ñanagürü. 17ॸRü nüma ga Erí rü Chamuéna naca rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕիӡ͖իüۡ ֆɗիɥիüۡ cuxüۡ ya Cori ya Tupana? ¡Rü guxüۡxüۡtáma chomaxã quixu, rü taxuxüۡtáma iquicu۳x! Rü Tupana poraãcü cuxüۡ poxcu۳x ega ҡիӡҡ ̲ǣӕիüۡ i ngŕma cumaxã nüxüۡ yaxuxüۡxüۡ chomaxã quixuxgu —ñanagürü. 18ॸRü nüma ga Chamué rü guxüۡxüۡma Erímaxã nixu rü taxuüۡma iniicu۳x. Rü nüma ga Erí rü naba۳i ۳xãchi rü ñanagürü: —ͮӥ̲͑ɗիɥɗæΎфɗֆҽӕЙ͑ ֆɗիɥիüۡ. ¡ƚcü naxüã i ngŕma naxca۳x rümemaexüۡ! —ñanagürü. 19ॸRü nüma ga Chamué rü niyachigü, rü Cori ya Tupana rü nanaxüۡtagu. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü meama nüxüۡ‫ ڟ‬ɗ͑фӥիɥ͑ӥľǣ͑Ύфӥ ucu۳xeۡgü. 20ॸRü DáüۡՓɗ͑իӥǣӥ, rü ñu۳ի̲ҡ´ľËȍŃ¡Փ͑͑ǣӕǣ Chamuéxüۡ nax nacua۳xgüxüۡ ga guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü ga nax aixcüma Tupanaarü orearü uruxüۡ ͑իֆɗիɥիüۡ. 21ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü inayadaxŕxŕ ga Chamuémaxã nüxüۡ nax yaxuxüۡ ǣ͑ΎфӥΎфľ͑Փǣǣӕ̲ ҽӕЙ͑ЙҡǣæȍɞфӕՓֆľի̲͑ľ. Rü nüma ga Chamué rü ñu۳իӡËȍɗ duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga yema norü ore ga Tupana. Piritéutanüxüۡgü rü nachixüۡanewa nanangegü ga yema baú ga Tupanaarü mugü nawa yexmaxüۡ

yema ga ngunexüۡgügu ga Iraéanecüã۳xgü rü Piritéutanüxüۡgümaxã nügü nadai. Rü ga

4

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

202

1ґkͅԆƄ̞ॷ4

ga norü churaragü. 3ॸRü yexguma yema ínapegüxüۡca۳x naՓoegu۳xgu ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü yema namaxã icua۳xgüxüۡ rü nügümaxã niporagatanücüxü nachiga ga yema nax Piritéutanüxüۡgü nada۳i ۳xüۡ, rü ñanagürügü nügümaxã: —¿Tü۳xcüüۡ i ñu۳xma ya Tupana i Piritéutanüxüۡgüxüۡ naxüchicaxüۡ nax tüxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x? ¡Rü

ǣҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ, rü nanadai ga Oní rü Finée ga yema taxre ga Erí nanegü. 12ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣ churara ga Bŕyamítanüxüۡ ɗիɥիüۡ rü niña ga yema nügü ínada۳i ۳xüۡՓфӥֆľ̲ҡ̲ ngunexüۡǣӕæȍɞфӕՓ͑͑ǣӕ. Rü norü ngechaüۡmaxã nügü nayarügáutechiru, rü nügü nabuxeru, rü yemaacü ínangu. 13ॸRü yexguma yéma nanguxgu ga yema churara rü nüma ga Erí rü ɥã۳իՓ͑фӥҡΎ ͑Փǣֆľ̲͑ΎфӥҡΎËȍɗËիüۡ. Rü ̲͑ǣӕɞ͑ĀՓľ͑ӥֆľфӥnaxca۳x naxoegaãxŕ ga yema baú ga Tupanaarü ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ. Rü yema yatü rü ǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ͑իӥËӕфӥ͑ӥիüۡ nixu ga yema ngupetüxüۡ. Rü yexgumatama ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü inanaxügüe ga poraãcü nax naxauxexüۡ. 14ॸRü yemaxüۡ

͑ǣɥի%æȍɞфӕՓҡիɥфӥҡֆֆիӕɗngŕma ¡әɗæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ ngŕxmaxüۡ nax ngŕmaãcü i nüma rü ҡҡ͑ӥՓ͑͑ǣľի̲իüۡca۳x rü tüxüۡ ínapoxüۡxüۡca۳x nüxna i ngŕma tórü uanügü! —ñanagürügü. 4ॸRü yemaca۳x ga Iraéanecüã۳xgü rü ñuxre ga churaragü æȍɞфӕՓ̲͑ӕǣӥ. Rü yéma nayayauxgü ǣֆľ̲¡әǣ͑Փ͑ֆľի̲իüۡ ga norü mugü ga Cori ya Tupana ya guxüۡŃҡӥՓngŕxmacü. Rü Oní rü Finée ga yema taxre ga Erí nanegü rü yema ¡әǣæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ yexmaxüۡxüۡҡ͑ɗիɥիüۡtanü. …… 10ॸNatürü ga yema Piritéutanüxüۡgü rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ nadai. Rü nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü nixü, rü yema ínapegüxüۡՓ͑¡ӕի̲ӥ. Rü nayue ga muxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü, rü 30,000Փ͑͑ǣӕ. 11ॸRü yexgumarüxüۡ ta nanapugü ga yema baú

͑իɥ͑ӥǣӕǣƄфɞфӥɞ͑Ëфӥ͖͑ǣӥфӥ: —¿Ta۳իËӥËȍɗǣ͑ɗիɥɗngŕma nax íyacuxcuxüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga yema churara rü nañu۳xãxŕ ga Erímaxã nüxüۡ nax yanaxuxüۡ ga yema ngupetüxüۡ. 15ॸRü nüma ga Erí rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 98 ga taunecü rü marü natauxetüxüchi ga yexguma. 16ॸRü nüma ga churara rü ñanagürü: —Ñu۳xmatama íchangu i ngŕma togü ítada۳i ۳xüۡՓ͑ի͑ľËȍ͖իüۡ. Rü ñu۳ի̲ҡ̲Ëȍɗ͖ɗ͑Փɗngŕma dai —ñanagürü. Rü nüma ga Erí rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü nangupetü, Pa Chaunex? —ñanagürü. 17ॸRü nüma ga yema churara rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Nüma i Iraéanecüã۳xgü rü Piritéutanüxüۡcha۳իՓ nixü ñu۳xmachi muxema ya tatanüxexüۡ nadai. Rü ngŕmatanügu nayue ya yimá taxre ya cune ya Oní rü Finée, rü ngŕma ¡әɗҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փngŕxmaxüۡ rü Piritéutanüxüۡgü nanapugü

Iraéanecüã۳իǣӥфӥËȍӕффǣӥфӥɥ͑ľǣ Ebenéchearü ngaicamána nayexmagü rü PiritéutanüxüۡǣӥфӥËȍӕффǣӥфӥɥ͑ľ ǣkƸŃՓ͑ֆľի̲ǣӥ. 2ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü nügü namexŕxŕ nax Iraéanecüã۳xgümaxã nügü nada۳i ۳xüۡca۳x. Rü yexguma nügü nadaixgu, rü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ narüporamaegü rü tüxüۡ nadai ga 4,000

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ4ٍॷ5

203 —ñanagürü. 18ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣƄфɞ, ga Piritéutanüxüۡgü nax napuxüۡ ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ, rü norü tochicaxüۡՓ ínaՓa۳x rü ɥã۳xüۡtagu nangu. Rü yema nax nayaxüchixüۡ rü yangü۳xüۡ, rü yemaca۳x nibüyenaxã ga yexguma nanguxgu, rü yexma nayu. Rü nüma ga Erí rü 40 ga ҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣʊфŃ͑ľËӥã۳xgümaxã inacuáxüۡ. …… Piritéutanüxüۡgü rü nachixüۡanewa nanangegü ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ

5

1ॸRü

yexguma marü yapugüã۳xgu ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ, rü nüma ga Piritéutanüxüۡǣӥфӥɥ͑ľǣƄ¡ľ͑ŃËȍľՓ ͑͑ֆӕիǣӥфӥ͑Ύфӥɥ͑ľǣkѸĀΔիՓ nanangegü. 2ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ΎфӥҡӕЙ͑ǣ DagóüۡЙҡՓ͑͑͑ǣľǣӥфӥֆľ̲ naxchicüna۳xãxüۡҡǣӕ͑͑իӦǣӥ. 3ॸRü moxüۡãcü ga yexguma ínangugügu ga yema Asdóxcüã۳xgü, rü Dagóüۡchicüna۳xãxüۡ inayangaugü ga ñaxtümüanegumare nguxüۡ nape۳xegu ga ֆľ̲¡әǣҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ yexmaxüۡ. Rü yexguma ga yema duüۡxüۡgü rü nanayauxgü ga yema Dagóüۡchicüna۳ի%фӥՓľ͑͑ËȍɗËǣӕ nanachixŕŕgü. 4ॸNatürü yexguma moxüۡãcü pa۳ի̲̲ֆŃ̲͑իɥիǣӕǣ yema Asdóxcüã۳xgü, rü nüxüۡ inayangaugü ga Dagóüۡchicüna۳xã ga Փľ͑իфӥ͖իҡӥ̲ӥ͑ľǣӕӥ̲фľիüۡ nape۳xegu ga yema baú ga Tupanaarü ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ. Rü ga naeru rü guma taxre ga naxme۳x rü nabüüۡ rü ɥã۳xgu nayanúmare. Rü yema naxüۡnerica

͑ɗիɥǣ̲ľիüۡ. 5ॸRü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗՓΎΎ i ñu۳xma i ngŕma Dagóüۡarü chacherdótegü rü ngŕxguma yima ҡӕЙӕËֆkѸĀΔիՓ͑ǣľի̲͑ľǣӕ nachocu۳xgu rü tama ngŕ̲̲ӥфЙľՓɗ ɥã۳իՓɗҡΎիľիüۡՓ͑͑ǣǣӥիüۡ. 6ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü nanapoxcue rü ínanaba۳i ۳xgü ga yema duüۡxüۡgü ga Asdóxcüã۳xgü, rü taixnamaxã nayada۳xaՓeexeۡxeۡ. 7ॸRü yemaxüۡ nadaugügu ga yema duüۡxüۡgü ga Asdóxcüã۳xgü rü ñanagürügü: —Ngŕma baú ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaarü ɗիɥիüۡ rü tama tanaxՓa۳իľɗҡҡ͑ӥՓ͑ի nangexmaxüۡ erü ngŕ̲ǣǣӕ͑ɗիɥɗ ngŕma Tupana rü taxca۳x rü tórü tupana i Dagóüۡca۳x rü poraãcü guxchaxüۡ ínanguxŕŕxüۡ —ñanagürügü. 8ॸRü yemaca۳x ga yema Asdóxcüã۳xgü rü guxüۡma ga Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügüca۳x nangema nax namaxã nangutaque۳xegüxüۡca۳x. Rü nüxna nacagüe rü ñanagürügü: —¿Ta۳xacü tá namaxã ixügüxüۡ i ngŕma baú i ngŕma Iraéanecüã۳xgüxüۡarü Tupanaarü mugüchixüۡ? —ñanagürügü. Rü yema ãeۡx۳ gacügü rü nanangãxüۡga rü ñanagürügü: —¡ƚËӥɥ͑ľֆǾ իՓ penangegü! —ñaxüۡmaxã nanangãxüۡgü. Rü nüma ga yema Piritéutanüxüۡgü rü ֆŃ̲ǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑͑͑ǣľǣӥ. 9ॸNatürü yexguma marü yéma nangegüã۳իǣӕՓľ͑, rü nüma ga Cori ya ҽӕЙ͑фӥֆľ̲ɥ͑ľËӥã۳xgüxüۡ nayaxɥ ۳xãchiãŕxŕŕgü, yerü taixnamaxã nayada۳xaՓeexeۡxeۡ ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga ibuxüۡ rü iyaxüۡ. 10ॸRü yexguma ga nüma ga Piritéutanüxüۡgü фӥɥ͑ľǣƄËфóüۡՓ̲͑͑͑ǣľǣӥǣ yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ5ٍॷ6 Natürü yexguma EcróüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ yema baú, rü yema duüۡxüۡgü ga Ecróüۡcüã۳xgü rü nixaixcha rü ñanagürügü: —¿Tü۳xcüüۡ nua penange i ngŕma Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaarü mugüchixüۡ nax toxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x ya guxãma? —ñanagürügü. 11ॸRü guma ɥ͑ľՓфӥǣӕիüۡma ga duüۡxüۡgü rü nanaxɥ ۳xãchiãŕgü, yerü Tupana rü poraãcü nanapoxcue. Rü yemaca۳x ga ֆľ̲ɥ͑ľËӥã۳xgü rü guxüۡma ga Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacügüca۳x nangema rü ñanagürügü nüxüۡ: —¡Nua ҡΎфӥɥ͑ľՓɞЙľ͑͑ǣľիľËȍɗɗngŕma baú i Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaarü mugüchixüۡ, rü nachixüۡaneca۳xtama penatáeguxŕxŕ nax tama toxüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x i guxãma i tomax!

204 Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaarü mugüchixüۡ, фӥ‫ؽ‬ҡիӡҡ ̲ ngŕmaãcümare penatáeguxŕxŕ! Rü ̲͑ľ͑ɗիɥ͑ի͑ӥի͑Йľ͑ի%իüۡ ɗՓӥիɗɗ ãmare nax ngŕmaãcü Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaxüۡ namaxã perüngüxmüxŕŕxüۡ. Rü ngŕxguma i pema rü tá pexca۳x nitaanegü rü tá nüxüۡ picua۳xãchitanü nax ngŕ̲ǣǣӕֆɗիɥիüۡ i Tupana i pexüۡ yada۳xaՓeexeۡexۡ üۡ —ñanagürügü. 4ॸRü nüma ga duüۡxüۡgü rü yema chacherdótegüna rü yuüxüۡgüna nacagüe, rü ñanagürügü nüxüۡ: —¿Ta۳իËӥҡ ͑ɗիɥɗ͑ӥի͑ҡի%̲фľիüۡ nax namaxã tanangüxmüxŕŕxüۡca۳x?

1ॸRü yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ rü 7 ga tauemacü Piritéutanüxüۡǣӥфӥ͑͑ľՓ͑ֆľի̲. 2ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga norü chacherdótegü rü yuüxüۡgü nax yemagüna nacagüexüۡca۳x, rü ñanagürügü: —¿Ta۳xacü tá namaxã taxüxüۡ i ngŕma Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaarü mugüchixüۡ? ¡Tomaxã nüxüۡ Йɗիӕ͑ի͖ӕի%Ëӥҡ Փľ͑͑Ëȍɗիüۡaneca۳x tanatáeguxŕŕxüۡ! —ñanagürügü. 3ॸRü

—ñanagürügü. Rü nümagü ga chacherdótegü rü yuüxüۡgü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —PenaxՓa۳xe i penaxü i 5 i naxchicüna۳xãgü i úirunaxca۳x i nataixnapü۳xügüraxüۡxüۡ. Rü ngŕma naxchicüna۳xãgü rü ngŕma 5 i perü ãeۡx۳ gacügüe۳xpü۳իҡ ͑ɗիɥɗЙľ͑իӥիüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗ5 i üۡcachicüna۳xã i úirunaxca۳x tá pexü. Erü ngŕ̲ҡɗի͑ǣӥ̲ի%͑ɗիɥɗ Tupana i pexüۡ yada۳xaՓeexeۡexۡ üۡ, rü üۡËǣӥ̲ի%͑ɗիɥɗǣӕիËȍիüۡ pexna naxãxüۡ i guxãma i pemax rü perü ãeۡx۳ gacügü. 5ॸRü ngeۡmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗ ípenaxüxüۡ i ngŕma taixnachicüna۳xãgü rü naxchicüna۳xãgü i ngŕma üۡcagü i guxchaxüۡ pexna ãxüۡ ɗЙľфӥɥ͑ľՓ. ¡Rü nüxüۡ picua۳xüxüۡ ya yimá Iraéanecüã۳xgüarü Tupana! Rü bexmana ngŕmaãcü tá nüxüۡ narüchau nax pexüۡ yada۳xaՓeexeۡexۡ üۡ, rü pexüۡ napoxcuexüۡ i

nüma ga yema chacherdótegü rü yuüxüۡgü rü nanangãxüۡgagü, rü ñanagürügü: —Ngŕxguma penatáeguxŕŕgu i ngŕma baú i

pemax rü perü tupanagü rü perü naane. tü۳xcüüۡ pegü ípenataiãchiarü maxüۡãx۳ gü narüxüۡ ga yema Equítuanecüã۳xgü rü norü ãeۡx۳ gacü ga

—ñanagürügü. 12ॸRü poraãcü naxauxe ǣǣӕ̲ɥ͑ľËӥã۳x, yerü yema tama yuexüۡ rü guxüۡՓ̲͑ҡɗի͑իüۡnegü. Piritéutanüxüۡgü rü nanatáeguxŕŕgü ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ

6

6ॸ¿Rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ6

205 Faraóüۡ? ֤ľфӥֆľիǣӕ̲ҽӕЙ͑ĀӥիՓ guxchaxüۡ naxca۳x ínguxŕŕguxicatama ͑ɗիɥǣʊфŃҡ͑ӥիüۡgüxüۡ yangexgüxüۡ. 7ॸ¡Rü ngexՓaca۳xüۡ͑ľֆЙľՓľüۡ ya ãchicune pexü۳x! ‫ؽ‬Ѡӥֆɗ̲ЙľՓľüۡ rü ҡիфľɗՓΎËɗ%իËӥիüۡ rü taguma üۡpaacü ñuxgu ta۳xacü i túgüxüۡՓ peyanga۳xcuchi ۳x! Natürü ngŕma naxacügü ¡rü naxpӦüۡgu namaxã penguxüۡ ͑իҡ̲͑ŃՓľ nangegüxüۡca۳x! 8ॸ¡Rü ñu۳xmachi yima ЙľՓľüۡǣӕЙľֆիӦľɗngŕma baú i Cori ya ҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փngŕxmaxüۡ! ¡Rü ngŕ̲¡әËӥՓǣӕЙľֆիӦľËȍɗիüۡ i ngŕma naxchicüna۳xãgü i úirunaxca۳x ɗիɥǣӥիüۡ i norü Tupanaarü ngüxmüxŕŕruxüۡ ɗիɥիüۡ! ¡Rü ngŕ̲Փľ͑ rü peyangexgü i ngŕ̲ՓΎËǣӥ͑ի nüma ínanaxՓa۳xexüۡՓ͑իɥիüۡca۳x namaxã i ngŕma baú! 9ॸRü pema rü mea ҡ Йľ͑͑ǣӕǣӥфӥ͑ǣľիҡ̲͑իɥɗ ngŕ̲ՓΎËǣӥ̲͑ի%ɗngŕma baú. Rü ngŕxguma Iraéanecüã۳xgüarü ͑͑ľՓ̲͑իɥիǣӕɗ´ľËȍľ̲ŃՓ̲, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ tacua۳x nax yimá Iraéanecüã۳իǣӥфӥҽӕЙ͑ֆɗիɥիüۡ i taxca۳x ínanguxŕŕxüۡ i ngŕma da۳իՓľ͑ľ. Natürü ngŕxguma tama ‫̲͑ ڟ‬իɥիǣӕфӥngŕ̲Փҡ  ngŕ̲ nüxüۡ tacua۳x nax tama Iraéanecüã۳xgüarü ҽӕЙ͑ֆɗիɥիüۡ ga tüxüۡ poxcucü rü ՓΎľҡ̲ngŕma taxca۳x ínangumare —ñanagürügü. 10ॸRü yemaacü nanaxügü ga yema yatügü. ѠӥҡիфľǣՓΎËǣ ixãxacüxüۡ niyauxgü rü tümapӦüۡgu tüxüۡ ͑ՓΎËӕǣǣӕիľ̲͑իËӥǣӥ. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣֆľ̲ՓΎËǣӥфӥǣӕ̲ ͑ՓľüۡՓ͑ֆ͑ǣËӕËȍɗǣӥ. 11ॸRü ñu۳ի̲Ëȍɗǣӕ̲͑Փľüۡgu nayaxüegü ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugü

͑Փֆľի̲իüۡ. Rü yexma nayaxüechixüۡgü ta ga yema üۡcachicüna۳xãgü ga úirunaxca۳x, rü yema taixnachicüna۳xãgü. 12ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ ֆľ̲ՓΎËǣӥфӥɥ͑ľǣ´ľËȍľ̲ŃՓ nadaxüۡ ǣ̲͑ǣӕ͑իɥ, rü nixáietanü, rü Փe۳իǣӕ͑իɥфӥҡիӕՓ̲ɞ͑ËȍΎËӕ. Rü nüma ga Piritéutanüxüۡgüarü ãeۡի۳ ǣËӥǣӥфӥ͑Փľ̲͑ɗիɥիüۡtanü ñu۳ի̲ҡ´ľËȍľ̲Ńфӥӥֆľ͑ľՓ nangugü. 13ॸRü yema duüۡxüۡgü ga Bechemécüã۳իǣӥǣ͑͑ľǣӥՓҡфɞǣӕфӥ ¡ӕիӕՓЙӕфËӥľիüۡ, rü yexguma nüxüۡ nadaugügu ga yema baú ga Cori ya ҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ, rü nataãxŕgü. 14ॸRü yexguma Yochuéarü ͑͑ľՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ´ľËȍľ̲ŃՓ, rü yéma nayachaxãchi. Rü yéma nayexma ǣՓӥիɗǣ͑ӕҡǣҡËӥ. Rü nüma ga Bechemécüã۳xgü ga duüۡxüۡgü rü nagu ͑ЙΎǣӥľǣǣӕ̲͑Փľüۡ rü üxüxüۡ ͑ֆիɥxŕŕgü. Ѡӥǣֆľ̲ՓΎËǣӥфӥ Tupanaca۳x nanadai rü ínanagu. 15ॸRü nümagü ga Lebítanüxüۡ rü marü ínanaxüegü ga yema baú ga Tupanaarü mugüchixüۡ фӥֆľ̲ËɗËȍӡǣ͑Փ nayexmagüxüۡ ga yema üۡcachicüna۳xãgü, rü yema úirupü۳xügü ga nataixnapü۳xügüraxüۡxüۡ. Rü guma nuta ga tacüétügu nananugü. Rü yema ngunexüۡgu ga yema Bechemécüã۳xgü rü Cori ya Tupanaca۳x ínanagu ga naxüۡnagü rü muxüۡma ga togü ga norü ãmaregü. 16ॸRü nüma ga yema 5 ga ãeۡx۳ gacügü ga Piritéutanüxüۡgü rü yáxüۡՓ͑ӥիüۡ narüdaunü. Rü yexguma marü nüxüۡ nadaugügu ga marü Iraéanecüã۳xgüme۳xeۡՓ͑ի͑͑ǣӕիüۡ ga yema baú, фӥֆľ̲Փľ͑фӥƄËфóüۡca۳x ͑ՓΎľǣӕǣֆľ̲ҡ̲͑ǣӕ͑ľիüۡgu.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

206

1ґkͅԆƄ̞ॷ6ٍॷ7 17ॸRü

yema 5 ga taixnachicüna۳xãgü ga úirunaxca۳x ga Piritéutanüxüۡgü Cori ya Tupanana naxuaxüۡgüxüۡ norü ngüxmüxŕŕruxüۡ, rü yema rü guma ɥ͑ľǣӥǣkѸĀΔի, rü Gácha, rü Acarúüۡ, rü Gáx, rü Ecróüۡфӥ%̲фľǣӥ͑ɗիɥ.

…… 19ॸNaturü nüma ga Cori ya Tupana rü nanadai ga ñuxre ga duüۡxüۡgü ga Bechemécüã۳xgü yerü yema Tupanaarü mugüchixüۡ ga baúgu nadaucu. Rü 70 ga ֆҡӥǣӥ͑ɗիɥǣֆӕľիüۡ. Rü nüma ga yema ɥ͑ľËӥã۳xgü rü poraãcüxüchima naxauxe naxca۳x ga yema duüۡxüۡgü ga Cori ya ҽӕЙ͑͑ҡ͑ӥՓda۳i ۳xüۡ. 20ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Bechemécüã۳xgü rü ñanagürügü: —¿Texé tame nax Cori ya Tupana ya üünecüpe۳xegu tachixüۡ? ¿Rü ngextá tá ínamuxüۡ i ngŕma baú i ñu۳xmax? —ñanagürügü. 21ॸRü yemaca۳x ɥ͑ľǣтӕɗфɗ ի-yearíüۡcüã۳xgüca۳x yéma namugagü rü ñanagürügü: —Ngŕma Piritéutanüxüۡgü rü marü nanatáeguxŕŕgü i ngŕma baú i Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ. Rü ngeۡmaca۳x ̲͑ľɗ͑ӕЙľիɥфӥЙľֆֆիӕ —ñanagürügü. 1ॸRü nüma ga Quiriáxyearíüۡcüã۳իǣӥфӥ´ľËȍľ̲ŃՓ nayayauxgü ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡ. Ѡӥ͑Ύфӥɥ͑ľՓ ͑͑͑ǣľǣӥфӥ͑ֆիӦËӕËȍɗǣӥ͑Йҡǣӕ ǣk¡ɗ͑Ā իǣՓӥիɗǣma۳իЙӦ͑ľǣӕ ãchiüۡcü. Rü nane ga Ereacháxüۡ naxunetagü nax nüxna nadauxüۡca۳x.

7

Chamué rü Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳x 2ॸRü

20 ga taunecü ningu ga yema Tupanaarü mugüchixüۡ ǣɥ͑ľǣ Quiriáx-yearíüۡՓ͑ի͑ֆľի̲իüۡ. Rü

guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü rü poraãcü nangechaüۡgü yerü nüma nagu ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥ͑ӥ̲ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑ фӥ̲фӥɞ͑͑ՓΎǣӥ. 3ॸRü yemaca۳x nüma ga Chamué rü guxüۡma ga yema Iraéanecüã۳xgüxüۡ ñanagürü: —Ngŕxguma pema rü aixcüma Cori ya Tupanaca۳x peՓoegu۳xgux, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥ ɗɞЙľ͑ՓΎǣӥɗǣӕիüۡma i ngŕma ҡӕЙ͑͑ľҡǣӥɗիɥǣӥիüۡ, rü ngŕma tupananeta i Astartéchicüna۳xã. Rü penaxՓa۳xegü i Cori ya ҽӕЙ͑ǣӕիɗËҡ̲Йľфӥիɥ͑ӥľфӥ͑ӥիüۡ picua۳xüxüۡgü. Rü ngŕxguma ngŕmaãcü penaxü۳xgux, rü nüma ya Tupana rü tá pexüۡ ínanguxüۡxeۡxeۡ naxme۳իՓɗngŕma Piritéutanüxüۡgü —ñanagürü. 4ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳իǣӥфӥɞ͑͑ՓΎǣӥ ga naguxüۡraxüۡãcü üxüۡ ga Baáchicüna۳xãgü rü Astartéchicüna۳xãgü. Rü Cori ya Tupanaxüۡxicatama nicua۳xüxüۡgü. 5ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥ Iraéanecüã۳xgüxüۡ ñanagürü: —‫ؽ‬ʘ͑ľֆ Míspagu pengutaque۳xegü i guxãma i ‫ ڟ‬a tá pemax i Iraéanecüã۳xgü! Rü ngŕm ͑ɗիɥɗЙľŃҡӥՓ͑ӥի͑ËȍËȍΎǣӥիüۡ ya Tupana —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü Míspagu nangutaque۳xegü. ѠӥֆŃ̲ЙӕËȍӕՓ dexáta nayauxüۡgü, rü Cori ya Tupanape۳xegu nanabagü norü ãmareruxüۡ. Rü yema ga ngunexüۡgu rü naxauree rü tama nachibüe. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nixugüe nax chixexüۡ naxügüxüۡ ga Tupanape۳իľՓ. ѠӥֆŃ̲ͅɞѸЙՓ͑ɗիɥ ga Chamué ga inaxügüãxüۡ ga Iraéanecüã۳xgümaxã inacuáxüۡ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ7ٍॷ8

207 yexguma namaxüۡgu ga Chamué rü Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳x. 16ॸRü ǣӕËӥ̲ǣҡӕ͑ľËӥǣӕфӥɥ͑ľǣӥǣ ´ľҡŃ́Փфӥ֤ɗфɗǣ ՓфӥͅɞѸЙՓ ͑իӡӡիüۡ nax yema Iraéanecüã۳xgüxüۡ yanangüۡxeۡexۡ üۡca۳x nax ñuxãcü inaՓe۳xãchixŕŕãxüۡca۳x ga norü guxchaxüۡgü. 17ॸRü ñu۳ի̲Ëȍɗ͑Ύфӥɥ͑ľ ga Ramáca۳x natáeguuxüۡ, yerü yexma ͑ɗիɥǣ͑ի%Ëȍɗüۡxüۡ. ѠӥֆŃ̲͑ɗիɥǣ Iraéanecüã۳xgümaxã inacuáxüۡ. Rü yexma nanaxü ga Cori ya Tupanaarü cua۳xüxüۡËȍɗËǣ͑Փ͑իüۡnagü yaguxüۡ. 15ॸRü

Iraéanecüã۳xgü rü nanaxwa۳xegü nax naxãeۡx ۳ gacüã۳xgüxüۡ

8

1ॸRü yexguma marü naya۳xgu ga Chamué, rü nanegüxüۡ naxuneta nax Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳xgüxüۡca۳x. 2ॸRü guma nüxíraxüۡcü ga nane rü Yoégu naxãéga. Rü guma norü taxre ga nane rü Abíagu naxãéga. Ѡӥ´ľËȍŃ¡Փ͑ɗիɥǣ%eۡի۳ ǣËӥֆɗիɥǣӥիüۡ. 3ॸNatürü tama nanatürüxüۡ ͑ɗիɥǣӥ, yerü norü yemaxüۡǣӥǣӕ̲͑фӥիɥ͑ӥľ. Rü yexguma ta۳xacürü guxchaxüۡ

namexŕŕgügu rü nanayauxtanügü, rü tama aixcüma mea guxüۡma ga duüۡxüۡgüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 4ॸѠӥĀӥիՓǣ Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügü rü nügümaxã nangutaque۳xegü, фӥɥ͑ľǣ Ѡ̲ Փ͑իɥ͑իæȍ̲ӕŃիüۡ íyadaugüxüۡca۳x. 5ॸRü Chamuéxüۡ ñanagürügü: —Cuma rü marü cuya, rü cunegü rü tama curüxüۡ mea namaxŕ. Rü ngeۡmaca۳x ¡nüxüۡ ͑իӕ͑ľҡɗՓӥիɗɗҡΎфӥ ãeۡx۳ gacü i réi nax tomaxã inacuáxüۡca۳x ngŕxgumarüxüۡ i ngŕma togü i nachixüۡanegü nax nüxü‫ ۡڟ‬nangexmaxüۡ i

norü ãeۡx۳ gacü i réi! —ñanagürügü. 6ॸRü yexguma ga nüma ga Chamué rü tama namaxã nataãxŕ yerü yema duüۡxüۡgü rü nanaxՓa۳xegü nax nüxüۡ‫ ڟ‬nangexmaxüۡ ya Փӥիɗֆ%eۡx۳ gacü ya réi nax namaxã inacuáxüۡca۳x. Rü yemaca۳x Tupanamaxã nüxüۡ nixu norü yumüxŕՓ. 7ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Chamuéxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡ƚcü naxü i ngŕma cuxna naxca۳x nacagüxüۡ! Erü tama cuxüۡ ͑ɗիɥɗnaxoo۳xgüxüۡ, rü choxüۡ Փիɗ͑ɗիɥ, erü tama nanaxՓa۳xegü i norü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իËȍɗիɥիüۡ. 8ॸRü yexguma Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞËȍ͑ǣӕիüۡxeۡxeۡի۳ ǣӕËӥфӥՓ ͑ɗիɥǣËȍΎի͑ֆիɥǣËȍɗիüۡ nax togü i ҡӕЙ͑Փľ͑ի͑իɥիüۡca۳x. Rü ngŕ̲ҡ̲͑ɗիɥɗ͖u۳xma cumaxã naxügüxüۡ. 9ॸ¡ƚcü naxü i ngŕma naxca۳x ínacagüxüۡ! ¡Natürü mea namaxã nüxüۡ ixu i ngŕma duüۡxüۡgü i ñuxãcü tá namaxã naporae ega nangexmagu i Փӥիɗɗ͑Ύфӥ%eۡx۳ gacü i poraãcü namuxüۡ! —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Chamué rü yema duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. 11ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕxguma penaxՓa۳xegu nax pexüۡ‫ ڟ‬nangexmaxüۡ i perü ãeۡի۳ ǣËӥɗфŃɗфӥ͖%Ëӥҡ ͑ɗիɥɗ pemaxã inacuáxüۡ i ngŕma ãeۡx۳ gacü: Rü tümaca۳x tá naca ya penegü nax Ëȍӕффǣӥҡɗիɥǣӥիüۡca۳x, rü tümáxŕgü rü Ëȍӕффǣӥɗ͑Փľüۡ ya dairuüۡmaxã icua۳xgüxüۡ ͑իҡɗիɥǣӥիüۡca۳x, rü tümáxŕǣӥфӥËΎՓфӕǣӥɗĀɗфӕüۡmaxã icua۳xgüxüۡ ͑իҡɗիɥǣӥիüۡca۳x, rü tümáxŕgü rü churaragü i noxrütama dauruüۡǣӥ͑իҡɗիɥǣӥիüۡca۳x. 12ॸRü ngŕxgumarüxüۡ tá ta tüxüۡ naxuneta ya toguxegü nax 1000 i churaragüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իҡɗիɥǣӥիüۡca۳x, rü toguxegü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

208

1ґkͅԆƄ̞ॷ8ٍॷ9 nax 50 i churaragüarü ãeۡx۳ gacü nax ҡɗիɥǣӥիüۡca۳x. Rü pemagü, rü ngŕma ãeۡx۳ gacü rü tümáxŕgü rü tá norü ͑͑ľфӥɗ̲ӥ͑ľՓҡӥիüۡ napuracüexŕxŕ, rü toguxe rü tá norü ͑͑ľҡӥфӥ¡ӕիǣӥՓҡӥիüۡ napuracüexŕxŕ, rü toguxe rü tá ͑ի͑ľǣӥфӥӥՓҡӥիüۡ napuracüexŕxŕ, фӥҡΎǣӕիľфӥҡ ͑Փľüۡ ya dairuüۡarü ӥՓҡӥիüۡ napuracüexŕxŕ. 13ॸRü tá tüxüۡ nade ya pexacügü nax nüxüۡ‫ڟ‬ ҡիӥՓľ̲ӥǣӥիüۡca۳x, фӥ͑ΎфӥЙӡфӥӥՓ nax tapuracüexüۡca۳x, rü norü pumára nax taxügüxüۡca۳x. 14ॸRü nügüxüۡ‫ ڟ‬tá nanayaxu i ngŕma naanegü irümemaegüxüۡ, rü ngŕma rümemaegüxüۡ i perü úbanecü rü oríbunecü, rü ñu۳իӡËȍɗngŕma ãeۡx۳ gacügü i natüüۡՓӥǣӥիüۡna tá nanana. 15ॸRü ngŕma 10Փľҡիüۡ i perü ҡфɞǣӕՓфӥЙľфӥә¡Փ, rü ngŕma ãeۡx۳ gacü tá pexna nanayaxu i ՓӥիɗՓľҡիüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗngŕma ãeۡx۳ gacügü i natüüۡՓӥǣӥիüۡna tá nanana. 16ॸRü ngŕxgumarüxüۡ tá ta pexna tüxüۡ napuxüۡ ya yíxema duŕxŕgü ya pexüۡ‫ ڟ‬puracüexe rü yíxema pexüۡtaxüۡgü. Rü ngŕma rümemaexüۡ ɗЙľфӥՓΎËɗ puracüruüۡgü, rü búrugü, rü tá pexna nanade nax nügüxüۡ‫ڟ‬ napuracüexŕŕãxüۡca۳x. 17ॸRü ngŕma 10 i ЙľфӥËф͑ŃфӕǣӥՓфӥҡ Йľի͑͑͑ֆիӕ ɗՓӥիɗ͑ի͑Ύիфӥիüۡ ֆɗիɥիüۡca۳x. Rü pema ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗ͖u۳xmachi nüxü‫ۡڟ‬ pepuracüexüۡ. 18ॸRü ngŕma i ngunexüۡgu i namaxã pechixeãŕgügu i ngŕma ãeۡx۳ gacü i ñu۳xmax naxca۳x ípeca۳xaxüۡ rü nüma ya Cori ya Tupana rü marü ҡիӡҡ ̲Йľիüۡ nacuáxchaüۡ —ñanagürü ga Chamué. 19-20ॸNatürü nüma ga yema

duüۡxüۡgü, фӥҡ̲ɗ͑фӥիɥ͑ӥľËȍüۡ ga yema Chamué namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü ñanagürügüama: —Nüétama, rü tanaxՓa۳xegü i toxüۡ‫͑͑ ڟ‬ǣľի̲ɗՓӥիɗɗ ãeۡx۳ gacü i réi nax ngŕma togü i nachixüۡanerüxüۡ ҡɗիɥǣӥիüۡca۳x. Rü nüma ҡ ͑ɗիɥɗҡΔфӥ%eۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ, rü tá tomaxã inacuáxüۡ ega ngŕxguma togümaxã togü tadaixgux —ñanagürügüama. 21ॸRü yexguma yema duüۡxüۡgügaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕՓľ͑ǣ Chamué, rü Cori ya Tupanamaxã nüxüۡ nixu ga yema duüۡxüۡgüga. 22ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Chamuéxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Naxü i ngŕma naxca۳x ínacagüxüۡ rü nüxüۡ ͑իӕ͑ľҡɗՓӥիɗɗ͑Ύфӥ%eۡx۳ gacü i réi! —ñanagürü. Rü yexguma nüma ga Chamué rü yema Iraéanecüã۳xgüxüۡ ̲͑ӕ͑ի͑Ύфӥɥ͑ľǣӥca۳ի͑ՓΎľǣӕիüۡ. Chaú rü Chamuéxüۡtawa nangu

BŕyamítanüxüۡՓ͑ֆľի̲ǣ Փӥիɗǣֆҡӥǣæȍɞիǣӕ%ŃǣËӥ. Rü ͑ӥ̲фӥk¡ɗŃ͑͑ľ͑ɗիɥфӥæȍľфΔҡի ͑ɗիɥ. Rü guxema toguxe ga norü o۳xi rü ´ľËΎф իǣkƸ ͑͑ľҡɗիɥ. Rü nüma ga æȍɞիфӥՓӥիɗǣֆҡӥǣǣӕի%̲͑ӥիüۡ ngechaüۡËӥ͑ɗիɥ. 2ॸRü nüma rü nüxüۡ‫ڟ‬ ͑ֆľի̲ǣՓӥիɗǣ͑͑ľǣ ngextü۳xücü ga guxüۡՓ̲̲ľիľËȍɗËӥǣ Chaúgu ãégacü. Rü guxüۡma ga yatüxüۡ

9

1ॸRü

ga Iraéanecüã۳xgüarü yexera namexechi, фӥ͑Ύфӥ̲ Ëȍ͑ľՓфӥҡիәľ̲͑ӥիüۡ ҡ͑ǣӕЙľҡӥǣ͑ҡӥՓ. 3ॸѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡgu rü Chíxarü búrugü rü inarütauxe. Rü yemaca۳x nane ga Chaúxüۡ ñanagürü: —¡Cugü namexŕxŕ rü naxca۳x yadau i ngŕma búrugü! ¡Rü ՓӥիɗɗҡΔфӥĀӕüۡxüۡmaxã íxãmücü!

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ9

209 —ñanagürü. 4ॸRü nüma ga Chaú rü ‫ڟ‬ ɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Rü Efraɥarü naanearü máxpü۳xanexüۡՓ͑ɗիӥЙľҡӥ, rü ñu۳իӡËȍɗ æȍфɗËȍ фӥ͑͑ľՓфӥҡ͑իӥЙľҡӥ, natürü tama nüxüۡ inayangau ga norü búrugü. Rü yexgumarüxüۡ ta Charíüۡarü ͑͑ľՓфӥBŕֆ̲ɞфӥ͑͑ľՓ naxüpetü, natürü yéma rü ta taxuxüۡma inayangau. 5ॸRü yexguma Súxarü ͑͑ľՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü nüma ga Chaú rü guxema norü duüۡxeۡ ga íyaxümücüxexüۡ ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի% ҡՓΎľǣӕ! Rü ñuxcü ya chorü papá rü ngŕma búrugüca۳x nax taxoégaãŕxüۡarü yexera taxca۳x taxoégaãxŕ —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga yema norü duüۡxüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Daa ɥ͑ľՓ͑͑ǣľի̲ɗՓӥիɗɗҽӕЙ͑фӥ orearü uruxüۡ i guxãma nüxüۡ ngechaüۡgüxüۡ, erü guxüۡma i nüxüۡ yaxuxüۡ rü ngŕmaãcü ningu. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի% naxüۡҡՓҡիɥ! Rü nüma tá tamaxã nüxüۡ nixu nax ngextá nangexmagüxüۡ i ngŕma búrugü —ñanagürü. …… 14ॸRü yexguma ga Chaú rü yema duüۡxü̲ۡի%ǣӕ̲ɥaneca۳ի͑ɗիɥ̲. Rü ֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕ, rü ͑ӥ̲ǣæȍ̲ӕŃфӥֆŃ̲͑ľ͑իӡǣ ngutaque۳xepataüۡՓ͑ի͑իӡիüۡca۳x. …… 17ॸRü yexguma Chaúxüۡ nada۳u۳xgu ga Chamué, rü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕ̲͑ɗիɥɗngŕma yatü i cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ, rü nüma ҡ ͑ɗիɥɗËȍΎфӥĀӕüۡxüۡgümaxã inacuáxüۡ —ñanagürü. 18ॸRü yexguma guma ɥ͑ľфӥӥËӕËȍɗËՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, rü nüma ga Chaú rü Chamuéca۳ի͑ɗիӡфӥ ñanagürü: —¡Tomaxã nüxüۡ ixu rü

͑ǣľիҡ͑ɗիɥɗ͑Йľիüۡ ya yimá Tupanaarü orearü uruxüۡ! —ñanagürü. 19ॸRü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —æȍΎ̲͑ɗիɥɗΎфľфӥӕфӕիüۡ Ëȍɗիɥիüۡ. ‫ؽ‬Ѡӥ͑ǣɥի%ËȍΎՓľфӥիӡɗ ngutaque۳xepataüۡՓ, rü chauxüۡҡՓ yachibü! Rü moxüۡ pa۳xmama tá cumaxã nüxüۡ chixu i guxüۡma i ngŕma choxna naxca۳x cuca۳xaxüۡ, rü ñu۳xmachi tá cuxüۡ íchimu. 20ॸ¡Rü taxӢ i naxca۳x cuxoégaãxŕxüۡ i ngŕma búrugü i tomaepü۳x i ngunexüۡ marü iyarütauxexüۡ! Erü marü nüxüۡ inayangaugü. Rü naétü rü guxüۡma i Iraéanearü ngŕmaxüۡgü rü cuxme۳իՓ nangexma i ñu۳xmax —ñanagürü. 21ॸRü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Natürü i choma rü Bŕyamítanüxüۡ Ëȍɗիɥ, rü ngŕma totücumü rü guxüۡma i togü i Iraéanecüã۳xgütücumüxüۡ narünoxremae. Rü ñu۳xmachi ngŕma nügütanüxüۡchigü i Bŕֆ̲ɞҡӥËӕ̲ӥՓӥǣӥիüۡ, rü chautanüxüۡ ͑ɗիɥɗǣӕիüۡarü yexera ҡիәľ̲͑ǣӕфӥիɥ͑ӥľիüۡ. Rü ngeۡmaca۳x ¿tü۳xcüüۡ chomaxã nüxüۡ quixu nax guxüۡma i Iraéanearü ngŕmaxüۡgü rü cho۳xme۳իՓ͑͑ǣľի̲իüۡ? —ñanagürü. 22ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥ Ëȍɗ¡ӥËȍɗËՓ͑͑ǣǣӥǣæȍәфӥ norü duüۡxüۡ. Rü yema rümemaexüۡ ga ͑ËȍɗËՓ͑͑ҡΎǣӥxŕxŕ ͑ҡ͑ӥՓǣ yema 30 ga duüۡxüۡgü ga nüxna naxuxüۡ. 23ॸRü nüma ga Chamué rü yema ӥՓľ̲ӥիüۡxüۡ namu nax Chaúna naxããxüۡca۳x ga yema rümemaexüۡ ga ̲͑ËȍɗǣՓΎľҡ̲naxca۳x ínaxüxüchixüۡ. 24ॸRü yexgumatama ga ֆľ̲ӥՓľ̲ӥфӕիüۡ фӥՓӥիɗǣ͑Йľфľ̲ ga mexüۡne nayaxu rü Chaúpe۳xegu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ9ٍॷ10 ͑ֆիӦ. Rü nüma ga Chamué rü Chaúxüۡ ñanagürü: —Ngŕ̲͑ɗիɥɗՓΎľҡ̲ cuxü‫ ۡڟ‬íchaxüxüchixüۡ. ¡Rü nayaxu rü nangõ۳x! ƄфӥՓΎľҡ̲Ëӕիüۡ‫ڟ‬ íchanaxüxüchi naxüۡpa ga ñaa duüۡxüۡgüna nax chaxuxüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü Chamuémaxã nachibü ga yema ngunexüۡgu. 25ॸRü ֆľիǣӕ̲̲фӥҽӕЙ͑ЙҡՓ ínachoxüۡǣӕǣɥ͑ľՓ͑ի͑իɥիüۡ, rü ɥЙҡфӥĀիӡՓæȍәca۳x nanamexŕŕgü ǣՓӥիɗǣ͑ǣӥфӥËфľ. 26ॸRü nüma ga Chaú rü yexma nape. Rü moxüۡãcü nüma ga Chamué rü Chaúxüۡ naca ga ɥЙҡфӥĀӕի͑Փ, rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ʑфӥĀфӥ̲фӥ̲͑ľ͑իɞнӕɗիӡիüۡ! —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü ínarüda. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥɞ͑ËȍΎիüۡ ga Chaú rü Chamué, фӥ̲͑Փ͑իɥ. 27ॸRü ֆľիǣӕ̲̲фӥǣӕ̲ɥ͑ľՓ ínachoxüۡgu, rü nüma ga Chamué rü Chaúxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü cugüpe۳xe yamu i ngŕma curü duüۡxüۡ, rü cuma rü paxaãchi nuxã rüxã۳u۳ۡx! Erü cumaxã nüxüۡ chixuxchaüۡ i ngŕma ore i Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡ —ñanagürü. Chamué rü chíxüۡmaxã Chaúxüۡ nabaeru nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի ۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x

10

1ॸRü

yexguma ga nüma ga æȍ̲ӕŃфӥՓӥիɗՓľիüۡ ga chíxüۡ nayaxu, rü Chaúxüۡ namaxã nabaeru, rü ñanagürü nüxüۡ: —Cori ya Tupana cuxüۡ nayaxu nax norü duüۡxüۡgü i

Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü i réi nax нӕɗիɥիüۡca۳x i ñu۳xmax. Rü cuma tá namaxã icucua۳x rü norü uanügü i nüxüۡ íchomaeguãchixüۡՓҡ ɞËӕ͑ЙΎիüۡ. Rü ngŕma cua۳xruxüۡ ɗ͑Փ͑ӥիüۡ cucuáxüۡ nax aixcüma Cori ya Tupana cuxüۡ

210 unetaxüۡ nax norü duüۡxüۡgü i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իнӕɗիɥիüۡ, фӥ͖%Ëӥҡ ͑ɗիɥ: 2ॸRü ñu۳xma nax choxna ɞнӕɗիӡիüۡ rü Bŕֆ̲ɞфӥ͑͑ľՓɗ æȍŃËȍՓҡ ͑ӥիüۡ icuyangau i taxre i yatügü i Raquélchique۳xearü ngaicamagu chigüxüۡ. Rü nümagü tá cumaxã nüxüۡ nixugü: “Rü marü nüxüۡ nax iyanga۳u۳xüۡ i ngŕma búrugü i naxca۳x cudauxüۡ. Rü tüma ya cunatü rü marü tama naxca۳x taxoégaãxŕ i ngŕma búrugü, natürü pexca۳ի͑ɗիɥɗ taxoégaãŕxüۡ i ñu۳xmax, rü nagu ҡфӥիɥ͑ӥիüۡ nax ñuxãcü tá pexüۡ itayanga۳u۳xüۡٚ, ñanagürügü tá cumaxã. 3ॸRü ngŕm ‫ ڟ‬a nax cuxüpetüxüۡ rü ngŕxguma Tabúarü castáña íngexmaxüۡՓËӕ͑ǣӕիǣӕ, rü tá ngŕxma pegü namaxã peyangaugü i tomaepü۳x ֆֆҡӥɗ´ľҡŃ́Փɥիüۡ nax Tupanaxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Rü ngŕ̲Փӥիɗфӥ tomaepü۳x i chíbu niga, rü ngŕma to rü tomaepü۳իɗЙӡ͑ɗ͑ǣľ, rü ngŕma to rü ՓӥիɗЙü۳իӥՓľիüۡ ya bínu ninge. 4ॸRü nümagü rü tá cuxüۡ narümoxŕgü, rü tá Ëӕ̲ի%͑͑ǣӕɗҡիфľɗЙӡ. Rü name ͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬cunayaxu. 5ॸRü ngŕ̲Փľ͑ rü tá Gabáa ya Tupanaarü Ma۳իЙӦ͑ľǣӕ %Ńǣ͑ľՓËӕ͑ǣӕɗЬɗфɗҡŃӕҡ͑ӥիüۡgüarü dauxüۡtaechica íngexmaxüۡՓ. Rü ngŕիǣӕ̲ֆɗ̲ɥ͑ľՓpichocu۳xgux, rü ngŕxma tá nüxüۡ cungau i ñuxre i Tupanaarü orearü uruüۡgü i Tupanaãxŕ i Üünexüۡ namaxã icuáxüۡ i Tupanaarü cua۳xüüۡՓ͑ľɥիüۡ. Rü ngeۡmape۳xegu tá ͑իɥɗĀӕüۡxüۡgü i paxetaetanüxüۡ i norü árpamaxã, rü árpaxacümaxã, rü paüۡĀŃфӕ̲ի%фӥՓΎՓľфӕ̲ի%. 6ॸRü ngŕxguma tátama cuxna nangu i Tupanaãxŕ i Üünexüۡ, rü tá cumaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ10

211 inacua۳x narüxüۡ i ngŕma togü i Tupanaarü orearü uruüۡgü. Rü tá ҽӕЙ͑фӥΎфľ̲ի%нӕɗĀľիфӥҡΎɗɥ͑ӥ tá cuxüۡ‫ ڟ‬nangexma. 7ॸRü ngŕxguma ngŕma cuxüۡ ngupetü۳xgu ¡rü naxü i ngŕma cuxca۳x mexüۡ! Rü Tupana tá cuxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax ngŕma cuxüxüۡ. 8ॸ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ֤ɗфɗǣ Փ͑իӡ! ¡Rü 7 i ‫ ڟ‬a choxüۡ rüngu۳xeۡxeۡ! Erü ngunexüۡ ngŕm ‫ ڟ‬ҡ Ëȍիӡ͑ի͑ǣŕm ‫ ڟ‬a Cori ya ngŕ̲ Tupanaca۳x naxüۡna íchayaguxüۡca۳x, rü ãmaregü nüxna chayanaxüۡca۳x nax ‫ ڟ‬ҡ ͑ɗիɥɗ nangüxmüxüۡca۳x. Rü ngŕ̲ ۡ ۡ cumaxã nüxü chixuxü nax ta۳xacü tá cuxüxüۡ —ñanagürü. 9ॸRü nüma ga Chaú rü Chamuéxüۡ narümoxŕ nax ɞֆիӡիüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥҽӕЙ͑фӥ ngexՓaca۳xüۡxüۡ ǣɥ͑ӥ͑ӥի͑͑ի%. Rü guxüۡma ga yema ore ga Chamué namaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü ningu ga yema ngunexüۡgu. 10ॸRü yexguma Chaú rü yema norü duüۡxü̲ۡի%Ǿ¡ Փ nangugügu, rü nüxüۡ nadaugü ga yema orearü uruüۡgü ga yexma nügü namaxã yanga۳u۳xüۡ. Rü Tupanaãxŕ rü Chaúna nangu, rü nüma rü ta inanaxügü ga Tupanaarü oremaxã nax yadexaxüۡ. …… 13ॸRü yexguma Chaúna iyachü۳xüxãchigu ga Tupanaãxŕ ga yadexaxŕŕxüۡ, фӥ͑ӥ̲ǣæȍәфӥ͑Փ nangu ga guma ma۳իЙӦ͑ľǣҽӕЙ͑фӥ cua۳xüxüۡchica. 14ॸRü nanepü rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ͮع‬ǣľիҡ ͑ɗիɥǣ Йľիɥիüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Naxca۳x tayadaugü ga yema búrugü. Natürü yexguma tama nüxüۡ itayangaugügu rü ChamuéxüۡҡՓɞҡֆĀӕǣӥ—ñanagürü. 15ॸRü nüma ga nanepü rü nüxna

nacaama rü ñanagürü: —‫ع‬Ѡӥ͖ӕիӡ͖իüۡ pexüۡ ga Chamué? ¡Rü mea chomaxã nüxüۡ ixu! —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Chaú rü nanepüxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Meama tomaxã nüxüۡ nixu ga marü nüxüۡ nax iyanga۳u۳xgüxüۡ ga búrugü —ñanagürü. Natürü tama nüxüۡ nixu ga Chamué nax chíxüۡmaxã nabáeruxüۡ nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥɗфŃɗֆɗիɥիüۡca۳x. 17ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga Chamué rü Iraéanecüã۳xgüca۳x ͑͑ǣľ̲͑իͅɞѸЙՓ͑իɥիüۡca۳x rü yéma Cori ya Tupanaxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. 18ॸRü yexguma yéma nangugügu rü nüma ga Chamué rü yema Iraéanecüã۳xgüxüۡ ñanagürü: —Nüma ya Cori ya tórü Tupana rü ñanagürü: ٘æȍΎ̲͑ɗիɥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓ pexüۡ íchagaxüۡxüۡ, Pa Iraéanecüã۳xgüx. ѠӥËȍΎ̲͑ɗիɥǣnaxme۳իՓЙľիüۡ íchanguxüۡxeۡexۡ üۡ ga yema Equítuanecüã۳xgü rü guxüۡma ga yema togü ga ãeۡx۳ gacügü ga pexüۡ chixeãxŕgüxüۡ. 19ॸNatürü i ñu۳xma i pemax rü nüxüۡ pexo ya yimá perü Tupana ga guxüۡma ga perü guxchaxüۡǣӥՓфӥЙľфӥi ۳xãchiãŕǣӥՓ pexüۡ ínguxüۡxeۡecۡ ü. Rü ngeۡmaca۳իՓӥիɗɗ perü ãeۡx۳ gacü i réica۳x ípeca nax pemaxã inacuáxüۡca۳x. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü choma ya Cori ya Tupanape۳իľՓ ɞЙľ͑ǣӕǣӥֆՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥËȍɗǣӥфӥ tügütanüxüۡËȍɗǣӥٚ—ñanagürü. 20ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣæȍ̲ӕŃфӥ guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgütücumüca۳x naca nax naxüۡtagu nangutaque۳xegüxüۡca۳x nax naxca۳x nadaugüxüۡca۳x ga ngexüۡrüüxüۡҡӥËӕ̲ӥՓ ҡ ͑ľ͑իӡիüۡ ga norü ãeۡx۳ gacü. Rü Bŕyamítücumügu nangu. 21ॸRü yexguma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ10ٍॷ11 ga Chamué rü Bŕyamítücumüca۳x naca nax naxüۡҡՓ͑իɥիüۡca۳x, rü yema Bŕֆ̲ɞҡӥËӕ̲ӥՓфӥͅҡɞҡ͑ӥիüۡgu nangu. Ѡӥֆľ̲ҡ͑ӥՓфӥæȍәǣ ǣӕ̲æȍɞի͑͑ľɗիɥËӥǣӕ͑͑ǣӕ͑ի Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ. Natürü yexguma naxca۳x nadaugügu ga Chaú, rü tama nüxüۡ inayangaugü. 22ॸRü yemaca۳իՓľ͑իфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ nacagüe ga nüxüۡ nax nacua۳xgüxüۡca۳x ngoxi nayexma ga Chaú. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü nüxüۡ nixu ga yéma nax nayexmaxüۡ, rü Iraéanecüã۳xgüarü yemaxüۡtanügu nax yacúxüۡ. 23ॸRü yexgumatama naxca۳x nayadaugü rü nayagagü ga yema íyacúxüۡՓ. Rü nüma ga Chaú ga yexguma duüۡxüۡgüpe۳իľՓ nanguxgu, rü nüxüۡ nadaugü ga Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓфӥҡիәľ̲ naatüxüۡ ngupetüxüۡ ga tümaarü ̲ Ëȍ͑ľՓ. 24ॸRü nüma ga Chamué rü guxãna naca rü ñanagürü: —¿Marü nüxüۡ pedauxüۡ ya yimá Cori ya Tupana nüxüۡ unetacü nax perü ãeۡx۳ gacü i réi ֆɗիɥիüۡca۳x? Ѡӥ͑ҡիӕ̲ɗՓӥիɗɗ Iraéanecüã۳իɗ̲͑ի%Փӥիɗǣӕիüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü: —¡Namaxüۡx ya tórü ãeۡx۳ gacü ya réi! —ñaxüۡmaxã nanangãxüۡgagüama. 25ॸRü yexguma ga nüma ga Chamué rü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixu ga yema mugü ǣ͑ǣӕҡ ֆիӡիüۡ ga gumá ãeۡx۳ gacü norü duüۡxüۡgümaxã. Rü ñu۳իӡËȍɗՓӥիɗ ga poperagu nanaxümatü ga yema ̲ӕǣӥфӥҽӕЙ͑Йҡǣӕ͑ֆիӦ. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥɞ͑ֆ̲ӕǣӥǣ guxüۡma ga yema Iraéanecüã۳xgü nax ͑ЙҡՓ͑իɥիüۡca۳x. 26ॸRü yexguma ga nüma ga Chaú rü nachiüۡca۳x natáegu ga Ǿ¡ Փ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥǣ͖ӕիфľǣ

212 ֆҡӥǣĀɗՓɗ̲ľիüۡ ga Cori ya Tupana norü maxüۡgu ingogügüxüۡ nax íyaxümücügüãxüۡca۳x. 27ॸNatürü nayexmagü ta ga duüۡxüۡ ga Chaúmaxã chixexüۡǣӕфӥիɥ͑ӥľիüۡ rü ñagüxüۡ: —¿Ñuxãcü tá i ñaa yatü i tamaxã inacuáxüۡ? —ñagüxüۡ. Rü yemaacü nüxüۡ naxoo۳xgü rü tama namaxã nataãxŕgü. Natürü nüma ga Chaú rü tama yemagu ͑фӥիɥ͑ӥ. Chaú rü Amóüۡtanüxüۡgüxüۡ narüporamae

11

1ॸRü

nüma ga Amóüۡtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü ga Naá rü norü churaragüxüۡ nangutaque۳xexeۡxeۡ nax yadaiãcuãxüۡca۳x ga Iraéanecüã۳իǣӥфӥɥ͑ľǣ֤¡Ńǣ Ǿф ի͑ľՓֆľի̲͑ľ. Natürü ga yema duüۡxüۡgü ga Yabécüã۳xgü rü ñanagürügü: —‫ؽ‬ҽΎ̲ի%͑իӥɗՓӥիɗɗӥǣ, rü ngŕիǣӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗcuxme۳իՓҡΎǣӥ tangexmagüxŕŕxüۡ! —ñanagürügü. 2ॸRü nüma ga Amóüۡtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü ga Naá rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Marü name i pemaxã ichaxüga ega chi pexü‫ۡڟ‬

namexgu nax perü tügünexetü chayaxuxüۡ ɗՓӥիɗËȍɗǣӥɗЙľ̲͑ի ngŕ̲%ËӥՓӥիɗɗËӕǣӥфӕիüۡ Йɗիɥǣӥիüۡca۳x i guxãma i pema i Iraéanecüã۳xgü —ñanagürü. 3ॸRü nüma ga Yabéarü ãeۡx۳ gacügü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —¡Toxna naxã i 7 i ngunexüۡ nax naxca۳x tadauxüۡca۳x i ngüۡxeۡe ۡ i totanüxüۡ ɗʊфŃ͑ľǣӥҡ͑ӥՓ! Rü ngŕxguma chi nataxuguma i toeneegü i toxüۡ rüngüۡxeۡexۡ üۡ, rü marü name i tomaxã cunaxü i ngŕma cuma ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥիüۡ —ñanagürügü. 4ॸRü ñuxre ga yema Yabécüã۳իфӥǣӕ̲ɥ͑ľ ǣǾ¡ ǣæȍә͑Փֆľի̲͑ľՓ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ11

213 nanangegü ga yema ore. Rü duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ nixugüe ga yema ֤¡ŃՓ͑ǣӕЙľҡӥիüۡ. Rü yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥǣӕիüۡma ga duüۡxüۡgü rü poraãcü naxauxe. 5ॸRü nüma ga Chaú rü ͑͑ľՓ͑ľ͑իӡ̲͑ի%ǣ͑Ύфӥ ՓΎËǣӥǣЙӕфËӥфӕիüۡ. Rü norü duüۡxüۡgüna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü nüxüۡ nangupetü i duüۡxüۡgü? ¿Ta۳xacüca۳x naxauxe? —ñanagürü. Rü nüma ga norü duüۡxüۡgü rü Chaúmaxã nüxüۡ nixugüe ga yema ore ga yatügü ga Yabécüã۳x yéma ngegüxüۡ. 6ॸRü yexguma yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣæȍә, rü Tupanaãxŕ nüxna nangu rü poraãcü nanu ga Chaú. 7ॸRü yexguma ga Chaú rü ҡիфľǣՓΎË͑ɗֆիӕфӥ%ǣӥ̲ӥËӥǣӕ nagu nanache۳xcu. Rü ñu۳իӡËȍɗ͖ӕիфľǣ orearü ngeruüۡgümaxã guxüۡ ga Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓ̲͑͑ӕǣֆľ̲ namachigü. Rü yema orearü ngeruüۡgü rü ñaa orexüۡ nixuetanü: —Ñaatátama ҡӥ̲фӥՓΎË̲ի%ҡիӥֆֆɞիľ̲ ҡ̲æȍәՓľфӥæȍ̲ӕŃՓľ фӥիӡիËȍüۡxe —ñanagürügü. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü poraãcü namuüۡe rü ͖Ύ̲Փӥիɗҡ̲ǣֆҡӥфӥիüۡ ɗ͑իɥ%Ëȍɗ, фӥæȍәՓľфӥæȍ̲ӕŃՓľ͑фӥիɥ. 8ॸRü ֆľիǣӕ̲´ľËȍŃՓæȍәֆիӕǣü۳xgu ga norü duüۡxüۡgü ga yexma ngutaque۳xegüxüۡ, rü nayexma ga 300,000 ga yatügü ga Iraéanecüã۳xgü rü naétü 30,000ǣ֤ӕĀ Փ͑ľɥիüۡ. 9ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥֆľ̲Āӕüۡxüۡgü ga Yabécüã۳xgü ga orearü ngeruüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Namaxã nüxüۡ pixu i duüۡxüۡgü i Yabécüã۳xgü rü moxüۡ ‫ ڟ‬a tangugü nax tocuchigu tá ngŕm ítanapoxüۡxüۡca۳x! —ñanagürü. Rü yema duüۡxüۡgü rü natanüxüۡ ga

Yabécüã۳xgümaxã nüxüۡ narüxugüe ga yema ore. Rü nümagü rü poraãcü nataãxŕgüxüchi. 10ॸRü nüma ga yema Yabéarü ãeۡx۳ gacügü rü Amóüۡtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü ga Naámaxã nüxüۡ nayarüxugü, rü ñanagürügü: —Moxüۡ rü tá cuxna togü tana nax cuma cunaxՓa۳xexüۡ tomaxã cuxüxüۡca۳x —ñanagürügü. 11ॸRü moxüۡãcü rü nüma ga Chaú rü norü churaragüxüۡ mea ininu, rü tomaepü۳xtücumügu nayayauxye. Rü naxüۡpa ga nax yangóonexüۡ rü norü uanügü ípegüxüۡgu nachocu. Rü tüxüۡ nadai ga guxãma ga Amóüۡtanüxüۡgü ñu۳ի̲ҡҡΎËӕËȍɗՓ nangu. Rü guxema maxŕxŕ, rü ҡӥǣӥ̲ի%ҡ͑ՓΎΎ͑ľ, rü yemaca۳x taxúema ãmücüxe tiña. 12ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ ga nümaxüۡ ga duüۡxüۡgü rü Chamuéxüۡ ñanagürügü: —‫ع‬ҽľիŃǣӥҡɗիɥֆֆɞիľ̲ ҡ̲ֆիΥǣӥիľ͑իæȍәֆɗիɥիüۡ ya mecü nax tórü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ? ¡Rü toxna penamugü i ngŕma yatügü nax tanada۳i ۳xüۡca۳x! —ñanagürügü. 13ॸNatürü ͑ӥ̲ǣæȍәфӥ͑ŃҡӥՓ͑ËȍΎǣӥфӥ ñanagürü: —Ñoma i ngunexüۡgu rü taxúetáma tayu, erü Cori ya Tupana rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ nax norü uanüxüۡ nax naporamaegüxüۡca۳x —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Chamué rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüxüۡ ñanagürü: ‫ ڟ‬a —‫ͮؽ‬ǣɥի%фӥ֤ɗфɗǣ Փҡիɥ͑ի͑ǣŕm yanangucuchixŕŕxüۡca۳x ya tórü ãeۡx۳ gacü! —ñanagürü. 15ॸRü yemaca۳x guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga Iraéanecüã۳իǣӥфӥ֤ɗфɗǣ Փ ͑իɥ. Rü yéma Cori ya Tupanape۳իľՓ Chaúxüۡ ningucuchixeۡegۡ ü nax norü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ Tupanaca۳x nayagugü ga ãmaregü ga Tupanaarü ngüxmüxŕŕruüۡǣӥɗիɥǣӥիüۡ.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ11ٍॷ12 Rü nüma ga Chaú rü guxüۡma ga nümagü ga Iraéanecüã۳xgü rü poraãcü nataãxŕgü. Chamué rü Chaúme۳xeۡwa nanaxüexŕxŕ nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի ۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x

12

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥ

guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüpe۳իľՓ͖͑ǣӥфӥ: —Pema nüxüۡ pecua۳x rü guxüۡma ga yema naxca۳x ípeca۳xaxüۡ rü pexca۳x chanaxü nax yangucuchixüۡca۳x ya yimá

perü ãeۡx۳ gacü ya réi. 2ॸġ͑ɗիɥֆ ãeۡx۳ gacü ya pemaxã tá icuácü. Choma rü marü chaya rü chataueru, rü chaunegü фӥЙľҡ͑ӥՓ͑͑ǣľի̲ǣӥ. æȍΎ̲͑ɗիɥ ga pemaxã ichacuáxüۡ ga yexguma changextü۳իӥǣӕËӥфӥՓфӥ͖Ύ̲̲фľ. 3ॸRü ñu۳ի̲фӥĀիľËȍɗիɥ. Ega ngŕxguma chi texéarü Փocaca۳x rüe۳xna búruca۳x changɥ ۳xgux, rüe۳xna texéchi chaxaixgu, rü chixri tümamaxã ichacua۳xgu rüe۳xna chanayauxtanügu ga ta۳xacürü guxchaxüۡ chamexeۡexۡ۳ gu, rü marü name i Cori ya Tupanape۳իľՓфӥ nape۳իľՓֆֆɗ̲ %eۡx۳ gacü ya Tupana nüxüۡ unetacü, rü choxüۡ ípexuaxüۡ. Rü choma rü tá chanaxütanü i ngŕma pexüۡ‫ڟ‬ changetanüxüۡ —ñanagürü. 4ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü nanangãxüۡgagü, rü ñanagürügü: —Taguma toxchi cuxai rüe۳xna chixri tomaxã icucua۳x, rü taguma cunayauxtanü ga torü guxchaxüۡ cumexŕŕgu —ñanagürügü. 5ॸRü nüma ga Chamué rü ñanagürü: —Ñu۳xma rü nüma ya Cori ya Tupana, rü nüma ya yimá ãeۡx۳ gacü ya nüma nüxüۡ ͑իӕ͑ľҡËӥ͑ɗիɥֆ͑ӥիüۡ ɥ͑ӥľËӥ͑ի pema rü taxuxüۡma i chixexüۡ ËȍΎՓ ipeyangauxüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga

214 duüۡxüۡgü rü ñanagürügü: —Aixcüma ngŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥ—ñanagürügü. 6ॸRü nüma ga Chamué rü ñanagürü ta nüxüۡ ga yema Iraéanecüã۳xgü: —Rü nüma ga æΎфɗֆҽӕЙ͑͑ɗիɥǣͅΎɗËȍŃիüۡ rü Aróüۡxüۡ naporaexeۡexۡ üۡ ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓ perü o۳xigüxüۡ ínanguxüۡxeۡexۡ üۡca۳x. …… 12ॸNatürü ga pema ga yexguma Amóüۡtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacüxüۡ Йľիɥ͑ӥľǣӕ͑իpexca۳x íyachoõchichaüۡxüۡ nax pexüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x, rü choxna naxca۳իЙľËǣՓӥիɗǣ ãeۡx۳ gacü nax pemaxã inacuáxüۡca۳իՓΎΎ nax Cori ya Tupanachire۳ի͑իֆɗիɥիüۡ ya perü ãeۡx۳ gacü. 13ॸѠӥĀ͑ɗիɥֆֆɗ̲  ãeۡx۳ gacü ya pematama naxca۳x ípeca۳xacü. Rü nüma ya Cori ya Tupana rü marü pexna nanamu ya yimá ãeۡx۳ gacü ya naxca۳x ípeca۳xacü. 14ॸRü ñu۳ի̲ɗЙľ̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ Tupanaxüۡ pengechaüۡgü, rü nüxüۡ picua۳xüxüۡgü rü, ͑ǣЙľիɥ͑ӥľɗǣӕիüۡma i ngŕma norü mugü. ѠӥՓӥիɗǣӕ̲͑ի% ya yimá perü ãeۡx۳ gacü rü penaxՓa۳xe i Tupana naxՓa۳xexüۡãcüma pemaxŕ. Rü ngŕxguma ngŕmaãcü penaxü۳xgu rü guxüۡҡ ̲̲ľ͑ɗիӡ. 15ॸNatürü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥľǣӕфӥ ngŕxguma nüxüۡ pexoxo۳xgu i ngŕma norü mugü, rü nüma ya Tupana rü tá pexüۡ rü perü ãeۡx۳ gacüxüۡ napoxcu. 16ॸ¡Rü dücax, iperüdaunü naxca۳x i ngŕma taxüۡ i mexüۡ i Cori ya Tupana pepe۳իľՓҡ  üxüۡ i ñu۳xmax! 17ॸPema rü meama nüxüۡ pecua۳x rü ñu۳ի̲͑իҡфɞǣӕфӥ¡ӕիǣӥՓ nanguxüۡ rü taguma napu. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü tá Tupanana chaca nax ãŕmacü rü pucü nua namuxüۡca۳x nax ngŕ̲Փ͑ӥիüۡ pecua۳xãchitanüxüۡca۳x i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

215

1ґkͅԆƄ̞ॷ12, 15

ngŕma chixexüۡ i taxüۡ i pexüxüۡ ga ֆľիǣӕ̲ՓӥիɗֆЙľфӥ%eۡx۳ gacüca۳x ípeca۳xgu —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga nüma ga Chamué rü Tupanana naca. Rü yexgumatama nüma ga Cori ya Tupana rü ãŕ̲Ëӥɗ͑͑իӦxŕxŕ rü nanapuxŕxŕ. Rü yexguma ga guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü poraãcü Cori ya Tupanaxüۡ rü Chamuéxüۡ namuüۡe. 19ॸRü yemaca۳x guxüۡma ga yema duüۡxüۡgü rü Chamuéxüۡ ñanagürügü: —¡Cori ya curü Tupanana toxca۳x naca nax tama tayuexüۡca۳x! Erü ñu۳xma rü tanayexeraxŕxŕ i guxüۡma i torü chixexüۡǣӥ͑ǣǣӕ͑իՓӥիɗɗҡΎфӥ ãeۡx۳ gacü i reíca۳x nax ítaca۳xaxüۡ —ñanagürügü. 20ॸRü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Taxuca۳xma pemuüۡe! Rü aixcüma ͑ɗիɥǣËȍɗիľիüۡ pexüxüۡ. Natürü i ñu۳xma rü ¡pexuãxŕ nax tama Cori ya Tupanana ЙľիɥǣËȍɗիüۡca۳x, rü aixcüma nüxüۡ pengechaüۡgüxüۡca۳x rü nüxüۡ pecua۳xüüۡgüxüۡca۳x! 21ॸRü tama name i ͑ՓľЙľфӥիɥɗngŕma tupanagüneta i tama pexüۡ rüngüۡxeۡexۡ üۡ rü tama pexüۡ maxŕxŕŕxüۡ, ľфӥĀΎфǣӥ̲фľ͑ɗիɥɗ ngŕma. 22ॸRü nümatama ya Cori ya Tupana rü marü pexüۡ nade yerü yemaacü nanaxՓa۳xe, rü nüxüۡ nixu nax norü duüۡxüۡǣӥЙɗիɥǣӥիüۡ. Rü ngeۡmaca۳x tagutáma pexüۡ ɞ͑ՓΎǣӥľфӥҡ̲ nanaxՓa۳xe i texé nüxüۡ tixu nax tama yanguxŕŕãxüۡ i norü ore. 23ॸRü ñu۳ի̲Փľ͑ɗËȍΎ̲фӥҡ̲ chanaxՓa۳xe i nüxüۡ charüchau nax pexca۳x chayumüxŕxüۡ, erü ngŕma rü chixexüۡ ͑ɗիɥ. Rü ngeۡmaca۳x tá pexüۡ changúexŕŕama nax mea Cori ya Tupanaca۳x pemaxŕxüۡ фӥ̲ľ͑Փľ͑ի Йľфӥիɥիüۡca۳x. 24ॸRü ñu۳xma i pema rü

penaxՓa۳xe i Tupanaaxü‫ ۡڟ‬peyaxõgü rü aixcüma nüxüۡ picua۳xüxüۡgü. ¡Rü nagu Йľфӥիɥ͑ӥľ͑ի͖ӕի%ËӥЙΎф%ËӥЙľիüۡ nax nangüۡxeۡexۡ üۡ! 25ॸNatürü ngŕxguma chi chixexüۡ pexügüamagu, rü nüma ya Cori ya Tupana rü tá poraãcü pexüۡ rü perü ãeۡx۳ gacüxüۡ napoxcu —ñanagürü ga Chamué. …… Cori ya Tupana rü Chaúxüۡ naxo

15

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

rü Chamué rü Chaúxüۡ ñanagürü: —ͮӥ̲ǣæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ɗիɥǣ choxüۡ namuxüۡ nax chíxüۡmaxã cuxüۡ chabaeruxüۡca۳x nax yemaacü Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡca۳x. ¡Rü ngeۡmaca۳իɗфӥիɥ͑ӥɗngŕma Cori ya Tupana cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ! 2ॸRü ñanagürü ya Cori ya Tupana ya ǣӕի%ŃҡӥՓngŕxmacü: “Chanapoxcu tá i ngŕma Amaléxtanüxüۡgü naxca۳x ga yema Iraétanüxüۡgümaxã naxügüxüۡ, ֆľфӥֆľիǣӕ̲Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡgu фӥҡ̲͑Ύфӥ͑͑ľՓ nanachopetüxŕŕchaüۡ. 3ॸRü ngeۡmaca۳x ‫͑ ڟ‬իӡфӥ͑Āɗɗǣӕիüۡma i ngŕma ¡ngŕ̲ Amaléxtanüxüۡgü iyatüxüۡ, rü ingexüۡ, rü buxüۡgü, rü õxchanagü, фӥՓΎËǣӥ, rü carnérugü, rü caméyugü, rü búrugü! ‫ؽ‬Ѡӥ¡ɗҡ ɗՓӥիɗɞËӕֆիӥxŕŕxüۡ!ٚ —ñanagürü ga Cori ya Tupana. 4ॸRü nüma ga Chaú rü guxüۡma ga duüۡxüۡgüca۳x nangema rü Teraíüۡgu nanangutaque۳xexeۡxeۡ. Rü 200,000 ga Ëȍӕффǣӥ͑ɗիɥǣɗիɥ̲фľիüۡ. Rü ֆľ̲ŃҡӥՓ͑ֆľի̲ǣ10,000 ga yatügü ga Yudátanüxüۡ ɗիɥǣӥիüۡ ga yexma ngutaque۳xegüxüۡ. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ15 7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣæȍәфӥ

nanadai ga yema Amaléxtanüxüۡgü. Rü k¡ɞф͑ľՓɗ͑͑իӥǣӥфӥ͑͑Āɗ ñu۳ի̲ҡæȍәՓ͑͑ǣӕǣƄнӕɞҡӕ͑ľфӥ ӥֆľ͑ľՓ. 8ॸRü nayayauxgü ga guma norü ãeۡx۳ gacü ga Agáx rü nanadai ga guxüۡma ga norü churaragü. 9ॸNatürü nüma ga Chaú rü yema norü churaragü rü tama nayama۳xgü ga guma Amaléxtanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü ga Agáx, rü tama nanadai ga yema rümemaegüxüۡ ga carnérugü, фӥՓΎËǣӥ, rü ՓΎËիËӥǣӥ. Rü tama ínanagu ga yema Amaléxtanüxüۡgüarü yemaxüۡgü ga itatanüxüۡ. Rü yema yemaxüۡgü ga ҡիӕՓ̲ɗ̲ľիüۡիɗËҡ̲͑ɗիɥǣֆľ̲ ínaguxüۡ. 10ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæΎфɗֆ Tupana rü Chamuémaxã nidexa rü ñanagürü: 11ॸ—Choxüۡ‫ ڟ‬nangu۳x ya Chaú nax ãeۡx۳ gacüxüۡ nüxüۡ nax chaxunetaxüۡ, ľфӥËȍΎի͑͑ɗիӡǣËȍɗфӥҡ̲ nayanguxŕxŕ i ngŕma chanamuxüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Chamué rü poraãcü naãxŕՓnangu۳x ga yema. Rü Cori ya Tupanamaxã nidexa ga guxüۡma ga yema chütaxüۡgu. 12ॸRü moxüۡãcü pa۳xmama ga tauta yangóonegu, rü ͑ӥ̲ǣæȍ̲ӕŃфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑ի Chaúca۳x yadauxüۡ. Natürü ga duüۡxüۡgü rü Chamuémaxã nüxüۡ nixugüe ga Chaú rü Ma۳իЙӦ͑ľǣæф̲ŃիՓ͑ի͑իӡիüۡ nax yéma íyanadaxŕŕãxüۡca۳իǣՓӥիɗǣ ͑ӕҡЙӦҡǣcua۳xruxüۡ nax norü uanügüxüۡ naporamaexüۡ, фӥֆľ̲Փľ͑ rü ñu۳իӡËȍɗ֤ɗфɗǣ Փ͑ի͑իӡիüۡ. 13ॸRü yexguma yemaxüۡ nacua۳xgu ga Chamué rü Chaúca۳ի͑ֆĀӕфӥĀӥիՓֆľ̲ ínayexmaxüۡՓ͑͑ǣӕ. Rü nüma ga Chaú rü nüxüۡ narümoxŕ rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Cori ya Tupana cuxüۡ

216 rüngüۡxeۡxeۡ! Rü marü chayanguxŕxŕ i ngŕma Cori choxüۡ muxüۡ —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Chamué nanangãxüۡga rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃфӥ͑ɗիɥɗngŕma ‫ ڟ‬ɗՓ ɗËȍüۡ, rü ngŕma carnérugü i ngŕ̲ ‫ڟ‬ ՓΎËǣӥɗ͑ǣŕma icagüxüۡ i nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥիüۡ? —ñanagürü. 15ॸRü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕma chorü churaragü rü ínayaxügüxŕxŕ i ngŕma rümemaexüۡ i carnérugü, фӥՓΎËǣӥ. Natürü Cori ya curü Tupanaca۳x tá tanadai. Rü guxüۡma i ngŕma togü i naxüۡnagü i Amaléxtanüxüۡgüarü rü marü tanadai —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Chamué rü Chaúxüۡ ñanagürü: —¡Dücax, ɗфӥիɥ͑ӥɗ ngŕma ngeՓa۳x chütacü Tupana chomaxã nüxüۡ ixuxüۡ! —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü ínaca rü ñanagürü: —‫͵ع‬ӕիӡ͖իüۡ cuxüۡ? —ñanagürü. 17ॸRü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Yexguma cugügu Ëӕфӥիɥ͑ӥǣӕǣҡիӕՓ̲͑իËӕ̲ľիüۡ, rü nüma ga Tupana rü cuxüۡ nayaxu ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü nax нӕɗիɥիüۡca۳x. 18ॸRü yexguma rü cuxca۳x choxna naxãga nax cuyada۳i ۳xüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma Amaléxtanüxüۡgü i chixexüۡgu ímaxŕxüۡ rü taxuxüۡtáma nax ícuyaxüxŕŕxüۡca۳x, ñanagürü cuxüۡ. 19ॸ¿Rü ñu۳xma ta۳xacüca۳x tama Tupanaga Ëӕիɥ͑ӥ? ¿Rü tü۳xcüüۡ cuñuxãxŕ nax cunadexüۡ i ngŕma ngŕmaxüۡgü i Tupana cuxna chu۳xuxüۡ, rü tama cunaxü i ngŕma cuxüۡ namuxüۡ? —ñanagürü. 20ॸRü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Choma rü Cori ya ҽӕЙ͑ǣËȍիɥ͑ӥ, rü chayanguxŕxŕ ga guxüۡma ga yema choxüۡ namuxüۡ. Rü guma Agáx ga Amaléxtanüxüۡgüarü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ15ٍॷ16

217 ãeۡx۳ gacü ga chiyaxucü rü nua chanaga, rü marü chanadai ga guxüۡma ga yema togü ga Amaléxtanüxüۡgü. 21ॸRü yema Ëȍӕффǣӥ͑ɗիɥǣ͑Āľիüۡ ga yema rümemaegüxüۡ ǣËф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥ rü yemaxüۡǣӥ͑ի֤ɗфɗǣ ՓTupanaca۳x ínaguaxüۡca۳x —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Chamué rü ínaca rü ñanagürü: — ¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥɗngŕma rümemaexüۡ cuxca۳x? ¿Rü cuxca۳x rü ngŕma naxüۡnagü Tupanaca۳x iguxüۡ rü eۡx۳ na Tupanaga nax ɗիɥ͑ӥľիüۡ? Rü dücax rü ngŕma Tupana yexera namaxã taãxŕxüۡ ͑ɗիɥ͑ի͑ǣ ɗիɥ͑ӥľիüۡ, rü tama carnérugüarü chíxüۡ naxca۳x nax íguxüۡ. 23ॸRü yíxema tama ҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥիľфӥ͖Ύ̲ҡ̲ tayuüxüۡrüxüۡ poraãcü chixexüۡ taxü i Tupanape۳իľՓ. Rü yíxema chixri ҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥիľфӥ͖Ύ̲ҡ̲ tupananetaxüۡ ticua۳xüüۡrüxüۡ chixexüۡ taxü. Rü dücax, rü ñu۳xma nax nüxüۡ cuxoxüۡ i norü mugü, rü nüma ya Tupana rü cuxüۡ naxo nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ —ñanagürü ga Chamué. …… 34ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥ͑Ύфӥ ɥ͑ľǣѠ̲ Փ͑իӡ. Rü nüma ga Chaú rü nachiüۡca۳x natáegu ga Ǿ¡ Փ. 35ॸRü nüma ga Chamué rü ҡǣӕ̲Փľ͑æȍәիüۡ nadau, natürü naxca۳x naxauxecha, yerü Tupanaaxü‫ۡڟ‬ nangu۳x ga Chaúxüۡ Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥՓ͑իnanguxŕŕxüۡ. Chamué rü chíxüۡmaxã Dabíxüۡ nabaeru nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի ۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x

16

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣҽӕЙ͑фӥ

Chamuéxüۡ ñanagürü: —Marütama nax Chaúca۳x nax

cungechaüۡechaxüۡ, erü marü tama chanaxՓa۳xe nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡ. ‫ؽ‬ѠӥՓӥիɗɗ carnéruchatacu۳xre nayaxu rü oríbuarü chíxüۡmaxã naxüãcu! ¡Rü BeréüۡՓ͑իӡ rü ngŕxma naxca۳իֆĀӕֆՓӥիɗֆ yatü ya Ichaígu ãégacü! ƄфӥՓӥիɗֆ nane chanayaxu nax ngexՓaca۳xüۡcü ya Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü nax ֆɗիɥիüۡca۳x —ñanagürü. …… 4ॸRü nüma ga Chamué rü nanaxü ga yema Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü yexguma BeréüۡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü guma ɥ͑ľфӥ%eۡx۳ gacügü rü namuüۡeãcüma nanayauxgü, rü nüxna nacagüe rü ñanagürügü: —¿Ta۳xacü nangupetü? ¿Rü ta۳իËӥՓ͑ӕËӕիӡ? —ñanagürügü. 5ॸRü nüma ga Chamué rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Taxuxü̲ۡ͑ɗիɥɗ ngupetüxüۡ. Ѡӥ͑ӕËȍիӡ͑ի Tupanaca۳իՓӥիɗɗ͑իüۡna chimáxüۡca۳x. ¡Rü ngeۡmaca۳x Tupanaca۳x pegü pemexŕŕgü rü choxüۡ ípixümücü nax ngŕma naxüۡnaarü ma۳իՓфӥҽӕЙ͑фӥ cua۳xüüۡՓɗЙľի%ǣӥիüۡca۳x! —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍ̲ӕŃфӥ nacümagüãcü Ichaíxüۡ rü nanegüxüۡ Tupanaca۳x nimexŕxŕ, rü nüxna naxu nax íyaxümücügüãxüۡca۳x ga Tupanaarü cua۳xüüۡՓ. 6ॸRü yexguma Tupanaxüۡ íyacua۳xüüۡgüchaüۡxüۡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕǣ Ichaí rü nanegü, rü nüma ga Chamué rü Ichaí nane ga Eriáxüۡ ͑ĀՓľ͑ӥфӥ ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: ٘æӕի Ā͑ɗիɥֆ yimá yatü ya Tupana nayaxucü nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳իٚ, ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ. 7ॸNatürü ga Tupana rü Chamuéxüۡ ñanagürü: —Tama name i norü düxétümare rü norü máchanemare

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ16 nax cungugüxüۡ ֆՓӥիɗֆֆҡӥ. Tama Ā͑ɗիɥ. Choma rü tama duüۡxüۡgü nangugüxüۡ%Ëӥ̲Ëȍ͑ֆիӕֆՓӥիɗֆ yatü. Duüۡxüۡgü rü ngŕma ĀӥիŃҡӥիӥ͑ľ̲фľ͑ɗիɥɗ͑͑ǣӕǣӥǣӥիüۡ, natürü i choma rü ngŕma norü maxüۡ rü ͑Ύфӥɥ͑ӥ͑ɗիɥɗngŕma changugüxüۡ —ñanagürü. 8ॸRü yexguma ga Ichaí rü nane ga Abinadáca۳x naca, rü ChamuéxüۡҡՓ͑͑ǣ. Natürü nüma ga Chamué rü nüxüۡ nixu ga tama gumá ͑իֆɗիɥիüۡ ga Tupana nayaxucü. 9ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣʊËȍɞфӥ͑͑ľǣ Chamáxüۡ ChamuéxüۡҡՓ͑ǣ, natürü nüma ga Chamué rü ñanagürü: —Tama Ā͑ɗիɥֆҽӕЙ͑͑ֆիӕËӥ —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Ichaí rü 7 ga nane Chamuépe۳իľՓ͑ǣǣӥ, natürü nüma ga Chamué rü nüxüۡ nixu nax ҡիӕËӥ̲ǣǣӕ̲ҡ͑ӥՓҽӕЙ͑ nayaxuxüۡ. 11ॸRü nüma ga Chamué rü Ichaína naca rü ñanagürü: —¿Nangexmaxüۡ ya nai ya cune? —ñanagürü. Rü nüma ga Ichaí nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Yimá фӥ¡ӕ̲ľËӥիɗËҡ̲͑ɗիɥɗֆҡիӕËӥ, erü ֆŃ͑͑ľՓËф͑Ńфӥǣӥ͑͑Āӕ —ñanagürü ga Ichaí. Rü yexguma ga nüma ga Chamué rü ñanagürü: —¡ƚcü ‫ ڟ‬a ñu۳ի̲ҡ̲ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡxüۡ ngŕm ۡ namu nax naxca۳x yaca۳xaxüca۳x! Erü ҡիӡҡ ̲ɞҡфӥҡΎǣӥ͑իɗËȍɗ¡ӥľիüۡca۳x ñu۳xmatáta ínangu i nümax —ñanagürü. 12ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ӥ̲ǣʊËȍɞфӥՓӥիɗ ga duüۡxüۡ yéma namu nax naxca۳x yaca۳xaxüۡca۳x. Rü nüma ga guma ngextü۳xücü rü nacho۳x, rü nacho۳xyae rü nidauüۡchametücüxü rü namecümachametü. Rü nüma ga Tupana rü Chamuéxüۡ ñanagürü: —Daa

218 ͑ɗիɥ. ¡Rü ŕcü nabaeru! —ñanagürü. 13ॸRü nüma ga Chamué rü nanayaxu ga yema carnéruchatacu۳xre ga chíxüۡmaxã ããcuxüۡ, rü Dabíerugu nanaba ga naeneegüpe۳իľՓ. Rü yexgumatama ga Tupanaãxŕ rü Dabína nangu rü namaxã inacua۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ǣ æȍ̲ӕŃфӥ͑Ύфӥɥ͑ľǣѠ̲ ca۳x natáegu. 14ॸRü yexgumayane ga Tupanaãxŕ фӥæȍә͑͑ɗիӡǣËȍɗ. Rü ͑ӥի͑͑͑ǣӕǣՓӥիɗǣ͑%xŕ ga chixexüۡ ga naxi ۳xãchiãxŕxŕŕxüۡ ga Cori ya Tupana yéma muxüۡ. 15ॸRü yemaca۳x ga yema norü duüۡxüۡgü ga ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ɗիɥǣӥիüۡ rü ñanagürügü nüxüۡ: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, ՓӥիɗɗËȍɗիľիüۡ i naãxŕ i Tupana nua muxüۡ cuxna nangu, rü ngŕ̲͑ɗիɥɗËӕիüۡ naxi ۳xãchiãxŕxŕŕxüۡ. 16ॸ¿Rü tü۳xcüüۡ tama toxüۡ Ëӕ̲ӕ͑իՓӥիɗ i meama paxetaxüۡ cuáxüۡca۳x nax tadauxüۡ rü cupe۳իľՓ фЙ͑ի napaxüxüۡca۳x ega ngŕxguma cuxna nanguuxüۡgu i ngŕma naãxŕ i chixexüۡ? Rü ngŕma paxeta tá cuxüۡ nataãxŕxŕxŕ rü mexüۡ tá cumaxã naxü —ñanagürügü. 17ॸRü nüma ga Chaú rü ñanagürü: —Marü name ¡Rü naxca۳x choxüۡ‫ ڟ‬peda۳u۳x ɗՓӥիɗɗЙիľҡҡ͑ӥիüۡ i árpaarü paxüxüۡ mea cuáxüۡ, rü nua penaga! —ñanagürü. 18ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣՓӥիɗǣ͑ΎфӥĀӕüۡxüۡ rü ñanagürü: —Choma nüxüۡ chadau i ՓӥիɗɗʊËȍɞ͑͑ľɗ´ľфéüۡՓngŕxmaxüۡ, rü meama paxetaxüۡ nacua۳x. Rü ñu۳ի̲ËȍɗՓӥիɗɗЙΎфËӥ͑ɗիɥɗĀɗՓфӥ nüxüۡ Ëӕ Ëӥ͑ɗիɥľǣֆĀľիǣӕ. Rü nüma фӥ̲ľËӥ͑ɗիɥфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑͑ӥիüۡ rüngüۡxeۡeËۡ ӥ͑ɗիɥ—ñanagürü. 19ॸRü yexguma ga Chaú rü IchaíxüۡҡՓ nanamugü ga norü duüۡxüۡgü nax nüxüۡ ñagüxüۡca۳x: “¡Nua namu ya cune ya

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ16ٍॷ17

219 Dabí ya yimá carnérugüarü daruxüۡ ɗիɥËӥ!ٚ20ॸRü nüma ga Ichaí rü nane ga Dabíxüۡ ChaúxüۡҡՓ̲͑ӕ. Rü guma nanemaxã Chaúca۳x yéma nanamu ga Փӥիɗǣ¡әфӕǣЙӡ̲ի%ãի‫ ڟ‬Փľҡիüۡ rü ՓӥիɗՓľիüۡ ǣ¡ɞ͑ӕфӥՓӥիɗǣ chíbuxacü. 21ॸRü yemaacü ga Dabí rü ChaúxüۡҡՓ͑իӡ, rü yéma naxüۡҡՓ nayexma. Rü nüma ga Chaú rü Dabíxüۡ nangechaüۡxüۡchi, rü norü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ

ma۳իЙӦ͑ľǣӥфӥ͑ǣҡľфӥ͑ǣ%իüۡՓ͑իӥ. yema Piritéutanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ ͑ɗիӡիӡǣՓӥիɗǣËȍӕффǣ3 métrugu ixüchanexüۡ, rü yema ngatexüۡՓ͑իӡ. ѠӥǾΎфɗ ի͑ɗիɥǣ͑Ńǣ, фӥɥ͑ľǣ Gáxcüã۳ի͑ɗիɥ. 5ॸRü napate۳xe rü ¡фΔӡchenaxca۳ի͑ɗիɥ. Rü naxüۡ͑ľՓфӥ yexgumarüxüۡ ҡ¡фΔӡËȍľ̲ի%͑ҡӥիüۡne. Rü yema norü tüxünexüۡ rü 55нӕɞфӕ͑ɗիɥ ga nayaxüۡ. 6ॸRü yema norü tüperemaxüۡ

͑ֆիɥxŕxŕ. 22ॸRü nüma ga Chaú rü IchaíxüۡҡՓ̲͑ӕǣфӥġ¡ɞca۳x ínaca nax nügüxüۡҡՓnayexmaxŕŕãxüۡca۳x, ֆľфӥЙΎф%Ëӥ͑Ύфӥ̲ľ͑ɗիɥ. 23ॸRü yexguma Chaúna nanguuxüۡgu ga yema naãxŕ ga chixexüۡ ga Tupana naxca۳x yéma muxüۡ, rü nüma ga Dabí rü nanayaxuxüۡ ga árpa rü nanapaxüxüۡ. Rü yemamaxã ga nüma ga Chaú rü nataãxŕãxüۡ rü naxca۳x nitaaneãxüۡ, rü nüma ga naãxŕ ga chixexüۡ rü nüxna ͑ɗիӡǣËȍɗ%իüۡ.

фӥǣӕ̲͑ΎфӥՓΎËľǣ͑ӥǣӥ%ҡӥ ֆ͑ǣľ%Ëӥфӥ¡фΔӡchenaxca۳ի͑ɗիɥǣӥ. 7ॸRü ǣӕ̲͑ΎфӥՓΎËľфӥnatamena۳xã rü ga nape۳xe rü ƿérunaxca۳ի͑ɗիɥфӥ6 quíru naya. Rü Goriáxpe۳իľǣӕ͑ɗիӡËȍɗǣӥǣ yema norü poxüۡruüۡarü ngeruxüۡ. 8ॸRü nüma ga Goriáx rü yema ngatexüۡarü ngãxüۡՓɞ͑ֆËȍի%ËȍɗфӥֆŃ̲ tagaãcü Iraéanecüã۳xgüarü churaragüxüۡ

Dabí rü Goriáxüۡ nima۳x 1ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü nananutaque۳xexeۡegۡ ü ga norü churaragü nax Iraéanecüã۳xgüarü churaragümaxã nügü nada۳i ۳xüۡca۳x. Rü Efedamíüۡgu nayangutaque۳xegü ga Chocú rü Achecáarü ngãxüۡmachate۳իľՓ ǣ֤ӕĀ ͑ľՓ. 2ॸRü nüma ga Chaú rü Iraéanecüã۳xgümaxã nügü nanutaque۳xegü ga Eláarü ngatexüۡgu. Rü yéma nügü namexŕŕgü ga Piritéutanüxüۡgümaxã nügü nax nada۳i ۳xüۡca۳x. 3ॸRü nümagü ga PiritéutanüxüۡǣӥфӥՓӥիɗǣma۳իЙӦ͑ľǣӕ nügü ninu, rü yexgumarüxüۡ ta ga Iraéanecüã۳xgü, rü nái ga ma۳իЙӦ͑ľǣӕ nügü ninu. Rü guma taxre ga

17

4ॸRü

ñanagürü: —¿Ta۳xacüca۳x mea pegü ipinu nax tomaxã pegü peda۳i ۳xüۡca۳x? Erü ËȍΎ̲фӥՓӥիɗɗЬɗфɗҡŃӕҡ͑ӥիüۡ Ëȍɗիɥфӥ ̲͑ľ͑ɗիɥɗЙľ̲ɗʊфŃ͑ľËӥã۳xgü rü Chaúarü churaragütanüxüۡՓ͑ӥիüۡ Йľիӕ͑ľҡɗՓӥիɗ͑ի͑ӕ͑իӡիüۡca۳x nax togü namaxã tada۳i ۳xüۡca۳x. 9ॸRü ngoxi tá choxüۡ naporamae rü choxüۡ yamá nax ngŕmaãcü pe۳xme۳իՓ͑ի tangexmagüxüۡca۳x. Natürü ngŕxguma choma nüxüۡ charüporamaegu, rü pema ҡ ͑ɗիɥɗto۳xme۳իՓЙľ͑ǣľի̲ǣӥիüۡ. 10ॸRü ñoma i ngunexüۡgu, Pa Iraéanecüã۳xgüarü Churaragüx, rü pexca۳x chaca rü ¡ŕcü nua penamu۳իɗՓӥիɗɗЙľфӥËȍӕфф͑ի togü namaxã tada۳i ۳xüۡca۳x! —ñanagürü. 11ॸRü yexguma yema Piritéutanüxüۡarü dexaxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕǣæȍәфӥǣӕիüۡma ga yema namücügü ga Iraéanecüã۳xgü, rü narümaãchitanü rü namuüۡe. 12ॸRü ͑ֆľի̲ǣՓӥիɗǣֆҡӥǣ´ľфéüۡcüã۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

220

1ґkͅԆƄ̞ॷ17 ɗիɥËӥфӥʊËȍɞ͑ɗիɥǣ͑Ńǣ. Rü nüma rü marü naya ga yexguma Chaú ãeۡx۳ gacü ɗիɥիǣӕ. Rü nüma ga Ichaí rü nüxü‫ۡڟ‬

ga Piritéutanüxüۡgümaxã nügü nax nada۳i ۳xüۡca۳x. 21ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xgü rü ga Piritéutanüxüۡgü rü

nayexma ga 8 ga nanegü, фӥՓӥիɗǣ ͑͑ľфӥġ¡ɞ͑ɗիɥ. 13-14ॸRü guma tomaepü۳x ga nane ga rüyamaegüxüۡ ga Eriá rü Abinadá rü Chamá rü marü æȍәՓľ͑фӥիɥǣĀɗՓ. 15ॸRü nüma ga Dabí ga rübumaecü rü Iraéanecüã۳xgüarü churaragü íyexmagüxüۡՓ͑իӡӡիüۡ rü ñu۳իӡËȍɗ´ľфéüۡca۳x natáeguaxüۡ nax nanatüarü carnérugüna yadauuuxüۡca۳x. 16ॸѠӥֆΎի͑ɗֆľիǣӕ̲ֆŃ̲͑իӡӡիüۡyane ga Dabí, rü nüma ga yema Piritéutanüxüۡ rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ ͑ËȍɗիľՓľǣ pa۳xmama rü yáuanecü. Rü yemaacü ҡӥ̲̲ի%͑ɗիɥ͖u۳xmata 40 ga ngunexüۡՓ͑͑ǣӕ. 17ॸѠӥՓӥիɗǣ ngunexüۡgu ga Ichaí rü nane ga Dabíxüۡ ñanagürü: —¡ƚËӥ͑ֆիӕɗՓӥիɗՓľҡիüۡ i trígu i igoxtanüxüۡ, rü ñaa 10ɗЙӡфӥ yéa nügü ínada۳i ۳xchaüۡxüۡՓËӕľ͑ľľǣӥca۳x ‫ ڟ‬a nana ta i nana! 18ॸ¡Rü ñu۳xmachi ngŕm

nügüarü to۳xma۳xtagu nügü ninu. 22ॸRü nüma ga Dabí rü yema Iraéanecüã۳xgüarü churaragüarü yemaxüۡgüarü daruüۡxüۡtagu nananu ga yema trígu, фӥЙӡ, rü quésu ga yéma nanaxüۡ, rü ñu۳իӡËȍɗ͖͑%Ëȍɗ%Ëӥ̲ Iraéanecüã۳xgüarü churaragütanügu nayangaxi nax naeneegüna naca۳xaxüۡca۳x rü ñuxãcü nüxüۡ nangupetügü. 23ॸRü yexguma naeneegümaxã ídexayane, rü nüma ga yema Piritéutanüxüۡ ga Goriáx ga Gáxcüã۳իɗիɥիüۡ, rü Piritéutanüxüۡgüarü Ëȍӕффǣӥҡ͑ӥՓ͑ɗËȍɗիɗËȍɗ. Rü Փľ͑իфӥʊфŃ͑ľËӥã۳xgüca۳x naca rü tüxüۡ ͑ի%իӡ͑ľфӥֆľ̲ɗիфӥǣӕ̲ naxüxüۡrüxüۡãcüma nidexa. Rü nüma ga Dabí rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ. 24ॸRü nümagü ga Iraéanecüã۳xgü ga yexguma yema yatüxüۡ nadaugügu rü poraãcü namuüۡe, rü naxcha۳իՓ͑ɗիӥ. 25ॸRü nügümaxã ñanagürügü: —¿Marü nüxüۡ pedauxüۡ i ngŕma yatü i ngŕxma ichixichixüۡ nax ñuxãcü tüxüۡ ͑ի%իӡ͑ľիüۡ i yixema i Iraéanecüã۳xgü? Rü texé ya yíxema nüxüۡ

ñaa 10ЙӦҡɗнӕŃѸӕnaxca۳x ya yimá churaragüarü ãeۡx۳ gacü! ¡Rü cueneegüxüۡ íyadau rü ñuxãcü nüxüۡ nangupetügü, rü Փӥիɗɗ͑ΎфӥЙΎЙľф͑ӕ͑͑ǣľ͑ի ngŕ̲Փ͑ӥիüۡ chacuáxüۡca۳x nax meama nüxüۡ nax ínangupetügüxüۡ! —ñanagürü ga Ichaí. 19ॸRü nüma ga Chaú rü yema Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü yema ma۳իЙӦ͑ľфӥҡӕ%Ëȍɗիüۡ ga Elágu ãégaxüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥ. 20ॸRü moxüۡãcü ga nüma ga Dabí rü yexՓaca۳x yangóonechaxüۡgu rü to ga daruüۡme۳xeۡgu tüxüۡ namugü ga guxema nanatüarü Ëф͑Ńфӕǣӥфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ. Rü nayana ga yema õna ga nanatü ga Ichaí nüxna naxüۡ. Rü yéma naeneegü íyexmagüxüۡՓ ͑͑ǣӕǣֆľիǣӕ̲ɗ͑իɥ%ËȍɗËȍüۡxgux

rüporamaexe, rü nüma ya tórü ãeۡx۳ gacü rü muxüۡtama i ngŕmaxüۡgü tá tüxna nana, rü naxacümaxã tá tüxüۡ naxü۳xma۳x фӥҡիӡҡ ̲ҡӥիüۡ nanaxütanüxŕxŕ i ngŕma diŕru i ãeۡx۳ gacüna üxüۡ —ñanagürügü. 26ॸRü yexguma ga Dabí rü yema naxüۡҡՓֆľի̲ǣӥիüۡna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacümaxã tá nüxüۡ‫ڟ‬ naxãtanü ya yimá yatü ya ñaa Piritéutanüxüۡxüۡ imácü rü naxoxŕŕcü nax ngŕma Iraéanecüã۳xgümaxã ta۳xacü nax yaxugüxüۡ? ¿Erü ta۳իËӥ͑ɗիɥɗ͖ Piritéutanüxüۡ i tama Tupanaxüۡ cuáxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

221

1ґkͅԆƄ̞ॷ17

eca۳x Tupana ya maxüۡcüarü churaragümaxã ta۳xacü yaxugüxüۡ? —ñanagürü. 27ॸRü nümagü ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü Dabíxüۡ nangãxüۡgü, rü yema noxri namaxã nüxüۡ yaxugüexüۡmaxãtama nanangãxüۡgagü, rü namaxã nüxüۡ nixu ga ta۳xacümaxã tá nüxü‫ ۡڟ‬nax naxütanüãxüۡ i ngŕma Goriáxüۡ imáxüۡ. 28ॸNatürü nüma ga Eriá ga Dabíenexŕ ga yacü, rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣ yema yatügümaxã nax íyadexaxüۡ ga Dabí. Rü yemaca۳x naeneemaxã nanu rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Ta۳իËӥՓ͑ӕËӕիӡ? ‫ ڟ‬a ínachianexüۡՓ ¿Rü texémaxã ngŕm Ëӕ͑ՓΎǣӥɗngŕma tanatüarü carnérugü? Choma rü marü nüxüۡ chacua۳x i ngŕma ËӕËӥ̲͑ի͑ӕËӕիӡիüۡ nax ɗËӕֆĀՓľ͑ӥ̲фľիüۡca۳x nax togü tada۳i ۳xüۡ —ñanagürü. 29ॸRü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü eۡx۳ na chaxü eca۳x ngŕma ñacuxüۡ choxüۡ? Rü nua chidexamare —ñanagürü. 30ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥ͑ľ͑ľľ͑ ͑ɗիӡǣËȍɗ, rü to ga churarana naca. Rü yemaacütama nanangãxüۡga. 31ॸRü nümaxüۡ ga Iraéanecüã۳xgü ga Dabíxüۡ ɥ͑ӥľիüۡ ga nax ínacaxüۡ, rü Chaúmaxã nüxüۡ narüxugüe. Rü nüma ga Chaú rü Dabíca۳x nangema. 32ॸRü yexguma ga Dabí rü Chaúxüۡ ñanagürü: —Tama name nax texé oégaãŕxüۡ nagagu i ñaa Piritéutanüxüۡ, erü chomax i cuxü‫ۡڟ‬ ЙӕфËӥիľ͑իËȍɗիɥիüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü ‫ ڟ‬ҡ Ëȍիӡфӥ̲͑ի%ҡ ҡΎǣӥҡĀɗ ngŕ̲ —ñanagürü. 33ॸRü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Rü taxuacüma cuxica ngŕma Piritéutanüxüۡmaxã pegü pedai. Erü cuma rü cungextü۳xüxüchi, natürü i nüma rü norü ngextü۳իӥǣӕËӥфӥՓ

daixca۳x nangu۳x —ñanagürü. 34-35ॸRü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Yexguma chaunatüarü carnérugüna chada۳u۳xgu, фӥՓӥիɗǣɗ rüe۳ի͑ՓӥիɗǣΔѸӕɗĀӥфիüۡ yéma ne ӡիǣӕфӥՓӥիɗǣËф͑Ńфӕҡӥիüۡ yayaxugu, фӥËȍΎ̲фӥ͑Փľchangŕ, rü naa۳իՓ tüxüۡ chanapu. Rü yexguma cha۳u۳xca۳x yañaxgu nax choxüۡ yayaxuxüۡca۳x, rü ͑ËȍɗËӥфՓËȍҡӥիӥľфӥchayachi ۳xgü rü ñu۳xmata chayama۳x. 36ॸRü choma i curü duüۡxüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, фӥՓΎΎɗ ֆɗիɥǣӕфӥΔѸӕɗĀӥфիüۡ ֆɗիɥǣӕфӥ chayama۳x. Rü ñaa Piritéutanüxüۡ i tama Tupanaxüۡ cuáxüۡ rü ngŕmaãcü tá namaxã chanaxü, erü Tupana ya maxüۡcüarü churaragüxüۡ ͑ի%իӡ͑ľ. 37ॸRü guma Cori ya Tupana ga aina rü ósu i düraxüۡna choxüۡ ípoxüۡcü, rü yimatátama ͑ɗիɥɗ͖ЬɗфɗҡŃӕҡ͑ӥիüۡme۳xeۡՓËȍΎիüۡ ipoxüۡcü —ñanagürü. Rü yexguma ga Chaú nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡ƚcü ‫͑ ڟ‬իӡфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑Ëӕիüۡ ngŕ̲ íxümücü! —ñanagürü. 38ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ nanamu nax Dabíxüۡ yacu۳xcuchigüxüۡ nagu ga yema naxchiru ga ¡фΔӡchenaxca۳x ga nümatama ga Chaú nagu yacu۳xuuxüۡ. Ѡӥ¡фΔӡchenaxca۳x ga napate۳xemaxã nanaxüpate۳xe. Rü naremüarü poxüۡruxüۡ rü naxca۳xՓe۳xarü poxüۡruüۡgu nayacu۳xeۡegۡ ü. 39ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥ͑ΎфӥǣΎֆľիüۡՓ norü tara ninga۳xcuchi. Rü nüxüۡ naxü ga ͑իֆիӡիüۡ namaxã ga yema ͑ӥǣӥիӥ͑ľՓ͑͑ӕËӕիüۡ. Natürü tama namaxã nixü ga guxüۡma ga yema ͑ӥǣӥիӥ͑ľՓ͑͑ӕËӕիüۡ yerü taguma ֆľ̲͑ӥǣӥ͑իӦ. Rü yexgumatama Chaúxüۡ ñanagürü: —ҽիӕËӥ̲Ëȍɗիӡ ̲͑ի%ɗ͖Ëȍիӡ͑ľՓngŕxmagüxüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ17 erü tama chomaxã nixü —ñanagürü. Rü yexguma rü nügü ínacuxüۡxüۡne ga Dabí. 40ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑͑ֆիӕǣǣӕ̲ norü naixmena۳ի%фӥ͑ɗիӡǣËȍɗ. Rü yema ngatexüۡՓ͑͑Āľǣ5 pü۳xü ga nutaxacü ga ibáipü۳xücü rü norü choca ga yangechigüxüۡgu nananucu. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥ̲իǣӥҡľիüۡ ga naxme۳xeۡgu yangexüۡmaxã yema Piritéutanüxüۡca۳ի͑ɗիӡ. 41ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡ rü meamare Dabíca۳x ͑ɗիӡËȍɗǣӥ. Rü nape۳իľǣӕ͑ɗիӡËȍɗǣӥǣ yema norü poxüۡruüۡarü ngeruxüۡ. 42-43ॸRü yexguma Dabíxüۡ nada۳u۳xgu ga yema Piritéutanüxüۡ ͑իՓӥիɗֆ͑ǣľիҡü۳xücü ga idauüۡËȍ̲ľҡӥËӥӥËӥ͑իֆɗիɥիüۡ rü ̲ľËӥ͑իֆɗիɥիüۡ, rü tama nayaxaixcümaãxüۡ nax nügü namaxã nada۳i ۳xüۡ. Rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Eۡ۳xna cuxca۳իфӥՓӥիɗɗɗфӕËȍɗիɥeca۳x naimaxã nua cha۳u۳xca۳իËӕիӡիüۡ? —ñanagürü. Rü yexgumatama Dabímaxã chixexüۡ naxuegu norü tupanaégagu. 44ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥ: —¡Nua naña rü ngurucugüna rü aigüna tá chanaxã i cumachi! —ñanagürü. 45ॸRü nüma ga Dabí nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Cuma rü cha۳u۳xca۳իнӕɗիӡҡф̲ի%фӥ ՓΎËľ̲ի%. Natürü i chomax rü cuxca۳x Ëȍɗիӡ͑Ńǣǣӕֆֆɗ̲ ʊфŃ͑ľËӥã۳x i churaragüarü Tupana ya guxüۡŃҡӥՓ ngŕxmacü ya cuma norü churaragüxüۡ Ëӕի%ӡիӡ͑ľãx‫ ڟ‬üۡËӥнӕɗիɥ. 46ॸRü ñu۳xma ya Cori ya Tupana rü tá cho۳xme۳xgu cunanguxŕxŕ nax cuxüۡ chimáxüۡca۳x. Rü tá cuxüۡ íchadaeeru rü ngŕma curü churaragü i yuexüۡ rü tá ngurucugüna rü aigüna chanana. Rü ngŕmaãcü tá guxüۡ i ͑͑ľՓ͑ӥիüۡ nacua۳իǣӥ͑իʊфŃ͑ľՓ nangexmaxüۡ ֆՓӥիɗֆҽӕЙ͑. 47ॸRü

222 guxãma ya yíxema núma ngŕxmagüxe rü tá nüxüۡ tacua۳xgü ya Cori ya Tupana rü tama taramaxã, rüe۳ի͑ՓΎËիľ̲ի% ͑ɗիɥɗ͑իӥ%իüۡ i ngŕma nüma nagu ͑իɥ͑ӥիüۡ. Erü nüma ya Tupana rü tama duüۡxüۡgürüxüۡ ãxneãcü texémaxã nügü nadai. Ѡӥ͑ӥ̲ҡ ҡ̲͑ɗիɥɗtoxme۳xgu pexüۡ nayixeۡexۡ üۡ i ñu۳xmax —ñanagürü. 48-49ॸRü yexguma ga nüma ga Piritéutanüxüۡ rü nayuxnagü rü Dabíca۳x niña. Rü yexgumarüxüۡ ta ga nüma ga Dabí rü paxama Piritéutanüxüۡca۳x niña. Ѡӥ͑ΎфӥËȍΎËǣӕ͑ɗիӕфӥՓӥիɗǣ͑ӕҡ nayaxu, rü norü maxgütaeruüۡǣӕ͑͑իӦ. Rü yemamaxã Piritéutanüxüۡxüۡ namaxüۡ, rü meama nacatümaxã namexchinü. Rü ǣӕ̲͑ӕҡфӥ͑ËҡӥՓ͑фӥՓa۳x, rü nüma ga Piritéutanüxüۡ rü nachametümaxã mairaxüۡanegu nayangu. 50-51ॸѠӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥǣġ¡ɞǣ Piritéutanüxüۡxüۡ naporamaexüۡ namaxã ǣՓӥիɗǣ̲իǣӥҡľիüۡ фӥՓӥիɗǣ͑ӕҡ. Rü nüma ga Dabí rü nangearü taraã۳x, rü yemaca۳x yema Piritéutanüxüۡca۳x niña rü nanayaxu ga norü tara rü yemamaxãtama ínanadaeeru, rü yemaacü nayama۳x. Rü yemaxüۡ nadaugügu ga Piritéutanüxüۡgü ga marü nax nayuxüۡ ga yema norü churara ga namaxã poraxüۡ, rü nibuxmü. 52ॸRü yexguma ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü Yudátanüxüۡ ga churaragü rü aita naxüe yerü marü Piritéutanüxüۡgüxüۡ narüporamaegü. Rü ͑Փľnangŕgü ñu۳ի̲ҡɥ͑ľǣӥǣǾ ի rü EcróüۡфӥӡӡËȍɗՓ. Rü yema Piritéutanüxüۡgüarü churaragü ga yuexüۡ фӥ͑͑ӕнӕľǣӥ͑Փǣֆľ̲̲͑ǣ CharaíüۡՓ͑ľĀիüۡ rü ñu۳ի̲ҡɥ͑ľǣӥ ga Gáx rü EcróüۡՓ͑ǣӕիüۡ. 53ॸRü nüma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ17ٍॷ18

223 ga Iraéanecüã۳xgü rü yema PiritéutanüxüۡǣӥՓľnangŕǣӥǣӕՓľ͑, rü yema ínapegüxüۡՓ͑իɥфӥ͑͑Āľǣ guxüۡma ga norü yemaxüۡgü ga yéma nüxna yabuxmüxüۡ. 54ॸRü yexguma ga nüma ga Dabí rü nanayaxu ga Goriáxeru rü YerucharéüۡՓ͑͑͑ǣľ. Natürü ga guma naxnegü rü norü pegüpataxüۡgu nayanu. 55ॸRü yexguma Dabí rü Piritéutanüxüۡca۳x iñaxgu, rü nüma ga Chaú rü norü churaragüeru ga Abnéna naca rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃҡɗիɥֆ nanatü ya yimá ngextü۳xücü? —ñanagürü. 56ॸRü nüma ga yema norü churaragüeru ga Abné rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, tama nüxüۡ chacua۳ի͑իҡľիŃ͑͑ľֆɗիɥիüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü ñanagürü nüxüۡ: —¡ƚcü, naxca۳x ɞËǣӥËȍɗǣӥ͑իҡľիŃ͑͑ľֆɗիɥիüۡ! —ñanagürü. 57ॸRü yexguma Dabí rü yema Piritéutanüxüۡarü ma۳իՓ͑ľӡիǣӕ, rü nüma ga Abné rü Chaúpe۳իľՓ nanaga namaxã ga yema Piritéutanüxüۡeru ga yangechigüxüۡ. 58ॸRü nüma ga Chaú rü nüxna naca rü ñanagürü: —Pa Ngextü۳xücüx ¡chomaxã nüxüۡ ɗիӕфӥҡľիŃ͑͑ľнӕɗիɥիüۡ! —ñanagürü. Rü nüma ga Dabí nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Choma rü yimá curü duüۡ ya Ichaí ya Beréüۡcüã۳x ͑͑ľËȍɗիɥ—ñanagürü. Yonatáüۡ rü Dabí rü nügümaxã nanaxuegu ͑ի͑ӥǣӥ̲ӥËӥǣӥֆɗիɥǣӥիüۡca۳x

18

1ॸRü

yexguma Dabí Chaúmaxã igúegagu ga nügümaxã nax yadexagüxüۡ, rü nüma ga Chaú nane ga Yonatáüۡ rü Dabímücüxüۡ ͑ӥǣӥ͑ɗիɥxŕxŕ, rü nüxüۡ nangechaüۡxüۡchi ñoma

nügütama nangechaüۡxüۡrüxüۡ. 2ॸRü nüma ga Chaú rü yematama ngunexüۡgu Dabíxüۡ nayaxu norü ngüۡxeۡerۡ uüۡxüۡ, rü tama nanatüca۳x nanamuegu. 3ॸRü Yonatáüۡ rü Dabí rü Tupanaégagu nügümaxã nanaxuegugü nax ͑ӥǣӥ̲ӥËӥǣӥ͑իֆɗիɥǣӥիüۡca۳x yerü ga Yonatáüۡ rü Dabíxüۡ nangechaüۡ ñoma nügütama nangechaüۡxüۡrüxüۡ. 4ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥ̲ǣ֤Ύ͑ҡáüۡ rü ínacuxuchi ga yema napa۳x ga nagu yacuxuuxüۡ фӥġ¡ɞ͑͑͑ի%Փӥիɗǣӕ namaxã ga yema norü tara rü norü Փӥффӥ͑ΎфӥǣΎֆľիüۡ. 5ॸRü nüma ga Dabí rü Chaúarü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ͑ɗիɥ, rü guxüۡguma mea nayanguxŕxŕ ga yema namuaxüۡՓ. Rü yemaca۳x nüma ga Chaú rü norü churaragüarü ãeۡx۳ gacüxüۡ nayangucuchixŕxŕ. Rü yema duüۡxüۡgü rü churaragü rü naerugü rü namaxã nataãxŕgü rü nanapépünegü. ͮɗի%ӡի%ËȍɗǣæȍәֆľфӥǣĀӕüۡxüۡgü rü norü yexera Dabíxüۡ nangechaüۡgü 6ॸNatürü yexguma naՓoegu۳xgu ga Ëȍӕффǣӥ͑Փľ͑ǣֆľ̲ Piritéutanüxüۡxüۡ nax yamáxüۡ ga Dabí, rü guxüۡnema ga Iraéanecüã۳xgüarü ɥ͑ľǣӥՓ͑Ύфӥ%eۡx۳ gacüca۳x ínachoxüۡ ga ngexüۡgü ga taãxŕãcüma rü

ɗֆիӥ%Ëȍɗҡ͑ӥ%Ëӥ̲фӥՓɗֆľǣӥ%Ëӥ̲ rü paüۡdérugü rü árpa napagüãcüma norü ãeۡx۳ gacüxüۡ rümõxegüxüۡ. 7ॸRü yexguma yema ngexüۡǣӥՓɗֆľǣӥǣӕфӥ íyaxüãchitanüxüۡgu, rü ñaxüۡgu ͑Փɗֆľǣӥ: “Chaú rü 1,000 i churaragü nadai, rü Dabí rü 10,000 i churaragü ͑Āɗٚ, ͑ǣɥǣӥфӥǣӥǣӥ. 8ॸѠӥֆľ̲Փɗֆľ ͑ɗիɥǣæȍә%xŕՓ͑ǣәիüۡ, rü poraãcü nanuãcüma ñanagürü: —Dabína

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

224

1ґkͅԆƄ̞ॷ18 nanaxugüe nax 10,000 i churaragü nada۳i ۳xüۡ, natürü choxna i 1,000 icatama. Rü ñu۳xma ngŕma taxuxüۡ ͑ɗիɥ͑ի chauchicüxü ãeۡx۳ gacüxüۡ yangucuchigüxŕŕãxüۡ —ñanagürü. 9ॸRü ֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓǣæȍәфӥġ¡ɞիüۡ namuüۡ. 10ॸRü moxüۡãcü ga Tupana rü Chaúca۳x yéma nanamu ga naãxŕ ga chixexüۡ rü nüxna nangu. Rü nüma ga æȍәфӥ͖Ύ̲͑ի%ӡ%ŕxüۡrüxüۡ ͑ɗիɥǣ nachiüۡՓ. Rü yexguma ga Dabí rü norü árpa napaxü to ga ngunexüۡgurüxüۡ. Rü ͑ӥ̲ǣæȍәфӥǣӕ̲͑ΎфӥՓΎËľ nange. 11ॸRü ngürüãchi Dabíxüۡ nanacu۳x ǣǣӕ̲͑ΎфӥՓΎËľ͑իɥիҡЙü۳xmaxã yamutanüãxüۡca۳x, natürü nüma ga Dabí rü taxree۳xpü۳xcüna nügü ínapoxüۡama. 12ॸRü nüma ga Chaú rü Dabíxüۡ namuüۡ, yerü Cori ya Tupana rü Dabíxüۡ narüngüۡxeۡe,ۡ natürü marü tama Chaúxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 13ॸRü yemaca۳x ga nügüxüۡҡՓфӥ͑ֆ̲ӕǣËȍɗфӥ ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥǣ1,000 icatama ga churaragüarü ãeۡx۳ gacüxüۡ nayangucuchixŕxŕ. Rü yema Ëȍӕффǣӥ̲ի%͑ɗիɥǣġ¡ɞǣĀɗՓ ͑իӡӡիӡիüۡ rü natáeguaxüۡxüۡ. 14ॸRü guxüۡma ga ta۳xacü ga naxüxüۡՓǣġ¡ɞ rü meama nüxüۡ‫ ڟ‬ínanguxuchi yerü Cori ya Tupana nüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 15ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Chaú rü nüxüۡ namuüۡ, yerü nüxüۡ nadau ga ñuxãcü norü yexera natachigamaexüۡ ga Dabí. 16ॸNatürü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü rü Yudátanüxüۡ rü Dabíxüۡ nangechaüۡgü, ֆľфӥ͑ӥ̲͑ɗիɥǣ̲͑ի%ɗ͑Ëӕ իüۡ ga ֆľիǣӕ̲ĀɗՓ͑իɥɥիüۡ۳xgu. 17ॸRü nüma ǣæȍәфӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ Dabíxüۡ ñanagürü: —æӕի͑ҡ ͑ǣɥիüۡ chamu cuxma۳xüۡ i ngŕma chauxacü irüyamaecü

ɗͅľф ľǣՓӥիɗֆЙΎфËӥнӕɗիɥիǣӕфӥ cunadaixgu i Cori ya Tupanaarü uanügü —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú nagu ͑фӥիɥ͑ӥ͑իҡ̲͑ӥ̲ҡ̲ġ¡ɞիüۡ yamáxüۡ, ͑ҡӥфӥ͑Ύфӥɥ͑ӥËȍɗ͑ɗիɥ͑ի Piritéutanüxüۡgü yamáxüۡca۳x nagu i dai. 18ॸNatürü ga Dabí rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Taxuxü̲ۡËȍɗիɥɗ cupe۳իľՓ, rü chautanüxüۡgü rü taxuxü̲ۡ͑ɗիɥǣӥɗʊфŃ͑ľǣӥҡ͑ӥՓ͑ի cuxã۳իҡľ͑իËȍɗիɥիüۡca۳x —ñanagürü. 19ॸͮҡӥфӥֆľիǣӕ̲͑Փ͑͑ǣӕիǣӕǣ

yema ngunexüۡ ͑իġ¡ɞ͑͑ǣɥիüۡ namuxüۡ ga naxacü ga Merá, rü nüma ga æȍәфӥ͑ǣɥիüۡ namu nüxna ga to ga yatü ga Meorácüã۳x ga Adriégu ãégaxüۡ. 20ॸNatürü ga yema nai ga Chaúxacü ga Micá, rü Dabímaxã ixãarüã۳x. Rü yexguma Chaúmaxã nüxüۡ yaxugügügu ǣ͑ǣɥËȍɗǣ, rü nüma ga Chaú rü nataãxŕ. 21ॸ֤ľфӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥǣ ġ¡ɞ͑͑ǣɥիüۡ nax namuxüۡ nax Dabíma۳x ֆɗիɥիüۡca۳իфӥ͑ǣɥ̲ Piritéutanüxüۡgüme۳xeۡgu nanguxŕŕãxüۡca۳x. Rü yemaca۳x ga nüma ǣæȍәфӥՓľ͑իфӥġ¡ɞիüۡ ñanagürü: —Rü ñu۳ի̲ҡ Փիɗ͑ɗիɥɗËȍãӡã۳xte нӕɗիɥիüۡ —ñanagürü. 22ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ nüma ga Chaú rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüxüۡ namu rü ñanagürü: —¡Pema rü pexicatama namaxã pidexagü i Dabí, rü namaxã nüxüۡ pixu rü choma i ãeۡx۳ gacü ͑իËȍɗիɥիüۡ rü poraãcü nüxüۡ changechaüۡ rü guxãma i pema i chorü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü ta rü nüxüۡ nax pengechaüۡgüxüۡ rü penaxՓa۳xexüۡ nax nüma rü chãӡã۳իҡľֆɗիɥիüۡ, ñapegürü tá nüxüۡ! —ñanagürü. 23ॸRü nüma ga yema Chaúarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü yéma DabíxüۡҡՓ͑իɥфӥ̲͑ի%͑ӥիüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

225

1ґkͅԆƄ̞ॷ18ٍॷ19

nixugü ga yema ore ga Chaú namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Natürü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: ¿E۳ۡxna pema ͑ǣӕЙľфӥիɥ͑ӥľǣӕɗ͑ҡӕիËȍիüۡ nax ՓӥիɞիľֆËȍӕիфӥիüۡ ngearü diŕruãx‫ ڟ‬e rü taxuxü̲ۡɗիɥիľ͑ի%eۡx۳ gacüxã۳xte ҡɗիɥիüۡ? —ñanagürü. 24ॸRü nüma ga yema Chaúarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü Chaúmaxã nüxüۡ nayarüxugüe ga yema ore ga Dabí namaxã nangãxüۡxüۡ. 25ॸNatürü ga nüma ǣæȍәǣ͑ǣӕ͑ի͑իɥ͑ӥľËȍիüۡ ga ñuxãcü Dabíxüۡ Piritéutanüxüۡgüme۳xeۡgu nax nanguxŕŕchaüۡxüۡ, rü yemaca۳x yema norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgümaxã ñanagürü: —¡Namaxã nüxüۡ pixu i Dabí rü tama chanaxՓa۳xe i diŕфӕËȍΎի͑͑ǣɥիüۡ naxã ͑ǣɥxca۳x i chauxacü! Natürü ngŕma ͑ǣɥҡ͑ӥɗchanaxՓa۳xexüۡ ͑ɗիɥɗ100 i Piritéutanüxüۡgücha۳xmüpe۳xechiraüۡgü nax nua nanaxüۡ nax ngŕmaãcü nax chanayauxtanüxüۡca۳x i ngŕma chorü uanügüarü chixexüۡ i chomaxã naxügüxüۡ —ñanagürü. 26-27ॸRü nüma ga yema Chaúarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü rü Dabímaxã nüxüۡ nayarüxugü ga yema Chaúarü ore. Rü nüma ga Dabí rü nataãxŕ namaxã ga yema Chaú naxca۳x íca۳xaxüۡ, yerü yemaacü nüxüۡ‫ ڟ‬nanatauxchaxeۡxeۡama nax naã۳իҡľֆɗիɥիüۡca۳x. Rü naxüۡpa ga yema ngunexüۡ ga Chaú namaxã ixunetaxüۡ, rü nüma ga Dabí rü nananutaque۳xe ga norü Ëȍӕффǣӥфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ, rü 200 ga Piritéutanüxüۡgü nayadai. Rü yema Piritéutanüxüۡgücha۳xmüpe۳xechiraüۡgü rü Chaúna nayana nax yemaacü naã۳xte ֆɗիɥիüۡca۳x. Rü yexguma ga nüma ga Chaú rü yema naxacü ga Micá Dabína ͑ǣɥիüۡ namu naxma۳xüۡ. 28ॸNatürü nüma ga Chaú rü nüxüۡ nicua۳xãchi nax nüma ga Cori ya Tupana rü Dabíxüۡ

nangüۡxeۡexۡ üۡ, rü naxacü ga Micá rü Dabíxüۡ nangechaüۡxüۡchi. 29ॸRü yemaca۳x yexeraãcü Dabíxüۡ namuüۡ rü naxchi naxai. 30ॸRü yexguma Piritéutanüxüۡgüarü churaragümaxã nügü nadaixüۡgu, фӥ͑ӥ̲ǣġ¡ɞ͑ɗիɥ ga guxüۡma ga togü ga Chaúarü churaragüeruarü yexera norü uanügüxüۡ narüporamaexüۡ. Rü yemaca۳ի͑ɗիɥǣ guxüۡma ga duüۡxüۡgü nüxüۡ ngechaüۡgüxüۡ. Chaú rü Dabíxüۡ nimáxchaüۡ

19

1ॸRü

nüma ga Chaú rü nane ga Yonatáüۡxüۡ rü guxüۡma ga norü churaragüxüۡ namu ga Dabíxüۡ nax yama۳xgüxücۡ a۳x. Natürü nüma ga Yonatáüۡ rü poraãcü Dabíxüۡ nangechaüۡ. 2ॸRü yemaca۳x ga Yonatáüۡ rü Dabímaxã nüxüۡ

nixu ga yema nanatüarü ore, rü ñanagürü: —Chorü papá ya Chaú rü cuxüۡ timáxchaüۡ. Rü ngeۡmaca۳x i moxüۡ pa۳xmama ¡rü naxuãxŕ фӥ͑Փ͑իӡɗ ngŕ̲͑͑ľɗҡիәľ̲͑ՓËӕիüۡ dauxüۡ, rü ngŕxma icu۳x! 3ॸRü choma rü ngŕma naane i nagu quicúxüۡՓҡ  Ëȍӕ͑ҡӥ̲ի%Ëȍիӡ. Rü cuchigaxüۡ tá tümamaxã chixu, фӥ͑ǣΎիɗ͖ӕիӡ͖ҡǣӥ. Rü yixcama tá cuxüۡ nüxüۡ chacua۳xeۡxeۡ i ngŕma chaunatüarü ore —ñanagürü. 4ॸRü nüma ga Yonatáüۡ rü nanatü ga Chaúmaxã ͑ɗĀľիфӥġ¡ɞŃҡӥՓ͑ËȍΎǣӥфӥ ñanagürü: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, tama name i chixexüۡ cuxü namaxã i curü duüۡxüۡ i Dabí, erü taxuxüۡma i chixexüۡ cumaxã naxü. Rü ۡ eۡe.ۡ 5ॸ¿Eۡ۳xna guxüۡguma mea cuxüۡ narüngüx ۡ marü nüxü curüngüma ga yexguma norü maxüۡ %ӡËӥ̲իüۡՓnayexmaxŕŕgu ga Goriáxüۡ yama۳xgu, rü yemaacü ga Cori ya Tupana rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ guxchaxüۡՓ ۡ eۡxeۡ? Cumax, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü ínanguxüx

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ19, 22, 23 nüxüۡ cudau ga yema, rü cutaãxŕ. ¿Rü tü۳xcüüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, i cuyamáxchaüۡxüۡ i ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i taxuxüۡma cumaxã üxüۡ? ¿Rü ta۳xacüca۳x tá cuyama۳x ya Dabí? —ñanagürü. 6ॸRü yexguma Chaú nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣֆľ̲֤Ύ͑ҡáüۡ namaxã nüxüۡ ixuxüۡ, rü tagaãcü ñanagürü: —Cori ya Tupanaégagu nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥҡիӡҡ ̲ chayama۳x ya Dabí —ñanagürü. …… Chaúcha۳xwa niña ga Dabí

22

1ॸѠӥ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥǾ իՓ

ɞ͑իӡիӡфӥ%ի̲իüۡ ga Aduráüۡgu narücu۳x. Rü yexguma naeneegü rü guxüۡma ga natanüxüۡgü nüxüۡ cua۳xgügu rü naxüۡҡՓ͑իɥфӥ͑ֆիӥ̲ӥËӥǣӥ. 2ॸRü yexgumarüxüۡ ta naxüۡҡՓ͑իɥǣֆľ̲ duüۡxüۡgü ga tama ãeۡx۳ gacü nüxüۡ ۡ eۡegۡ üxüۡ rü yema duüۡxüۡgü ga rüngüx nangetanügüxüۡ rü yema duüۡxüۡgü ga tama ãeۡx۳ gacümaxã taãxŕgüxüۡ, rü nüma ga Dabí rü yema duüۡxüۡǣӥľфӕ͑ɗիɥ. Rü yema duüۡxüۡǣӥǣġ¡ɞՓľфӥիɥիüۡ rü

ĀӥիՓ400ǣֆҡӥǣӥՓ͑͑ǣӕ. …… 5ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu ga Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Gáx rü Dabímaxã nüxüۡ ͑ɗիӕ͑ի͑ӥի͑ֆիӡǣËȍɗիüۡca۳x ga yema ãxmaxüۡ rü Yudáarü naaneca۳x natáeguxüۡca۳x. Rü nüma ga Dabí rü ͑ɗի͑ľËӥǣoфľՓ͑͑ǣӕ. …… Dabí rü ínachianexüۡ ga taxúema íxãpataxüۡwa nayexma

23

14ॸRü

nüma ga Dabí rü yema chianexüۡ ǣæȍɞՓ͑իӡ, rü ֆŃ̲Փӥիɗǣma۳իЙӦ͑ľфӥ%ի̲իüۡՓ norü duüۡxüۡgümaxã nayexma. Rü nüma

226 ga Chaú rü guxüۡma ga ngunexüۡgu naxca۳x nadau, natürü ga Tupana rü Dabína nadau, rü yemaca۳x ga Chaú rü taguma nüxüۡ inayangau. 15ॸNatürü nüma ga Dabí rü Chaúca۳x namuüۡ, yerü naxca۳x nadau ga nax yamáaxüۡca۳x. Rü yemaca۳x ga Dabí rü naixnecü ga Óregu narüxã۳u۳ۡx ga chianexüۡ ǣæȍɞՓ. 16ॸRü Փӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu, rü nüma ga Yonatáüۡ ǣæȍә͑͑ľфӥϜфľՓ͑իӡ ga Dabí íyexmaxüۡՓ. Rü nayataãxŕxŕxŕ rü pora nüxna nayaxã nax yexera Tupanaaxüۡ‫ ڟ‬yaxõõxüۡca۳x. 17ॸRü Dabíxüۡ ñanagürü: —Taxuca۳xma cumuüۡ erü chaunatü ya Chaú rü tagutáma cuxüۡ itayangau. Cuma rü tá Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥ, rü choma rü tá cutüüۡՓËȍիӥ. Rü ngŕma rü chaunatü ya Chaú rü marü nüxüۡ tacua۳x —ñanagürü. 18ॸRü yexguma ga nüma ga Dabí rü Yonatáüۡ rü Cori ya Tupanape۳իľՓ͑ӥǣӥ̲ի%ɗ͑իӥǣľ. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣ֤Ύ͑ҡáüۡ rü natáegu, rü nüma ga Dabí rü yexmatama Óregu narüxã۳u۳ۡx. 19ॸNatürü yema nachica ga Chícüã۳x ga duüۡxüۡgü, фӥǾ¡ Փ͑իɥ rü Chaúmaxã narüdexagü, rü ñanagürügü: —Dabí rü torü naanegu nicu۳x nagu i ngŕma ãxmaxüۡgü i ma۳իЙӦ͑ľֆkнӕɗф Փngŕxmagüxüۡ i Ϝфľфӥ͑ɗի͑ľËӥՓɗngŕma chianexüۡ i ͑Փҡ͑ǣľի̲ǣӥիüۡфӥѸәфՓ̲. 20ॸRü ngŕիǣӕ̲Ëӕфӥ̲ľֆɗիɥիǣӕ, Pa Ãeۡի۳ ǣËӥի‫ؽ‬фӥҡΎՓľфӥիӡ! Rü toma rü tá cuxca۳x tayayauxgü rü cuxna tá tanamu —ñanagürügü. 21ॸRü nüma ga Chaú rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡Tupana pexüۡ rüngüۡxeۡxeۡ erü choxüۡ pengechaüۡ фӥËȍӕǣӕЙľфӥիɥ͑ӥľ! 22ॸ¡Ru ŕcü ЙľՓΎľǣӕɗ͖u۳xmax, rü mea naxca۳x

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ23ٍॷ24

227 peyada۳u۳x i ngŕ̲͑ËȍɗËɗ͑Փ nangexmaxüۡ! Rü ngŕxguma nüxüۡ ipeyanga۳u۳xgu۳x rü ¡chomaxã nüxüۡ peyarüxu! Erü nüma rü naãxŕxüۡ nacua۳xüchi. 23ॸ¡Rü mea nüxüۡ pidaugü i guxüۡma i norü cu۳xchicaxüۡ rü ñu۳իӡËȍɗ nua chomaxã nüxüۡ peyarüxu! Rü choma ‫ ڟ‬Ëȍիӡ. Rü ega фӥҡ ЙľՓľ͑ǣŕ̲ aixcüma ngŕ̲͑͑ľՓ͑͑ǣľի̲ǣӕ, rü choma rü tá naxca۳x chadauama natanügu i ngŕma Yudátanüxüۡ 24ॸRü

nüma ga yema —ñanagürü. Chícüã۳xgü rü Chaúxüۡ narümoxŕgü, rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ύфӥɥaneca۳ի͑ՓΎľǣӕ. Rü nüma ga Dabí rü norü churaragümaxã rü chianexüۡ ga MaóüۡՓ͑ֆľի̲ǣӥǣ yema chianexüۡфӥѸәфՓ̲. 25ॸRü nüma ga Chaú rü norü churaragü rü ɗ͑իɥ%Ëȍɗ͑իnaxca۳x nayadaugüxüۡca۳x. Rü yexguma yemaxüۡ nacua۳xgu ga Dabí, rü guma ma۳իЙӦ͑ľфӥ%ի̲իüۡՓ ͑ɗիɥǣËȍɗфӥҡΎի̲͑͑͑իɥǣ Maóüۡarü chianexüۡՓ. Rü nüma ga Chaú rü yema Maóüۡarü chianexüۡgu naxücu nax yexma Dabíca۳x nadauxüۡca۳x. 26-27ॸRü nüma ga Chaú rü guma ma۳իЙӦ͑ľËӥՓǣӕ̲͑ի%͑ɗիӡǣ͑Ύфӥ churaragü. Rü nüma ga Dabí rü norü ҡΎËӥՓǣӕæȍәcha۳իՓ͑ɗ¡ӕի̲ӥ namaxã ga norü churaragü. Rü yexguma marü Chaú norü churaragümaxã Dabíxüۡ ínaxüexüۡgu nax yayauxgüaxüۡca۳x, rü ChaúxüۡҡՓ͑͑ǣӕ ǣՓӥիɗǣΎфľфӥ͑ǣľфӕիüۡ ga namaxã nüxüۡ yarüxuxüۡ nax paxa natáeguxüۡca۳x yerü ga PiritéutanüxüۡǣӥфӥՓľ͑իфӥ Iraéanecüã۳xgüca۳x ínayaxüãchi. 28ॸRü yemaca۳x ga nüma ga Chaú rü ínanangeۡի۳ ǣġ¡ɞՓľ͑ի yangŕchigüxüۡ, rü natáegu nax

Piritéutanüxüۡgümaxã nügü yada۳i ۳xüۡca۳x. Ѡӥֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓǣֆľ̲͑ËȍɗËǣ ġ¡ɞ͑Փֆľի̲իüۡ rü “Ma۳իЙӦ͑ľֆ ͮՓ֤ɗǣӥ͑ʊիɥǣËȍɗҡ͑ӥ%Ëȍɞ͑ľǣӕٚ naxãéga. 29ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥ Egádiarü chianexüۡՓ͑իӡ͑իֆŃ̲ ma۳իЙӦ͑ľǣӥфӥ%ի̲իüۡՓ nayexmaxüۡca۳x. Dabí rü tama Chaúxüۡ nima۳x

24

1ॸRü

yexguma natáegugu ga Chaú ga Piritéutanüxüۡgümaxã nügü ínada۳i ۳xüۡՓ, rü namaxã nüxüۡ nixugügü ga Egádiarü chianexüۡՓ͑ի nayexmaxüۡ ga Dabí. 2ॸRü yexguma ga Chaú rü 3,000 ga churaragü nidexechi ga guxüۡma ga Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓ, rü Dabíca۳x nayadaugü nagu ga guma ma۳իЙӦ͑ľǣӥ. 3ॸRü yexguma namagu ͑իɥիǣӕǣæȍә, rü yexma nüxüۡ nangau ga ñuxre ga carnérutücumügü norü ͑ǣɗË̲ǣӕǣՓӥիɗǣma۳իЙӦ͑ľфӥ ãxmaxüۡ ga nagu yacúxüۡ ga Dabí norü churaragümaxã. Rü nüma ga Chaú rü yema ãxmaxüۡgu nangaxi nax yexma íyaՓo۳xéxücۡ a۳x. 4ॸRü nüma ga Dabíarü churaragü rü ñanagürügü Dabíxüۡ: —Ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗֆ͑ǣӕիüۡ ga yema uneta ga Cori ya Tupana cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ nax cuxme۳xgu nanguxŕŕãxüۡ i ngŕma curü uanü. ¡Rü ŕcü yama۳x cuma ͑ǣӕËӕфӥիɥ͑ӥիüۡãcüma! —ñanagürügü. Rü nüma ga Dabí rü bexma yama۳իËӥËȍɗǣӥ%Ëӥ̲ֆŃ̲͑իӡфӥ Chaúarü deyuxüۡchiru íxraxüۡ

͑ɗՓɞľЙľËȍɗ͑ӥ. 5ॸNatürü ga yixcüama ga Dabí rü poraãcü nüxüۡ‫ ڟ‬nangu۳x ga yema naxüxüۡ. 6ॸRü ñanagürü norü churaragüxüۡ: ۡ eۡxeۡ nax —¡Cori ya Tupana choxüۡ rüngüx tama ta۳xacü namaxã chaxüxücۡ a۳x i ngŕma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ24 chorü ãeۡx۳ gacü! Nüma rü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ yerü Cori ya Tupanatama nüxüۡ naxuneta —ñanagürü. 7ॸRü yemaacü ga Dabí rü nüxna nachogü ga norü churaragü yerü tama nanaxՓa۳xe nax Chaúxüۡ nax yama۳xgüxüۡ. Rü nüma ga Chaú rü ɞ͑իӡիüۡ ga yema ãxmaxüۡՓфӥɗ͑իɥ. 8ॸͮҡӥфӥ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥæȍәՓľҡ̲ inayago ga yema ãxmaxüۡՓфӥ͑ӥի͑ nacagü rü ñanagürü: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, Pa Ãeۡx۳ gacüx —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú rü nügü nadauegu. Rü nüma ga Dabí rü ñaxtüanegu yangücuchiãcüma nüxüۡ narümoxŕ. 9ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ ɗ͑ǣËӕիɥ͑ӥիüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, i ngŕma duüۡxüۡgü i cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ nax choma rü naxca۳x chadauxüۡ nax cuxüۡ chimáxüۡ? 10ॸPa Chorü Ãeۡx۳ gacüx, ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ nüxüۡ cucuáxüۡ nax tama cuxüۡ chimáxchaüۡ. ѠӥՓΎΎæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ cho۳xme۳xgu cuxüۡ nax nanguxŕŕchiréxüۡ i nua ma۳իЙӦ͑ľфӥ%ի̲իüۡՓ, natürü i choma rü tama cuxüۡ chima۳x, Pa Ãeۡx۳ gacüx. Ƅфӥ͑ǣӕËȍфӥիɥ͑ӥ͑իËӕ̲ rü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ erü Cori ya Tupana rü marü ngeۡmaca۳x cuxüۡ naxuneta. 11ॸ¡Rü dücax, ̲ľ͑ӕի%͑ĀՓľ͑ӥ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, i ñaa cho۳xme۳իՓngŕxmaxüۡ! ¿Tama eۡx۳ na curü gáuxüۡËȍɗфӕҡӥËȍɗֆɗիɥիüۡ i ñaa? Rü ngŕ̲Փ͑ӥիüۡ cucua۳x nax marü chi cuxüۡ nax chimáxüۡ. Rü ngŕ̲Փ͑ӥիüۡ cucua۳x, Pa Ãeۡx۳ gacüx, nax taxuxüۡma i chixexüۡ cumaxã chaxüxchaüۡxüۡ, rü tama chanaxՓa۳xexüۡ nax chacuechitaexüۡ rü bai i ñuxgu ta۳xacürü chixexüۡ cumaxã chaxüxüۡ. Natürü i cumax, Pa Ãeۡx۳ gacüx, фӥËȍΎՓľ quingŕchigü nax choxüۡ quimáxücۡ a۳x. 12ॸ¡Rü Tupana nangugü i ngŕma

228 yigümaxã ixüxüۡ! Ѡӥ͑ӥ̲͑ɗիɥɗ͑ӥիüۡ nacuáxüۡ i ta۳xacü tá cumaxã naxüxüۡ, natürü i chomax, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü tagutáma ta۳xacürü chixexüۡ cumaxã chaxü —ñanagürü. …… 16ॸRü yexguma Dabí rü chianegu nax yadexaxüۡ, rü nüma ga Chaú rü tagaãcü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¿Eۡ۳xna Ëӕ̲нӕɗիɥիüۡ, Pa Chaunex, Pa Dabíx, i chomaxã quidexaxüۡ? —ñanagürü. Rü ñu۳իӡËȍɗɗ͑͑իӥǣӥǣ͑ի͑իիӕիüۡ. 17ॸRü ñanagürü Dabíxüۡ: —Ngŕma cuma nüxüۡ quixuxüۡ ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ɗիɥիüۡ. Erü cuma rü mexüۡ choxüۡ cudauxeۡxeۡ nax ՓΎΎËȍɗիľիüۡ cumaxã chaxüxüۡ i chomax. 18ॸRü ñu۳xma rü aixcümaxüۡchi choxüۡ cunaՓe۳x nax cuma rü naxca۳x cudauxüۡ nax mexüۡ chomaxã cuxüxüۡ. Erü nüma ya Cori ya Tupana rü marü cuxme۳xgu choxüۡ nanguxeۡecۡ hire۳x nax choxüۡ quimáxüۡca۳x, natürü tama choxüۡ quima۳x. 19ॸѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗ nataxuxüۡma i duüۡxüۡ i norü uanüxüۡ maxŕŕxüۡ ega naxme۳xeۡgu nanguxgu. Rü ngeۡmaca۳x ¡Tupana cuxü‫ ۡڟ‬naxütanü naxca۳x i ngŕma mexüۡ i ñu۳xma chomaxã cuxüxüۡ! 20ॸRü ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗɗիËӥ̲ nüxüۡ chicua۳xãchixüۡ ͑իËӕ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ. Rü Ëӕ̲ҡ ͑ɗիɥɗ̲͑ի%ɗËӕËӕ իüۡ, rü cuxme۳իՓ̲ľҡ ʊфŃ͑ľËӥã۳xgüxüۡ nangupetü. 21ॸ¡Rü ŕcü Tupanaégagu chomaxã nüxüۡ ixu rü tagutáma cuyanaxoxŕxŕ i ngŕma chautaagü nax ngŕmaãcü tagutáma iyanaxoxüۡca۳x i chauéga i chautanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ! —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Dabí rü Tupanaégagu Chaúmaxã inaxuneta. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣæȍәфӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ24, 26

229 napataca۳x natáegu. Rü nüma ga Dabí rü ͑ΎфӥËȍӕффǣӥ̲ի%Փľ͑իфӥֆľ̲ ma۳իЙӦ͑ľфӥ%ի̲իüۡՓ͑իӡ. …… Dabí rü wenaxarü tama Chaúxüۡ nima۳x

yema duüۡxüۡǣӥǣɥ͑ľǣ Chígu ãchiüۡgüxüۡ фӥǾ¡ Փ ͑իɥǣæȍәɞֆľի̲իüۡՓфӥ ñanagürügü nüxüۡ: —Dabí rü ma۳իЙӦ͑ľ

26

1ॸRü

ya Aquirágu nicu۳x i ngŕma taxúema íxãchiüۡxüۡarü to۳xma۳իҡՓ —ñanagürügü. 2ॸRü yexguma ga Chaú rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ̲͑ի%ǣ3,000 ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü ga nüxüۡ rücua۳xmaegüxüۡ ǣĀɗՓ, rü Chíarü chianexüۡՓ͑իɥ͑իġ¡ɞca۳x yadaugüxüۡca۳x. 3ॸRü nüma ga Chaú rü norü churaragümaxã ma۳իЙӦ͑ľֆ kнӕɗф ǣ̲͑ËӥՓՓֆľի̲͑ľǣӕ nayape ga yema chianexüۡarü to۳xma۳իҡՓ. Natürü nüma ga Dabí ga yema chianexüۡՓ͑ի͑ֆľի̲իüۡ, rü nüxüۡ nacua۳իǣæȍә͑ՓľֆŃ̲͑ի ngŕxüۡ. 4ॸRü yemaca۳x ga Dabí rü ngugütaeruüۡgü yéma namugü nax nüxüۡ nacuáxüۡca۳x ga ngextá nax nayexmaxüۡ ga Chaú. 5ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥ Chaú íyexmaxüۡՓ͑իӡ, rü nayangugü nax ngexta napegüxüۡ ga Chaú rü Abnéx ga Néx nane ga Chaúarü churaragüarü ãeۡx۳ gacü. Rü nüma ga Chaú rü norü duüۡxüۡgüarü ngãxüۡtanügu nape. 6ॸRü yexguma ga nüma ga Dabí rü nidexa namaxã ga Aimére ga Itítatanüxüۡ ɗիɥËӥ, rü Abichái ga Cheruá nane ga Yoáenexŕ. Rü yemagüna naca rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃֆɞ̲ľ̲фľիľ͑իËȍΎՓľ ҡфӥիӡիüۡ nax Chaú íngexmaxüۡՓɗիɥիüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Abichái

nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Choma tá ËӕՓľËȍфӥիӡ—ñanagürü. 7ॸRü yematama ga chütaxüۡgu ga Dabí rü Abichái rü yéma Chaú íyexmaxüۡՓ ͑իɥ. Rü nüma ga Chaú rü norü churaragüarü ngãxüۡtanügu nape rü norü ՓΎËľфӥ͑ľфӕիüۡtaguama napu. Rü nüma ga Abné rü norü churaragümaxã nüxüۡ ínacamaeguãchi. 8ॸRü yexguma ga Abichái rü Dabíxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma ya Tupana rü cuxüۡ‫ ڟ‬nanatauxchaxeۡxeۡ nax cuyamáxüۡca۳x i curü uanü. Chayama۳xtaxa۳ի͑ɗիɥ, rü norü ՓΎËľ̲ի%ҡ ҡ̲̲ɗфիüۡ͑ľՓ chayapaitü, rü marü ngŕmamaxã tátama nayu —ñanagürü. 9ॸNatürü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡TaxӢ i cuyamáxüۡ! Erü texé ya yíxema yamáxe i ngŕma ãeۡx۳ gacü i Tupana nüxüۡ unetaxüۡ, rü Tupana rü tautáma nanangupetüxŕŕmare nax tüxüۡ napoxcuxüۡ. 10ॸRü Cori ya Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü nüma ya Tupana ҡ ͑ɗիɥɗ͑Ύфӥ̲իüۡ nüxna nayaxuxüۡ, rü ՓΎľҡ ҡ̲nayuxŕŕmareã rüe۳xna daigu nayuxŕxŕã. 11ॸ¡Rü Cori ya Tupana choxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ nax tama nagu Ëȍфӥիɥ͑ӥիüۡca۳x nax chayamáxüۡ ya yimá ãeۡx۳ gacü ya nümatama ya Cori ya Tupana nüxüۡ unetacü! ¡Rü nayaxu ya ֆɗ̲ՓΎËľֆ͑ľфӕիüۡtagu pu۳xuxcü rü ngŕma dexápaxüۡ, фӥ͑ǣɥի%ɞҡɗիɥ! —ñanagürü. 12ॸRü yemaacü ga Dabí rü ͑͑ֆիӕǣǣӕ̲ՓΎËľфӥĀľի Йիüۡ ga Chaúeruxüۡtagu nuxüۡ, фӥɞ͑ɗիɥ. Rü taxuxüۡma nüxüۡ nadau rü bai nüxüۡ ͑իɥ͑ӥ. Rü taxuxüۡma naba۳i ۳xãchi. Rü guxüۡma napeexüchi, yerü Cori ya Tupana nanapeexŕxŕxüۡchi. 13ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥ̲͑ӥËӥфӥֆľ̲

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ26 ngatexüۡфӥҡΎËӕҡӥՓ͑իɥфӥՓӥիɗǣ ma۳իЙӦnetape۳իľǣӕ͑իɥǣӥ, rü yemaacü nüxna niyáxüۡtanüãchi. 14ॸRü yexguma ga Dabí rü tagaãcü Abnéna rü norü churaragüna nacagü, rü ñanagürü: —¡Pa Abnéx, choxüۡ nangãxüۡga! —ñanagürü. Rü nüma ga Abné rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —‫ع‬ҽľիŃнӕɗիɥɗËӕ̲իeca۳x tagaãcü ãeۡx۳ gacüna cuca۳xaxüۡ? —ñanagürü. 15ॸRü Dabí nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¿Tama eۡի۳ ͑Ëӕ̲нӕɗիɥիüۡ i guxüۡma i Iraéanecüã۳xgüarü churaragümaxã icucuáxüۡ? ¿Rü ñuxãcü tama mea nüxna cudauxüۡ ya curü cori ya ãeۡx۳ gacüx? ƄфӥՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ ngeۡxma naxücu nax yamáaxüۡca۳x. 16ॸRü tama name i ngŕma cuxüxüۡ. Choma rü Cori ya Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü ̲͑ľ͑ɗիɥ͑իËӕֆӕիüۡ, erü tama mea nüxna cudau ya curü ãeۡx۳ gacü ya Cori ya Tupana nüxüۡ unetacü. ¡Naxca۳x nadau ya ͑ΎфӥՓΎËľфӥ͑ΎфӥĀľի Йüۡ ga naeruxüۡtaguama nuxüۡ, rü ngoxita ngextá nüxüۡ cuyangaux! —ñanagürü. 17ॸRü yexguma Chaú nüxüۡ cua۳xgu nax ġ¡ɞֆɗիɥիüۡ ga yéma idexaxüۡ, rü tagaãcü yexma nacagü rü ñanagürü: —¿Eۡ۳xna Ëӕ̲нӕɗիɥիüۡ, Pa Chaunex, Pa Dabíx? —ñanagürü. Rü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, ËȍΎ̲Ëȍɗիɥ. 18ॸ¿Natürü tü۳xcüüۡ ËȍΎՓľquingŕchigü Pa Ãeۡx۳ gacüx, i choma nax curü duüۡxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ? ¿Rü ta۳xacü chaxü? ¿Rü ta۳xacürü chixexüۡ cumaxã chaxü? 19ॸChoma i curü duüۡxüۡ ͑իËȍɗիɥիüۡ rü cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ Pa Ãeۡx۳ gacüx nax choxüۡ Ëӕիɥ͑ӥիüۡ. Rü ngŕիǣӕ̲ËȍɗҽӕЙ͑Ëӕի͑ɥ͑ӥǣӕ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, nax chomaxã curüxuanüxüۡca۳x ¡rü nayaxu i chorü

230 ãmare nax chomaxã curüngüxmüxüۡca۳x! Natürü ngŕxguma chi cumatama nagu Ëӕфӥիɥ͑ӥǣӕ͑իËȍӕիËȍɗËӕիɗիüۡ, rü ҽӕЙ͑ҡ ͑ɗիɥֆ͑ӥիüۡ cuácü nax cuxüۡ‫ڟ‬ naxütanüãxüۡ naxca۳x i ngŕma. Yerü Ëӕ̲͑ɗիɥǣҽӕЙ͑фӥĀӕüۡxüۡgüarü ͑͑ľՓËȍΎիüۡ ícuta۳xüchixüۡ nax ngŕmaãcü togü i tupanaxüۡ chicua۳xüüۡxüۡca۳x. 20ॸRü tama chanaxՓa۳xe i Tupanaarü duüۡxüۡgüarü naanearü yáxüۡgu chayu i ngextá togü i tupanaxüۡ íyacua۳xüüۡgüxüۡՓ. Natürü i cumax, Pa Ãeۡx۳ gacüx, фӥ͖Ύ̲Փӥիɗɗairuchica۳x idauxüۡrüxüۡ cha۳u۳xca۳x cudau rü ñoma Փӥիɗɗngugaca۳x idauxüۡrüxüۡ ËȍΎՓľ quingŕchigü i daa ma۳իЙӦ͑ľǣӥՓ —ñanagürü. 21ॸRü yexguma ga Chaú rü ñanagürü: —Pa Chaunex, Pa Dabíx, rü nüxüۡ chicua۳xãchi nax chixexüۡ chaxüxüۡ. Ѡӥ͖Ύ̲ՓӥիɗɗĀӕüۡxüۡ i ngeãŕmarexüۡrüxüۡ chamaxüۡ, rü poraãcü íchatü. ¡ƚcü natáegu, rü taxuxüۡtáma i chixexüۡ cumaxã chaxü! Erü ñoma i ngunexüۡgu rü nüxüۡ cungechaüۡ i chorü maxüۡ, rü tama choxüۡ quima۳x —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Dabí rü nanangãxüۡga, rü ñanagürü: —ġ͑ɗիɥ ֆËӕфӥՓΎËľ, Pa Ãeۡի۳ ǣËӥի‫ؽ‬фӥՓӥիɗɗ curü duüۡxüۡ ͑ӕӡ͑իֆֆӕ%իüۡca۳x! 23ॸ¡Rü Tupana tüxüۡ‫ ڟ‬naxütanü ya ՓӥիɞľËȍɗǣӥnaxca۳x i ngŕma mexüۡ nax taxüxüۡ rü ngŕma nax tixaixcümaxüۡ! Erü choma rü ñoma i ngunexüۡgu rü tama cuxüۡ chimáxchaüۡ ga yexguma Tupana choxüۡ‫ ڟ‬natauxchaxeۡegۡ u ga cuxüۡ nax chimáxüۡca۳x. 24ॸRü ngŕma nax ñu۳xma curü maxüۡxüۡ changechaüۡxüۡrüxüۡ rü tama cuxüۡ nax chimáxüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü ngŕxgumarüxüۡ ta chanaxՓa۳xe i Cori ya Tupana nüxüۡ nax ngechaüۡxüۡ i chorü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ26, 28

231 maxüۡ фӥ͑ՓËȍΎիüۡ ínanguxuchixŕŕxüۡ i guxüۡma i ñaa guxchaxüۡgü —ñanagürü. 25ॸRü yexguma nüma ga Chaú rü tagaãcü ñanagürü: —¡Tupana cuxüۡ rüngüۡxeۡxeۡ, Pa Chaunex, Pa Dabíx! Rü taxüۡ i mexüۡ tá cuxü, rü guxüۡՓҡ ̲̲ľËӕիüۡ ínanguxuchi —ñanagürü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ ga Chaú rü nachiüۡca۳x natáegu. Rü nüma ǣġ¡ɞфӥ͑ɗիӡËȍɗǣӥ̲. …… Chaú rü EüۡĀәՓ͑իӡ͑ǣɥիüۡtawa ga wüxi ga ngecü ga yuücü

28

3ॸRü

yexguma ga Chamué rü marü nayu. Rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü rü naxca۳x naxauxe, rü ֆľ̲Փľ͑фӥǣӕ̲ɥ͑ľǣ͑ǣӕ nabuxüۡne ga Ramágu nanata۳xgü. Rü nüma ga Chaú rü ga üۡpaacü marü ɞ͑͑ՓΎիüۡ ga guxüۡma ga yema ŕxüۡguxüۡxüۡ cua۳xgüxüۡ rü yema yuetaãŕgüca۳x ngŕmagüxüۡ. 4ॸRü nüma ga Piritéutanüxüۡgüarü churaragü rü nangutaque۳xegü rü ChunéüۡՓ͑իɥфӥ yexma nayapegü. Rü nüma ga Chaú rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragüxüۡ nangutaque۳xexeۡxeۡ rü Yibóagu nügü ninu. 5-6ॸNatürü nüma ga Chaú rü yexguma yema Piritéutanüxüۡgüarü churaragüxüۡ nadauxgu, rü poraãcü naba۳i ۳xãchi rü namuüۡ. Rü Tupanana naca ga ta۳xacü tá nax naxüxüۡ. Natürü nüma ga Tupana rü tama nanangãxüۡǣՓΎΎ͑͑ľǣӥՓ, rü ՓΎΎֆľ̲cua۳xruxüۡ ga chacherdótegüarü ãeۡx۳ gacü ingexüۡ ga UríüۡՓ, фӥՓΎΎҽӕЙ͑фӥΎфľфӥ uruüۡǣӥՓ. 7ॸRü yemaca۳x ga Chaú rü norü churaragüxüۡ namu rü ñanagürü: —¡ƚcü ͑ǣɥxca۳x peda۳u۳իɗՓӥիɗɗ͑ǣľɗ͑ӥիüۡ

cua۳xcü nax yuetaca۳x nangemaxüۡ, nax ‫ ڟ‬Ëȍիӡիücۡ a۳x, фӥ͑ǣɥի͑ ngŕ̲ chayaca۳xaxücۡ a۳x! —ñanagürü. Rü nüma ga churaragü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Rü EüۡĀәՓɗ͑ǣľի̲ɗ Փӥիɗɗ͑ǣľɗ͑ӥիüۡ cua۳xcü nax yuetaca۳x nangemaxüۡ —ñanagürügü. 8ॸRü nüma ga ۡ eۡxeۡ, rü Chaú rü nügü nanatoxchiruraxüx taxre ga namücügü ínigagü, rü chütacü yema ngexüۡҡՓ͑իӡ, rü ñanagürü ͑ǣɥիüۡ: —Namaxã chidexachaüۡ ɗՓӥիɗɗ duüۡxüۡ i yuxüۡ. ¿Rü cuxüۡ‫ ڟ‬natauxchaxüۡ i naãxeۡca۳x nax cungemaxüۡ? —ñanagürü. 9ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥɗ͑͑ǣ%իüۡ rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥ? ¿Eۡ۳xna cunaxՓa۳xe nax choxüۡ yama۳xgüxüۡ? Cuma nüxüۡ cucua۳x ga Chaú rü guxüۡma ۡ eۡ ga yema ŕxüۡguxüۡxüۡ cua۳xgüxüۡ rü duüx ga yuetaca۳x ngŕmagüxüۡ rü nanadai. æӕ̲фӥՓӥիɗɗ͑ǣӕǣӥҡľфӕü̲ۡфľнӕɗիɥ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 10ॸNatürü nüma ga Chaú rü æΎфɗֆҽӕЙ͑Ńǣǣӕ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü taxutáma i ta۳xacü cuxüۡ nangupetü —ñanagürü. 11ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥ inangãxüۡǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Rü texé cutümaՓa۳xe nax tümaca۳x changemaxüۡ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ѡӥ͑ӥ̲ǣæȍәфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Chamuéca۳x nangema! —ñanagürü. 12ॸRü ngürüãchi ga yema nge rü Chamuéxüۡ idau, rü aita ixü. Rü ñu۳իӡËȍɗæȍәիüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Tü۳xcüüۡ choxüۡ ËӕՓΎ̲ӥxŕxŕ? Cuma rü æȍәнӕɗիɥ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 13ॸNatürü nüma ga ãeۡի۳ ǣËӥфӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¡TaxӢ i cumuüۡxüۡ! ¿Ta۳xacüxüۡ cudau? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ͑ǣľфӥ inangãxüۡǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Nüxüۡ ËȍĀӕɗՓӥիɗɗҡӕЙ͑ɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ chü۳xnagüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 14ॸRü nüma ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ґkͅԆƄ̞ॷ28, 31

232

Chaú rü ínaca rü ñanagürü: —¿Nañuxraxüۡxüۡ? —ñanagürü. Ѡӥ͑ǣɥ̲ ga yema nge rü inangãxüۡǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Wüxi i yaxguã۳x i ma۳xpáxüۡ ͑ɗիɥ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Rü nüma ga Chaú rü yexgumatama nüxüۡ nicua۳xãchi ga æȍ̲ӕŃ͑իֆɗիɥիüۡ. Rü ñaxtüanegu nanangücuchi. 15ॸRü yexguma ga Chamué rü ñanagürü: ¿Ta۳xacüca۳x i choxüۡ ËӕËȍɗիľՓľիüۡ rü nua choxüۡ Ëӕիӡxŕŕxüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Chaú nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Poraãcü chaxoégaãxŕ, erü nüma i Piritéutanüxüۡgü rü toxca۳x ínayaxüãchi, natürü nüma ya ҽӕЙ͑фӥ̲фӥËȍΎի͑͑ɗիӡǣËȍɗфӥ tama choxüۡ nacuáxchaüۡ, rü tama choxüۡ nangãxüۡga i orearü uruüۡǣӥՓфӥe۳xna Ëȍӕ͑ľǣӥՓ. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗcuxca۳x changemaxüۡ nax cuxna chaca۳xaxücۡ a۳x nax ta۳xacü tá chaxüxüۡ —ñanagürü. 16ॸRü nüma ga Chamué nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ choxna cuca ega Tupana rü marü cuxüۡ naxoxgu rü curü uanüxüۡ ͑ӥǣӥֆիɥxŕŕgu? 17ॸRü Cori ya Tupana cumaxã nayanguxŕxŕ ga yema ËȍΎՓËӕ̲ի%͑ӥիüۡ yaxuxüۡ. Rü cuxna nanayaxu nax ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ rü yimá 18ॸRü

naxchi cuxaicü ya Dabína nanaxã. ngŕmaãcü cumaxã naxüpetü ya Tupana, ֆľфӥҡ̲͑ǣËӕիɥ͑ӥǣֆľ̲Ëӕիüۡ namuxüۡՓфӥҡ̲cuyanguxŕxŕ ga Amaléxtanüxüۡgüxüۡ nax cuda۳i ۳xüۡ. 19ॸRü ngeۡmaca۳x i nüma ya Tupana rü tá Piritéutanüxüۡgüme۳xeۡgu pexüۡ nayixeۡxeۡ i cuma rü cunegü rü guxüۡma i Iraéanecüã۳xgüarü churaragü. Rü tá pexüۡ nadai rü ngeۡmaca۳x i moxüۡ i cuma rü cunegü rü nua chauxüۡҡՓҡ ̲фӥ pengexmagü. Rü ngŕ̲Փľ͑фӥngŕma Piritéutanüxüۡgü rü tá pexna nanapuxüۡ i

guxüۡma i ta۳xacü pexü‫ ۡڟ‬ngeۡxmaxüۡ i cuma rü curü churaragü —ñanagürü. 20ॸRü yexguma yema Chamuéarü orexüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣæȍә, rü poraãcü namaxã naba۳i ۳xãchiãxŕ rü yexma niyuãchi rü ͖Ύ̲Փӥիɗֆ͑ɗɗՓ իüۡnerüxüۡ niՓa۳x. Rü naétü rü naturaxüۡne yerü taguma ͑Ëȍɗ¡ӥǣՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ фӥՓӥիɗǣ chütaxüۡ. 21ॸRü yexguma Chaúxüۡ nada۳u۳xgu ga yema nge ga ñuxãcü nax naxi ۳xãchiãŕxüۡ, rü naxca۳իɗֆիӡфӥ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —Choma nax curü duüۡxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ rü marü chanaxü i ngŕma naxca۳x ícuca۳xüۡ. ѠӥՓΎΎ%ӡËӥ̲իüۡՓ nangexma i chorü maxüۡ rü chanaxüama i ngŕma choxüۡ cumuxüۡ. 22ॸRü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma rü cuxna chaca nax choxü‫ۡڟ‬ ɗËӕфӥիɥ͑ӥիüۡ. Rü íxraxüۡ i õna tá cuxna chaxã nax ngŕmaãcü cuporaxücۡ a۳x nax cutáeguxücۡ a۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 23ॸRü nüma ga Chaú rü tama nachibüchaüۡ, natürü ga yema norü churaragü rü yema nge rü nüxüۡ ica۳ax۳ üۡgüama, rü yemaca۳իĀӥիՓ: —Ngüۡ —ñanagürü. Rü yexgumatama inachi ga ñaxtüanegu nax nanguxüۡ, rü ՓӥիɗǣЙľËȍɗËիüۡՓ͑фӥҡΎ. 24ॸRü ֆľիǣӕ̲ֆ͑ľǣ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľфӥ iyama۳իǣՓӥիɗǣՓΎËիËӥǣɗ͑ǣӥիüۡ ǣ͑ǣɥËȍɗüۡՓֆľի̲իüۡ. Rü iyañumü ga ۡ x‫ ڟ‬üۡ trígute۳xe, фӥЙӡǣ͑ǣľфӥpu۳xeۡerۡ uüã 25 ta ixü. ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥɗ͑իӥՓľ̲ӥǣ guma ãeۡx۳ gacü rü norü duüۡxüۡgü. Rü nümagü rü nachibüe, rü ñu۳իӡËȍɗ ͑ՓΎľǣӕֆľ̲ҡ̲Ëȍӥҡիüۡgu. …… Chaú rü nanegüarü yuxchiga

nüma ga Piritéutanüxüۡgü rü Iraéanecüã۳xgümaxã nügü nadai, rü ga Iraéanecüã۳xgü rü

31

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

233

1ґkͅԆƄ̞ॷ31

naxcha۳իՓ͑ɗ¡ӕի̲ӥ. Ѡӥ̲͑ӕիӡËȍɗ̲ ga Iraéanecüã۳xgü ga ma۳իЙӦ͑ľǣ Yibóagu yuexüۡ. 2ॸRü nüma ga PiritéutanüxüۡǣӥфӥæȍәՓľфӥ ͑͑ľǣӥՓľnangŕgü rü tüxüۡ nadai ga nanegü ga Yonatáüۡ, rü Abinadá, rü Maquichúa. 3-4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣֆľ̲ Փӥфҡ͑ӥիüۡ rü Chaúmaxã namechinügü, rü poraãcü nanapi ۳xeۡegۡ ü. Rü yemaca۳x ga Chaú rü norü poxüۡruüۡxüۡ ñanagürü: —¡Curü taramaxã choxüۡ ima۳x naxüۡpa nax choxüۡ yayauxgüxüۡ rü ngúxüۡ choxüۡ yangexŕŕgüxüۡ, rü choxüۡ yama۳xgüxüۡ i ñaa Piritéutanüxüۡgü i tama Tupanaxüۡ

cua۳xgüxüۡ! —ñanagürü. Natürü nüma ga yema norü poxüۡruxüۡ rü tama nayamáxchaüۡ, yerü nüxü‫͑ ۡڟ‬ի%ӡËӥ̲. Rü yemaca۳x ga nüma ga Chaú rü norü tara nayaxu rü yemamagugu nügü naña rü yemaacü nitoxpetü rü nayu. 5ॸRü yexguma yemaxüۡ nada۳u۳ xgu ga yema norü poxüۡruxüۡ, rü nüma rü ta norü taramagugu nügü naña rü Chaúrüxüۡ yemaacü nayu. 6ॸRü yemaacü yematama ga ngunexüۡgu nayue ga Chaú rü norü poxüۡruxüۡ rü guma tomaepü۳x ga nanegü rü muxüۡma ga norü churaragü. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2 SAMUEL (2 Chamué) Dabí rü nüxüۡ nacuáchiga ga nax nayuxüۡ ga Chaú

1

1ॸRü

yexguma Chaú yu۳իǣӕՓľ͑, rü ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥɥ͑ľǣ Chicláxca۳x natáegu ga marü Amaléxtanüxüۡgüxüۡ ͑ĀɗիǣӕՓľ͑. Rü taxre ga ngunexüۡ yexma narüxã۳u۳ۡx. 2ॸNatürü norü tomaepü۳x ga ngunexüۡgu, rü yéma DabíxüۡҡՓ͑͑ǣӕǣՓӥիɗǣ yatü ga Chaú norü churaragümaxã íyexmaxüۡՓ͑ľӡիüۡ. Rü norü ngechaüۡmaxã nügüchirugu nagáugü rü Փɗիӥ̲ӥ̲ի%͑ӥǣӥ͑¡ӕիľфӕ, rü yemaacü ínangu. Rü yexguma Dabípe۳իľՓ͑͑ǣӕիǣӕфӥ͖իҡӥ͑ľǣӕ nanangücuchi. 3ॸRü nüma ga Dabí rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ngextá ne Ëӕիӡ? —ñanagürü. Rü nüma ga yema yatü rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Iraéanecüã۳xgüarü churaragü íngexmagüxüۡՓËȍɗ͖—ñanagürü. 4ॸRü nüma ga Dabí rü nüxna naca, rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü nangupetü? ¡Chomaxã nüxüۡ ixu! —ñanagürü. Rü nüma ga yema duüۡxüۡ nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕma Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü nibuxmü i ngŕma nügü

ínada۳i ۳xüۡՓ, rü muxüۡma ngŕxma nayue. Rü ngŕxma ta nayu i Chaú rü nane i Yonatáüۡ —ñanagürü. …… 11ॸRü nüma ga Dabí rü yema norü duüۡxüۡgü rü yexguma yema orexüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥ͑Ύфӥ͑ǣľËȍüۡmaxã nügüchirugu nagáugüe. 12ॸRü poraãcü nangechaüۡgü rü naxauxe naxca۳x ga Chaú rü nane ga Yonatáüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta naxca۳x naxauxe ga yema muxüۡ ga churaragü ga Iraéanecüã۳xgü ga yuexüۡ. Rü yemaca۳x tama nachibüe ñu۳xmata nayáuanemare. …… Dabíxüۡ naxunetagü nax Yudáanearü ãeۡի ۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x

2

1ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥ

Cori ya Tupanana naca rü ñanagürü: —¿Yudáaneca۳x tá chatáeguxüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana nanangãxüۡga rü ‫ ڟ‬a ñanagürü: —Ngüۡ, ̲͑ľ͑ɗիɥɗ͑ǣŕm Ëӕիӡ—ñanagürü. Rü yexguma ga Dabí rü ínaca rü ñanagürü: —¿Ngextá tá Ëȍիӡիüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana nanangãxüۡga rü ñanagürü:

234 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ2, 5

235 —ʘ͑ľֆƄ¡фóüۡՓ—ñanagürü. 2ॸRü yexguma ga Dabí rü yéma EbróüۡՓ ͑իӡ͑ǣɥ̲ի%ǣֆľ̲ҡիфľǣnaxma۳x ga Ainóaüۡ ǣɥ͑ľǣ֤ľфŃËӥã۳x, rü Abigái ga Cármecüã۳x ga yutecü ga Nabá naxma۳իɗիɥchire۳xcü. 3ॸRü yéma nanagagü ta ga norü churaragü natanüxüۡgümaxã, rü Ebróüۡgu nayaxãchiüۡgü. 4ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ Yudácüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügü rü yéma nangugü, rü Dabíxüۡ chíxüۡmaxã nabaerugü rü Yudáanearü ãeۡx۳ gacüxüۡ nayangucuchixŕŕgü. …… Dabí rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx ۳ gacüxüۡ ningucuchi 1ॸRü moxüۡãcüamachigü rü ՓӥիɗËȍɗǣӥǣ Iraéanecüã۳xgütücumüarü ãeۡx۳ gacü rü EbróüۡՓ͑իɥ, rü Dabímaxã narüdexagü rü ñanagürügü: —Toma rü cutanüxüۡxüۡËȍɗҡɗիɥǣӥ. 2ॸRü yexguma Chaú Iraéanearü ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥիǣӕ, rü Ëӕ̲͑ɗիɥǣɗիËӥ̲̲ҡΎ̲ի% icucuáxüۡ. Rü nüma ga Tupana rü nüxüۡ ͑ɗիӕ͑իËӕ̲ҡ нӕɗիɥիüۡ i toxna cudauxüۡ rü guxüۡma i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥҡ нӕɗիɥիüۡ —ñanagürügü. 3ॸRü yemaacü ga yema duüۡxüۡgü rü Dabímaxã nidexagü ga EbróüۡՓ. Rü

5

nüma ga Dabí rü Cori ya Tupanape۳իľՓ yema duüۡxüۡgümaxã inaxüga. Rü nüma ga yema duüۡxüۡgü rü Dabíxüۡ chíxüۡmaxã nabaerugü rü yemaacü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ. 4ॸRü nüma ga Dabí rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 30 ga taunecü ga yexguma ãeۡx۳ gacüxüۡ yangucuchigu. Rü 40ǣҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣ ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ. 5ॸRü EbróüۡՓфӥ7 ga

taunecüarü ngãxüۡ ͑ɗիɥǣ֤ӕĀ ͑ľфӥ ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ ga Dabí rü guxüۡma ga Iraéanearü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥǣ33 ga taunecü ga YerucharéüۡՓ. 6ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí rü norü churaragümaxã YerucharéüۡՓ͑իɥ͑իnaxca۳x íyaxüۡãchixüۡca۳x ga yema Yebuchéutanüxüۡgü ga yema naanegu ãchiüۡgüxüۡ. Rü nüma ga Yebuchéutanüxüۡǣӥфӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ ͑իҡիӡҡ ̲ġ¡ɞիüۡ‫ ڟ‬natauxchaxüۡ ga ǣӕ̲ɥ͑ľǣӕ͑ի͑իӥËӕիüۡ. Rü yemaca۳x ñanagürügü nüxüۡ: —Cuma rü ҡիӡҡ ̲͑ӕի%ËӕիӥËӕľфӥՓΎΎngŕma ingexetüxüۡ rü ichixeparaxüۡ rü ningu nax ínapoxüۡgüãxüۡ ֆĀɥ͑ľ͑իҡ̲ nagu cuxücuxüۡca۳x —ñanagürügü. 7ॸNatürü nüma ga Dabí rü norü Ëȍӕффǣӥ̲ի%͑ǣӕ͑իɥǣӥ̲ǣ guma ma۳իЙӦ͑ľǣæȍɗóüۡ ga yema ɥ͑ľËӥã۳xarü churaragü nagu ãchiüۡgüne rü nüxna nayapu. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗ ñu۳ի̲ɗġ¡ɞфӥʘ͑ľ͖%Ëӥ͑իӕǣӥ%իüۡ. 8ॸRü yexguma Dabí nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣֆľ̲ Yebuchéutanüxüۡgü ga nüxüۡ nax nacugüexüۡ, rü norü churaragüxüۡ ñanagürü: —Ngŕma Yebuchéutanüxüۡgü i chixri tachiga idexagüxüۡ rü naxchi chaxai. ‫ؽ‬Ѡӥֆɗ̲ɥ͑ľфӥĀľի ͑ǣӕ iyaxüۡՓЙɗËȍΎËӕфӥpenada۳i ۳x i ngŕma ɥ͑ľËӥã۳xgü i Yebuchéutanüxüۡgü i nügütama ixugüexüۡ nax yangexetüxüۡ rü ‫ ڟ‬a yachixeparaxüۡ! —ñanagürü. (Rü ngŕm ͑ɗիɥɗ͑ľ͑իӡիüۡ i ngŕma dexa i ñaxüۡ: “Rü tama chanaxՓa۳xe i ngŕma ingexetüxüۡ rü ichixeparaxüۡ nax chopatagu nachocuxüۡٚ, ñaxüۡ.) 9ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥǣӕ̲ma۳իЙӦ͑ľ ga ChióüۡՓ͑ǣľի̲͑ľǣɥ͑ľǣӕ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ5, 7 nanaxü ga napata nax yéma norü churaragümaxã nayexmaxüۡca۳x. Rü ǣӕ̲ɥ͑ľфӥġ¡ɞфӥʘ͑ľǣӕ nanaxüéga. Rü nanaxütapü۳xgü ga guxüۡՓ̲. Rü Míloarü dauxüۡҡľËȍɗËՓɗ͑͑իӥǣӥ, rü ɥ͑ľՓ̲nanadaxŕxŕ ga naxtapü۳x ñu۳xmata ãeۡի۳ ǣËӥЙҡՓ͑͑ǣӕ. 10ॸRü nüma ga Dabí rü yexeraãcü niporachigü yerü ga Tupana ya guxüۡŃҡӥՓ ngŕxmacü rü nüxüۡ narüngüۡxeۡe.ۡ 11ॸRü yemaca۳x ga Iráüۡ ǣɥ͑ľǣҽɞфӕфӥ ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥфӥġ¡ɞիüۡҡՓ̲͑͑ӕǣӥ ga ñuxre ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü nax Dabímaxã yanadexagüxüۡca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗֆŃ̲̲͑͑ӕǣӥҡǣֆҡӥǣӥ ga nüxüۡ icuáxüۡ ga nutaarü mexŕŕËӥՓǣӥфӥËΎфЙɞ͑ǣӥ. Rü yema duüۡxüۡgü rü yéma nanana ga ̲ӥфЙľՓǣӥǣocayiՓanaxca۳x nax yemamaxã naxügüaxüۡca۳x ga guma Dabípata. …… Tupana nüxüۡ nixu nax Dabíxüۡ tá nangüۡxeۡex ۡ üۡ

7

1ॸRü

yexguma nüma ga ãeۡx۳ gacü ga ġ¡ɞ͑Փӡիǣӕǣǣӕ̲ɥЙҡֆ ãeۡի۳ ǣËӥфӥɗիɥիüۡne, rü Cori ya Tupana nanangüxmüxŕxŕ namaxã ga guxüۡma ga norü uanügü ga Iraéanena ngaicamagüxüۡ. 2ॸRü nüma ga Dabí rü guma Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Natáüۡxüۡ ñanagürü: —¡Dücax i choma rü Փӥիɗֆ̲ľիľËȍɗ͑ľֆɥЙҡֆ ocayiՓanaxca۳իɗիɥ͑ľǣӕËȍЙľ! Natürü ngŕ̲¡әɗҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥ͑Փ ngŕxmagüxüۡ фӥՓӥիɗֆɥЙҡֆ naxchirunaxca۳իՓ͑͑ǣľի̲ —ñanagürü. 3ॸRü nüma ga Natáüۡ rü

236 ñanagürü: —¡ƚcü naxü i ngŕma nagu Ëӕфӥիɥ͑ӥիüۡ! Erü Cori ya Tupana rü ínamemare nax cuxüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡ —ñanagürü. 4ॸNatürü yema chütaxüۡgu ga Tupana rü Natáüۡxüۡ ñanagürü: 5ॸ—¡Chorü duüۡ ya Dabímaxã idexa rü namaxã nüxüۡ ixu i choma i Cori ya ҽӕЙ͑͑իËȍɗիɥիüۡ rü ñacharügü: ٘ҽիӡҡ ̲͑ӥ̲͑ɗիɥɗcha۳u۳xca۳x naxüaxüۡ ֆֆɗ̲ɥЙҡֆ͑Փҡ  changexmane! 6ॸRü yexguma noxritama Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞËȍ͑͑ǣӕիüۡxeۡexۡ۳ gu ga Iraétanüxüۡgü, фӥֆľիǣӕ̲ËӥфӥՓфӥ ҡǣӕ̲ՓӥիɗǣɥЙҡǣ mürapeՓanaxca۳xtüüۡՓËȍֆľի̲, ͑ҡӥфӥɥЙҡǣnaxchirunaxca۳xtüüۡՓ ͑ɗիɥǣËȍֆľի̲իüۡ. 7ॸRü gucüma ga guma taunecügü ga nagu Iraétanüxüۡǣӥ̲ի%ɗËȍɗիӡËӥ, rü taguma ͑ӥի͑ËȍËǣՓӥիɗǣ͑Ύфӥ%eۡx۳ gacü nax cha۳u۳xca۳իՓӥիɗǣɥЙҡǣ ocayiՓanaxca۳x naxüxüۡ ՓΎΎËȍΎ̲͑ի chayangucuchixŕxŕ ga yema ãeۡx۳ gacügü nax Iraétanüxüۡgümaxã inacuáxüۡca۳x. 8ॸRü ngeۡmaca۳x ¡namaxã nüxüۡ ixu ya chorü duüۡ ya Dabí rü choma ya Cori ya ҽӕЙ͑ֆǣӕի%ŃҡӥՓngŕxmacü, rü ñacharügü nüxüۡ! ‘Yexguma carnérugüarü dauruxüۡ нӕɗիɥիǣӕфӥֆŃ ͑͑ľՓ͑ӥի͑cuda۳u۳xgu, rü choma cuxüۡ chayaxu nax ñaa chorü duüۡxüۡgü i Iraétanüxüۡgüarü ãeۡx۳ gacü nax нӕɗիɥիüۡca۳x. 9ॸRü cuxüۡ íchixümücü ga ͑ǣľիҡ ɞËӕիӡիüۡՓ, rü cuxüۡ nüxüۡ charüporamaexŕxŕ ga guxüۡma ga curü uanügü ga cumaxã nügü da۳i ۳xüۡ. Rü cuxüۡ chatachigaxŕxŕ ͑իՓӥիɗֆ%eۡx۳ gacü ya ɗիËӥ̲ҡËӥнӕɗիɥիüۡ ɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ. 10-11ॸRü ñu۳ի̲ËȍɗՓӥիɗǣ͑͑ľ̲фӥ nüxna chaxã ga yema chorü duüۡxüۡgü i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

237

2ґkͅԆƄ̞ॷ7, 9

Iraétanüxüۡgü. Rü yéma chanangugüxŕxŕ ͑ի͑Ύիфӥֆɗիɥիüۡca۳x ga yema naane. ѠӥՓΎΎ͑Ύфӥӕ͑ӥǣӥ͑ǣӕ nidauxcüraxüۡgü, фӥ͑͑ËȍɗիľՓľǣӥǣ ֆľիǣӕ̲֤ΎËȍӕŃՓľ͑͑ӥիüۡ chaxunetagu ga ãeۡx۳ gacügü ga guxchaxüۡarü mexŕŕruüۡgü, natürü i ñu۳xma rü cuxme۳իՓchanangexmaxŕxŕ i ngŕma Iraéanecüã۳xgü nax namaxã icucuáxüۡca۳x rü taxúema nagu idauxcüraxüۡxüۡca۳x rü taxúema ͑ËȍɗիľՓľիüۡca۳x. Rü marü nataxutáma i curü uanügü i cuxüۡ rüporamaexüۡ, rü ngŕ̲Ëӕҡիǣӥҡ ͑ɗիɥɗngŕma chorü duüۡxüۡgümaxã icua۳xgüxüۡ. 12ॸErü ngŕxguma cuma tá cuyu۳xgu, фӥՓӥիɗֆ cune tá chanamu nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x. Rü ngŕma ãeۡx۳ gacü rü tá napora erü choma tátama chanaporaxŕxŕ. 13ॸѠӥ͑ӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗ ՓӥիɗֆËȍΎЙҡ͑իӥիüۡ. Rü choma rü guxüۡgutáma nüxüۡ charüngüۡxeۡe ۡ nax duüۡxüۡgümaxã inacuáxüۡca۳x. 14ॸChoma rü ҡ ͑͑ҡӥËȍɗիɥфӥ͑ӥ̲фӥҡ Ëȍӕ͑ľ ͑ɗիɥ. Rü ngŕxguma nüma chixexüۡ naxü۳xgu, rü choma rü tá to i nachixüۡanecüã۳xgüxüۡ chamu nax napoxcugüaxüۡca۳x. 15ॸNatürü tagutáma nüxüۡ charüchau nax nüxüۡ changechaüۡxüۡ, rü tagutáma nüxüۡ chaxo yema Chaúxüۡ chaxoxüۡrüxüۡ rü yemaca۳x nachicüxü cuxüۡ chimucuchi i cuma i ġ¡ɞٔॸٚ—ñanagürü ga Tupana. …… Dabí rü Mepibochéxüۡ narüngüۡxeۡe ۡ

9

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡgu

ga Dabí rü ínaca rü ñanagürü: —¿Rü tayíxemaxüۡ ֆՓӥիɞľֆæȍәҡ͑ӥիüۡ i ñu۳xma rü ta ngextá maxüۡxe? Erü

ngŕxguma tayíxemagu rü Yonatáüۡégagu tüxüۡ charüngüۡxeۡecۡ haüۡ —ñanagürü. 2ॸRü yexguma Dabí nüxüۡ cua۳xgu ga nax nayexmaxüۡ ǣՓӥիɗǣֆҡӥǣæȍɞ¡ǣӕ ãégacü ga Chaúarü duüۡxüۡ ɗիɥËӥ, rü nüma ga Dabí rü naxca۳x nangema nax naxüۡҡՓ͑իӡիüۡca۳x. Rü yexguma Chíba DabíxüۡҡՓӡիǣӕ, rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ع‬æӕ̲͑ɗիɥɗæȍɞ¡нӕɗիɥիüۡ? —ñanagürü. Rü nüma nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngüۡ, Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx —ñanagürü. 3ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Tangexmaxüۡ ya maxüۡxe ya ChaútanüxüۡՓɞֆիӥիľ? Rü ngŕxguma tangexmagu, rü Tupanaégagu chayanguxŕŕchaüۡ i ngŕma nagu Ëȍфӥիɥ͑ӥիüۡ nax ngŕmaãcü nüxüۡ Ëȍ͑ՓŃիüۡca۳x nax choxüۡ‫ڟ‬ nangechaüۡtümüxüۡxüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga Chíba rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —ͮ͑ǣľի̲͑ɗիɥֆՓӥիɗֆ Yonatáüۡ nane ya norü guxüۡ͑ľЙфՓ chixecü —ñanagürü. 4ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ñanagürü: —¿Ngextá inangexmaxüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Chíba nanangãxüۡga rü ñanagürü: —̞ΎĀľ¡ Փ͑ɗիɥɗ͑͑ǣľի̲իüۡ i Maquí ֆk̲ɗŃ͑͑ľЙҡՓ—ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí rü nanamu ga yema ínayexmaxüۡՓ͑ի yagagüaxüۡca۳x. 6ॸRü yexguma DabíxüۡҡՓ͑͑ǣӕիǣӕǣ͑ӥ̲ǣ Mepiboché ga Yonatáüۡ nane ga æȍәҡիɗիɥËӥ, rü nape۳xegu nanangücuchi ga nüxüۡ nax namoxŕxüۡca۳x. Rü nüma ga Dabí rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Eۡ۳xna cuma нӕɗիɥիüۡ, Pa Mepibochéx? —ñanagürü.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ9, 11 Rü nüma nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Cuxme۳իՓËȍ͑ǣľի̲Ь‰eۡx۳ gacüx —ñanagürü. 7ॸRü nüma ga Dabí rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Taxuca۳xma cumuüۡ! Erü choma rü meatáma cumaxã ichacua۳x cunatü ga Yonatáüۡégagu. Rü tá chanamu nax cuxüۡ natáeguxŕŕgüaxüۡca۳x i guxüۡma i ngŕma naane ga curü o۳իɗǣæȍәфӥɗիɥիüۡ. Rü guxüۡgutáma chorü mecha i choma íchachibüxüۡՓҡ ËӕËȍɗ¡ӥ—ñanagürü. 8ॸNatürü nüma ga Mepiboché rü ãeۡx۳ gacüpe۳xegu nanangücuchi rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Tü۳xcüüۡ chaugu Ëӕфӥիɥ͑ӥɗËȍΎ̲ɗËӕфӥĀӕüۡxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx, ega ngŕիǣӕ̲ҡիӕՓ̲ cuxü‫ ۡڟ‬chamexgu? —ñanagürü. …… 13ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ Mepiboché ga guxüۡ͑ľЙфՓËȍɗիľËӥфӥ Yerucharéüۡgu naxãchiüۡ, yerü guxüۡguma ãeۡի۳ ǣËӥфӥ̲ľËȍՓ͑Ëȍɗ¡ӥ. …… Dabí rü Bechabé

11

1ॸRü guma tauemacügu ga ֆľիǣӕ̲ҡӕ͑ľËӥՓ nanguxchaüۡgu, фӥֆľիǣӕ̲͑ɗիɥǣ ãeۡx۳ gacügü ga ínachoxüۡxüۡ ǣĀɗՓ͑ի ͑իɥիüۡca۳x. Rü nüma ga Dabí rü norü churaragüarü ãeۡx۳ gacü ga Yoáxüۡ namu nax yema norü churaragümaxã nadaiaxüۡca۳x ga Amóüۡtanüxüۡgü. Rü guma Amóüۡtanüxüۡǣӥфӥɥ͑ľǣ Rabáxüۡ ínachoeguãchi. Natürü nüma ga Dabí rü Yerucharéüۡgu narüxã۳u۳ۡx. 2ॸRü Փӥիɗǣֆ ӕ͑ľËӥǣֆľիǣӕ̲ ҡΎËӕËȍɗǣӕՓľ͑͑ǣüۡՓɞ͑Āիǣӕǣ Dabí, rü guma napataarü doétüxüۡgu ͑իɥ͑ǣӥфӥֆľի̲ɞ͑ɗիӡ%Ëȍɗիüۡ. Rü

238 ֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥ͑ľŃҡӥɞ͑ĀՓľ͑ӥǣӕ, фӥ͑ǣɥիüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣ͑ǣľǣ mexechicü ga yéma aiyacü. 3-4ॸRü yema ͑ǣľфӥ͑ǣɥǣӥimexŕxŕ, ֆľфӥֆľիՓË ͑ǣɥxca۳ի͑ɗҡ͑ľǣ͑ǣɥфӥ da۳իՓľիüۡ͑ľՓ. Rü nüma ga Dabí rü norü duüۡxüۡxüۡ namu nax ínaca۳xüۡca۳x ͑իҡľիľֆɗիɥիüۡ ga yema nge. Rü namaxã nüxüۡ nixugüe ga Bechabé ga Eriáüۡacü ga Uría ga Itítatanüxüۡ naxma۳x ͑իֆɗիɥիüۡ. Rü yexguma ga Dabí rü ñuxre ga norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax ͑ǣɥxca۳x yaca۳xgüxüۡca۳x nax naxüۡҡՓ ͑իӡիüۡca۳x. Rü yexguma yéma naxüۡҡՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü nüma rü ͑ǣɥ̲ի%̲͑իüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣ ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥpataca۳x itáegu. 5ॸѠӥ͑ǣɥ̲ ga yema nge rü nüxü‫ ۡڟ‬ixãxacü, rü yemaca۳x Dabíxüۡ nüxüۡ icua۳xeۡxeۡ. 6ॸRü ֆľիǣӕ̲ǣġ¡ɞфӥՓӥիɗǣЙΎЙľфǣӕ YoáxüۡҡՓ̲͑͑ӕǣΎфľǣ͖իüۡ: —¡Nua chauxüۡҡՓ̲͑ӕֆֆɗ̲  Itítatanüxüۡ ya Uría! —ñaxüۡ. Rü yemaacü nanaxü ga Yoá. 7ॸRü yexguma Uría DabíxüۡҡՓ͑ǣӕիǣӕ, rü nüma ga Dabí rü nüxna naca nax ñuxãcü nüxüۡ naxüpetüxüۡ ga Yoá rü yema norü churaragü, фӥ͖ӕի%Ëӥɗֆիӡիüۡ ga yema nügü ínada۳i ۳xüۡՓ. 8ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ Dabí rü ñanagürü: —¡ƚcü, cuchiüۡՓ ͑իӡфӥngŕxma yarüngüۡ! —ñanagürü. Rü yexguma DabíxüۡҡՓɞ͑իӡxu۳ۡxgu ga Uría, фӥ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥԆфɞЙҡՓ ̲͑͑ӕǣՓӥիɗǣΥ͑ǣ̲ľիüۡ norü ãmarexüۡ. 9ॸNatürü nüma ga Uría rü tama nachiüۡՓ͑իӡ. Rü ãeۡx۳ gacüpataarü ɥã۳xüۡtagu nape naxüۡtagu ga yema churaragü ga yéma dauxüۡtaegüxüۡ. 10ॸRü yexguma Dabí nüxüۡ cua۳xgu ga Uría rü tama nachiüۡՓ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

239

2ґkͅԆƄ̞ॷ11

͑ի͑իӡիüۡ, rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacü cuxüۡ nangupetü? ¿Tü۳xcüüۡ tama cuchiüۡǣӕËӕֆЙľՓΎΎ͑ի͖ӕիфľɗ ngunexüۡ ngextámare nax cungexmaxüۡ? —ñanagürü. 11ॸRü nüma ga Uría nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕma baú i Tupanaarü mugüchixüۡ rü Iraéanecüã۳xgüarü churaragü rü Yudáanearü churaragü rü düxenügütüüۡgumare napegü. Rü ngŕxgumarüxüۡ ta ya Yoá ya chorü ãeۡx۳ gacü, rü ngŕma ãeۡx۳ gacügü i cutüüۡՓӥǣӥիüۡ rü düxétüanegumare napegü. ¿Rü ñuxãcü i choma rü chiarü chauxchiüۡgu chaxücuxüۡ, rü chachibüxüۡ, rü chaxaxexüۡ, rü cha۳u۳xma۳xüۡta chi chapexüۡ? Rü Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü tagutáma ngŕma chaxü —ñanagürü. 12ॸNatürü nüma ga Dabí rü ‫ ڟ‬իüۡca۳x nanamu ga yexmatama nax naxãӡ rü ñanagürü: —¡Nuxmatama rüxã۳u۳ۡx i ñu۳xmax rü chanaxՓa۳xe i moxüۡ nax cutáeguxüۡ! —ñanagürü. Rü yemaacü ga Uría rü moxüۡãcü rü ta Yerucharéüۡgu narüxã۳u۳ۡx. 13ॸRü nüma ga Dabí rü nüxna naxu nax namaxã nachibüxüۡca۳x rü namaxã nax naxaxexüۡca۳x, rü nanangãxŕxŕ. Rü yexguma marü nachütagu ga Uría, фӥɞ͑իӡիӡфӥֆľ̲ churaragü ga ídauxüۡtaegüxüۡtanügu nayape, natürü tama nachiüۡՓ͑իӡ. 14ॸRü moxüۡãcü pa۳xmama ga Dabí rü Yoáca۳x popera naxümatü rü Uríamaxã yéma nanamu. 15ॸѠӥֆľ̲ЙΎЙľфՓфӥ ñanagürü: “¡Ngŕma nape۳xegu ãgüxüۡ i curü churaragümaxã yamu ya Uría i ngextá ngŕma tórü uanügüarü churaragü írüporamaegüxüۡՓ͑ի ‫ ڟ‬a ͑իӡիüۡca۳x! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗ͑ӥիɗË͑ǣŕm penatáx nax ngŕmaãcü

yapi ۳xeۡegۡ üaxüۡca۳x rü ngŕxma nayuxüۡca۳x!͖ٚ͑ǣӥфӥǣ͑Ύфӥ ЙΎЙľфՓ. 16ॸRü yemaca۳x ga Yoá ga ֆľիǣӕ̲ǣӕ̲ɥ͑ľիüۡ ínachoeguãchigu ga nügü nax nada۳i ۳xüۡca۳x, rü Uríaxüۡ namu nax ngextá norü uanügüarü churaragü írüporamaexüۡՓ ֆիӡӡËȍɗիüۡca۳x. 17ॸRü yexguma iyayixgu ga yema norü uanügü nax Yoáarü churaragümaxã nügü nada۳i ۳xüۡca۳x rü ínapoxüۡgüãxüۡca۳իǣǣӕ̲͑Ύфӥɥ͑ľ, rü yexma nayue ga ñuxre ga Dabíarü churaragüeru. Ѡӥֆľ̲ҡ͑ӥՓ͑ֆľի̲ ga Uría. 18ॸRü nüma ga Yoá rü DabíxüۡҡՓ̲͑͑ӕǣЙΎЙľфǣ͑Փ nüxüۡ yaxuxüۡ nax ñuxãcü ínanguxuchixüۡ ga yema nügü ínada۳i ۳xüۡՓ. 19ॸRü nanaxucu۳xeۡ ga yema duüۡxüۡ ga orearü ngeruxüۡ, rü ñanagürü: —Ngŕxguma quigúegagu nax ãeۡx۳ gacümaxã nüxüۡ quixuxüۡ i nachiga nax ñuxãcü ínanguxuchixüۡ nax yigü namaxã ida۳i ۳xüۡ i tórü uanügü, 20ॸrü ngürüãchi nüma ya ãeۡx۳ gacü rü tá nanu rü cuxna tá naca rü ñanagürü tá: “¿Tü۳xcüüۡ nüxna pengaicamaxüۡËȍɗֆֆɗ̲ɥ͑ľ? ¿Tama eۡx۳ na nüxüۡ pecua۳x i norü poxeguruüۡŃҡӥՓ͑իЙľիüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗǣӥիüۡ namaxã ya nutagü i ngŕma tórü uanügü? 21ॸ¿Tama eۡx۳ na nüxna pecua۳xãchiexüۡ ga yema nge ga Tébecüã۳x ga ãeۡx۳ gacü ga Abimelé ga Yerubaá nanexüۡ ima۳xcü ga yexguma Փӥիɗǣ͑ӕҡǣËľիüۡ naétü nañaxgu? Rü ngeۡmaca۳x ¿tü۳xcüüۡ nüxna pengaicamaxüۡËȍɗֆֆɗ̲ɥ͑ľфӥ poxeguxüۡ?͖ٚ%Ëӥҡ Ëӕի͑͑Ë. Rü ngŕxguma i cuma rü tá cunangãxüۡga rü ñacurügü tá: “Ngŕի̲ҡ͑ɗիɥɗ͑ֆӕիüۡ ya Uría ya Itítatanüxüۡ ɗիɥËӥ, Pa Chorü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

240

2ґkͅԆƄ̞ॷ11ٍॷ12 Ãeۡի۳ ǣËӥիٚ, ñacurügü tá —ñanagürü ga Yoá. 22ॸRü yema orearü ngeruxüۡ rü yéma DabíxüۡҡՓ͑իӡ. Rü yexguma yéma nanguxgu rü Dabímaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema ore ga Yoá namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü nüma ga Dabí rü Yoámaxã nanu, rü yema orearü ngeruüۡxüۡ ñanagürü: —¿Tü۳xcüüۡ nüxna pengaicamaxüۡËȍɗֆֆɗ̲ɥ͑ľ? ¿Rü tama eۡx۳ na nüxüۡ pecua۳x i norü poxeguruüۡŃҡӥՓ͑իЙľիüۡ ɞ̲͑ӕիӡËȍɗǣӥիüۡ namaxã ya nutagü i ngŕma tórü uanügü? ¿Tama eۡx۳ na nüxna pecua۳xãchiexüۡ ga yema nge ga Tébecüã۳x ga Abimelé ga Yerubaá nanexüۡ ima۳իËӥǣֆľիǣӕ̲Փӥիɗǣ nuta ga caexüۡ naétü nañaxgu? Rü ngeۡmaca۳x ¿tü۳xcüüۡ nüxna pengaicamaxüۡËȍɗֆֆɗ̲ɥ͑ľфӥ poxeguxüۡ? —ñanagürü. 23ॸRü nüma ga yema orearü ngeruxüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Nüma ga yema tórü uanügüarü churaragü rü inayayi, rü tomaa nügü nadai. Natürü ga toma rü nügü ítayabuxmüxŕxŕ rü ñu۳xmata ɥaneca۳x ixücuxüۡՓ͑͑ǣӕǣӥ. 24ॸRü yexgumayane ga yema tórü uanügü rü ɥ͑ľфӥЙΎիľǣӕիüۡфӥĀիӡՓ Փӥф̲ի%ËӕфӥËȍӕффǣӥիüۡ nadai, Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx. Rü ngŕxma nayue i ñuxre i churaragüeru rü ngŕmatanügu nayu ya Uría ya Itítatanüxüۡ ɗիɥËӥ —ñanagürü. 25ॸRü yexguma ga Dabí rü yema orearü ngeruüۡxüۡ nangãxüۡga, rü ñanagürü: —¡Yoámaxã nüxüۡ ixu rü taxuca۳xma naxca۳x naxoegaãxŕ i ngŕma, ľфӥՓΎľҡ̲ngŕmaãcü nangupetü i ĀɗՓ! ¡Rü namaxã nüxüۡ ixu nax yexera pora naxüxüۡca۳x nax nadaiãcuãxüۡca۳x ya ֆɗ̲ɥ͑ľ—ñacurügü tá nüxüۡ! Rü

Ëӕ̲фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗֆľիľф%ËӥЙΎф Yoána cuxã —ñanagürü. 26ॸRü yexguma nüxüۡ nacua۳xgu ga Uría naxma۳x ga marü nax nayuxüۡ ǣǣӕ̲͑ǣɥҡľфӥɗ͑իӕфľ. 27ॸNatürü yexguma marü nangupetü۳xgu ga nax naxaurexüۡ, rü nüma ga Dabí rü nachiüۡՓ͑ǣɥxca۳x nangema, rü naxma۳xüۡ ͑ǣɥիüۡ ͑ɗիɥxŕxŕ, rü nüxü‫ۡڟ‬ ixãxacü. Natürü nüma ga Cori ya Tupana rü tama namaxã nataãxŕ ga yema Dabí üxüۡ. Natáüۡ rü Dabíxüۡ naxoregü

12

1ॸRü

nüma ga Cori ya Tupana rü norü orearü uruxüۡ ga Natáüۡxüۡ namu ga DabíxüۡҡՓ͑ի͑իӡիücۡ a۳x. Rü yexguma Natáüۡ DabíxüۡҡՓ͑ǣӕիǣӕ, rü ñanagürü nüxüۡ: —ՠӥիɗǣɥ͑ľՓ nayexma ga taxre ga yatü. Wüxi rü ۡ x۳ üۡchi rü yema to rü namuarü yemaxüã ۡ x۳ . 2ॸRü yema muarü nangearü yemaxüã ۡ ‫ڟ‬ ۡ yemaxüãxü rü muxüۡma ga carnérugü rü ՓΎËǣӥ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬nayexma. 3ॸNatürü ga yema ۡ x‫ ڟ‬üۡ фӥՓӥիɗҡ̲ǣ ngearü yemaxüã carnéruacü nüxü‫ ۡڟ‬tayexma ga tümaca۳x nataxexe. Rü nümatama tüxüۡ nayaxeۡxeۡ ga guxema carnéruacü, rü naxüۡҡՓфӥ nanegüxüۡҡՓҡֆ. Rü yematama õna ga tümaarü yora ngΦxüۡ tangõ۳x rü naxpáxüۡՓҡ̲ҡիիľ, rü nügüxüۡta tüxüۡ napexŕxŕ. Rü nüma ga guma yatü tüxüۡ nangechaüۡ ñoma naxacüxüۡ nangechaüۡxüۡrüxüۡ. 4ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ۡ x‫ ڟ‬üۡxüۡtagu rü yema muarü yemaxüã ͑͑իӡ͑ľǣՓӥիɗǣĀӕӥիüۡ ga ҡΎի̲͑͑͑ľӡիüۡ. Natürü nüma ga yema ۡ x‫ ڟ‬üۡ rü tama duüۡxüۡ ga muarü yemaxüã norü carnéruta rüe۳ի͑͑ΎфӥՓΎËҡ nimáxchaüۡ nax yemaacü naxca۳x nax ͑իӥՓľ̲ӥիücۡ a۳x ga yema naxüۡtagu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

241

2ґkͅԆƄ̞ॷ12

͑իӡ͑ľիüۡ. Rü guxema ngearü diŕruãx‫ ڟ‬earü carnéru niyaxu, rü yema yéma nguxücۡ a۳x tüxüۡ naxü —ñanagürü. 5ॸRü yexguma yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣġ¡ɞ, rü yema yatümaxã poraãcü nanu, rü Natáüۡxüۡ ñanagürü: —Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü texé ya ngŕ̲Ӧիľ фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡӥիüۡ nax imáxüۡ. 6ॸRü 4 e۳xpü۳xcüna tá tüxüۡ naxütanü ya yíxema carnéruacü, erü tama nüxü‫ۡڟ‬ tangechaüۡtümüxüۡãcüma nanaxü i ngŕma —ñanagürü. 7ॸRü yexguma ga Natáüۡ rü ñanagürü: —æӕ̲͑ɗիɥɗngŕma yatü нӕɗիɥիüۡ. Ѡӥ͖͑ɗիɥɗ͑ΎфӥΎфľɗæΎфɗֆ Iraéanecüã۳xgüarü Tupana cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Choma cuxüۡ chayaxu nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իнӕɗիɥիüۡ, rü Chaúme۳xeۡՓËӕիüۡ íchapoxüۡ. 8ॸRü napata cuxna chaxã, rü cuxme۳իՓҡӥիüۡ changexmagüxŕxŕ ga naxma۳xgü, rü guxüۡma i Iraéane rü Yudáane rü cuxna chaxã. Rü ngŕxguma chi cuxca۳x nanoxregu i ngŕma, rü chi muxüۡma i togü i ngŕmaxüۡgü chi cuxna chaxã. 9ॸ¿Rü tü۳xcüüۡ ҡ̲͑ǣËӕիɥ͑ӥɗËȍΎфӥΎфľ, rü cunaxü i ngŕma tama chauãŕՓ̲ľիüۡ? Rü cuma rü Amóüۡtanüxüۡgüarü taramaxã cuyama۳x ya Uría ya Itítatanüxüۡ rü naxma۳xca۳x cungɥ ۳x. 10ॸRü ngŕma nax choxüۡ cuxoxüۡ, rü ngeۡmaca۳x Uría ya Itítatanüxüۡ naxma۳x tüxüۡ cuyapu rü cuxma۳xüۡ tüxüۡ нӕɗիɥxŕxŕ. Rü ngŕmagagu rü guxüۡǣӕҡ ̲%ӡËӥ̲իüۡՓËӕ͑ǣľի̲. 11ॸRü choma i Cori ya Tupana rü cumaxã nüxüۡ chixu rü choma rü tá chanaxü nax cutanüxüۡ ҡ ҡ̲ֆɗիɥիüۡ i guxchaxüۡ cumaxã üxüۡ. Rü cupe۳իľՓҡ ҡ̲ҡӥիüۡ chade ya cuxma۳xgü rü ngŕma cutanüxüۡna tá tüxüۡ chamugü, rü guxãpe۳իľՓҡ ҡӥ̲̲ի%namaxŕ.

12ॸCuma

rü cúãcü cunaxü i ngŕma chixexüۡ, natürü i choma rü guxüۡma i Iraéanecüã۳xgüpe۳իľՓҡ Ëȍ͑իӥɗ ngŕma cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ nax guxãma nüxüۡ dauxücۡ a۳x —ñanagürü. 13ॸRü nüma ga Dabí rü Natáüۡxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Tupanamaxã chixexüۡ chaxü —ñanagürü. Rü nüma ga Natáüۡ nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕmáacü, natürü Tupana rü cuxüۡ nangechaüۡ, rü ҡիӡҡ ̲ngŕma chixexüۡgagu cuyu. 14ॸNatürü ngŕma chixexüۡ icuxüxüۡgagu rü Tupanaarü uanügüaxüۡ‫ ڟ‬cunatauxchaxeۡxeۡ nax Tupanaxüۡ naxoexüۡ rü namaxã naguxchigagüxüۡ. Rü ngeۡmaca۳x ya yimá cune ya ngexՓaca۳x íxracü rü tá nayu —ñanagürü. 15ॸRü yexguma Natáüۡ nachiücۡ a۳x táegu۳xgux rü nüma ga Cori ya Tupana rü poraãcü nayada۳xaՓexeۡxeۡ ga yema buxüۡ ga Uría naxma۳իՓüۡxüۡ. 16ॸRü nüma ga Dabí rü Tupanana naca naxca۳x ga yema buxüۡ, rü naxaure rü ñaxtüanegumare naca rü yexma nüxüۡ nangupetü ga ñuxre ga chütaxüۡ. 17ॸRü ۡ eۡerۡ uüۡgü ga yema ãeۡx۳ gacügü ga norü ngüx yéma naxüۡҡՓֆľի̲ǣӥիüۡ, rü nüxüۡ naca۳ax۳ üۡgü nax inachixücۡ a۳x ga ͖իҡӥ͑ľՓ. Natürü ga nüma ga Dabí rü tama inachixchaüۡ фӥҡ̲͑ҡ͑ӥՓ nachibüchaüۡ. 18ॸRü 7 ga ngunexüۡ ngupetü۳իǣӕՓľ͑фӥҡֆӕǣǣӕիľ̲ buxe. Rü nümagü ga yema Dabíarü ۡ eۡerۡ uüۡgü rü namuüۡe ga namaxã nüxüۡ ngüx nax yaxugüexüۡ, yerü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ: “Rü yexguma tamaxyane ga guxema buxe rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü tama taga ͑իɥ͑ӥËȍüۡ rü tama nachibüchaüۡ. Rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma nax tayuxüۡ rü ñuxãcü tá namaxã nüxüۡ tixu, erü tama nüxüۡ tacua۳x nax ta۳xacü tá nügümaxã naxüxüۡٚ,

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ12, 15 ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥľ. 19ॸNatürü nüma ga Dabí rü nüxüۡ nadau ga yema norü ۡ eۡerۡ uüۡgü ga bexma nügümaxã nax ngüx yadexagüxüۡ, фӥֆľ̲Փ͑ӥիüۡ nacua۳x ga guxema buxe rü marü nax tayuxüۡ. Rü yemaca۳x nüxna naca rü ñanagürü: —¿Marü tayu ya yíxema buxe? —ñanagürü. Rü nüma ga yema norü ۡ eۡerۡ uüۡgü rü nanangãxüۡgagü rü ngüx ñanagürügü: —Ngüۡ, marü tayu —ñanagürügü. 20ॸRü yexguma ga Dabí rü ɗ͑Ëȍɗǣ͖իҡӥ͑ľՓ, rü naxaiya rü nügü napumára rü ínacuxuchi rü to ga naxchirugu nicu۳x. ѠӥҽӕЙ͑ЙҡՓ ͑իӡфӥֆľի̲͑իӥËӕфӥæΎфɗֆ Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ nachiücۡ a۳x natáegu rü õnaca۳x ínaca rü nachibü. 21ॸRü yexguma ga yema norü ۡ eۡerۡ uüۡgü rü Dabína nacagü rü ngüx ñanagürügü: —¿Natürü ta۳xacüca۳x ngŕmaãcü cunaxü Pa Ãeۡx۳ gacüx? Rü yexguma tamaxüۡ۳xgu ga guxema buxe, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü cuxaure rü tümaca۳x cuxaxu. Natürü i ñu۳xmax marü nax tayuxüۡ ya buxe, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü icuchi rü cuchibü —ñanagürügü. 22ॸRü Dabí nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Yexguma tamaxüۡ۳xgu ga guxema buxe rü chaxaure rü chaxaxu ֆľфӥ͑ǣӕËȍфӥիɥ͑ӥËȍɗǣæΎфɗֆ Tupanaaxüۡ‫ ڟ‬nax changechaüۡtümüxüۡxüۡ rü tüxüۡ namaxeۡexۡ üۡ ga guxema buxe. 23ॸ—Natürü i ñu۳xma nax marü tayuxüۡ ¿rü ta۳xacüca۳x ichaxaurexüۡ ľǣҡիӕËӥфӥՓ Փľ͑ҡӥիüۡ chamaxeۡegۡ u? Choma rü tá tümaxüۡҡՓËȍիӡ, natürü i tüma rü taxuacüma cha۳ux ۳ ca۳x tatáegu —ñanagürü. Charumóüۡarü buxchiga 24ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣġ¡ɞфӥnaxma۳x

ga Bechabéxüۡ nayataãxŕxŕxŕ. Rü

242 ͑ǣɥիüۡҡ͑͑իӡ͑ľфӥ͑ǣɥ̲ի%̲͑իüۡ, rü nüxü‫ ۡڟ‬ixãxacü. Rü nüma ga Dabí rü Charumóüۡgu nanaxüéga. …… Acharóüۡ rü nanatü ga Dabíxüۡ ínata۳xüchichaüۡ

15

1ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ

rü nüma ga Dabí nane ga Acharóüۡ rü naxca۳ի͑ҡիľǣՓӥիɗǣ͑Փľիüۡ ga ̲ľիľËȍɗ͑ľǣËΎՓфӕǣӥɗҡәիüۡne. Rü

naxca۳x nadau ga 50 ga norü churaragü. pa۳xmama ínarüdaüüxüۡ rü ̲͑ËӥՓǣӕ͑ֆËȍɗɗիüۡ ga duüۡxüۡgü ɥaneca۳x íchocuxüۡՓ. Rü guxãma ga guxema ãeۡx۳ gacüxüۡ dauxchaüۡgüxe nax tümaarü guxchaxüۡ tayamexeۡegۡ üxüۡca۳x, rü nüma ga Acharóüۡ rü tümaca۳x naca rü ñu۳իӡËȍɗҡӥի͑͑Ëǣ͑ǣľի͑ľфӥիӥ͑ľ ǣɥ͑ľՓ͑ի͑ľҡիӡիüۡ. Rü guxema ҡӥǣӥɗիӕիľ͑իՓӥիɗǣ Iraéanecüã۳իǣӥҡӥËӕ̲ӥՓ͑իҡիӥիüۡ, rü nüma ga Acharóüۡ rü ñanagürü tüxüۡ: —ѠӥɗիËӥ̲͑ɗիɥɗngŕma nüxüۡ quixuxüۡ, natürü nataxuma i ãeۡx۳ gacüarü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü i cuxüۡ rüngüۡxeۡexۡ üۡ 2-3ॸRü

—ñanagürü. 4ॸRü ñanagürü ta: —Chierü ñaa nachixüۡ͑ľՓ%eۡx۳ gacü i guxchaxüۡarü mexŕŕruxüۡ Ëȍɗիɥիǣӕ͑ի ngŕmaãcü guxãma chauxüۡҡՓ ͑իɥիüۡca۳x ya yíxema guxchaxüۡgü tüxüۡ‫ڟ‬ ngŕxmaxe nax tüxü‫ ۡڟ‬chanamexeۡexۡ üۡca۳x —ñanagürü. 5ॸRü yexguma texé ‫ ڟ‬ü۳xügu, rü nüma ga nape۳xegu yacaxãp Acharóüۡ rü tama nanaxՓa۳xe ga yemaacü nüxüۡ nax tarümoxŕgüxüۡ, rü tümame۳xeۡgu nayayauxãchi rü tüxüۡ nachúxu. 6ॸRü yemaacü ga nüma ga Acharóüۡ rü tümamaxã nügü namecümaxŕxŕ ga guxãma ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

243

2ґkͅԆƄ̞ॷ15, 18

Iraéanecüã۳xgü ga ãeۡx۳ gacüxüۡҡՓ ӡիËȍüۡxe nax namexŕŕãxüۡca۳x ga tümaarü guxchaxüۡgü. Ѡӥֆľ̲Ëӥ͑ɗիɥ ga nügüna tüxüۡ yapuexeۡexۡ üۡ ga guxema Iraéanecüã۳xgü. 7ॸRü yexguma 4 ga taunecü ngupetü۳xgu, rü nüma ga Acharóüۡ rü nanatü ga ãeۡx۳ gacüxüۡ ñanagürü: —Cuxna chaca, Pa Ãeۡx۳ gacüx ‫ع‬фӥ̲фӥËӕфӥ̲ľֆɗիɥիüۡ nax EbróüۡՓ Ëȍիӡիüۡ nax chayanguxŕŕxüۡca۳x ga yema uneta ga Cori ya Tupanamaxã nüxüۡ chixuxüۡ? 8ॸRü yexguma Chíriaanegu chaxãchiüۡgu ga Yechúarü ɥ͑ľՓ, rü choma nax curü duüۡxüۡ Ëȍɗիɥիüۡ, rü yéma Cori ya Tupanamaxã nüxüۡ chixu rü ngŕxguma chi nüma choxü‫ ۡڟ‬natauxchaxeۡeãۡ gu ga Yerucharéüۡca۳x nax chatáeguxüۡ rü chi nüxüۡ chayarücua۳xüxüۡ ̲͑ի%ɗՓӥիɗɗ chorü ãmare i naxca۳x chiguxüۡ —ñanagürü. 9ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Marü ‫͑ ڟ‬իӡ! —ñanagürü. name rü mea ngŕ̲ Rü yexguma ga nüma ga Acharóüۡ rü EbróüۡՓ͑իӡ. 10ॸRü yexguma EbróüۡՓ nayexmayane ga Acharóüۡ rü ñuxre ga norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax guxüۡ ga Iraéanecüã۳իǣӥҡӥËӕ̲ӥՓ͑իɥիüۡca۳x rü nüxüۡ nax yanaxugüxüۡca۳x ga norü ore ga ñaxüۡ: “Rü ngŕxguma nüxüۡ Йľիɥ͑ӥľǣӕɗ cornétaga, rü ngŕ̲Փҡ ͑ӥիüۡ pecua۳x nax EbróüۡՓֆ͑ǣӕËӕËȍɗիüۡ ya Acharóüۡ nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ֆɗիɥիüۡca۳իٚ, ñaxüۡ. 11ॸRü ñu۳xmachi ga nüma ga Acharóüۡ rü nüxna naxu ga 200 ga yatügü ga Yerucharéüۡcüã۳x ga mexüۡǣӕфӥիɥ͑ӥľիüۡ. Ѡӥ͑Փľ͑фӥիɥ natürü tama nüxüۡ nacua۳xgü ga ta۳xacü ͑իֆɗիɥիüۡ ǣֆľ̲͑Ύфӥɥ͑ӥ. 12ॸRü yexgumarüxüۡ ta ga nüma ga Acharóüۡ rü

naxca۳ի͑͑ǣľ̲ǣՓӥիɗǣġ¡ɞфӥ ucu۳xeۡruxüۡ ga Aitópegu ãégacü ga norü ɥ͑ľǣ֤ɗфәǣӕ%Ëȍɗüۡcü. Rü namaxã nüxüۡ nixu nax naxümücüaxüۡca۳x ga yexguma Tupanaca۳x naxüۡna nada۳i ۳xgu rü ínaguãxgu. Rü yemaacü ga yema Acharóüۡфӥɥ͑ӥՓ̲ӥǣӥիüۡ ga yatügü фӥ͑ɗ̲ӕľҡ͑ӥǣֆľ̲͑Փľфӥիɥիüۡ. Dabí rü Yerucharéüۡwa niña 13ॸѠӥՓӥիɗǣĀӕüۡxüۡ

rü Dabímaxã ۡ nüxü nayarüxu rü ga Iraéanecüã۳xgü rü AcharóüۡՓľ͑ի͑իɥիüۡ. 14ॸRü yexguma nüma ga Dabí rü nanamu ga guxüۡma ga norü churaragüeru ga namaxã YerucharéüۡՓֆľի̲ǣӥիüۡ, rü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%͖u۳xmatama tibuxmü! Erü ֆɗիË̲фӥҡիӕËӥфӥՓҡ ̲ Acharóüۡcha۳իՓҡɗ¡ӕի̲ӥ. ‫ͮؽ‬ǣɥի%, rü peporaãŕgü! Erü ngürüãchi tá tüxüۡ nayangau rü chixexüۡ tá tamaxã naxü, rü norü taramaxã tá tüxüۡ nadai ya guxãma ֆɥ͑ľËӥã۳x —ñanagürü. …… 31ॸRü yexguma Dabímaxã nüxüۡ yaxugüegu ga Aitópe rü Acharóüۡarü ɥ͑ӥՓ̲ӥիüۡ, rü nüma ga Dabí rü Cori ya Tupanana naca ga nax natoΦxŕxŕŕxüۡca۳x ga yema Aitópe nagu фӥիɥ͑ӥիüۡ. …… Dabíarü churaragü rü Acharóüۡxüۡ nima۳xgü

18

1ॸRü

nüma ga Dabí rü norü churaragüxüۡ nixugü. Rü ՓӥիɗËȍɗǣӥǣ1000 ga churaragüca۳x rü nüxüۡ naxuneta ga norü comaüۡdáüۡte. Rü ՓӥիɗËȍɗǣӥǣ1000Փфӥ100 gu inananu. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣ100 ca۳x rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

244

2ґkͅԆƄ̞ॷ18 nüxüۡ naxuneta ga norü capitáüۡ. 2ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥҡΎ̲ľЙü۳xtücumügu nayayauxye ga norü churaragü. Rü ՓӥիɗҡӥËӕ̲ӥ̲ի%inacua۳x ga Yoá. Rü totücumümaxã inacua۳x ga Abichái ga Cheriá nane ga Yoáenexŕ ɗիɥËӥ. Rü yema totücumümaxã inacua۳x ga Itái ga Gáxcüã۳իɗիɥËӥ. Rü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ǣ Dabí rü guxüۡma ga yema norü churaragüxüۡ ñanagürü: —Choma rü tá ta pexüۡ ɞËȍɗիӥ̲ӥËӥɗĀɗՓ —ñanagürü. 3ॸNatürü ga nümagü rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Taxuacüma ngŕmaãcü cunaxü, Pa Ãeۡx۳ gacüx, erü ngŕma torü uanügüca۳x фӥ͑ӥŃҡ̲ľǣՓΎΎnaxcha۳իՓ tibuxmü۳xgu rüe۳xna ngãxüۡ i tatanüxüۡ yuegu, erü ngŕma nüma nanaxՓa۳xegüxüۡ ͑ɗիɥ͑իËӕիüۡ yama۳xgüxüۡ. Rü ngeۡmaca۳x, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü cuma rü 10,000 i toma i curü churaragüarü yexera toxüۡ‫ ڟ‬cume. Rü ngeۡmaca۳x narümemae i nuxãtama ɥ͑ľǣӕËӕфӥիã۳u۳ۡx nax ngŕmaãcü to i churaragü toxüۡҡՓËӕ̲ӕǣӥիüۡca۳x —ñanagürügü. 4ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Tá chanaxü i ngŕma pexca۳x rümemaexüۡ —ñanagürü. Rü yexgumatama ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ǣӕ̲ɥ͑ľфӥɥã۳xgu ínachicuchi rü nüma ga norü churaragü rü ínachoxüۡtücumü. 5ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ ga ãeۡx۳ gacü rü nayaxucu۳xeۡgü ga Yoá rü Abichái rü Itái, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Mea namaxã pechopetü ya yimá ngextü۳xücü ya Acharóüۡ! —ñanagürü. Rü guxüۡma ga norü churaragü rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣֆľիǣӕ̲%eۡx۳ gacü yema ñaxgu nüxüۡ ga yema churaragüarü

ãeۡx۳ gacügü nachiga ga gumá Acharóüۡ. 6ॸѠӥֆľ̲Ëӥɗ͑իɥ%Ëȍɗǣֆľ̲ churaragü nax Iraéanecüã۳xgüarü churaragü ga AcharóüۡՓ̲ ügüxüۡmaxã nügü nax nada۳i ۳xüۡca۳x. Rü Efraíüۡфӥ͑͑ľՓֆľի̲իüۡ ga ͑ɗի͑ľËӥǣӕ͑ɗիɥǣ͑ӥǣӥnada۳i ۳xüۡ. 7ॸRü ֆľ̲ġ¡ɞՓľфӥիɥիüۡ ga churaragü rü Acharóüۡarü churaragüxüۡ narüporamaegü. Rü poraãcü nügü nadai, rü 20,000 ga yatü yexma nayue. 8ॸRü guxüۡՓ̲͑͑ǣӕǣ͑ӥǣӥ͑ի ‫ڟ‬ nada۳i ۳xüۡ ga yema Efraɥфӥ͑͑ľՓ. Rü ՓΎΎֆľ̲͑Ύիфɗ͑ӥǣӥɞnada۳i ۳xüۡgu nayue ga muxüۡma, natürü yemaarü yexera ͑ɗիɥǣ͑ɗի͑ľËӥǣӕֆӕľիüۡ ga yexguma ġ¡ɞфӥËȍӕффǣӥ͑Փľngŕgügu. 9ॸRü yexguma nügü nadaiyane rü nüma ga Acharóüۡ ǣ͑Ύфӥ̲ә́ǣӕɗիӡËӥ, rü ngürüãchi yexma Dabíarü churaragümaxã nügü nangau. Rü nüma ga Acharóüۡ rü norü múlamaxã niña. Rü ՓӥիɗǣËѸҡ͖ǣҡիüۡchacüütüüۡՓ namaxã nagopetü, rü yéma ͑ɗՓիËӕËȍɗ͑ի%, rü yéma narütu. Rü yema múla rü nagopetümare. 10ॸѠӥՓӥիɗ ga yema Dabíarü duüۡxüۡ ga nüxüۡ dauxüۡ rü Yoámaxã nüxüۡ nixu. 11ॸRü nüma ga Yoá rü ñanagürü: —¿Ta۳իËӥ͑ɗիɥ? ¿Rü ngŕxguma nüxüۡ cuda۳u۳xgu rü tü۳xcüüۡ tama noxtacüma cuyama۳x? Erü ngŕxguma chi cuyama۳xgu rü choma rü 10 tachinü i diŕru chi cuxna chaxã rü ՓӥիɗɗǣΎֆľիüۡ —ñanagürü. 12ॸNatürü ga yema churara rü Yoáxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü nüxüۡ: —Woo chi 1000 tachinü i diŕru choxna cuxãxgu rü ҡիӡËȍɗ̲Ëȍ͑իӥɗngŕma. Erü guxãma i tomax rü nüxüۡ ҡիɥ͑ӥľǣ ãeۡx۳ gacü ga yexguma cuxüۡ rü Abicháixüۡ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ18

245 rü Itáixüۡ ñaxgu: ٘‫ؽ‬Ѡӥҡիӡҡ ̲Ëȍɗիľիüۡ namaxã pexü ya Acharóüۡ!ٚ, ñaxgu. 13ॸRü ngŕxgumachi ãeۡx۳ gacüechita chayama۳xgu ya nane rü nüma ya ãeۡx۳ gacü rü tá nüxüۡ nacua۳x nax texé yamáxüۡ, фӥËӕ̲фӥҡիӡËȍɗ̲ ËȍӕŃҡӥՓËӕËȍΎǣӥ—ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Yoá rü ñanagürü: —¡Marütama i ngŕma dexa i chixemarexüۡ! —ñanagürü. Rü yexguma nanayaxu ga tomaepü۳x ga naixmena۳xã ga ixãmaguxüۡ, rü yemamaxã Acharóüۡxüۡ nacanapacütüxüۡ, yerü ËѸҡ͖ËȍËӥիӥՓ͑ի͑ҡӕիüۡ rü tama nayu. 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ10 ga Yoáarü churaragü rü Acharóüۡxüۡ ínachomaeguãchi rü nayama۳xgüxüchi. …… 24ॸRü yexgumayane rü nüma ga Dabí фӥǣӕ̲ɥ͑ľфӥɥã۳իՓ͑фӥҡΎ. Rü nüma ga yema dauxüۡtaeruxüۡ rü yema ɥ͑ľфӥЙΎիľǣӕիüۡŃҡӥǣӕ͑իɥ͑ǣӥ͑ի yéma nadauxüۡtaexüۡca۳x. Rü yexguma ֆľի̲͑ĀՓľ͑ӥǣӕǣֆľ̲ dauxüۡtaerüxüۡ rü nüxüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣ yatü ga nüxica yéma ne ñaxüۡ. 25-26ॸRü tagaãcü ãeۡx۳ gacümaxã nayacaxüۡ. Rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü tagaãcü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma nüxicatama ‫ ڟ‬a ne nañaxgu, rü mexüۡ i ore ngŕm ‫ ڟ‬a ne nange —ñanagürü. Natürü ngŕm yexguma yema yatü ga yéma ne ñaxüۡ ingaicagu, rü nüma ga yema dauxüۡtaeruxüۡ nüxüۡ nadau ga to ga yatü ga yéma ne ñaxüۡ. Rü yemaca۳x yema ɥã۳xarü dauruüۡna tagaãcü nacagü rü ñanagürü: —֤ľ͑ɗիɥɗҡΎɗֆҡӥфӥ ‫ ڟ‬a ne naña —ñanagürü. Rü nüma ngŕm ga ãeۡx۳ gacü rü tagaãcü ñanagürü: ‫ ڟ‬a ne —Ngŕma rü ta mexüۡ i ore ngŕm

nange —ñanagürü. 27ॸRü yexguma nüma ga yema dauxüۡtaeruxüۡ rü ñanagürü ta: —Ngŕma nape۳xe iñaxüۡ rü norü ͖%ËȍɗՓ͑ӥիüۡ chacua۳x nax Chadú ͑͑ľֆkɗ̲ իֆɗիɥիüۡ —ñanagürü. Rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —ͮӥ̲фӥՓӥիɗֆ̲ľËӥֆ ֆҡӥ͑ɗիɥ, rü mexüۡ i ore nua nange —ñanagürü. 28ॸRü nüma ga Aimáax rü ãeۡx۳ gacüca۳ի͑ɗիӡфӥnape۳xegu ‫ ڟ‬ü۳xü rü ñaxtüanegu nayacaxãp nanangücuchi rü yemaacü nüxüۡ narümoxŕ rü ñanagürü: —Name ya Cori ya Tupana, ya curü Tupana, Pa Ãeۡx۳ gacüx, erü marü nanadai ga yema ҡ̲Ëӕǣɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx —ñanagürü. 29ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ínaca, rü ñanagürü: —¿Ñuxãcü nüxüۡ nangupetüxüۡ ya yimá ngextü۳xücü ya Acharóüۡ? ¿Rü namemarexüۡ ֆɗիɥիüۡ? —ñanagürü. Rü nüma ga Aimáax rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngŕxguma Yoá choxüۡ muxgu rü ínixaicha, natürü tama nüxüۡ chacua۳x, Pa Ãeۡx۳ gacüx, nax ta۳xacü ngupetüxüۡ —ñanagürü. 30ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Inachi rü ngŕxma ínachicuchi! —ñanagürü. Rü nüma ga Aimáax rü yexma ínachicuchi. 31ॸRü yexgumatama ínangu ga yema to ga yatü ga Etiopíaanecüã۳x rü ñanagürü: —ͮ͑ǣľի̲ɗՓӥիɗɗ̲ľիüۡ i ore, Pa Ãeۡx۳ gacüx. Rü ñu۳xma ya Cori ya Tupana rü mexüۡ cumaxã naxü, Pa Ãeۡx۳ gacüx, erü cuxüۡ ínapoxüۡ ͑Փǣֆľ̲ҡ̲ Ëӕǣɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ, Pa Ãeۡx۳ gacüx —ñanagürü. 32ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü yema Etiopíaanecüã۳xna naca rü ñanagürü: —¿Rü yimá ngextü۳xücü ya Acharóüۡ, rü taxuxüۡma nüxüۡ üpetüxüۡ?

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

2ґkͅԆƄ̞ॷ18, 19, 22 —ñanagürü. Rü nüma ga Etiopíaanecüã۳x rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Chierü ngŕma curü uanügü, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü guxüۡma i ngŕma chixexüۡ cumaxã ügüchaüۡxüۡ rü yimá ngextü۳xücürüxüۡ nayuegu —ñanagürü. 33ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü axumaxã aita naxü. ѠӥĀիӡ͑իɥǣ ֆľ̲͑ΎфӥӕËЙӕǣɥ͑ľфӥ poxeguxüۡŃҡӥՓֆľի̲իüۡՓ, rü yéma nayaxaxu. Ѡӥֆľի̲ɞ͑իӡӡիüۡãcüma ñanagürü: —Pa Chaunex, Pa Acharóüۡx. Pa Chaunex, Pa Acharóüۡx. Chierü choma cuchicüxü chayu۳xgu. Pa Chaunex, Pa Acharóüۡx, Pa Chaunex —ñanagürü. Ãeۡx ۳ gacü ga Dabí rü wenaxarü Yerucharéüۡca۳x natáegu

yexguma duüۡxüۡgü nüxüۡ cua۳xgügu ga nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí ga poraãcü nane ga Acharóüۡ ga yucüca۳x nax nangechaüۡxüۡ rü naxca۳x naxaxuxüۡ rü Yoámaxã nüxüۡ

19

1-2ॸRü

nayarüxugüe. Rü yemaacü ga yema ngunexüۡgu ga yema nax norü uanügüxüۡ naporamaegüchiréxüۡ ǣĀɗՓфӥ ngechaüۡxüۡ nanacaxichi. 3ॸRü nümatama ǣֆľ̲Ëȍӕффǣӥфӥ¡ľի̲̲фľɥ͑ľǣӕ ͑ËȍΎËӕфӥ%͑ľ%Ëӥɗ͑իɥ͖Ύ̲ËȍɗĀɗՓ yabuxmüxüۡrüxüۡ. 4ॸRü yexgumayane ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü nügü ֆĀӥիËȍɗՓľ%Ëӥ̲ЙΎф%Ëӥɗҡ͑իӥӥիüۡ rü ñanagürü: —Pa Chaunex, Pa Acharóüۡx. Pa Chaunex, Pa Acharóüۡx, Pa Chaunex —ñanagürü. 5ॸRü yexguma ga Yoá rü DabíxüۡҡՓ͑իӡфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, Փӥիɗɗ%͑ľ͑ӥիüۡ quingexŕxŕ i ngŕma curü churaragü i cuxüۡ ípoxüۡgüxüۡ nax tama peyuexücۡ a۳x i

246 cuma rü cunegü, rü cuxacügü, rü cuxma۳xgü, rü cuxüۡtaxüۡgü. 6ॸRü ñu۳xma rü icunaՓe۳x nax cuxca۳իфӥҡիӕՓ̲ namexüۡ i ngŕma cutüüۡՓӥǣӥիüۡ i ãeۡx۳ gacügü rü churaragü, erü nüxüۡ cungechaüۡ i ngŕma cuxchi aixexüۡ, rü naxchi cuxai i ngŕma cuxüۡ ngechaüۡgüxüۡ. Ñu۳xma nüxüۡ chicua۳xãchi, Pa Ãeۡx۳ gacüx, rü cuxca۳ի͑фӥ̲ľ̲ľËȍɗ͑ɗիɥ͑ի Acharóüۡ maxüۡxüۡ, фӥ͑ӥŃҡ̲Ëȍɗ͑ɗիɥǣ nax tayuexüۡ ga tomax. 7ॸ‫ؽ‬Ѡӥɞ͑իӡիӡфӥ nataãxŕgüxŕxŕ i ngŕma curü churaragü! Erü Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲ngŕmaãcü cunaxü۳xgux, фӥ¡ɗɗՓӥիɗҡ ͑ӕի% cuxüۡtagu narüxã۳u۳ۡx i ñoma i chütaxüۡgu. Ngŕma rü tá guxüۡma ga chixexüۡ ga yema curü ngextü۳xügu cuxüۡ ngupetüxüۡarü ֆľիľфҡ ͑ɗիɥɗcuxca۳x ínguxüۡ —ñanagürü ga Yoá. 8ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü inachi, фӥɥ͑ľфӥ ɥã۳իՓ͑фӥҡΎ. Rü yexguma duüۡxüۡgü nüxüۡ cua۳xgügu ga guma ãeۡx۳ gacü rü ɥ͑ľфӥɥã۳իՓ͑իֆ͑ҡΎիüۡ, rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü naxüۡҡՓ͑իɥ. Rü yema Iraéanecüã۳xgü ga AcharóüۡՓľфӥիɥիüۡ rü nibuxmü rü nachiüۡՓ͑իɥ. …… Nawiyae ga Dabí yerü norü uanügüxüۡ narüporamae

22

1ॸRü

yexguma Cori ya Tupana Dabíxüۡ rüngüۡxeۡegۡ u nax Chaúme۳xeۡՓфӥǣӕիüۡma ga norü uanügüme۳xeۡՓɞnanguxuchixŕŕãxüۡ, rü ͑ӥ̲ǣġ¡ɞфӥ͖Փɗֆľ̲ի% Tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ. 2-3ॸRü ñanagürü: “Cumax, Pa Cori rü chorü poxüۡruxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü chorü cu۳xchicaxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü chorü nguxuchixŕŕruxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

247

2ґkͅԆƄ̞ॷ22

ËȍΎфӥҽӕЙ͑нӕɗիɥիüۡ, rü tacü ya nuta ya chorü poxüۡruxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü chorü tüpe۳xeruxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü chorü maxŕŕruxüۡ нӕɗիɥիüۡ, rü ma۳իЙӦnetape۳իľՓngŕxmaxüۡ i chorü cu۳xchicaxüۡ i nagu changaxixüۡ нӕɗիɥիüۡ. ѠӥËӕ̲͑ɗիɥɗËȍΎфӥ uanügüme۳xeۡՓËȍΎիüۡ ícunguxuchixŕŕxüۡ nax tama choxüۡ yama۳xgüxüۡca۳x. 4ॸRü cuxüۡՓիɗ͑ɗիɥɗ̲͑ľիüۡ, Pa Corix, nax ticua۳xüüۡgüxüۡ. Rü ngŕxguma %ӡËӥ̲իüۡՓËȍ͑ǣľի̲ǣӕфӥɗҡ cuxca۳x chaxü۳xgu, rü cuma rü chorü uanügüme۳xeۡՓËȍΎիüۡ ícupoxüۡ. ……

ngŕ̲ҽӕЙ͑͑ǣӕфӥիɥ͑ӥիüۡ rü aixcümama iniՓe۳x. Rü ngŕma Cori ya Tupanaarü uneta rü name nax yaxõxüۡ. Rü Tupana rü tüxüۡ ínapoxüۡ ya guxãma ya yíxema nagu yaxõgüxe. 32ॸ¿Rü texé ҽӕЙ͑ҡɗիɥľǣҡ̲ҡΔфӥæΎфɗֆ ҽӕЙ͑ֆɗիɥիǣӕ? ¿Rü ta۳xacürü to i tupana nangexma i nüxü‫ ۡڟ‬tauxchaxüۡ nax tüxüۡ ínapoxüۡxüۡ? 33ॸRü nüma ya Tupana ͑ɗիɥֆ͑ΎфӥЙΎф̲ի%ËȍΎիüۡ idü۳xü۳xcü. Ѡӥֆɗ̲ ͑ɗիɥֆnamexŕŕcü i chorü maxüۡ ͑իҡիӕՓ̲͑Ëȍɗիľիüۡca۳իٚ, ñanagürü. …… 31ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1 REYES (Nüxíraxüۡxüۡ i popera i ãeۡx ۳ gacügüchiga) tá nangüۡxeۡegۡ üxüۡ nax ãeۡx۳ gacüxüۡ yangucuchixüۡca۳x. 8ॸNatürü guma chacherdóte ga Chadú, rü tama kĀΎ͑ɞՓ̲͑ӥǣӥ͑իӦxŕxŕ rü bai ga Benáya ga Yoáda nane, rü bai ga gumá Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Natáüۡ, rü bai ga Chimeí ga ãeۡx۳ gacü ga ġ¡ɞ̲ӥËӥիӥËȍɗɗիɥËӥ, rü bai ga yema Dabíarü churaragü ga nüxüۡ rücua۳xmaegüxüۡ rü taxuxüۡma

Nayaxüchi ga Dabí

1

1ॸRü

yexguma naya۳xgu ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí rü naxchiãüۡՓ nayexmaecha. Guxüۡguma nüxüۡ nanadeyu, фӥՓΎΎ͖ӕիфľǣ dü۳xruüۡmaxã nax yadüxgüãxüۡ rü nüxüۡ

nanadeyuama. …… Adonía rü ãeۡx ۳ gacüxüۡ nügü ningucuchixŕxŕ 5ॸRü

yexgumayane ga Adonía ga Dabí nane ga naxma۳իǣkнӕɞՓüۡcü rü ãeۡի۳ ǣËӥՓ͑ӥǣӥnanguxŕŕchaüۡ tümachicüxü ga nanatü. Ѡӥ͑Փľüۡgü ga ËΎՓфӕǣӥɗҡәËȍɗǣӥ͑ľ͑ľnanutaque۳xe rü Ëȍӕффǣӥǣǣӕ̲ǣӕɥիüۡ. Rü nanade ga 50 ga churaragü nax norü dauruxüۡgü ֆɗիɥǣӥիüۡca۳x. 6ॸRü nüma ga nanatü ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí rü taguma nanacua۳xi rü bai ga nangaa. ѠӥՓӥիɗǣֆҡӥǣ ̲ľËȍ̲ľҡӥËӥ͑ɗիɥ, rü naenexŕ ga Acharóüۡxüۡ фӥ¡ӕ̲ľËӥ͑ɗիɥ. 7ॸRü nüma ga Adonía rü nanatüarü churaragüarü ãeۡx۳ gacü ga Yoá ga Chábia nanemaxã nidexa rü chacherdóte ga Abiatámaxã. Rü nümagü rü nüxüۡ nixugüe nax nüxüۡ

kĀΎ͑ɞՓ̲͑ӥǣӥ͑իӦǣӥxŕxŕ. 9ॸRü yema ínaxüyane, rü nüma ga Adonía rü Փӥիɗǣҡիüۡma ga õna naxü ga nuta ga taxüchicü ga ChoeréxüۡҡՓǣ¡ɗфՓľ ga Duyéarü ngaicamána. Rü tüxüۡ nadai ga carnérugü, фӥՓΎËǣӥфӥ ՓΎËիËӥǣӥǣɗ͑ǣӥľիľ. Rü guxüۡma ga naeneegüna naxu, rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü ga Yudátanüxüۡ ga ãeۡx۳ gacü ga Dabíaxüۡ‫ ڟ‬puracüexüۡna naxu. 10ॸNatürü tama nüxna naxu ga guma orearü uruxüۡ ga Natáüۡ, rü bai ga Benáya, rü bai ga yema nanatü ga Dabíarü churaragüerugü rü bai ga naenexŕ ga Charumóüۡ. 11ॸRü yexguma ga nüma ga Natáüۡ rü Charumóüۡ naé ga Bechabémaxã nidexa, rü ñanagürü: —¿Marü nüxüۡ cucuáxüۡ ֆɗիɥիüۡ nax

248 Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

249

1ѠƄ֤Ƅґॷ1

kĀΎ͑ɞɗkнӕɞ͑ǣɥ͑ľфӥ%eۡx۳ gacüxüۡ nügü nax yangucuchixŕŕxüۡ tama nüxüۡ nacuáãcüma ya yimá tórü ãeۡx۳ gacü ya Dabí? 12ॸRü dücax! rü tá cumaxã nüxüۡ ËȍɗիӕɗՓӥիɗɗucu۳xeۡ nax ngŕmaãcü tama peyuexüۡca۳x i cumax, rü cune ya Charumóüۡ. 13ॸ¡Rü ãeۡx۳ gacü ya DabíxüۡҡՓ͑իӡ, rü ñacurügü tá nüxüۡ: “Pa Chorü Corix ¿tama eۡx۳ na i chomaxã icuxunetaxüۡ rü chaune ya Charumóüۡ tá ֆɗիɥիüۡ ya yimá ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥɗ cuchicüxü? ¿Rü ñuxãcü i Adonía rü ãeۡx۳ gacüxüۡ ͑ӥǣӥֆիɥxŕŕxüۡ?͖ٚËӕфӥǣӥ tá nüxüۡ! 14ॸRü ngŕxguma cuma ãeۡx۳ gacümaxã íquidexayane rü choma rü tá chixücu, фӥ͑ŃҡӥՓҡ ËȍɗĀľիɗ ngŕma curü ore i nüxüۡ quixuxüۡ —ñanagürü. 15ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ǣ Bechabé rü ãeۡx۳ gacü ípexüۡgu ixücu. Rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü marü nayaxüchi ga yexguma, rü Abiachá ga Chunátanüxüۡ rü nüxna idau. 16ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ´ľËȍ¡Ń rü ãeۡx۳ gacüpe۳xegu inangücuchi rü ñu۳ի̲ҡɥի̲ËȍɗիüۡՓɗֆիӢcatü. Rü nüma ga ãeۡի۳ ǣËӥфӥ͑ǣɥի͑͑Ëфӥ ñanagürü: —¿Ta۳xacü cunaxՓa۳xe i cuxca۳x chaxüxüۡ? —ñanagürü. 17ॸRü ͑ǣɥ̲ɗ͑͑ǣ%իüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Ãeۡx۳ gacüx ¿Tama eۡx۳ na Cori ya Tupanaégagu marü chomaxã icuxunetaxüۡ nax chaune ya Charumóüۡ ҡ ֆɗիɥիüۡ ya yimá ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥɗ cuchicüxü? 18ॸNatürü i ñu۳xma rü tama nüxüۡ cucuáãcüma rü Adonía ãeۡx۳ gacüxüۡ nügü ningucuchixŕxŕ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. …… 22-23ॸRü yexguma ãeۡx۳ gacü ga Dabímaxã íyadexayane ga Bechabé rü yéma ãeۡի۳ ǣËӥЙҡՓ͑͑ǣӕǣ Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Natáüۡ. Rü yema norü ɥã۳xarü dauruxüۡgü rü

Dabímaxã nüxüۡ nayarüxugüe ga yéma nax nanguxüۡ ga guma orearü uruxüۡ. Rü nüma ga Natáüۡ rü DabíxüۡҡՓ͑իӡфӥ nape۳xegu nanangücuchi ñu۳xmata ɥի̲ËȍɗիüۡՓֆիӢcatü. 24ॸRü ãeۡx۳ gacüna naca rü ñanagürü: —Pa Ãeۡx۳ gacüx ¿eۡx۳ na Ëӕ̲ֆɗիɥիüۡ i nüxüۡ cuxunetaxüۡ ya Adonía nax cuchicüxü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ? —ñanagürü. …… Dabí nüxüۡ nixu rü Charumóüۡ ҡ ͑ɗիɥɗ nachicüxü ãeۡի ۳ ǣËӥɗիɥիüۡ 28ॸRü

nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Dabí rü Bechabéca۳x nangema. Ѡӥ͑ǣɥ̲ǣ Bechabé rü ãeۡx۳ gacüpe۳իľՓɗիӡ, rü yexma iyachi. 29-30ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü фӥҽӕЙ͑Ńǣǣӕ͑ǣɥ̲ի%͑ӥիüۡ nixu rü ñanagürü: —Yimá Tupana ya guxüۡma ga guxchaxüۡՓËȍΎիüۡ ínguxuchixŕŕcüégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü ñomatama i ngunexüۡgu rü cune ya Charumóüۡ ҡ ͑ɗիɥֆ ngexՓaca۳xüۡcü ya ãeۡx۳ gacü. Rü nüma tá ͑ɗիɥɗËȍӕËȍɗËՓ͑ҡΎիüۡ ga yema üۡpama Cori ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixuxüۡrüxüۡ —ñanagürü. 31ॸѠӥ͑ǣɥ̲ ga Bechabé rü ãeۡx۳ gacüpe۳xegu inangücuchi ñu۳ի̲ҡɥի̲ËȍɗիüۡՓ yaxӢcatü, фӥҡǣ%Ëӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¡Guxüۡguma namaxüۡ ya chorü cori ya ãeۡx۳ gacü ya Dabí! —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 32-33ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ%eۡx۳ gacü ga Dabí rü norü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax naxca۳x yacagüxüۡca۳x ga chacherdóte ga Chadú rü orearü uruxüۡ ga Natáüۡ rü Benáya ga Yoáda nane. Rü yexguma ãeۡx۳ gacüxüۡҡՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕǣֆľ̲фӥ nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ñanagürü:

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ1–3 —¡Íyaxümücügü i ngŕma chorü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü i chautüüۡՓӥǣӥիüۡ, rü ËȍΎфӥËΎՓфӕǣӕЙľ͑ҡΎ͑ǣӥxŕxŕ ya chaune ya Charumóüۡ фӥ¡ɗфՓľֆ YióüۡՓЙľ͑ǣ! —ñanagürü. …… 39ॸRü nüma ga chacherdóte ga Chadú фӥҽӕЙ͑ЙҡՓ͑͑ֆիӕǣֆľ̲ carnéruchatacu۳xre ga chíxüۡmaxã ããcuxüۡ, rü yema Charumóüۡétü nabagü ga ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡca۳x. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥËф͑Ńruchatacu۳xregu nicuegü, rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü tagaãcü ñanagürügü: —¡Namaxüۡ ya Ãeۡx۳ gacü ya Charumóüۡ! —ñanagürügü. …… Nawa iyacua۳xgüxüۡ ga mugü ga Dabí Charumóüۡmaxã nüxüۡ ixuxüۡ

2

250 namaxŕgu rü tama choxna ֆիɥgachi ۳xgu, rü guxüۡǣӕҡ ̲͑ҡ͑ӥՓ ҡ ͑ɗիɥɗʊфŃ͑ľËӥã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ne ͑իӡիüۡ, фӥҡǣӕҡ ̲͑ҡիӕ͑իՓӥիɗɗ cutanüxüۡ i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ֆɗիɥիüۡٚ—ñanagürü choxüۡ. …… 10ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣġ¡ɞфӥ͑ֆӕ, rü norü o۳xigüxüۡtagu nayata۳xgü ga YerucharéüۡՓ. 11ॸRü 40ǣҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥ ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡ. Rü 7ǣҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣƄ¡фóüۡՓ%eۡx۳ gacü ֆɗիɥիüۡ rü 33 ga YerucharéüۡՓ. 12ॸRü Charumóüۡ ͑ɗիɥǣyexՓaca۳xüۡcü ga ãeۡx۳ gacü ga nanatü ga Dabíchicüxü ɗիɥËӥ. Rü yexguma ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕǣ Charumóüۡ, rü meama nüxüۡ nangupetü ga Iraéanecüã۳xgü. ……

1ॸRü

ningaica ga Dabí ga nax nayuxüۡ, rü yemaca۳x nane ga Charumóüۡxüۡ naxucu۳xeۡ rü ñanagürü: 2ॸ—Choma rü guxüۡ i duüۡxüۡgürüxüۡ tá Йľի͑Ëȍɗիӡɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ. ¡Rü cugü naporaxŕxŕ rü taxӢ icumuüۡxüۡ! Rü chanaxՓa۳xe i chauxrüxüۡ mecü ya ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ. 3ॸ¡Rü Cori ya ҽӕЙ͑фӥ̲ӕǣӥфӥ͑ǣ͑իɥ͑ӥ, rü norü ngúchaüۡ naxü! ¡Rü yanguxŕxŕ i guxüۡma i norü mugü ga Moiché ümatüxüۡ nax ngŕmaãcü mea cuxüۡ‫ڟ‬ ínanguxuchixüۡca۳x i guxüۡma i cuxüxüۡ rü mea cuxüۡ nangupetüxüۡca۳x i ngextá Ëӕ̲ɞËӕիӡիüۡՓ! 4ॸRü ngŕxguma ngŕmaãcü cunaxü۳xgux rü Tupana rü tá ËӕՓnayanguxŕxŕ ga yema uneta ga chomaxã nüxüۡ yaxuxüۡ ga yexguma ñaxgu choxüۡ: “Rü ngŕxgumachi yimá cune rü cutaagü rü mea chauga ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥɗիËӥ̲cha۳u۳xca۳x

Charumóüۡ rü Tupanaxüۡtawa naxca۳x ínaca i cua۳x

3

5ॸѠӥՓӥիɗǣËȍӥҡիüۡǣӕфӥɥ͑ľǣ

GabóüۡՓфӥæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥ Charumóüۡca۳x nango۳իǣ͑͑ľǣӥՓ, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Choxna naxca۳x naca i ngŕma cunaxՓa۳xexüۡ rü choma rü tá

cuxna chanaxã! —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Charumóüۡ rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Cumax, Pa Chorü Tupanax, rü nüxüۡ cungechaüۡxüۡchi ga chaunatü ga Dabí ga curü duüۡxüۡ ɗիɥËӥ, yerü nüma rü meama cupe۳իľՓɗ͑ɗիӡ, rü mexüۡ naxü, rü cupe۳իľՓфӥ̲ľiniՓe۳x ga norü maxüۡ. Rü yemaca۳x poraãcü nüxüۡ cungechaüۡ фӥՓӥիɗֆ͑͑ľ͑Ëӕ͑ի% ͑ի͑ËȍɗËՓ͑ҡΎիüۡca۳x rü Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x. 7ॸRü

cumax, Pa Corix, Pa Chorü Tupanax, rü choxüۡ cumu nax chaunatü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ3

251 ya Dabíchicüxü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իËȍɗիɥիüۡca۳x, ՓΎΎɗËȍΎ̲фӥՓӥիɗɗ͑ǣľիҡü۳xüxüۡ i taxuxüۡ cuáxüۡ ͑իËȍɗիɥիüۡ. 8ॸNatürü i ñu۳xma rü cho۳xme۳իՓ͑͑ǣľի̲ǣӥɗ guxüۡma i ngŕma Iraéanecüã۳xgü i cuma nüxüۡ cuxunetaxüۡ. Rü nüma i ngŕma duüۡxüۡgü i ñu۳ի̲фӥ̲͑ӕիӡËȍɗфӥ ngeۡmaca۳իҡիӕËӥфӥՓҡľիŃҡֆիӕǣӥ. 9ॸRü ngeۡmaca۳x chanaxՓa۳xe i choxna cunaxã i cua۳x nax ngŕmaãcü mea namaxã ichacuáxüۡca۳x i curü duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nax chacuáxüۡca۳x i ngŕma mexüۡ rü chixexüۡ. ¿Erü texéaxüۡ‫ ڟ‬natauxcha nax namaxã itacuáxüۡ i ñaa curü duüۡxüۡgü i ̲ӕիӡËȍɗիüۡ? —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü namaxã nataãxŕ ga yema Charumóüۡ naxca۳x íca۳xaxüۡ. 11-12ॸRü yemaca۳x ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕma nax choxna naxca۳x cuca۳xaxüۡ i ngŕma, rü tama naxca۳x ícucaxüۡ nax namáxüۡca۳x i curü maxüۡ, rüe۳xna cumuarü diŕruãx‫ ڟ‬üۡca۳x, rüe۳xna curü uanügü chada۳i ۳xüۡca۳x, natürü naxca۳x ícucaxüۡ i cua۳x nax mea namaxã icucuáxüۡca۳x i ngŕma curü duüۡxüۡgü, rü ngeۡmaca۳x tá cuxna chanaxã i ngŕma choxna naxca۳x ícuca۳xüۡ. Rü choma rü tá cuxna chanaxã i cua۳x ga üۡpa taguma texéaxüۡ‫ ڟ‬yexmaxüۡ фӥËӕՓľ͑ҡǣӕҡ ̲ҡľիŃիüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmaxüۡ. 13ॸRü naétü tá cuxna chanaxã i ngŕma tama naxca۳x ícucachiréxüۡ. Rü tá cuxna chanaxã i muxüۡtama i curü ngŕmaxüۡgü i mexüۡ, rü tá cuxüۡ charüngüۡxeۡe ۡ nax cumaxã nataãxŕgüxüۡca۳x i ngŕma curü duüۡxüۡgü i Iraéanecüã۳xgü. Rü ngŕmaãcü i cuma rü guxüۡma i curü maxüۡgu rü nataxutáma i to i ãeۡx۳ gacü i cumaxã Փӥիɗǣӕիüۡ. 14ॸRü ngŕxguma mea cunaxü۳xgux i chorü ngúchaüۡ rü cuyanguxeۡexۡ۳ gu i chorü mugü, yema

cunatü ga Dabí naxüxüۡrüxüۡ, rü choma rü tá chanama۳xeۡxeۡ i curü maxüۡ —ñanagürü. 15ॸRü yexguma naba۳i ۳xãchigu ga Charumóüۡ, rü nüxüۡ nicua۳ի%Ëȍɗǣ͑͑ľǣӥ͑իֆɗիɥիüۡ ga yema. Rü yexguma YerucharéüۡՓ nanguxgu, фӥҽӕЙ͑ЙҡՓ͑իӡфӥ yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugüchixüۡpe۳իľՓ͑͑ǣӕ. Rü naxüۡna nadai rü ínanagu rü yemaacü Tupanaxüۡ namaxã nicua۳xüxüۡ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ taxüۡma ga õna naxü naxca۳x ga guxüۡma ga norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü. Charumóüۡ nanamexeۡxeۡ ga taxre ga ngexüۡarü guxchaxüۡ 16-17ॸѠӥՓӥիɗË͑фӥҡիфľǣ͑ǣľǣ ingeãxŕmarecü rü CharumóüۡxüۡҡՓɗիɥ. Rü yexguma nape۳իľՓ͑ֆľի̲ǣӥǣӕ, фӥՓӥիɗǣֆľ̲͑ǣľфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Ãeۡx۳ gacüx, choma rü ñaa nai i nge rü ՓӥիɗֆɥЙҡՓҡ̲ҡ͑ǣľի̲ǣӥ. Rü yexguma yéma tayexmagüyane, rü chaxíraxacü. 18ॸRü tomaepü۳x ga ngunexüۡǣӕՓľ͑ǣ͑իËȍիɞфիËӥիüۡ, фӥ͑ǣɥ̲ɗ͖͑ɗɗ͑ǣľфӥɗիɞфիËӥ. Rü toxicatama yéma tayexmagü, rü nataxuma ga to ga duüۡxüۡgü ga guma ɥЙҡՓ. ѠӥҡΎիɗËҡ̲ҡɗիɥǣӥ. 19ॸNatürü ՓӥիɗǣËȍӥҡիüۡgu rü tayu ga guxema ͑ǣɥիËӥɗ͖͑ǣľֆľфӥҡӥ̲ŃҡӥɗË. 20ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲фӥ¡ľի̲ ngãxüۡcü íirüda. Rü yexguma choma íchapeyane rü bexma chauechita tüxüۡ

iyaxu ga guxema chauxacüxe rü ͑ǣɥǣӥիüۡtagu tüxüۡ iyacaxeۡxeۡ. Rü guxema ͑ǣɥիËӥիľǣֆӕիľфӥËȍӕիüۡtagu tüxüۡ iyacaxŕxŕ. 21ॸRü yexguma pa۳xmama ícharüdaxgu nax tüxüۡ chama۳i ۳xüۡca۳x ga guxema chauxacüxe, rü tüxüۡ chadau ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ3ٍॷ4 nax tayuxüۡ. Natürü ga mea nax yangóonexüۡ, rü mea tüxüۡ chadau rü nüxüۡ chicua۳xãchi nax guxema buxe rü ҡ̲ËȍӕիËӥիľ͑իҡɗիɥիüۡ 22ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ɗ

—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. ǣ͑ǣľфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —ҽ̲͑ɗիɥ. Rü ËȍӕիËӥիľҡɗիɥֆֆɞիľ̲̲իüۡ‫ڟ‬xe rü ֆɞիľ̲ֆӕիľфӥËӕիËӥҡɗիɥ—͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. ͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲͑ǣľǣ͑ǣɥիɞф ɗĀľիËӥфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ̲: —ҽ̲͑ɗիɥ. ѠӥËӕիËӥľҡɗիɥֆֆɞիľ̲ֆәիľфӥ ËȍӕիËӥľҡɗիɥֆֆɞիľ̲̲իüۡ‫ڟ‬e —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ̲. Rü yemaacü ͑ǣɥǣӥ̲ի%ֆŃ̲ɗֆЙΎфǣҡ͑ӥËӥիӥ ãeۡx۳ gacüpe۳իľՓ. 23ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡի۳ ǣËӥфӥ̲ľ̲͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥфӥ nügüãŕՓ͖͑ǣӥфӥ: “Ñaa nge rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: َͮǣɥիËӥիľҡɗիɥֆֆɞիľ̲ maxüۡ‫ڟ‬xe rü yíxema yuxe rü ngŕma nai i ͑ǣľիËӥҡɗիɥٔ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Natürü ngŕma nai i nge rü tõõcü nüxüۡ ɗֆիӕ͖ٚ͑ǣӥфӥ ga nügüãxŕՓ. 24-25ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣ͑ӥ̲ ga ãeۡx۳ gacü rü ñanagürü: —¡Nua Йľ͑͑ǣľɗՓӥիɗɗҡф! —ñanagürü. Rü yexguma ãeۡx۳ gacüxüۡҡՓ͑͑ǣľǣӥã۳xgu ga tara, rü nanamu rü ñanagürü: —¡ƚcü ngãxüۡgu tüxüۡ perüdate ya daxe buxe rü ՓӥիɗËȍɗЙ͑ӥ͑ǣɥի͑Йɗի%Ëȍɗǣӥɗngŕma nge! —ñanagürü. 26ॸNatürü ga yema nge ǣҡӥ̲ŃɗիɥËӥǣǣӕիľ̲¡ӕիľ yamaxüۡ‫ڟ‬xe rü poraãcü ingechaüۡxüۡchi tümaca۳իǣǣӕիľ̲͑ǣɥիËӥիľ, rü ãeۡx۳ gacüxüۡ ica۳ax۳ üۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Pa Chorü Ãeۡx۳ gacüx ¡taxӢ i tüxüۡ quimáxüۡ ya yíxema buxe! Ѡӥ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ɗիɥɗ ͑ǣɥի͑ҡӥիüۡ cumu i ngŕma nai i nge —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Natürü ga yema nai ga nge фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ̲: —Marü name i cunadate i ngŕma buxüۡ nax taxuearüma ͑իֆɗիɥիüۡca۳x —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 27ॸRü

252 yexguma nüma ga ãeۡx۳ gacü rü ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի͑ҡӥիüۡ pemu i ngŕma tama naxՓa۳xecü nax tüxüۡ rüdatexüۡ ya yíxema buxe, erü ngŕ̲ɗֆɗիɥɗɗիËӥ̲ҡӥ̲Ń ɗիɥËӥ! —ñanagürü. 28ॸRü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü rü nüxüۡ nacuáchigagü ga yema ãeۡx۳ gacü üxüۡ ga ñuxãcü nanamexŕŕãxüۡ ga yema taxüchixüۡ ga guxchaxüۡ. Rü yemaca۳x nüxüۡ nangechaüۡgü yerü nüxüۡ nacuáchigagü ga ñuxãcü Tupana cua۳x nüxna ãxüۡ nax namexŕŕãxüۡca۳x ga guxchaxüۡgü. Charumóüۡ rü Iraéanecüã۳xgümaxã inacua۳x

4

nüma ga Charumóüۡ rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ. 1ॸRü

…… 20ॸѠӥ֤ӕĀ ͑ľՓфӥʊфŃ͑ľՓфӥ ̲͑ӕիӡËȍɗ̲ǣ͑ΎфӥĀӕüۡxüۡgü ñoma naxnecüte۳իľɗҡիҡӥЙľËȍɗ͑ӥՓ ngŕxmacürüxüۡ. Rü yema taxre ga ͑͑ľǣӥՓфӥҡǣӕ̲͑ҡիӕǣΥ͑фӥ axexüۡ, rü ga duüۡxüۡgü rü nataãxŕgü. 21ॸRü yema naane ga Charumóüۡ namaxã icuáxüۡ, фӥŃѸҡľՓ̲фӥҡիҡӥǣƄӕƸф ҡľՓ inaxügü ñu۳xmata Piritéutanüxüۡgüarü ӥֆľ͑ľՓфӥƄнӕɞҡӕ͑ľфӥӥֆľ͑ľՓ ͑͑ǣӕǣΎŃѸҡľՓ̲. Rü guxüۡma ga yema togü ga duüۡxüۡgü ga tama Iraéanecüã۳իǣӥɗիɥǣӥիüۡ ga Charumóüۡarü ͑͑ľՓ̲ɗիӥǣӥľҡ͑ӥիüۡ rü nanaxütanügü ga yema diŕru ga ۡ e۳xeۡՓ ãeۡx۳ gacüna üxüۡ, rü Charumóüm nayexmagü ga yexguma namaxyane. …… 25ॸRü yexguma Charumóüۡ maxyane rü ga Yudáanecüã۳xgü rü yema togü ga Iraéanecüã۳xgü rü nügü nangechaüۡgü rü taãxŕãcü nügümaxã ínamaxŕ. Rü ͑ΔфҡľՓ̲фӥɥ͑ľǣġáüۡՓɗ͑իӥǣӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ4ٍॷ5

253 ñu۳ի̲ҡɥ͑ľǣ´ľËȍŃ¡Փ͑͑ǣӕǣ ѸәфՓ̲фӥՓӥիɗËȍɗǣӥ͑ӥիü‫ ۡڟ‬nayexma ga napata rü naane. …… 29ॸTupana rü taxüۡma ga cua۳x rü mexüۡ ǣɥ͑ӥæȍфӕ̲óüۡna naxã. Rü yemaacü nüxüۡ nacua۳xüchi. Rü norü cua۳x rü ñoma naxnecüte۳իľֆ̲ фЙľËȍɗ͑ӥՓ ngŕxmacürüxüۡ ̲͑ӕիӡËȍɗ. 30ॸRü yemaacü ga Charumóüۡarü cua۳x rü Equítuanecüã۳xgüarü cua۳xüۡ nangupetü, rü yema duüۡxüۡǣӥǣŃѸҡľՓ̲ yexmagüxüۡфӥֆľիľф͑ɗիɥǣ͑Ύфӥcua۳x. 31ॸRü guxüۡma ga togü ga yatüarü yexera nüxüۡ nacua۳x. Rü Etáüۡ ga Chérataxaarü yexera nüxüۡ nacua۳x, rü Emáüۡ, rü Cacú, rü Dára, rü Maú nanegüarü yexera nüxüۡ nacua۳x. Rü yema nachiga rü guxüۡma ga yema nachixüۡ͑ľǣӥǣ͑ËӥՓՓ yexmagüxüۡՓ͑͑ǣӕ. 32ॸRü 3,000 ga ucu۳xeۡgüxüۡ nixu, rü nanaxümatü ga 1,005 ǣՓɗֆľǣӥ. 33ॸRü naigüchiga nidexa rü nanetüchiga. Ѡӥǣӕ̲ΎËֆɗՓǣҡիӥ͑ľ ǣ̞ɞ¡͑ӕфӥ͑ɗի͑ľËӥՓֆľի̲͑ľËȍɗǣ nidexa rü ñu۳xmata yema natüane ga íxraxüۡ ǣɥիҡЙü۳իՓфӥիӥǣӥիüۡchiga nidexa. Rü ñu۳իӡËȍɗ͑Ëȍɗǣ͑ɗĀľիǣ naexüۡgü, фӥՓľфɗǣӥ, rü naexüۡgü i naxtanecamaxã itúguxüۡ rü choxnigü. 34ॸRü muxüۡma ga to ga nachixüۡanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacügü rü CharumóüۡxüۡҡՓ̲͑͑ӕ ga norü ngüxۡ eۡerۡ uüۡgü nax naxüۡҡՓ yayauxgüaxücۡ a۳x ga norü ucu۳xeۡgü. Charumóüۡ фӥɥ͑ľǣҽɞфӕфӥ ãeۡx ۳ gacü ga Iráüۡmaxã inaxüga

yexguma Iráüۡ ga Tíruarü ãeۡx۳ gacü nüxüۡ cua۳xgux ga Charumóüۡ rü nanatü ga Dabíchicüxü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡ, rü norü

5

1ॸRü

ngüۡxeۡerۡ uüۡgü yéma CharumóüۡxüۡҡՓ namugü, yerü ga Iráüۡ rü guxüۡguma Dabíxüۡ nangechaüۡ. 2ॸRü yexguma ga Charumóüۡ rü nanangãxüۡga rü Iráüۡca۳x yéma namuga rü ñanagürü: 3ॸ“Cuma nüxüۡ cucua۳x ga gumá chaunatü ga Dabí ͑իҡիӕËӥфӥՓ̲͑իӥ%իüۡ ga guma Cori ya Tupanapata nagagu ga yema dai ga nagu tamaxüۡxüۡ, ñu۳xmata Cori ya Tupana tümame۳xeۡՓ͑ֆľի̲ǣӥxeۡexۡ۳ ga yema tümaarü uanügü. 4ॸNatürü i ñu۳xmax i nüma ya Cori ya Tupana rü taãxŕ toxna naxã i guxüۡՓ̲ɗ tochixüۡ͑ľՓфӥ͑ҡիӕ̲ɗҡΎфӥ uanügü rü nataxuma i chixexüۡ i toxca۳x ínguxüۡ. 5ॸRü ngeۡmaca۳ի͑ǣӕËȍфӥիɥ͑ӥ nax chorü Tupanaca۳x chanaxüxüۡ ya Փӥիɗֆ͑Йҡֆľ̲Ëȍӕ͑ҡӥ̲ի% inaxunetaxüۡrüxüۡ ͑իËȍΎ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i naxca۳x chanaxüxüۡ. Yerü Tupana rü ñanagürü tüxüۡ ga chaunatü: ‘Rü yimá Ëӕ͑ľֆËӕËȍɗËӥիӥËӕËȍɗËՓ charütoxŕŕcü, фӥֆɗ̲ ҡ ͑ɗիɥֆ͑իӥËӥ ya chopata’, ñanagürü tüxüۡ. 6ॸRü ngeۡmaca۳x, Pa Ãeۡx۳ gacüx, Pa Iráüۡx, rü cuxna chaca i ñu۳xmax nax ñaa i ЙӕфËӥՓËȍΎիüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡca۳x. ¡Rü namu i curü duüۡxüۡgü nax Líbanuarü ͑ɗի͑ľËӥՓΎËֆɗՓËȍΎիüۡ‫ ڟ‬ne nadexüۡca۳x! Rü chomax rü tá chorü ‫ ڟ‬a chamugü nax curü duüۡxüۡgü ngŕm duüۡxüۡgüxüۡ nangüۡxeۡegۡ üxüۡca۳x. Rü chomax rü tá cuxü‫ ۡڟ‬chanaxütanü i ngŕma naxca۳x ícuca۳xaxüۡex۳ pü۳x naxca۳x i curü duüۡxüۡgüarü puracü. Erü cuma nüxüۡ cucua۳x rü taxúema ya Iraéanecüã۳xgü nüxüۡ tacua۳ի͑ի̲ӥфЙľՓҡֆիӕիüۡ i ngŕma curü duüۡxüۡgü i Chidóüۡcüã۳xgürüxüۡٚ, ñanagürü. 7ॸRü nüma ga Iráüۡ rü nataãxŕxüۡchi namaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

254

1ѠƄ֤Ƅґॷ5ٍॷ6 ga yema dexa ga Charumóüۡ yéma muxüۡ, rü ñanagürü: —Tupanaxüۡ chicua۳xüxüۡ, ľфӥġ¡ɞ̲͑͑͑ӕǣՓӥիɗֆ͑͑ľֆ nüxüۡ cuácü nax ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡca۳x i ʊфŃ͑ľՓ—ñanagürü. 8ॸRü ñu۳իӡËȍɗ nüma ga Iráüۡ rü Charumóüۡca۳x yéma namuga rü ñanagürü: “Marü chanayaxu i ngŕma ore i nua cha۳u۳xca۳x cumuxüۡ, rü tá chanaxü i ngŕma naxca۳x ícuca۳xüۡ. Rü cuxna tá chanana i ngŕ̲̲ӥфЙľՓɗ ocayiՓanaxca۳x rü pínunaxca۳իٚ, ñanagürü. …… 13ॸRü yexguma ga Charumóüۡ rü 30,000 ga puracütanüxüۡ nade ga guxüۡma ga Iraéanecüã۳իǣӥҡ͑ӥՓ. 14ॸRü ga guxema фӥ̞ɞ¡͑ӕфӥ͑ɗի͑ľËӥՓҡӥիüۡ napuracüexŕxŕ. ѠӥՓӥիɗǣҡӕľ̲Ëӥǣӕ rü 10,000 yéma tüxüۡ namugü rü nai ga tauemacü rü toguxe ga 10,000 yéma tüxüۡ namugü. Rü yemaacü nanapuracüexŕxŕ ga guxüۡma ga yema tomaepü۳xtücumü. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣֆҡӥ фӥՓӥիɗǣҡӕľ̲Ëӥ͑ɗի͑ľËӥՓ nayexma rü taxre ga tauemacü nachixüۡՓ͑ֆľի̲. Rü Aduniráüۡ ͑ɗիɥ ga tümamaxã icuáxüۡ ǣֆľ̲ЙӕфËӥՓ. 15ॸRü nüma ga Charumóüۡ rü nüxüۡ‫ڟ‬ nayexma ta ga 70,000 ga yatügü ga nugütaeruxüۡ rü 80,000 ga yatügü ga nutaarü mexŕŕËӥՓՓЙӕфËӥľիüۡ ga ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓ. 16ॸRü yemaétü nüxü‫ۡڟ‬ nayexma ga 3,300 ga norü duüۡxüۡgü ga yema puracütanüxüۡmaxã icua۳xgüxüۡ. 17ॸRü yema nutaarü mexŕŕËӥՓфӕüۡgü rü nutaarü ma۳իЙӦ͑ľՓ͑ľ͑ֆЙΎիΎËȍɗǣӥ ga nutagü ga itacü rü itatanüxüۡchicü rü ̲ľ̲͑ֆҡΎǣӥËӥՓǣӥ͑իǣӕ̲ Tupanapata naétü ütaxüۡxüۡca۳x. ……

Charumóüۡ nanaxü ga Tupanapata

6

1ॸRü yexguma 4 ga taunecü ãeۡx ۳ gacü ֆɗիɥիǣӕǣʊфŃ͑ľՓ, rü nüma ga Charumóüۡ inanaxügü ga nax naxüãxüۡ ga guma Tupanapata. Rü guma taunecügu ga norü taxre ga tauemacü ga Chíxgu (márzo) ͑ɗիɥǣɗ͑իӥǣӥ%իüۡ. Rü yexguma guma Tupanapata ixügügu, rü marü 480 ga taunecü ningu ga nax Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ËȍΎիüۡxüۡ ga Iraétanüxüۡgü. 2ॸRü nüma ga guma Tupanapata rü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 27 métruarü ngãxüۡ ga norü ma۳x, rü 9 métru ga norü tachiã, rü 3 métru rü 75 centímetru ga norü máchane. 3ॸRü yema ͑Ëȍɗ%ǣ͑ӥիɞф͑ՓɗիӥËӕիüۡ ga guma Tupanapata rü 9̲Ńҡфӕ͑ɗիɥǣ͑Ύфӥ ma۳x. Rü 4 métruarü ngãxüۡ ͑ɗիɥǣ͑Ύфӥ tachiã. 4ॸRü guma Tupanapataarü ventánagü ga norü ngóonemachiãruxüۡ rü ƿérumena۳xãgünaxca۳ի͑ɗիɥǣӥ. …… 7ॸRü guma nutagü ga guma Tupanapata namaxã naxügücü rü marü ɞ̲ľ̲фľËӥ͑ɗիɥ. Rü yemaca۳x ga yexguma naxügüã۳իǣӕǣǣӕ̲ɥфӥ taxuxüۡma ga martíyuga, rüe۳xna yuemaga, rüe۳xna to ga ta۳xacü namaxã ixüxüۡǣҡիɥ͑ӥǣֆľ̲ɞ͑իӥǣӥ%իüۡՓ ǣǣӕ̲ɥ. …… 11ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü Charumóüۡmaxã nüxüۡ nixu rü ñanagürü: 12-13ॸ—Yima chopata ya cuxüxüۡnechigaxüۡ cumaxã chixu, rü ngŕxguma chi chorü mugü nüxüۡ ixuxüۡãcüma cumaxüۡgu rü chi nagu нӕɗիӡիǣӕɗngŕma chorü mugü, rü choma rü tá chayanguxŕxŕ ga yema

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ6, 8

255 uneta ga cunatü ga Dabímaxã nüxüۡ chixuxüۡ ǣËӕËȍɗǣфӥЙľҡ͑ӥՓҡ  chamaxüۡ фӥҡǣӕҡ ̲Йľի͑ËȍɗիӡǣËȍɗ i pema i Iraéanecüã۳xgü i chorü duüۡxüۡgü ͑իЙɗիɥǣӥիüۡ —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Charumóüۡ rü marü nüxüۡ‫ ڟ‬ningu ga nax

nanangutaque۳xexeۡxeۡ nax Chióüۡ ga ġ¡ɞфӥɥ͑ľՓֆֆӕիǣӥիüۡca۳x ga yema baú ga Cori ya Tupanaarü mugü ͑Փֆľի̲իüۡ ͑իҽӕЙ͑ЙҡՓ nangegüaxüۡca۳x. 2ॸRü gumá taunecüarü 7 ga tauemacü ga Etanígu (octúbre) ͑ɗիɥ ga Charumóüۡ nangutaque۳xexeۡexۡ üۡ ga naxüãxüۡ ga guma Tupanapata. 15ॸRü norü aixepetapü۳իՓǣǣӕ̲ɥЙҡфӥ yema Iraéanecüã۳xgü nax ̲ӥфЙľՓǣocayiՓanaxca۳xmaxã yaxãxüۡchigüaxüۡca۳x ga guma nanaxüxtapü۳x. ѠӥĀիӡՓɗ͑͑իӥǣӥфӥ Tupanapata. Natürü meama nagu nangu ñu۳ի̲ҡ͖իҡӥՓ͑͑ǣӕ͑ի ǣֆľ̲͑ΎфӥЙľҡǣՓӥիɗËȍɗǣӥǣ ۡ ̲ӥфЙľՓ̲ի%͑͑իӥիҡЙü۳xgüaxü. taunecügu norü düxenügü nagu Rü pínunaxca۳իǣ̲ӥфЙľՓ̲ի% naxüchigagüxüۡ. 3-4ॸRü yéma nangugü ga ۡ guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü nanaxüxmachixü. ãeۡx۳ gacügü. Rü yema chacherdótegü rü …… 22ॸRü yemaacü ga guma Tupanapata nanayauxgü ga yema baú ga Tupanaarü rü guxüۡËȍɗ%Փ̲әɗфӕ̲ի% ̲ӕǣӥ͑Փֆľի̲իüۡ. Ѡӥǣӕ̲ɥЙҡǣ nanapexmachiãgü. Rü yexgumarüxüۡ ta ͅΎɗËȍŃӥիӥ͑ľǣ͑ՓҽӕЙ̲͑͑ի% ga yema pumáraarü guchicaxüۡ ga idexane rü nayangegü namaxã ga nachica ga üünexüۡpe۳xegu ütaüۡxüۡ rü guxüۡma ga yemaxüۡgü ga üünexüۡ ga úirumaxã nanapexenegü. yéma yexmagüxüۡ. Rü yemagü rü …… chacherdótegü rü Lebítanüxüۡ ͑ɗիɥǣ 38ॸRü guma Tupanapata rü guxüۡma ga yanaxüۡ. 5ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga norü yemaxüۡgümaxã ningu ga yexguma Charumóüۡ rü guxüۡma ga yema Charumóüۡ 11 ga taunecü marü ãeۡx۳ gacü Iraéanecüã۳xgü ga yexma ֆɗիɥիǣӕ. Rü gumá taunecüarü 8 ga ngutaque۳xegüxüۡ rü yema baúpe۳իľՓфӥ tauemacü ga bulgu (noviémbre) ͑ɗիɥǣ Tupanaca۳ի͑ֆǣӕǣ̲ӕիӡËȍɗիüۡma ga yanguxüۡ. Rü yemaacü 7 ga taunecügu Ëф͑ŃфӕǣӥфӥՓΎËǣӥ. Rü ͑ɗիɥǣyanguxŕŕgüãxüۡ ga guma ҡիӕËӥфӥՓ̲ҡľիŃɗիӕǣӥիüۡ ga norü Tupanapata. mu. 6ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣֆľ̲ ËȍËȍľфĀΔҡľǣӥфӥҡӕЙӕËфӥɗիľЙľՓ …… nanangegü ga yema baú ga yema Rü tupaucawa nanangegü ga yema baú ga tupaucachiã ga üünexüۡՓ. Tupanaarü mugü nawa yexmaxüۡ …… 10ॸRü yexguma ínachoxüۡ۳xgu ga 1ॸRü yexguma ga Charumóüۡ rü ۡ chacherdótegü ga yema nachica ga YerucharéüՓnaxca۳x nangema ga üünexüۡՓ, rü caixanexüۡmaxã nanapá guxüۡma ga yema norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgü ga ۡ ga guma Cori ya Tupanapata. 11ॸRü ãeۡx۳ gacügü rü guxüma ga yema nagagu ga yema caixanexüۡ rü nüma ga ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣՓӥիɗËȍɗǣӥǣ yema chacherdótegü rü taxuacüma Iraéanecüã۳xtücumümaxã icua۳xgüxüۡ. Rü

8

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ8

256

yexma narücho nax Tupanaxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x, yerü Cori ya Tupanaarü üünemaxã nanapá ga guma Tupanapata. …… 22ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍфӕ̲óüۡ rü nape۳xegu nachi ga yema guchicaxüۡ ga ngextá Cori ya Tupanaca۳x ãmaregü íguxüۡՓ. Rü guxüۡma ga yema Iraéanecüã۳xgüpe۳իľՓ͑իӕ͑ǣӥme۳xeۡ. 23ॸRü ñanagürü: —Pa Corix, ya Iraétanüxüۡgüarü Tupanax, фӥՓΎΎ Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓфӥՓΎΎ͖Ύ̲ɗ ͑͑ľՓфӥ͑ҡիӕ̲ֆҽӕЙ͑ֆ cuxrüxüۡ ɗիɥËӥ. Erü cumax rü cuyanguxŕxŕ i curü uneta rü tüxüۡ cungechaüۡ ya guxãma ya yíxema ɗիËӥ̲Ëӕǣɥ͑ӥիľ. …… 27ॸ¿Natürü i cumax, фӥ͖ӕիӡËӥфӥՓɗ Փӥիɗɗɞիфիüۡ ɗ͑ËȍɗËՓҡ̲ cumaxüۡxüۡ ɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ? Rü ngŕիǣӕ̲ËȍɗĀիӡǣӕիüۡ i naane rü ҡ̲ֆ͑ǣӕիǣӕ͑ի͑ՓËӕ͑ǣľի̲իüۡ ¿rü ñuxãcü tá yanguxüۡ ya daa tupauca ya íxrane ya cuxca۳x chaxüxüۡne? 28ॸNatürü

Pa Corix, Pa Chorü Tupanax, rü chanaxՓa۳xe i choxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ Ëӕիɥ͑ӥɗ chorü yumüxŕ. ¡Rü naxü i ngŕma ñu۳xma cuxüۡ naxca۳x chaca۳xaxüۡxüۡ! …… 33-34ॸRü ngŕxgumachi curü duüۡxüۡgü chixexüۡ üegu rü ngŕmagagu norü uanügü nüxüۡ rüporamaegu, rü to i nachixüۡ͑ľՓ͑ǣǣӥ%ǣӕ, rü chanaxՓa۳իľ͑իĀիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ ɗËӕфӥիɥ͑ӥիüۡ rü nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ icurüngümaxüۡ i norü chixexüۡgü, rü ñaa torü naane ga torü o۳xigüna cuxãxüۡca۳x cunaՓoeguxŕŕxüۡ ega aixcüma cuga

͑իɥ͑ӥľǣӕфӥĀËӕЙҡՓnaxca۳x ínacagügu i curü ngüۡxeۡxeۡ. 35-36ॸRü ngŕxguma yapagüanegu rü taguma napuxgu nagagu i ngŕma chixexüۡ i curü duüۡxüۡgü i Iraéanecüã۳xgü cupe۳իľՓ ügüxüۡ, natürü i nümagü rü ngŕxguma cuxca۳ի͑ՓΎľǣӕǣӕфӥĀËӕЙҡՓ yayumüxŕgügu, rü cuxüۡ yacua۳xüüۡgügu, rü nüxüۡ naxoegu i norü chixexüۡgü i naxca۳x cupoxcuexüۡ, rü chanaxՓa۳xe i Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓ͑ӥիüۡ Ëӕիɥ͑ӥфӥ nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ curüngüma i norü chixexüۡgü rü cunangúexŕxŕ nax mexüۡ i nacümagu ͑իɥիüۡca۳x rü cunamu ya yimá pucü ͑Փɗ͖͑͑ľɗҡΎфӥo۳xigüna cuxãxüۡ. 37ॸRü ngŕxguma ñaa nachixüۡ͑ľՓ nangemagu i taiya, rüe۳xna ínanguxgu i nanetüarü da۳իՓľ͑ľ, rüe۳xna naianexüۡmaxã nayuegu i nanetügü, rüe۳xna ínangugügu i munügü, rüe۳xna õxmigü, rüe۳ի͑͑Փľ͑ľǣӥ, rü ngŕxguma torü uanügü nüxüۡ ɞËȍΎ̲ľǣӕ%ËȍɗǣӕɗҡΎфӥɥ͑ľǣӥ͑իҡΎիüۡ nada۳i ۳xüۡca۳x, rüe۳xna ta۳xacürü to i guxchaxüۡ, rüe۳xna da۳իՓľ͑ľǣӥtoxca۳x ínguxgu, 38-39ॸnatürü ngŕxguma curü duüۡxüۡgü nüxüۡ naxoegu i norü chixexüۡǣӥфӥĀҡӕЙӕËՓ yayumüxŕgügu, rü chanaxՓa۳xe i Āիӡǣӕիüۡ ɗ͑͑ľՓɗËӕфӥիɥ͑ӥфӥ͑ӥիüۡ‫ڟ‬ nüxüۡ curüngüma i norü chixexüۡgü rü nüxüۡ cungãxüۡga i guxüۡma i ngŕma duüۡxüۡgü i aixcüma cumaxã nüxüۡ ixuxüۡ i norü chixexüۡ. ƄфӥËӕիɗËҡ̲͑ɗիɥɗ nüxüۡ cucuáxüۡ ɗՓӥիɗËȍɗǣӥфӥ̲իüۡ. 40ॸRü ngŕmaãcü i curü duüۡxüۡgü rü ñaa naane ga torü o۳xigüna cuxãxüۡՓ namaxŕyane, rü tá cuxüۡ nicua۳xüxüۡgü. 41-42ॸRü ngŕma duüۡxüۡgü i togü i nachixüۡanecüã۳x rü tá nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľɗ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ8

257

ɥ͑ľֆ֤ľфӕËȍфéüۡ ga cuma nüxüۡ cuchiga rü tá nüxüۡ nacua۳xgü nax cuxunetanegu rü daa tupauca ya cuxca۳x ñuxãcü poraãcü toxüۡ curüngüۡxeۡexۡ üۡ. 43ॸRü ngŕxguma tá yáxüۡՓcuxca۳x ne chaxüxüۡneguama nadaunüãcüma ͑իɥիǣӕ͑ի͑ӕĀҡӕЙӕËՓ nayumüxŕgügu, 49ॸ‫ؽ‬фӥĀիӡǣӕիüۡ i ۡ ۡ ͑͑ľՓфӥ͑ӥիüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ ͑իɥ͑ӥɗ͑Ύфӥ yayumüxŕgüxüca۳ի‫ؽ‬фӥĀիӡǣӕիü i ۡ ۡ ͑͑ľՓɗфӥիɥ͑ӥфӥ͑ӥիü nangãxü i yumüxŕǣӥɗ͑ՓËӕիüۡ naca۳ax۳ üۡgüxüۡ, rü ۡ norü yumüxŕ! Rü ngŕmaãcü guxütáma i ínapoxüۡ i norü uanügüme۳xeۡՓ! 50ॸ¡Rü curü duüۡxüۡgüaxü‫ ۡڟ‬nüxüۡ iyarüngüma i ñoma i naanecüã۳x i nachixüۡanegü tá cuxüۡ nacua۳իǣӥфӥҡ Ëӕǣ͑իɥ͑ӥľ ngŕ̲͑իҡ̲Ëӕǣ͑իɥ͑ӥľիüۡ rü ngŕma curü duüۡxüۡgü i ngŕma norü chixexüۡgü i cupe۳իľՓ Iraéanecüã۳xgürüxüۡ. Rü nümagü i naxügüxüۡ! Rü ngŕma ãeۡx۳ gacügü i to i ۡ ۡ ۡ yáxüՓ͑ľɥիü rü tá nüxü nacua۳xgü nax nachixüۡ͑ľՓ͑ǣǣӥիüۡ i curü duüۡxüۡgü nua daa tupauca ya cuxca۳x ‫ؽ‬фӥ͑իӥËȍɗËӥիӥɗ͑Ύфӥɥ͑ӥ͑իËӕфӥ chaxüxüۡ͑ľՓ͑ɗիɥɗËӕ̲ի%ֆĀľիǣӥիüۡ duüۡxüۡgü nüxüۡ‫ ڟ‬ngechaüۡtümüxüۡgüxüۡca۳x! i duüۡxüۡgü. 44-45ॸRü ngŕxguma toma —ñanagürü ga Charumóüۡ ga norü ɗҡիɥ%Ëȍɗǣӕ͑իҡΎфӥӕ͑ӥǣӥ̲ի%ҡΎǣӥ yumüxŕՓ. tada۳i ۳xüۡca۳x i ngextá cuma toxüۡ …… 54-55ॸRü yemaacü yema ãmarearü ícumugüxüۡՓ, rü ngŕիǣӕ̲Āɥ͑ľֆ ‫ ڟ‬ü۳xüãcüma rü guchicaxüۡpe۳xegu nacaxãp cuma nüxüۡ cuxunetane rü daa tupauca ۡ naxunagüme۳xeۡãcüma Tupanamaxã ya cuxca۳x chaxüxüneguama nidexa ga Charumóüۡ, rü Tupanana tarüdaunüãcüma tayumüxŕgu ¡rü ۡ naxca۳x naca ga norü ngüۡxeۡe.ۡ Rü Āիӡǣӕիü ɗ͑͑ľՓɗфӥիɥ͑ӥɗҡΎфӥ ۡ ۡ yexguma nüxüۡ nachauxgu ga nax yumüxŕ rü toxü ínapoxü i torü 46 nayumüxŕxüۡ, rü inachi rü guxüۡma ga uanügüme۳xeۡՓ! ॸRü ngŕxguma curü duüۡxüۡgü guxüۡ i duüۡxüۡgürüxüۡ cupe۳իľՓ Iraéanecüã۳xgümaxã mexüۡ naxuegu. Rü chixexüۡ naxügügu rü ngeۡmaca۳x namaxã tagaãcü ñanagürü: 56ॸ—Poraãcü tamaxã cunuxgu, rü norü uanügüme۳xeۡgu cunayi ۳xeۡegۡ u nax ngŕmaãcü to i nachixüۡane i yáxüۡguxüۡՓфӥe۳xna ngaicamaguxüۡՓ͑ǣǣӥիüۡca۳x, 47ॸnatürü ngŕxgumachi ngŕma nachixüۡ͑ľՓ͑ӥի͑yacua۳xãchigügu i norü chixexüۡ i cupe۳իľՓ͑իӥǣӥիüۡ rü cuxca۳x naՓoegu۳xgux rü cuxna nacagügu nax nüxüۡ‫ ڟ‬nüxüۡ curüngümaxüۡca۳x i norü chixexüۡgü, 48ॸrü ngŕxguma ngŕma nachixüۡ͑ľՓ ɗիËӥ̲Ëӕǣ͑իɥ͑ӥľǣӕфӥ͖͑͑ľ ga torü o۳xigüna cuxãxüۡguama nadaunüãcüma nayumüxŕgügu, rü daa

namecüma ya tórü Cori ya Tupana ya tüxüۡ ípoxüۡcü nüxna i tórü uanügü, yema inaxunetaxüۡrüxüۡ. Yerü nüma rü aixcüma nayanguxŕxŕ ga guxüۡma ga yema norü unetagü ga mexüۡ ga norü duüۡ ǣͅΎɗËȍŃՓ͑ӥիüۡ yaxuxüۡ. 57ॸRü ñu۳xma ya Cori ya Tupana rü nataxüۡtagu ga yexguma tórü o۳իɗǣӥҡ͑ӥՓ nayexmagurüxüۡ. Ѡӥҡիӡҡ ̲ҡӥի͑ ͑ɗիӡǣËȍɗфӥҡիӡҡ ̲ҡӥիüۡ ɞ͑ՓΎǣӥ. 58ॸRü tüxüۡ naporaexeۡxeۡ nax ngŕmaãcü naxca۳x idaugüxüۡca۳x rü norü ngúchaüۡ ixügüxüۡca۳x, rü nagu imaxŕxüۡca۳x i guxüۡma i norü mugü ga tórü o۳xigümaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

258

1ѠƄ֤Ƅґॷ8ٍॷ9 nüxüۡ yaxuxüۡ nax nagu imaxŕxüۡca۳x. guxüۡma i ñaa nüxna naxca۳x chaca۳xaxüۡ ya tórü Cori ya Tupana, rü chanaxՓa۳xe i nüma rü chütacü rü ͑ǣӕ͑ľËӥ͑ǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ͑իngŕmaãcü choxüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡca۳x rü pexüۡ nangüۡxeۡexۡ üۡca۳x i guxüۡՓ̲. 60ॸRü ngŕmaãcü chanaxՓa۳xe i guxüۡma i nachixüۡ͑ľǣӥɗ͖Ύ̲ɗ͑͑ľՓ ngŕxmagüxüۡ nax nüxüۡ nacua۳xgüxüۡca۳x ͑իɗիËӥ̲ҽӕЙ͑͑իֆɗիɥիüۡ ya tórü Cori, rü nataxuxüۡma i to i naxrüxüۡ ɗիɥիüۡ. 61ॸRü ngeۡmaca۳x i pemax rü name ͑ɗիɥɗҡΔфӥæΎфɗֆҽӕЙ̲͑ի% pixaixcümagü, фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ peyanguxŕxŕ фӥ͑ǣЙľիɥ͑ӥľɗǣӕիüۡma i norü mugü ñoma i ngunexüۡgurüxüۡ —ñanagürü ga Charumóüۡ. 59ॸRü

…… 65ॸRü yexguma yaxãxüۡchigüã۳xgu ga guma tupauca ga taxüۡne rü 14 ga ngunexüۡ ningegü. Rü yexma nangutaque۳իľǣӥǣ̲ӕիӡËȍɗիüۡma ga duüۡxüۡgü ga guxüۡՓ̲ǣʊфŃ͑ľՓ͑ľ ɥիüۡ. 66ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣæȍфӕ̲óüۡ rü guxüۡma ga yema duüۡxüۡgüxüۡ narümoxŕ nax nachiüۡca۳ի͑ՓΎľǣӕիüۡca۳x. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü taãxŕ%Ëӥ̲͑ՓΎľǣӕ yerü Tupana rü nüxüۡ nanaՓe۳x nax ñuxãcü poraãcü norü duüۡ ga Dabítanüxüۡxüۡ nangechaüۡxüۡ, rü ñuxãcü poraãcü nüxüۡ nax nangüۡxeۡexۡ üۡ i guxüۡma i norü duüۡxüۡgü i Iraéanecüã۳xgü. Rü nüma ga yema duüۡxüۡgü rü norü ãeۡx۳ gacümaxã mexüۡ naxuegugü. Tupana rü Charumóüۡmaxã inaxüga

Charumóüۡ marü yanguxŕŕgu ga Cori ya Tupanapata, rü guma ãeۡx۳ gacüpata, rü

9

1-2ॸYexguma

guxüۡma ga togü ga naxüxchaüۡxüۡ, rü æΎфɗֆҽӕЙ͑фӥՓľ͑իфӥ Charumóüۡca۳x nango۳x yema GabaóüۡՓ naxca۳x nango۳xgurüxüۡ. 3ॸRü ñanagürü nüxüۡ: —Nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥɗngŕma curü yumüxŕ rü ngŕma choxüۡ nax cuca۳ax۳ üۡxüۡ. Rü marü chanaxüünexŕxŕ ya daa ngutaque۳xepataxüۡ ya cuxüxüۡne ‫ ڟ‬a nax nax guxüۡguma ngŕm changexmaxüۡca۳x. Rü guxüۡgutáma nüxna chadau rü namaxã chataãxŕ. 4-5ॸRü ngŕxguma cunatü ya Dabírüxüۡ mea chope۳իľՓËӕ̲իüۡ۳xgu rü quixaixcümagu rü guxüۡgutáma naga Ëӕիɥ͑ӥǣӕɗËȍΎфӥ̲ӕǣӥ, rü choma rü guxüۡǣӕҡ ̲ʊфŃ͑ľՓ%eۡx۳ gacügüxüۡ Ëȍֆիɥǣӥxŕxŕ i cunegü rü cutaagü, yema cunatü ga Dabímaxã ichaxunetaxüۡrüxüۡ ga yexguma namaxã nüxüۡ chixuxgu nax tagutáma nataxuxüۡ i nataagü i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ɗիɥիüۡ. 6-7ॸNatürü ngŕxgumachi pema rü ЙľիËӥǣӥËȍΎի͑ЙɗիɥǣËȍɗǣӕ, rü tama peyanguxŕŕgu i ngŕma chorü mugü i pexna chaxãxüۡ, фӥҡΎɗҡӕЙ͑ǣӥՓľ Йľфӥիɥիǣӕфӥngŕmaxüۡ picua۳xüüۡgügu, rü choma rü tá pexüۡ ɞËȍՓΎիüۡ ͑Փɗ ñaa naane ga pexna chaxãxüۡ. Rü tá ͑ӥի͑Ëȍɗիӡֆֆɗ̲ngutaque۳xepataxüۡ ‫ ڟ‬e. Rü ya chaugüca۳x chaxüünexŕxŕn ۡ ngŕxguma i guxüma i togü i nachixüۡanecüã۳xgü rü tá pexüۡ nacugüxeecha. 8ॸRü daa ngutaque۳xepataxüۡ rü ngŕma natapü۳xgü tá nügüétü nayi, rü guxüۡma i ngŕma ‫ ڟ‬a üpetüxüۡ, rü tá namaxã ngŕm naba۳i ۳xãchi rü nüxüۡ tá nacugüe rü tá ínaca: “¿Tü۳xcüüۡ ya Tupana rü ngŕmaãcü namaxã nanangupetüxŕxŕ i ñaa naane rü daa tupauca ya taxüۡne?ٚ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

259

1ѠƄ֤Ƅґॷ9ٍॷ10

ñanagürügü tá. 9ॸNatürü ngŕma ngãxüۡga rü ñanagürü tá: “Rü ngŕma Iraéanecüã۳xgü rü ngŕmaãcü nüxüۡ ͑͑ǣӕЙľҡӥľфӥ͑ӥի͑͑ɗիɥǣËȍɗֆֆɗ̲  norü Tupana ga norü o۳xigüxüۡ Ƅнӕɞҡӕ͑ľՓɞ͑ǣӕիüۡxeۡecۡ ü, rü togü i ҡӕЙ͑͑ľҡǣӥՓľ͑фӥիɥфӥ͑ӥիüۡ nicua۳xüxüۡgü. Rü ngeۡmaca۳x ya Cori ya Tupana rü guxüۡma i ñaa chixexüۡ naxca۳x ínanguxŕxŕٚ—ñanagürügü tá. …… Charumóüۡxüۡҡǣӕɗ͑իӡ͑ľǣ Chabáanearü ãeۡx ۳ gacü

10

1ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣæȍ¡ ͑ľфӥ

ãeۡx۳ gacü rü yexguma nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ͑Ëȍɗǣǣæȍфӕ̲óüۡ rü ñuxãcü Tupana mexüۡmaxã rü cua۳xmaxã poraãcü nüxüۡ nax nangüۡxeۡexۡ üۡ, rü yemaca۳իֆŃ̲ɗիӡ͑ի guxchagüxüۡ ga oremaxã nüxna yaca۳xaxüۡca۳x nax yemaacü nüxüۡ yaxüxüۡca۳x. 2ॸѠӥ͑ǣɥ̲фӥ̲ľ̲ nga۳xãŕcü YerucharéüۡՓɗ͑ǣӕ̲͑ի% ga muxüۡma ga caméyugü ga pumáragümaxã rü úirumaxã rü nutagü ga meruüۡǣӥ̲ի%ɗի%իՓľҡիüۡ. Rü yexguma CharumóüۡxüۡҡՓ͑͑ǣӕիǣӕ rü guxüۡma ga yema nagu ͑իɥ͑ӥիüۡãcüma nüxna ica. 3ॸRü nüma ga Charumóüۡ фӥ̲ľ̲͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga ga guxüۡma ga yema nüxna nax naca۳xaxüۡ, фӥ͑ҡիӕ̲ǣՓӥիɗǣ ‫ ڟ‬üۡ. 4-5ॸѠӥֆľիǣӕ̲͑ǣɥ̲ ngearü ngãxüۡãx ga yema Chabáanearü ãeۡx۳ gacü nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣæȍфӕ̲óüۡarü cua۳x rü nüxüۡ nada۳u۳xgux ga guma ãeۡx۳ gacüpata ga naxüxüۡne rü yema mexechixüۡ ga õnagü ga norü mechagu inumaxüۡ rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüarü ucapugü rü norü

puracütanüxüۡgüchiru rü yema norü ¡ɞ͑ӕфӥ¡ľфӕӡǣӥфӥֆľ̲̲ӕիӡËȍɗիüۡ ga naxüۡnagü ga tupauca ga taxüۡnegu Tupanaca۳x da۳i ۳xüۡ rü íguxüۡ, фӥ͑ǣɥ̲фӥ poraãcü namaxã iba۳i ۳xãchiãxŕ. 6ॸRü ãeۡx۳ gacü ga Charumóüۡxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Yema chauchixüۡ͑ľՓ͑ӥիüۡ Ëȍիɥ͑ӥիüۡ ga cuchiga rü curü cuáxchiga, фӥɗիËӥ̲͑ɗիɥ. 7ॸRü ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗËȍֆիΥիüۡ erü nua Ëȍիӡ, rü chauxetümaxã nüxüۡ chadau. Natürü yema nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥիüۡ ga cuchiga, rü curü cuáxchiga ga chomaxã nüxüۡ yaxugüxüۡ, rü tama ngãxüۡՓ nangu. Erü ngŕma curü cua۳x, rü curü ngŕmaxüۡgü, rü yema nüxüۡ Ëȍիɥ͑ӥիüۡфӥֆľիľфիӥËȍɗ͑ɗիɥ. 8ॸ¡Rü ñuxãcü eca۳x tataãŕgüxüۡ ya cuxma۳xgü, rü nataãxŕgüxüۡ i ngŕma curü puracütanüxüۡgü i guxüۡguma cuxüۡҡՓ ngŕxmagüxüۡ rü nüxüۡ ɥ͑ӥľիüۡ nax ñuxãcü cua۳x cuxüۡ‫ ڟ‬ngeۡxmaxüۡ i ngŕxguma quidexa۳xgu! 9ॸRü namecümaxüۡchi ya Cori ya curü Tupana ya cumaxã taãxŕcü rü cuxüۡ imucuchicü nax Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡca۳x. Rü yemaacü cuxüۡ ningucuchixŕxŕ nax aixcüma meama ngŕma Iraéanecüã۳xgümaxã icucuáxüۡca۳x, erü guxüۡguma poraãcü pexüۡ nangechaüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 10ॸRü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲%eۡx۳ gacü rü nüxna inana ga 3,960 quíru naguxüۡ ga úiru, фӥ̲ӕիӡËȍɗիüۡma ga pumára rü nutagü ga meruüۡՓ̲ľËӥ. Rü üۡpaacü фӥҡǣӕ̲ʊфŃ͑ľՓ͑͑ǣӕǣ yexgumaepü۳x ga pumáragü ga yema Chabáanearü ãeۡx۳ gacü Charumóüۡna naxüۡex۳ pü۳x. ……

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ10ٍॷ11

260

nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Charumóüۡ rü norü cua۳իՓфӥ͑Ύфӥֆľ̲իüۡǣӥՓфӥ nüxüۡ narüyexeramae ga guxüۡma ga

Amóüۡcüã۳xgüarü tupana ga buxe naxca۳x tüxüۡ yagugüxüۡ. 6ॸRü yemaacü ga yema Charumóüۡ üxüۡ rü Cori ya

togü ga ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣ͖Ύ̲ǣ͑͑ľՓ yexmagüxüۡ. 24ॸRü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nadaugüchaüۡ rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľËȍüۡ ga yema cua۳x ga Tupana nüxna ãxüۡ. ……

Tupanape۳իľՓҡ̲̲͑ľ. Rü tama nanatü ga Dabírüxüۡ aixcüma Cori ya ҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥ. 7ॸRü yemaca۳x ga Charumóüۡ, rü guma ma۳իЙӦ͑ľǣ YerucharéüۡфӥŃѸҡľՓ̲ֆľի̲͑ľǣӕ ͑͑իӥǣՓӥիɗǣngutaque۳xepataxüۡ

23ॸRü

Charumóüۡ rü togü ga nachixüۡanegüarü tupanaxüۡ nicua۳xüxüۡ

nüma ga Charumóüۡ rü Equítuanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Faraóüۡacümaxã naxãxma۳x. Rü yexgumarüxüۡ ta namaxã naxãxma۳x ga muxüۡma ga ngexüۡgü ga togü ga nachixüۡanecüã۳իɗիɥǣӥիüۡ ga Moátanüxüۡ, rü Amóüۡtanüxüۡ rü Edóüۡtanüxüۡ, rü Chidóüۡcüã۳xgü, rü Itítatanüxüۡ ga Cori ya Tupana Iraétanüxüۡgüna chu۳xuxüۡ ga namaxã nax yaxãmaxüۡ, yerü ngürüãchi ngŕma Iraétanüxüۡgü rü tá ngŕma ngexüۡǣӥфӥҡӕЙ͑ǣӥՓľ͑фӥիɥ. Natürü nüma ga Charumóüۡ rü yema ngexüۡgüxüۡ

11

1-2ॸRü

nangeۡx۳ eۡ, rü yemaca۳x namaxã naxãxma۳x. 3ॸRü nüxüۡ‫ ڟ‬nayexma ga 700 ga naxma۳xüۡchi, rü nai ga 300 ga nge ga ͑ǣɥ̲ի%̲͑ի̲фľËӥ. Rü yema naxma۳իǣӥǣǣӕ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑͑ ֆիӡǣËȍɗիüۡ ga Charumóüۡ. 4ॸRü yexguma marü yaxguã۳իֆɗիɥǣӕǣ Charumóüۡ, rü yema naxma۳xgü rü nanatoõxŕgü nax yemaacü togü ga ҡӕЙ͑ǣӥՓľ͑իӡիüۡca۳x. Rü tama nanatü ga Dabírüxüۡ aixcüma Cori ya ҽӕЙ͑Փľ͑фӥիӡ. 5ॸRü nüma ga Charumóüۡ rü Chidóüۡcüã۳xgüarü tupana ga Atatéxüۡ nicua۳xüxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta nüxüۡ nicua۳xüxüۡ ga Mícoüۡ ga

naxca۳x ga Quemú ga Moáanecüã۳xgüarü tupanachicüna۳xã ga buxe naxca۳x tüxüۡ yagugüxüۡ. Rü yexgumarüxüۡ ta nanaxü naxca۳x ga Morúx, ga Amóüۡtanüxüۡarü tupanachicüna۳xã ga buxe naxca۳x tüxüۡ yagugüxüۡ ta. 8ॸRü yemaacü ta tümaca۳x nanaxü ga guxãma ga naxma۳xgü ga togü ga nachixüۡanecüã۳իǣӥɗիɥǣӥիľ͑ի pumára ítagute۳xegüxüۡca۳x rü naxüۡna nax tada۳i ۳xüۡca۳x naxca۳x ga tümaarü tupanagü. 9-10ॸRü nüma ga Cori ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupana rü Charumóüۡmaxã nanu yerü nüxna ͑ɗիӡǣËȍɗ, ՓΎΎtaxree۳xpü۳xcüna naxca۳x nax nangóxüۡ, rü namaxã nüxüۡ yaxuxüۡ nax tama togü ga duüۡxüۡgüarü tupanachicüna۳xãgüxüۡ yacua۳xüüxüۡca۳x. Natürü ga nüma ga Charumóüۡ rü tama æΎфɗֆҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥ. 11ॸRü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Charumóüۡxüۡ ñanagürü: —Ñu۳xma nax ngŕmaãcü ҡ̲ËȍӕǣËӕիɥ͑ӥիüۡ rü tama cuyanguxŕŕxüۡ i ngŕma yigümaxã ixunetaxüۡ, rü ngeۡmaca۳x marü tauxüۡҡ ̲Ëӕ͑ľǣӥՓ͑͑ǣӕ͑ի͑ӥիɞ guxüۡma i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügü ֆɗիɥǣӥիüۡca۳x. ѠӥՓӥիɗɗËӕфӥ ngüۡxeۡerۡ uüۡna tá chanaxã i ñaa Iraéane. 12ॸNatürü ngŕma cunatü ga Dabígu nax Ëȍфӥիɥ͑ӥիüۡgagu, ҡիӡҡ ̲͖u۳xma cumaxyane cuxna chanayaxu i ñaa

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ11ٍॷ12

261 Iraéane. ͮҡӥфӥËӕ͑ľ͑ҡ ͑ɗիɥ ichanayaxuxüۡ. 13ॸͮҡӥфӥҡիӡҡ ̲ǣӕիüۡ i ñaa naane nüxna chayaxu. ѠӥՓӥիɗɗ Iraéanecüã۳xtücumümaxã tá ichanacua۳xeۡxeۡ i cune, erü cunatü ga ġ¡ɞǣӕфӥֆɗ̲ɥ͑ľֆ֤ľфӕËȍфéüۡ ya ËȍΎ̲Ëȍֆիӕ͑ľǣӕËȍфӥիɥ͑ӥ —ñanagürü ga Cori ya Tupana. …… Nayu ga Charumóüۡ

nüma ga Charumóüۡ rü 40 ga ҡӕ͑ľËӥǣӥ͑ɗիɥǣʊфŃ͑ľËӥã۳xgümaxã inacuáxüۡ ga YerucharéüۡՓ. 43ॸRü yexguma nayu۳իǣӕфӥɥ͑ľǣ Yerucharéüۡarü üye ga nanatü ga Dabígu ãégaxüۡgu nanata۳xgü. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥ nane ga Roboáüۡ nachicüxü ãeۡx۳ gacü ͑ɗիɥ. 42ॸRü

Nügü nitoye ga Iraétanüxüۡgü

nüma ga Charumóüۡ nane ga Roboáüۡ фӥɥ͑ľǣ ChiquéüۡՓ͑իӡֆľфӥǣӕիüۡma ga Iraéanecüã۳իǣӥֆŃ̲͑իɥ͑իֆŃ̲ ãeۡx۳ gacüxüۡ yangucuchixeۡegۡ üaxüۡca۳x. 2ॸNatürü ga Nabáx nane ga Yeruboáüۡ ga üۡpaacü CharumóüۡËȍիՓƄнӕɞҡӕ͑ľՓ ñacü, rü yéma nüxüۡ nacuáchiga nax ãeۡx۳ gacüxüۡ yangucuchixüۡ ga Roboáüۡ. 3ॸRü Yeruboáüۡca۳x nangemagü ga namücügü. Rü nüma rü Iraéaneca۳x natáegu rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgümaxã ãeۡx۳ gacü ga RoboáüۡxüۡҡՓ͑իɥ͑ի̲͑ի% yadexaxüۡca۳x. Rü ñanagürügü nüxüۡ: 4ॸ—Gumá cunatü ga Charumóüۡ rü poraãcü taxüۡ ga diŕru toxüۡҡՓ nayaxu. Rü ñu۳xma i cuma rü tama tanaxՓa۳xe i cunatürüxüۡ нӕɗիɥ. Rü

12

1ॸRü

tanaxՓa۳xe i toxü‫ ۡڟ‬ɞËӕ͑իɥxŕŕxüۡ i ngŕma. Rü ngŕxguma tomaxã cumecümagu rü toxü‫ ۡڟ‬ɞËӕ͑իɥxŕŕgu rü mea tomaxã icucua۳xgux, фӥҡ Ëӕǣҡիɥ͑ӥľфӥËӕիüۡ‫ڟ‬ tapuracüe —ñanagürügü. 5ॸRü nüma ga Roboáüۡ nanangãxüۡga rü ñanagürü: —‫ؽ‬ʑЙɗիɥфӥҡΎ̲ľЙü۳x i ngunexüۡǣӕՓľ͑ ͑ӕЙľիɥ! —ñanagürü. Rü nüma ga duüۡxüۡǣӥфӥ͑ՓΎľǣӕ. 6ॸRü yexgumayane ga nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Roboáüۡ rü naxca۳x nangema ga yema ucu۳xeۡruüۡgü ga nanatü ga Charumóüۡaxüۡ‫ڟ‬ puracüexüۡ ga yexguma namaxüۡ۳xgux. Rü nüxna naca rü ñanagürü: —¿Ta۳xacümaxã i choxüۡ pixucu۳xeۡxüۡ i pemax, rü ñuxãcü tá chanangãxüۡgaxüۡ i ñaa duüۡxüۡgü? —ñanagürü. 7ॸRü nümagü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Ngŕxguma chi mea нӕɗիɥիǣӕ̲͑ի%ɗ͖Āӕüۡxüۡgü rü mexüۡ i dexamaxã cunangãxüۡgagu, rü nümagü rü guxüۡgutáma cuxme۳իՓ nügü nangexmagüxŕxŕ —ñanagürügü. 8ॸNatürü ga Roboáüۡ rü tama yema nanatüarü ucu۳xeۡruüۡgüaxü‫ ۡڟ‬ɗ͑իɥ͑ӥ. Rü naxca۳x nangema ga yema namücügü ga Փӥիɗǣӕ̲͑ի%ֆľիüۡ rü nüxüۡ‫ڟ‬ puracüexüۡ, rü nüxna naca rü ñanagürü: i choxüۡ pixucu۳xeۡxüۡ i pemax? ¿Rü ñuxãcü tá chanangãxüۡgaxüۡ i ñaa duüۡxüۡgü i choxna cagüxüۡ nax ̲͑ի%ɞËȍ͑իɥxŕŕxüۡca۳x i ngŕma diŕфӕɗ͑ҡ͑ӥՓËȍֆիӕիüۡ rü tama chaunatürüxüۡ poraãcü taxüۡ i diŕru ͑ҡ͑ӥՓËȍֆիӕիüۡca۳x? —ñanagürü. 10ॸRü nümagü ga yema namücügü ga ̲͑ի%Փӥիɗǣӕֆľիüۡ rü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Ngŕma duüۡxüۡgü i cuxna cagüxüۡ nax tama cunatürüxüۡ taxüۡ i diŕфӕ͑ҡ͑ӥՓ 9ॸ—¿Ta۳xacümaxã

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ12

262

yema naxca۳x ínacagüxüۡ, rü inanaxügüe cuyaxuxüۡca۳x rü ñaãcü tá cunangãxüۡ: nax yaxáichaxüۡ rü ñagüxüۡ: “Gumá chaunatü rü poraãcü pexüۡ —ҽիӕՓ̲ҡӥիü‫ ۡڟ‬name i Dabí rü namu, natürü i choma rü tá norü yexera poraãcü pexüۡ chamu. 11ॸRü natanüxüۡgü. ‫ͮؽ‬ǣɥի%ҡËȍɗիüۡaneca۳x ɗիËӥ̲͑ɗիɥǣËȍӕ͑ҡӥфӥЙΎф%Ëӥ ҡՓΎľǣӕ! ¡Rü Roboáüۡ rü ۡ taxü ga diŕфӕЙľҡ͑ӥՓ͑ֆիӕ͑ҡӥфӥɗ natanüxüۡgüarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥфӥҡ̲ɗ chomax rü tá yexeraãcü taxüۡ i diŕru tóxrü! —ñagüxüۡ. Rü guxü̲ۡ͑ՓΎľǣӕ. Йľҡ͑ӥՓËȍֆիӕ. Rü chaunatü rü Rü yema Yudátanüxüۡxica yéma goyexüۡmaxã pexüۡ nicua۳i ۳xgü, natürü i nayaxügü rü Roboáüۡxüۡ nayauxgü ga choma rü tá cua۳i ۳xruxüۡ i ƿérumaxã ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡ. 18ॸRü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Roboáüۡ rü nanamu ga norü ãpe۳xexüۡmaxã pexüۡ chicua۳i ۳xgüxüۡٚ 12 ۡ ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ga Aduráüۡ ga norü —ñanagürügü nüxü. ॸRü yema ۡ ۡ ۡ ۡ ãeۡx۳ gacü ga Roboáü nüxü ixuxürüxü, rü puracümaxã icuácü. Rü namaxã nüxüۡ ۡ tomaepü۳x ga ngunexü ͑ǣӕЙľҡӥǣӕՓľ͑ nixu nax norü puracüca۳x фӥՓľ͑իфӥѠΎ¡Ύáüۡca۳x natáegu ga nangutaque۳xexeۡeãۡ xüۡca۳x ga yema Yeruboáüۡ namaxã ga guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgü ga tama naga duüۡxüۡgü. 13ॸNatürü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga ɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ. Natürü nüma ga yema Roboáüۡ rü nanuãcüma nanangãxüۡ, rü duüۡxüۡgü rü nanueama rü nutamaxã ҡ̲͑ǣ͑իɥ͑ӥǣֆľ̲͑͑ҡӥфӥ Aduráüۡxüۡ nima۳xgü. Rü yexguma 14 ۡ ۡ ucu۳xeۡruügü ga yaexü. ॸRü yemaxüۡ nacua۳xgu ga ãeۡx۳ gacü ga ۡ ۡ ۡ duüxügümaxã nüxü nixu ga yema ore Roboáüۡ фӥЙի͑Փľüۡ ǣËΎՓфӕ ۡ ǣ̲͑ӥËӥǣӥǣ̲͑ի%Փӥիɗǣӕֆľիü itúchigünegu nixüe rü YerucharéüۡՓ ۡ ۡ nüxü ixugüxü, rü ñanagürü: —Aixcüma naña. 19ॸRü yemaacü ga yema togü ga Iraéanecüã۳xgü rü nanue Roboáüۡmaxã ͑ɗիɥǣËȍӕ͑ҡӥфӥЙΎф%Ëӥҡիüۡ ga rü guxüۡma ga Dabítanüxüۡmaxã. Rü diŕфӕЙľҡ͑ӥՓ͑ֆիӕիüۡ natürü i ñu۳xma rü ta ngŕ̲%Ëӥ͑ɗիɥ. 20ॸRü choma rü tá yexeraãcü taxüۡ i diŕru guxüۡma ga yema Iraéanecüã۳xgü ga Йľҡ͑ӥՓËȍֆիӕ. Rü chaunatü rü tama Roboáüۡǣɥ͑ӥľËȍüۡxüۡ rü nüxüۡ goyexüۡmaxã pexüۡ nicua۳i ۳xgü, natürü i ۡ ͑Ëӕ Ëȍɗǣǣӥ͑իƄнӕɞҡӕ͑ľՓ͑ľ choma rü tá cua۳i ۳xruxü i ƿérumaxã ͑իӡիüۡ ga Yeruboáüۡ. Rü yemaca۳x ga ãpe۳xexüۡmaxã pexüۡ chicua۳i ۳xgüxüۡ 15 yema duüۡxüۡgü rü Yeruboáüۡca۳x —ñanagürü. ॸRü yemaacü ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü tama yema duüۡxüۡgüga nangemagü nax namaxã ͑իɥ͑ӥֆľфӥՓΎľҡ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑ nangutaque۳xexüۡca۳x. Rü фӥֆľ̲Ëӥ͑ֆիɥxŕxŕ nax nayangucuchixŕŕgü nax Iraéanecüã۳xarü yanguxüۡca۳x ga norü ore ga Nabáx nane ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x. Rü guxüۡma ga yema ga Yeruboáüۡmaxã nüxüۡ yaxuxüۡ naa۳իՓ duüۡxüۡgü rü YeruboáüۡՓľ͑фӥիɥ. Rü ga norü orearü uruxüۡ ga Aía ga YudátanüxüۡիɗËҡ̲͑ɗիɥǣ 16-17 ॸRü yexguma yema Chírucüã۳x. naxՓa۳xegüxüۡ ga Dabítaxa ga duüۡxüۡgü nüxüۡ icua۳xãchitanügu nax RoboáüۡՓľфӥիɥիüۡ. nüma ga ãeۡx۳ gacü tama nayauxãxüۡ ga …… Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

263

1ѠƄ֤Ƅґॷ12ٍॷ13

Yeruboáüۡ rü Iraéanecüã۳xgüxüۡ namu nax tupananetachicüna۳xãgüxüۡ yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x

nüma ga Yeruboáüۡ фӥՓľ͑իфӥ nanamexŕxŕ ǣǣӕ̲ɥ͑ľǣæȍɗнӕéüۡ ‫ڟ‬ ga Efraɥarü ma۳իЙӦ͑ľ͑ľՓֆľի̲͑ľ. Rü gumagu naxãchiüۡ ga nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Yeruboáüۡ. Rü guma Chiquéüۡ 25ॸRü

namexŕŕǣӕՓľ͑фӥnanamexŕxŕ ga ǣӕ̲ɥ͑ľǣЬľ͑ӕŃ. 26ॸNatürü ga nüma ga Yeruboáüۡ rü ñaxüۡǣӕ͑фӥիɥ͑ӥ: “Ngŕիǣӕ̲ҡիӡҡ ̲Ëȍիӡ%xŕgu, rü ngürüãchi ngŕma Dabítanüxüۡ rü tá choxüۡ ínata۳xüchigü nax Iraéanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥËȍɗիɥիüۡ. 27ॸRü ngŕxguma ñaa duüۡxüۡgü YerucharéüۡՓɥիǣӕ͑ի tupauca ya taxüۡnegu Cori ya Tupanaca۳x naxüۡnagü yada۳i ۳xüۡca۳x, rü ngürüãchi tá Roboáüۡ ya Yudáanearü ãeۡx۳ gacüxüۡ nangechaüۡgü, rü tá choxüۡ nima۳xgü, rü Փľ͑ҡ իфӥѠΎ¡ΎáüۡՓľ͑фӥիɥٚ, ñaxüۡgu ͑фӥիɥ͑ӥǣ֤ľфӕ¡Ύáüۡ. 28ॸRü norü ucu۳xeۡruüۡgüna naca ga yemachiga. Rü ֆľ̲Փľ͑ǣ͑ӥ̲ǣ%eۡx۳ gacü ga Yeruboáüۡ фӥҡիфľǣՓΎËիËӥǣ úirunaxca۳x naxü۳xeۡxeۡ rü duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —Pemax, Pa Iraéanecüã۳xgüx, фӥՓӥիɗɗҡիüۡ i guxchaxüۡ ͑ɗիɥ͑ի ‫ ڟ‬a YerucharéüۡՓЙɗիɥɥɥիüۡ nax ngŕm Tupanaxüۡ peyarücua۳xüüۡgüxüۡca۳x. Rü dücax, ͖ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳ի%ǣӥ͑ɗիɥɗ ЙľфӥҡӕЙ͑ǣӥǣƄнӕɞҡӕ͑ľՓЙľիüۡ ígaxüۡxüۡ —ñanagürü. 29ॸRü yexguma rü ɥ͑ľǣ´ľҡŃ́ǣӕ͑͑իӦǣՓӥիɗ, rü ֆľ̲ҡΎфӥɥ͑ľǣġáüۡǣӕ͑͑իӦ. 30ॸRü ֆľ̲ǣǣӕ͑ɗիɥǣËȍɗիľիüۡgu nayi ۳xiixüۡ ga Iraéanecüã۳xgü. Rü yema duüۡxüۡgü rü ´ľҡŃ́ՓфӥġáüۡՓ͑իɥɥիüۡ nax yema

ՓΎËիËӥËȍɗËӥna۳xãgüxüۡ yanacua۳xüüۡgüxüۡca۳x. …… Wüxi ga Tupanaarü orearü uruxüۡ ga ֤ӕĀ ͑ľՓ͑ľӡիüۡ rü poragaãcü Yeruboáüۡxüۡ naxucu۳xeۡ

13

1ॸѠӥֆľիǣӕ̲´ľҡŃ́Փ

Yeruboáüۡ pumárate۳xe íiguyane ͑Փǣ%̲фľǣӥфӥǣӕËȍɗËիüۡ, rü ֆŃ̲͑͑ǣӕǣՓӥիɗǣΎфľфӥӕфӕիüۡ ga ֤ӕĀ ͑ľՓ͑ľӡիüۡ ga Cori ya Tupana yéma YeruboáüۡxüۡҡՓ̲ӕիüۡ. 2ॸRü Cori ya Tupana namuxüۡãcüma tagaãcü yema ãmaregüarü guchicaxüۡchiga nidexa rü ñanagürü: —Pa Ãmaregüarü Guchicaxüۡx, Pa Ãmaregüarü Guchicaxüۡx, rü Cori ya Tupana rü ñanagürü: “DabítanüxüۡՓҡ ͑¡ӕɗ ՓӥիɗɗΥիËȍ͑фӥ֤ΎËȍɞҡ ͑ɗիɥɗ naéga. Ѡӥ͑ӥ̲ҡ ͑ɗիɥɗËӕՓɞ͑ǣӕիüۡ i ngŕma tupananetachicüna۳xãgüarü chacherdótegü i ñu۳ի̲ËӕՓ pumárate۳xe ígugüxüۡ. Rü ngŕmaãcü duüۡxüۡgüchina۳ի%ҡ ËӕŃҡӥՓɞ͑ǣӕٚ —ñanagürü. 3ॸRü yematama ngunexüۡgu ga yema orearü uruxüۡ rü ãeۡx۳ gacümaxã nüxüۡ ͑ɗիӕǣՓӥիɗǣcua۳xruxüۡ nax ֆľ̲Փ͑ӥիüۡ nacuáxüۡca۳x nax aixcüma ҽӕЙ͑фӥΎфľֆɗիɥիüۡ ga nüxüۡ yaxuxüۡ, rü ñanagürü: —͵͑ɗիɥɗcua۳xruxüۡ i Cori ya Tupana nüxüۡ ixuxüۡ: “Rü ñaa ãmarearü guchicaxüۡ фӥҡ ͑͑ǣɥ%Ëȍɗфӥ ֆɗ̲ҡ͑ɗ̲Ëֆ͑ŃҡӥՓngŕxmacü rü ҡ ͑ǣӥ͑ľٚ—ñanagürü. 4ॸRü yexguma nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Yeruboáüۡ nüxüۡ ɥ͑ӥǣӕǣֆľ̲ΎфľǣҽӕЙ͑фӥΎфľфӥ uruxüۡ nüxüۡ ixuxüۡ nachiga ga yema ãmarearü guchicaxüۡ ǣ´ľҡŃ́Փ yexmaxüۡ, rü nüma ga Yeruboáüۡ rü nanu

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ13 rü naxunagüme۳xeۡ rü norü purichíagüxüۡ namu rü ñanagürü: —¡Peyaya۳xux! —ñanagürü. Natürü guma naxme۳x ga naxunagüne rü namaxã nüxüۡ naxunetane rü yéma nayataitü rü marü taxuacüma narüxue. 5ॸRü yexgumatama ga yema ãmarearü guchicaxüۡ rü ͑͑ǣɥ%Ëȍɗфӥǣӕ̲ҡ͑ɗ̲Ëǣ ͑ŃҡӥՓֆľի̲Ëӥфӥ͑ǣӥ͑ľֆľ̲ Cori ya Tupanaarü orearü uruxüۡ nüxüۡ ixuxüۡrüxüۡ. Ѡӥֆľ̲Փnango۳x nax ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ֆɗիɥիüۡ ga namuxüۡ nax nüxüۡ yaxuxüۡca۳x ga yema ore. 6ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü rü yema orearü uruüۡna naca rü ñanagürü: —Cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ, rü ¡Cori ya curü Tupanana naca nax ngŕmaãcü charümeméxüۡca۳x! —ñanagürü. Rü nüma ga orearü uruxüۡ rü Cori ya Tupanana naca, rü yemaacü narümexme۳x ga guma ãeۡx۳ gacü, rü noxrirüüۡҡ̲͑ɗիɥ. 7ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣ nüma ga ãeۡx۳ gacü rü yema orearü uruüۡxüۡ ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%фӥËȍΎՓľ ‫ ڟ‬a íraxüۡ фӥիӡɗËȍӕËȍɗüۡՓ͑ի͑ǣŕm cungΦxüۡca۳x! Ѡӥҡ Փӥիɗɗ%̲фľËӕի͑

264 ǣ͑Ύիфɗ´ľҡŃ́Փ͑ǣӕ͑ľ͑իӡիüۡgu natáeguxüۡca۳x. 11ॸRü yexguma rü Betélgu naxãchiüۡ ǣՓӥիɗǣΎфľфӥӕфӕիüۡ ga marü yacü. Rü guma nanegü rü namaxã nüxüۡ nixugüe ga guxüۡma ga yéma ´ľҡŃ́Փ͑իӥիüۡ ga guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳x. Rü yexgumarüxüۡ ta nanatümaxã nüxüۡ nixugüe ga yema ore ga ãeۡx۳ gacü nüxüۡ ixuxüۡ. 12ॸRü tümax ga nanatü rü tümanegüna taca rü ñatagürü: —¿Ngexüۡrüüxüۡ i namagu natáeguxüۡ? —ñatagürü. Rü nüma ga tümanegü rü tümamaxã nüxüۡ nixugüe ga yema nama ga nagu natáeguxüۡ ga guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳x. 13ॸRü yexguma ga nüma ga orearü uruxüۡ rü nanegüxüۡ

ñanagürü: —¡Paxa cha۳u۳xca۳x penaxüxmaՓe۳ex۳ i chorü búru! —ñanagürü. Rü nümagü rü nanamexŕŕgü ga yema búru, rü yematagu natonagü ga nanatü. 14ॸRü nüma rü guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳իՓľnangŕ. Rü nüxüۡ ɗ͑ֆ͑ǣӕ͑իՓӥիɗǣËѸҡ ͖ҡüüۡՓ natoxüۡ. Rü nüxna naca rü ñanagürü: —‫ع‬æӕ̲нӕɗիɥիüۡ i orearü uruxüۡ i chaxã —ñanagürü. 8ॸNatürü nüma ga ֤ӕĀ ͑ľՓ͑ľËӕիӡիüۡ? —ñanagürü. Rü orearü uruxüۡ rü ãeۡx۳ gacüxüۡ nangãxüۡga nüma nanangãxüۡga rü ñanagürü: ۡ rü ñanagürü: —Woo chi norü ngãxü i —æȍΎ̲Ëȍɗիɥ—ñanagürü. 15ॸRü ۡ ۡ yexguma ga guma orearü uruxüۡ ga yacü curü ngŕmaxügü i cuchiüՓ ۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ͮؽ‬ǣɥի% ngŕxmagüxü choxna cuxãxgu, rü ‫ ڟ‬a ҡիӡËȍɗ̲ËӕՓľËȍфӥիӡ, фӥҡիӡËȍɗ̲ chauchiüۡՓҡիɥ͑ի͑ǣŕm ichibüexüۡca۳x! —ñanagürü. 16ॸNatürü chachibü, фӥҡիӡËȍɗ̲Ëȍիիľɗ͖ nüma ga guma orearü uruxüۡ ga ͑ËȍɗËՓ. 9ॸYerü yemaacü choxüۡ namu ga Cori ya Tupana. Rü ñanagürü choxüۡ: Yudáanecüã۳x rü nanangãxüۡga rü ٘‫ؽ‬ҽիӡҡ ̲ËӕËȍɗ¡ӥфӥҡիӡҡ ̲Ëӕիիľ ñanagürü: —Taxuacüma cuxüۡ фӥҡիӡҡ ̲ngŕma nama i noxri nagu íchixümücü rü taxuacü cuchiüۡgu 10 ۡ нӕɗիӡիügu cutáegu!͖ٚ͑ǣӥфӥ. ॸRü chaxücu, rü taxuacüma chachibü rü nüma ga yema orearü uruxüۡ rü to ga ҡիӕËӥ̲Ëȍիիľɗ͖͑ËȍɗËՓ. 17ॸErü nüma ya Cori ya Tupana rü namagu natáegu nax tama yema nama Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ13

265 meama chomaxã nüxüۡ nixu nax tama nua chachibüxüۡca۳x rü chaxaxexüۡca۳x rü tama ngŕma nama ga noxri nagu Ëȍɗիӡիüۡgu chatáeguxüۡca۳x —ñanagürü. 18ॸNatürü nüma ga guma yacü ga orearü uruxüۡ rü ñanagürü: —Choma rü ta cuxrüxüۡ orearü uruxüۡ Ëȍɗիɥ. Rü Cori ya Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ɗĀիӡËӥã۳x choxüۡ namu nax chauchiüۡՓËӕիüۡ ‫ ڟ‬a cuxüۡ nax chagaxüۡca۳x rü ngŕm chachibüxŕŕxüۡca۳x, rü cuxüۡ nax chaxaxexŕŕxüۡca۳x —ñanagürü. Natürü ĀΎф̲фľ͑ɗիɥǣֆľ̲͑ӥիüۡ yaxuxüۡ ga guma orearü uruxüۡ ga yacü. 19ॸRü yexguma ga guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳իфӥĀӥիՓ͑Փľ͑фӥիӡфӥ nachiüۡՓ͑ֆËȍɗ¡ӥфӥ͑ֆիիľ. 20ॸRü ֆľիǣӕ̲͑ӥǣӥ̲ի%̲ľËȍՓ͑ҡΎǣӥǣӕ ga guma taxre rü nüma ga Cori ya Tupana rü guma yacü ga orearü uruüۡmaxã nidexa. 21-22ॸRü nüma rü tagaãcü guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳xüۡ ñanagürü: —Nüma ya Cori ya Tupana rü cumaxã nüxüۡ nixu rü ngŕ̲ҡ̲͑ǣ͑իËӕիɥ͑ӥիüۡ ga yema cuxüۡ namuxüۡՓ, rü cugü nax cutáeguxüۡ nax cuchibüxüۡca۳x rü cuxaxexüۡca۳x i ngextá Cori ya Tupana tama cuxüۡ‫ ڟ‬ínaxՓa۳xexüۡՓ, rü ngŕ̲ǣǣӕфӥҡիӡҡ ̲Ëӕфӥo۳xigü íta۳xgüxüۡgu cuta۳x —ñanagürü. 23ॸRü ֆľիǣӕ̲̲фӥËȍɗ¡ӥՓфӥիľՓ yanguxgu ga guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳x, rü nüma ga orearü uruxüۡ ga yacü rü nüxüۡ‫ ڟ‬nanamexeۡxeۡ ga norü búru. 24ॸRü nüma ga guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳իфӥɞ͑ɗիӡ. Natürü namagu nüxüۡ ͑͑ǣӕǣՓӥիɗǣɗфӥ yexma nayama۳x. Rü yema naxüۡne rü ̲͑ǣӕ͑իӦ. Rü yema búru rü yema ai

rü naxüۡtagu narücho ga yema naxüۡne. yexgumayane yéma nachopetü ga ñuxre ga duüۡxüۡgü rü nüxüۡ nadaugü ga naxüۡne ga namagu üxüۡ rü yema ai ga ‫ ڟ‬իüۡ. Rü yexguma naxüۡnexüۡtagu irüxãӡ ǣӕ̲ɥ͑ľǣǣӕ̲Ύфľфӥӕфӕիüۡ ga yacü nagu pexüۡ͑ľՓ͑͑ǣӕǣӥǣӕǣ yema duüۡxüۡgü, rü nüxüۡ nixuchigagü ga yema nüxüۡ nadaugüxüۡ. 26ॸRü yexguma guma orearü uruxüۡ ga yacü nüxüۡ nacua۳իǣӕǣǣӕ̲͑իֆɗիɥիüۡ ga guma orearü uruüۡxüۡ ga natáeguxŕŕãcü, rü aita naxü rü ñanagürü: —֤ɗ̲ ֆɗիɥիüۡ ya yimá orearü uruxüۡ ya tama Cori ya 25ॸRü

ҽӕЙ͑ǣɥ͑ӥËӥ. Rü ngeۡmaca۳x i nüma ֆæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥՓӥիɗɗɗ nape۳xegu namu nax ngŕmaãcü nagu ͑Փǣӥիüۡca۳x rü yamáaxüۡca۳x, yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡãcüma —ñanagürü. 27ॸRü yexgumatama nanegüxüۡ namu ga naxca۳x nax namexŕŕgüaxüۡca۳իǣՓӥիɗ ga búru. Rü nüma ga nanegü rü naxca۳x nanamexŕŕgü. 28ॸRü yexguma ga guma orearü uruxüۡ ga yacü rü ínayadau. Rü yexma namagu nüxüۡ nayangau ga naxüۡne rü yema búru rü yema ai ga yema naxüۡnexüۡtagu írüchoxüۡ. Rü nüma ga ai rü tama yema naxüۡnexüۡ nangõ۳x rü tama tüxüۡ nima۳x ga guxema búru. 29ॸRü yexguma ga nüma ga orearü uruxüۡ ga yacü rü guma orearü uruxüۡ ga Yudáanecüã۳xüۡne nangenagü rü ¡әфӕҡǣӕ͑͑իӦ͑ǣӥ. Ѡӥ͑Ύфӥɥ͑ľՓ nanange nax naxca۳x naxaxuxüۡca۳x rü inatáãxüۡca۳x. 30ॸRü nüma naxüxüۡ ga naxmaxüۡgu nayaxücuchi ga naxüۡne. Rü naxca۳x naxaxu rü ñanagürü: —Poraãcü cuxca۳x changechaüۡ, Pa Chauenexŕ —ñanagürü. 31ॸRü yexguma marü yexma

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ13–15 ֆիӥËӕËȍɗ%ǣӕՓľ͑, rü nanegüxüۡ ñanagürü: —Ngŕxguma choma chayu۳xgu ¡rü ngŕma naxmaüۡ i ngŕma Tupanaarü orearü uruxüۡ nagu chixücuchixüۡgu tátama choxüۡ pixücuchi! ¡Rü yima chauxchina۳xãgü rü naxchina۳xãxüۡtagu tátama penanú! 32ॸErü aixcüma tá ningu i guxüۡma ga yema Cori ya Tupana nüxüۡ nüxüۡ ixuxeۡexۡ üۡ nachiga i ngŕma tupananetaarü ãmarearü guchicaxüۡ ɗ´ľҡŃ́Փ ngŕxmaxüۡ, rü nachiga i guxüۡma i ngŕma togü i ãmarearü guchicaxüۡ i Chamáriaanecüã۳իфӥɥ͑ľǣӥՓ ngŕxmagüxüۡ —ñanagürü. 33ॸѠӥՓΎΎ yemaacü Tupana nüxüۡ nax nüxüۡ dauxŕŕxüۡ, rü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Yeruboáüۡ rü tama nüxüۡ narüxo ga yema chixexüۡ ǣ͑ǣӕ͑իɥ͑ӥիüۡ. Rü Փľ͑իфӥĀӕüۡxüۡgüxüۡ naxuneta ga ËȍËȍľфĀΔҡľ͑իֆɗիɥǣӥիüۡca۳ի͑Փǣ guma ngutaque۳xepataxüۡ ya norü tupanachicüna۳xãca۳իɗիɥǣӥ͑ľ. Rü guxema tüxü‫ ۡڟ‬nangúchaüۡxe, rü nüma ga Yeruboáüۡ rü chíxüۡmaxã tüxüۡ nabaeru, rü chacherdótexüۡ tüxüۡ ningucuchixeۡxeۡ ͑Փǣǣӕ̲ngutaque۳xepataüۡgü. 34ॸRü yema Yeruboáüۡ üxüۡǣǣӕ͑ɗիɥǣ chixexüۡgu nayi ۳xüۡ ga nataagü rü yanaxoxüۡ ga guxüۡma. …… nüma ga Yeruboáüۡ rü 22 ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥǣ ʊфŃ͑ľՓ. Rü yexguma nayu۳իǣӕՓľ͑ rü nane ga Nadáx rü nachicüxü nixücu nax ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x.

14

20ॸRü

Yudáanearü ãeۡx ۳ gacü ga Roboáüۡchiga 21ॸѠӥֆΎի͑ɗǣ֤ӕĀ ͑ľՓфӥæȍфӕ̲óüۡ

nane ga Roboáüۡ ͑ɗիɥǣ%eۡի۳ ǣËӥɗիɥËӥ. Rü

266 nüma rü nüxü‫ ۡڟ‬nayexma ga 41 ga taunecü ga yexguma yaxücu۳xgu nax ãeۡx۳ gacü ֆɗիɥիüۡ. Rü 17ǣҡӕ͑ľËӥ͑ɗիɥǣ%eۡx۳ gacü ֆɗիɥիüۡ ga YerucharéüۡՓ. Ѡӥǣӕ̲ɥ͑ľ ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑͑ӥիüۡ ӕ͑ľҡ͑ľ͑ҡ͑ӥՓ ga guxü̲ۡǣʊфŃ͑ľфӥɥ͑ľǣӥ͑ի ǣӕ̲Փ͑ֆľի̲իücۡ a۳x ga napata. Rü Roboáüۡ ͑ŃфӥՓӥիɗǣk̲óüۡtanüxüۡ ɗֆɗիɥ фӥ̲ͮ ͑ɗիɥǣ͑ǣɥŃǣ. 22ॸNatürü ga yema Roboáüۡ üxüۡ, rü poraãcü nachixexüchi ga Tupanape۳իľՓ. Rü yema norü chixexüۡgü ga naxüxüۡ, rü guxüۡma ga norü o۳xigüarü chixexüۡgüarü yexera nachixe ga Tupanape۳իľՓ. 23ॸYerü nümagü ga duüۡxüۡgü rü norü tupanachicüna۳xãca۳x nanaxü ga norü cua۳xüüۡchicagü. ѠӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣ ma۳իЙӦ͑ľՓфӥՓӥիɗËȍɗǣӥǣ͑ɗǣ itaetaxüۡtüüۡՓ͑͑ҡΎǣӥxŕxŕ ga nutagü фӥ͑ɗիЙӦҡǣӥ͑իֆľ̲իüۡ yacua۳xüüۡgüxücۡ a۳x. 24ॸRü guxüۡma ga yema nachixüۡ͑ľՓфӥ͑ӥǣӥфüüۡtama yatüxüۡ rü ngexüۡ nügümaxã namaxŕ. Rü yema duüۡxüۡgü ga Yudátanüxüۡ rü guxüۡ ga chixexüۡ naxügü naxrüxüۡ ga yema nachixüۡanegü ga tama Tupanaxüۡ cua۳xgüxüۡ ga nüma ga Cori ya Tupana Iraéanecüã۳xgüpe۳իľՓɞՓΎիüۡxüۡ. …… 30ॸRü guxüۡguma nügü nadaiecha ga Roboáüۡ rü Yeruboáüۡ. 31ॸRü yexguma nayu۳xgu ga Roboáüۡ, фӥɥ͑ľǣ Yerucharéüۡgu nata۳x tümatanügu ga norü o۳xigü. Rü nachicüxü ãeۡx۳ gacüxüۡ ningucuchi ga nane ga Abiá. Abiá rü Yudáanewa ãeۡի ۳ ǣËӥ͑ɗիɥ

15

1ॸRü

Abiá inanaxügü ga ãeۡx۳ gacü ͑իֆɗիɥիüۡ ǣ֤ӕĀ ͑ľՓǣ yexguma Yeruboáüۡ ga Nadáx nane

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

267

1ѠƄ֤Ƅґॷ15ٍॷ16

marü 18 ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕǣ ʊфŃ͑ľՓ. 2ॸRü tomaepü۳x ga taunecü ͑ɗիɥǣ֤ľфӕËȍфéüۡՓ%eۡx۳ gacü nax ֆɗիɥիüۡ. Ѡӥǣӕիľ̲͑Ńфӥͅ Ë͑ɗիɥǣ tümaéga. Rü tüma rü AcharóüۡËӥҡɗիɥ. 3ॸRü nüma ga Abiá rü yematama nanatü üxüۡ ga chixexüۡ naxü rü tama aixcüma æΎфɗֆ͑ΎфӥҽӕЙ͑ǣ͑իɥ͑ӥ. Rü tama guma norü o۳xi ga Dabí ga meama Tupanaca۳x maxüۡcürüxüۡ ͑ɗիɥ. …… Nadáx rü Iraéanewa ãeۡի ۳ ǣËӥ͑ɗիɥ 25ॸRü

yexguma marü taxre ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕǣoËȍǣ ֤ӕĀŃ͑ľՓ, rü nüma ga Nadáx ga Yeruboáüۡ ͑͑ľфӥֆľիՓËɗ͑͑իӥǣӥ ga ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡ ǣʊфŃ͑ľՓ. Rü taxretama ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥǣ yéma. 26ॸNatürü yema naxüxüۡ ga nüma ga Nadáx, rü poraãcü nachixe ga Tupanape۳իľՓ. Rü yematama chixexüۡgü ga nanatü üxüۡ naxü. Rü muxüۡma ga tupananetachicüna۳xãgüxüۡ nicua۳xüxüۡ. Rü yemaacü poraãcü chixexüۡgu Iraéanecüã۳xgüxüۡ nayixeۡxeۡ. 27ॸNatürü

ga Baácha ga Aía nane ga Ichacátanüxüۡ ɗիɥËӥфӥ¡ľի̲ natanüxüۡxüۡ nanutaque۳xe nax Nadáxüۡ yama۳xgüxüۡca۳x. Rü Piritéutanüxüۡgüarü ɥ͑ľǣǾӕɗ¡ľҡóüۡgu Nadáxüۡ nima۳xgü, ga yexguma nüma ga Nadáx guma ɥ͑ľիüۡ ínachoeguãchiyane namaxã ga guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüarü churaragü. 28ॸRü nüma ga Baácha rü Nadáxüۡ nima۳իǣֆľիǣӕ̲oËȍ̲фӥ tomaepü۳x ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥիǣӕǣ ֤ӕĀ ͑ľՓ. Rü Nadáxchicüxü ãeۡx۳ gacü ͑ɗիɥ. 29ॸRü yexguma noxritama yangucuchigu ga Baácha nax ãeۡx۳ gacü

ֆɗիɥիüۡ rü tüxüۡ nadai ga guxãma ga Yeruboáüۡtanüxüۡ. Rü yema Cori ya Tupana norü orearü uruxüۡ ga Aía ga Chírucüã۳իՓ͑ӥիüۡ yaxuxüۡrüxüۡ, rü nüma ga Baácha rü guxüۡma ga Yeruboáüۡtanüxüۡ tüxüۡ nadai rü tüxüۡ nagu۳xeۡxeۡ. Rü taxúema tüxüۡ ɞ͑ֆիӦxŕxŕ. 30ॸRü yemaacü nangupetü nagagu ga yema Yeruboáüۡ üxüۡ ga chixexüۡ. Ѡӥֆľ̲͑ΎфӥЙľË Āӕǣǣӕ͑ɗիɥ ga chixexüۡgu nayi ۳xüۡ ga Iraéanecüã۳xgü rü norü Cori ya Tupanaxüۡ nanuxeۡegۡ üxüۡ. 31ॸRü guxüۡma ga yema Nadáx üxüۡ i tama nua ngóxüۡ, rü ngŕma popera i Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügüchiga ixümatüxüۡgu naxümatü. 32ॸRü guma Yudáarü ãeۡի۳ ǣËӥǣoËȍ, rü guma Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Baácha rü nügü nadaiecha. 33ॸRü yexguma tomaepü۳x ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕ ǣoËȍǣ֤ӕĀ ͑ľՓ, rü nüma ga ´ Ëȍǣkɞ͑͑ľфӥֆľիՓË ͑ɗ͑ǣӕËӕËȍɗǣҽɞËȍՓ͑ի Iraéanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիüۡca۳x. Rü 24 ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥ. 34ॸNatürü yema Baácha üxüۡ rü poraãcü nachixe ga Cori ya Tupanape۳իľՓ. Yerü nanaxü ga yematama chixexüۡ ga Yeruboáüۡ Iraéanecüã۳xgüxüۡ nagu nayi ۳xixeۡexۡ üۡ, rü muxüۡma ga tupananetachicüna۳xãgüxüۡ nicua۳xüxüۡ. …… Acáx rü Iraéanewa ãeۡի ۳ ǣËӥ͑ɗիɥ

16

29ॸRü

yexguma 38 ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕǣoËȍǣ ֤ӕĀ ͑ľՓфӥkË իǣϜüۡri nane rü ֆľիՓË͑ɗ͑ǣӕËӕËȍɗǣ%eۡx۳ gacü nax ֆɗիɥիüۡ ǣʊфŃ͑ľՓ. Rü 22 ga taunecü ãeۡի۳ ǣËӥ͑ɗիɥǣʊфŃ͑ľՓ. Ѡӥɥ͑ľǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

268

1ѠƄ֤Ƅґॷ16ٍॷ17 æȍ̲ фɗՓ͑ɗիɥǣ͑ֆľի̲իüۡ. 30ॸNatürü poraãcüxüchima nachixe ga norü maxüۡ ga Cori ya Tupanape۳իľՓ. Rü yema nüxíra ãeۡի۳ ǣËӥǣӥɗիɥǣӥիüۡarü yexera poraãcü chixexüۡ naxü. 31ॸRü yematama chixexüۡgü ga Yeruboáüۡ ga Nabáx nane üxüۡ naxü. Rü naétü rü Yechabé ga Chidóüۡarü ãeۡx۳ gacü ga Ebaáxacümaxã naxãxma۳x. ѠӥĀӥիՓ ͑ǣɥǣǣӕ͑Փ͑͑ǣӕǣ͑Ύфӥ tupananeta ga Baáxüۡ nax yacua۳xüüۡxüۡ. 32ॸѠӥɥ͑ľǣæȍ̲ фɗǣӕ´ ca۳x ͑͑իӥǣՓӥիɗǣngutaque۳xepataxüۡ фӥՓӥիɗǣ%̲фľфӥǣӕËȍɗËիüۡ. 33ॸRü yexgumarüxüۡ ҡæȍ̲ фɗՓ͑͑իӥǣ tupananeta ga Achérachicüna۳xã. Rü yemamaxã poraãcü Cori ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaxüۡ nanuxeۡxeۡ, guxüۡ ga yema nüxíraxüۡxüۡ ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacügüarü yexera. …… Ería nanaxunagü rü tá nax yapagüanexüۡ

17

1ॸRü

nüma ga Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Ería, ga Garaáxarü ͑͑ľՓֆľի̲͑ľǣɥ͑ľǣҽɗ¡ŃËӥã۳x, rü Acáxüۡ ñanagürü: —Yimá nüxüۡ‫ڟ‬

chapuracücü ya Cori ya Iraéanecüã۳xgüarü Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu, rü doma taunecügu rü tagutáma napu rü bai tá i cherena nax rünguxüۡ ñu۳ի̲ҡ ҡËȍΎ̲Փľ͑͑ӥիüۡ chixu —ñanagürü. 2ॸRü yemaca۳x ga Cori ya Tupana rü Eríaxüۡ ñanagürü: 3-4ॸ—‫ؽ‬ʑ͑իӡիӡɗ͑ӕфӥӥa۳xcü ne ӡիüۡՓ̲͑իӡ! ¡Rü natü i Yudáüۡarü ŃѸҡľՓ̲ngŕxmaxüۡ i natüxacü i Queríxgu yarücu۳x! Rü ngŕma ͑ҡӥիËӥՓҡ Ëӕիիľфӥ͑ǣӕфӕËӕǣӥիüۡ ‫ ڟ‬a cuxüۡ tá chamu nax ngŕm

͑͑ǣľՓľ̲ӥǣӥիüۡca۳x —ñanagürü. 5ॸRü nüma ga Ería rü nanaxü ga yema Cori ya Tupana namaxã nüxüۡ ixuxüۡ. Rü natü ga YudáüۡфӥŃѸҡľՓ̲͑իӡ, rü yema natüxacü ga QueríxüۡҡՓ͑ֆֆľի̲. 6ॸRü nümagü ga ngurucu rü pa۳xmama rü ֆ ӕ͑ľËӥЙӡфӥ̲͑ËȍɗƄфɞaca۳x yéma nangegüxüۡ. Ѡӥֆľ̲͑ҡӥիËӥՓ naxaxe ga Ería. 7ॸNatürü marü ñuxre ga ngunexüۡ ngupetü۳xgux rü yema natüxacü rü nipa yerü taguma napu ga yema nachixüۡ͑ľՓ. ƄфɞфӥֆӕҡľËӥǣɥ͑ľǣæȍфŃҡËӥã۳x 8ॸRü

yexguma ga Cori ya Tupana rü Eríaxüۡ ñanagürü: 9ॸ—‫ؽ‬ʘ͑ľֆæȍфŃҡ ya Chidóüۡ͑ľՓ͑ǣľի̲͑ľՓ͑իӡ, rü ngŕxma yarüxã۳u۳ۡx rü ngŕxma nape! Rü ̲фӥ͑ǣɥիüۡ Ëȍ̲ӕɗՓӥիɗɗֆӕҡľËӥɗ ngŕxma ãchiüۡcü nax cuxüۡ nachibüxŕŕxüۡca۳x —ñanagürü. 10ॸRü ͑ӥ̲ǣƄфɞфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ, фӥɥ͑ľǣ æȍфŃҡՓ͑իӡ. Rü yexguma guma ɥ͑ľфӥӡӡËȍɗՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü yéma ͑ǣɥիüۡ ͑ĀӕǣՓӥիɗǣֆӕҡľËӥǣֆŃ̲ ӥիӥՓӡËӥ. Ѡӥ͑ǣɥxca۳x naca rü ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —‫ع‬ҽիӡËȍɗ̲Ëӕիüۡ‫ڟ‬ ̲͑ľɗՓӥիɗɗիľЙáüۡgu dexá choxüۡ‫ڟ‬ nuata cunge nax chaxaxexüۡca۳x? —ñanagürü. 11ॸRü yemata۳ax۳ marü yéma nangeagu, фӥ͑ӥ̲ǣƄфɞфӥՓľ͑իфӥ ͑ǣɥի͑͑Ë, фӥ͖͑ǣӥфӥ͑ǣɥիüۡ: —¿Tauchi cuxü‫̲͑ ۡڟ‬ľľǣՓӥxichipe۳xe ҡɗЙӡ͑ӕËȍΎիü‫ ۡڟ‬cungexgu? —ñanagürü. 12ॸͮҡӥфӥǣ͑ǣɥ̲фӥ inangãxüۡǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Cori ya Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü choxüۡ‫͑ ڟ‬ҡիӕ̲ɗЙӡ. ѠӥՓӥxime۳xeۡãcu i trígute۳xexicatama choxü‫ ۡڟ‬nangexma ya ՓӥիɗֆҡüۡxüۡՓ, rü íxraxüۡ i chíxüۡ i

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ17ٍॷ18

269 naxchiüۡՓ. Rü ngeۡmaca۳ի͑ɗիɥɗӥիӥҡ chayayaxuxüۡ nax íxraxüۡ ɗЙӡ chaxüxüۡca۳x nüxü‫ ۡڟ‬ya chaune rü chaugüca۳x rü ngŕ̲Փľ͑фӥҡɗֆ̲ի% tá tayue —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 13ॸRü nüma ga Ƅфɞфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Taxuca۳xma cumuüۡ! ¡Rü cü yaxü i ngŕma nüxüۡ quixuxüۡ! Natürü i ngŕma curü trígute۳xe i cuxü‫ ۡڟ‬ngeۡxmaxüۡՓ‫ؽ‬фӥ choxü‫͑ ۡڟ‬իӥիɞфɗՓӥիɗɗɞիфիüۡ ɗЙӡɗ maixcuraxüۡ rü nua choxüۡ‫ ڟ‬nange, rü ngŕ̲Փľ͑фӥËӕǣӥիüۡ‫ ڟ‬rü cuneaxüۡ‫ڟ‬ naxü! 14ॸErü nüma ya Cori ya Iraéanecüã۳xarü Tupana, rü nüxüۡ nixu rü ngŕma curü trígute۳xe i tüۡxüۡՓ ngŕxmaxüۡ rü ngŕma curü chíxüۡ i naxchiüۡՓngŕxmaxüۡ rü tagutáma nagu۳x, rü ñu۳xmatáta Cori ya Tupana ñoma i naanegu napuxŕŕx —ñanagürü. 15ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣֆľ̲ֆӕҡľËӥфӥɞֆիӡфӥ ɗ͑իӥǣֆľ̲Ƅфɞ͑ǣɥ̲ի%͑ӥիüۡ ixuxüۡ. Ѡӥֆľ̲Ëӥǣ͑ǣɥ̲фӥ͑ǣɥ͑ľ rü Ería rü muxüۡma ga ngunexüۡgüca۳x ͑ի%Փľ̲ӥǣӥ. 16ॸRü taguma nagu۳x ga trígute۳xe ga tüۡxüۡՓфӥֆľ̲Ëȍɞիüۡ ga naxchiüۡՓֆľ̲æΎфɗֆҽӕЙ͑ƄфɞՓ nüxüۡ yaxuxüۡrüxüۡ. 17ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣ ngunexüۡgu rü nida۳իՓľǣֆľ̲ֆӕҡľËӥ ͑ǣɥ͑ľфӥ͑ֆӕ. 18ॸѠӥֆľիǣӕ̲ǣ͑ǣɥ̲ ga yema yutecü rü Eríaxüۡ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —¿Ta۳xacü chomaxã cuxü Pa Tupanaarü Orearü Ngeruxüۡx? ‫ع‬Ѡӥ͑ӕËӕիӡ͑ի choxna nüxüۡ cucua۳xãchixŕŕxüۡ i chorü chixexüۡgü rü ngŕmagagu cunayuxŕŕxüۡ ya chaune? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 19ॸRü nüma ga Ƅфɞ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —¡Nua namu ya cune! —ñanagürü. Rü ֆľ̲ֆӕҡľËӥիӥ͑ľՓ͑͑ǣ͑ǣӥ, rü yema ucapu ga nagu napexüۡgu nanagacuchi, rü norü pechicaxüۡgu

nayacaxŕxŕ. 20ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣƄфɞфӥ tagaãcü Cori ya Tupanana naca rü ñanagürü: —Pa Cori ya Chorü Tupanax ¿rü ngúxüۡ tá eۡի۳ ͑͑ǣɥիüۡ quingexeۡxeۡ i ͖ֆӕҡľËӥɗ͑ǣɥËȍɗüۡgu chapecü, rü ngeۡmaca۳x cunayuxŕŕxüۡ ֆ͑ǣɥ͑ľ? —ñanagürü. 21ॸRü yexgumatama ga Ería rü tomaepü۳xcüna guxema buxeétü nayarüñuãchi rü tagaãcü Cori ya Tupanana naca rü ñanagürü: —Pa Corix, Pa Chorü Tupanax, rü cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ ͑իՓľ͑cunamaxŕŕxüۡca۳x i ñaa buxüۡ —ñanagürü. 22ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣƄфɞ nüxüۡ naca۳ax۳ üۡxüۡ. ѠӥՓľ͑իфӥҡӥիüۡ namaxŕxŕ ga guxema buxe. 23ॸRü yexgumatama ga Ería rü tüxüۡ naganagü ga guxema buxe rü yema ínapexüۡՓ ҡӥ̲̲ի%ɞ͑фӥիɥфӥɥЙҡËȍɗüۡ ga ñaxtüguxüۡՓҡӥիüۡ naga. Rü tümaéna tüxüۡ nayamu, фӥ͑ǣɥիüۡ ñanagürü: —¡Dücax, nüxüۡ nadau ya cune rü namaxüۡ! —ñanagürü. 24ॸѠӥ͑ǣɥ̲ǣ yema nge rü inangãxüۡǣфӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ: —Ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗ̲ľ̲͑ӥիüۡ chacuáxüۡ i Tupanaarü duüۡxüۡ nax нӕɗիɥիüۡ rü ngŕma nüxüۡ quixuxüۡ rü Cori ֆҽӕЙ͑Փ͑ľ͑իӡիüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. Ería rü wenaxarü ãeۡx ۳ gacü ga AcáxüۡҡՓ͑իӡ

yema ngunexüۡgü rü nigúetanü. Rü tomaepü۳x ga ҡӕ͑ľËӥǣӕՓľ͑, rü nüma ga Cori ya Tupana rü Eríamaxã nidexa rü ñanagürü: —¡Ãeۡx۳ gacü ya AcáxüۡҡՓ ͑իӡфӥ̲͑ի%͑ӥիüۡ yarüxu rü ñoma i naanegu tá chanapuxŕxŕ! —ñanagürü. 2ॸѠӥ͑ӥ̲ǣƄфɞфӥɗ͑իӡ%Ëȍɗ͑ի Acáxmaxã nüxüۡ yanaxuxüۡca۳x. Rü

18

1ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ18 yexguma rü poraãcü nangu۳x ga taiya ga æȍ̲ фɗ͑ľՓ. 3ॸRü nüma ga Acáx rü naxca۳x naca ga norü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ ga Adía ga aixcüma Cori ya Tupanaxüۡ ngechaüۡxüۡ. 4ॸѠӥ͑ӥ̲ǣkĀɞ͑ɗիɥǣ ͑ŃҡӥՓ͑ËȍΎǣӥիüۡ ga 100 ga Tupanaarü orearü uruüۡgü ga yexguma Acáx naxma۳x ga Yechabé nada۳i ۳xchaüۡgu. Rü nüma ga Adía rü taxretücumü ga 50 gu nayatoye rü ñu۳իӡËȍɗҡիфľǣ ãxmaxüۡgu nayacu۳xgü rü yéma ͑ֆիӥՓľ̲ӥ%իüۡ. 5ॸRü yexguma ̲͑Փ͑ֆľի̲ֆ͑ľǣƄфɞ, rü nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Acáx rü Adíaxüۡ ñanagürü: —‫ͮؽ‬ǣɥի%, rü guxüۡma i ñaa tachixüۡ͑ľǣӕҡ͑իɥ͑ľɗǣӕիüۡma i ͑ҡӥǣӥՓфӥ͑ҡӥիËӥǣӥՓ͑իnaxca۳x idauxüۡca۳x ya maxeۡ naxca۳x i tórü búrugü nax ngŕmaãcü tama nayuexüۡca۳x rü taguma tüxüۡ‫ ڟ‬nataxuxüۡca۳x! —ñanagürü. 6ॸRü yemaacü ga Acáx rü Adía rü nügümaxã nüxüۡ nixu nax ҡΎի̲͑͑͑իӡիüۡ ga Acáx rü toxnamana ga Adía nax naxca۳x nadaugüxüۡca۳x ga dexá rü maxŕ. 7ॸRü ֆľիǣӕ̲̲͑Փ͑իӡիǣӕǣkĀɞфӥ Eríaxüۡ yexma nangau. Rü yexguma nüxüۡ yacua۳ի%Ëȍɗǣӕ͑իƄфɞֆɗիɥիüۡ rü nape۳xegu nayangücuchi rü ñanagürü: —¿Eۡ۳ի͑Ëӕ̲нӕɗիɥիüۡ, Pa Chorü Cori, Pa Eríax? —ñanagürü. 8ॸRü nüma ga Ería rü nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Ngüۡ, ËȍΎ̲Ëȍɗիɥ. ¡Rü paxa curü corimaxã nüxüۡ yarüxu rü nua changexma! —ñanagürü. …… 16ॸRü yexguma ga Adía rü Acáxmaxã nüxüۡ nayarüxu nax Ería yéma nguxüۡ, rü ͑ӥ̲ǣkË իфӥֆŃ̲͑իӡ͑իƄфɞիüۡ íyadauxüۡca۳x. 17ॸRü yexguma Eríaxüۡ

270 nada۳u۳xgu rü ñanagürü: —¿Cuma eۡx۳ na нӕɗիɥɗngŕma yatü i Iraéanecüã۳xgüca۳x chixexüۡ ícunguxŕŕxüۡ? —ñanagürü. 18ॸRü nüma ga Ería nanangãxüۡga rü ñanagürü: —ҽ̲Ëȍӕǣǣӕ͑ɗիɥɗ ngŕma guxchaxüۡ i ngupetüxüۡ i nua ʊфŃ͑ľՓ. Rü cuma rü curü duüۡxüۡǣӥǣǣӕ͑ɗիɥɗngŕma ngupetüxüۡ, ľфӥҡ̲͑ǣЙľիɥ͑ӥľɗngŕma Cori ya Tupanaarü mugü rü Baáchicüna۳xãgüxüۡ pecua۳xüxüۡgü. 19ॸ¡Rü ñu۳xma rü curü duüۡxüۡgüxüۡ namu nax ma۳իЙӦ͑ľֆ Carmérugu nangutaque۳xegüxüۡca۳x i guxüۡma i Iraéanecüã۳xgü namaxã i ngŕma 450 i Baáarü orearü uruüۡgü rü 400 i Achéraarü orearü uruüۡgü i Yechabéme۳xeۡՓngŕxmagüxüۡ rü nüxüۡ rüngüۡxeۡexۡ üۡ! —ñanagürü ga Ería. Ería rü Baáarü orearü uruüۡgü

yexguma ga Acáx rü guxüۡma ga Iraéanecüã۳xgüca۳x nangema, rü nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga yema orearü uruüۡgü ga ma۳իЙӦ͑ľǣæф̲Ńфӕǣӕ. 21ॸRü yexguma ga nüma ga Ería rü guxüۡma ga duüۡxüۡgümaxã nidexa rü ñanagürü: —¿Ñuxguxüratáta i pemax i nüxüۡ perüxoexüۡ ͑իҡիфľɗɥ͑ӥǣӕ Йľфӥիɥ͑ӥľիüۡ? Rü ngŕxguma Cori ya ҽӕЙ͑фӥɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ֆɗիɥիǣӕ‫ؽ‬фӥ ͑ՓľЙľфӥիɥ! Ѡӥľǣ´ ֆɗիɥիǣӕ‫ؽ‬фӥ ngŕ̲ՓľЙľфӥիɥ! —ñanagürü. Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü taxuxüۡmaama nanangãxüۡgagü. 22ॸRü nüma ga Ería rü nidexachigüama rü ñanagürü: —æȍիɗËҡ̲ËȍɗիɥɗæΎфɗֆ Tupanaarü orearü uruxüۡ i íchayaxüxüۡ rü chamaxüۡxüۡ. Natürü ngŕma Baáarü orearü uruüۡgü rü 450͑ɗիɥ. 23ॸRü ñu۳xma фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗҡիфľɗՓΎËիËӥ͑ӕ 20ॸRü

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ18

271 pega. Rü nümagü i Baáarü orearü uruüۡǣӥфӥҡ ͑ֆֆӕիǣӥɗՓӥիɗ. Rü ãgümücügu tá inanachexcugü. Rü ngŕmaãcü üxütanüétügu tá nananugü i ngŕma namachi i Baáarü ãmarearü guchicaxüۡՓ, ͑ҡӥфӥҡիӡҡ ̲ nayana۳i ۳xeۡxeۡ ya üxü. Rü ngŕxgumarüxüۡ tá ta i chomax rü chanamexŕxŕ i ngŕma ҡΎɗՓΎËիËӥфӥӥիӥŃҡӥǣӕҡ  chananugümachi, ͑ҡӥфӥҡիӡҡ ̲ chayanaixŕxŕ ya yima üxü. 24ॸRü ngŕ̲Փľ͑ɗЙľ̲фӥҡ ЙľфӥҡӕЙ͑͑ pecagüe, rü choma rü tá Cori ya Tupanana chaca. Rü yima üxümaxã tüxüۡ ngãxüۡgacü, фӥֆɗ̲ ҡ ͑ɗիɥֆ ɗիËӥ̲ҽӕЙ͑ɗիɥËӥ—ñanagürü. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü nanangãxüۡgagü rü ñanagürügü: —Mexü̲ۡ͑ɗիɥɗngŕma ɥ͑ӥ—ñanagürügü. 25ॸRü ñu۳իӡËȍɗǣƄфɞ rü yema Baáarü orearü uruüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Ngexüۡrüüxüۡ i ñaa ՓΎËիËӥЙľֆիӕфӥЙľիɞф penamexŕxŕ, erü pemu i pemax! ¡Rü ñu۳իӡËȍɗЙľфӥҡӕЙ͑͑ЙľË͑ҡӥфӥ ҡիӡҡ ̲͑ՓЙľ͑͑ǣɗիɗËȍɗ! —ñanagürü. 26ॸRü yemaacü ga nümagü фӥ͑ֆֆӕիǣӥǣֆľ̲ՓΎËիËӥǣ nüxna namugüxüۡ. Rü nanamexŕŕgü rü pa۳ի̲̲ËӥфӥՓɗ͑͑իӥǣӥľǣ͑Ύфӥ tupana ga Baána nax nacagüexüۡ rü ñu۳ի̲ҡҡΎËӕËȍɗՓ͑͑ǣӕ. Rü ñanagürügü: —¡Toxüۡ nangãxüۡga Pa Baáx! —ñanagürügü. Rü yema ãmarearü guchicaxüۡ ga naxügüxüۡxüۡ íniyuxeguãchitanücüxü, natürü nataxuma ga ta۳xacü ga nangãxüۡgüxüۡ. 27ॸѠӥֆľիǣӕ̲ҡΎËӕËȍɗՓ͑͑ǣӕիǣӕ, rü nüma ga Ería rü yema Baáarü orearü uruüۡgügu nidauxcüraxüۡ rü ñanagürü: —¡Yexera poraãcü pixáicha! Erü ngŕma

perü tupana rü ngürüãchi i puracügu narüxã۳u۳ۡx, rüe۳xna nayaՓoxe۳x, rüe۳xna ӡ%͑ľՓ͑իӡ, rüe۳xna ngürüãchi ínape фӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗɞpenaba۳i ۳xgü —ñanagürü. 28ॸRü nümagü rü nayadaxŕxŕ ga nax yaxáichaxüۡ. Rü cüxchimaxã nügü ͑ɗՓɞҡӥËȍËӥӥǣӥфӥ͑ӥǣӥɗ͑Йɗիüۡnegü, ֆľфӥֆľ̲͑ɗիɥǣ͑Ëӥ̲ǣӥǣ naxügüüۡxüۡ, ñu۳xmata naduegumüxüۡnegü. 29ॸѠӥҡΎËӕËȍɗՓ nangu rü nümagü rü inayadaxŕŕgü ga nax yaxáichaxüۡ rü nax nayuxtanüxüۡxüۡ, rü yemaacü nayáuanexüۡgümare, natürü taxuxüۡma nanangãxüۡ фӥ¡ɗǣՓӥիɗǣ naga ga nüxüۡ ͑իɥ͑ӥľիüۡ. ѠӥĀӥիՓ ΎфՓ͑͑ǣӕ͑իƄфɞTupanaca۳x yamáxüۡ ǣֆľ̲ҡΎǣՓΎËիËӥ. 30ॸRü yexguma ga Ería rü guxüۡma ga duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Númamaxüۡra Йľիɥ! —ñanagürü. Rü guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü naxüۡҡՓ̲͑իɥ. Rü nüma ga Ería rü nanamexŕxŕ ga yema Tupanaarü ãmarearü guchicaxüۡ ga rüngutaüۡxüۡ. 31ॸRü nanayauxpüta ga 12 ga nuta nae۳xpü۳x ga nanegü ga Acóbu ga Iraéanegu ãégacü. 32ॸRü guma nutagümaxã nanaxü ga Cori ya Tupanaarü ãmarearü guchicaxüۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥɞ͑͑Ëľǣӕǣֆľ̲ ãmarearü guchicaxüۡ rü 20 ga lítruxãcu ga nanetüchire nagu mexüۡ ͑ɗիɥǣ͑Ύфӥ taxmachate۳xe. 33ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ̲ľ inananu ga üxü. Rü ãgümücügu tüxüۡ ɗ͑ËȍľիËӕǣǣӕիľ̲ՓΎËիËӥ, rü yema üxüétügu tüxüۡ nanugümachi. 34ॸRü ñu۳իӡËȍɗ͖͑ǣӥфӥ: —¡Ãgümücü i tüۡxüۡ ͑ǣɥիüۡ pixügüãcu dexámaxã rü ngŕma namachiétügu rü ngŕma ӥիӥŃҡӥǣӕ͑ǣɥիüۡ pebagüãcu! —ñanagürü. Rü yemaacü nanaxügü ga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ18 duüۡxüۡgü. ѠӥՓľ̲͑͑͑ӕ͑ի yemaacü naxügüaxüۡca۳x. Rü norü tomaepü۳իËӥ͑Փľ̲͑͑͑ӕ͑ի ֆľի̲͑ǣɥիüۡ nabagüãcuxüۡca۳x ga tüۡxüۡ. Rü yemaacü nanaxügü ga nümagü. 35ॸRü yema dexá rü yema ãmarearü guchicaxüۡxüۡ ínayáeguãchi, rü yema ícaeguxüۡmachate۳xe rü nanapá. 36ॸRü ֆľիǣӕ̲ΎфՓ͑͑ǣӕիǣӕ͑իֆǣӕիüۡ ǣՓΎËիËӥ, rü nüma ga Tupanaarü orearü uruxüۡ ga Ería rü naxca۳ի͑ɗիӡǣ yema ãmarearü guchicaxüۡ. Rü tagaãcü ñanagürü: —Pa Corix, ya Abraáüۡarü rü Ichaáarü rü Iraéanecüã۳xarü Tupanax ¡cugü inaՓe۳x i ñu۳xmax nax cuma нӕɗիɥիüۡ i Iraéanecüã۳xarü Tupana, rü ËȍΎ̲͑իËȍɗիɥիüۡ i curü duüۡxüۡ, rü Ëӕ̲нӕɗիɥիüۡ i choxüۡ cumuxüۡ nax chanaxüxüۡca۳x i guxüۡma i ñaa chaxüxüۡ! 37ॸ¡Choxüۡ nangãxüۡga, Pa Corix, choxüۡ nangãxüۡga nax ngŕmaãcü i ñaa duüۡxüۡgü nüxüۡ cua۳xgüxüۡca۳x nax cuma нӕɗիɥիüۡ i Tupana rü nüxna cuxuxüۡ nax Փľ͑cuxca۳ի͑ՓΎľǣӕիüۡca۳x! —ñanagürü. 38ॸRü yexgumatama Cori ya Tupanaarü üxüema rü ngürüãchi yexma ͑Ńҡӥ͑͑ǣӕǣֆľ̲ՓΎËիËӥ̲Ëȍɗ. Rü nixa ga yema namachi rü üxü rü ՓΎΎҡ̲ǣǣӕ̲͑ӕҡǣӥфӥՓɗիӥ̲ӥ. Rü yema dexá ga yema ícaeguxüۡmachate۳իľՓֆľի̲իüۡ rü inayache. 39ॸRü yemaxüۡ nadaugügu ga guxüۡma ga duüۡxüۡgü rü ñaxtüanegu nanangücuchitanü rü ñanagürügü: —ͮӥ̲ֆæΎфɗ͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ɗիɥËӥ. Ѡӥ͑ӥ̲ֆæΎфɗ͑ɗիɥֆҽӕЙ͑ɗիɥËӥ —ñanagürügü. 40ॸRü yexguma ga Ería rü yema duüۡxüۡgüxüۡ ñanagürü: —¡Ípenayauxüۡ i guxüۡma i Baáarü orearü uruüۡgü rü taxuxüۡtáma niña!

272 —ñanagürü: Rü nüma ga duüۡxüۡgü rü ínanayauxüۡ. Rü yexguma ga Ería rü natüxacü ga ChichóüۡՓ͑͑ǣǣӥxŕxŕ rü yexma nayadaüۡnaxã. Ería rü pucüca۳x nayumüxŕ 41ॸѠӥֆľ̲Փľ͑ǣƄфɞфӥkË իüۡ

ñanagürü: —‫ؽ‬ʑɗիӡфӥֆËȍɗ¡ӥфӥֆիիľ! Erü marü nicuxcu ya pucü —ñanagürü. 42ॸRü nüma ga Acáx rü natáegu rü nayachibü rü nayaxaxe. Natürü ga Ería rü ma۳իЙӦ͑ľǣæф̲Ńфӕǣӕ͑իɥ͑ǣӥ. ‫ ڟ‬ü۳xü rü Rü yexma nayacaxãp nanangücuchi ñu۳ի̲ҡǣ͑ËȍɗՓľфӥ ‫ ڟ‬ü۳xügümachate۳իľՓ͑͑ǣӕ. 43ॸRü naãp norü ngüۡxeۡerۡ uüۡxüۡ ñanagürü: —¡Dauxüۡguamaxüۡф͑իɥ͑ǣӥ, rü ̲ фǣӕ̲ֆĀՓľ͑ӥ! —ñanagürü. Rü nüma ga norü duüۡxüۡ фӥֆŃ̲͑իӡфӥ ̲ фŃҡӥ͑ֆĀՓľ͑ӥ. Ѡӥֆľ̲Փľ͑ǣ yema norü duüۡxüۡ rü ñanagürü: —ͮҡիӕ̲͑ɗիɥɗta۳xacü —ñanagürü. Natürü ga nüma ga Ería rü nanamu rü ñanagürü: —¡Rü 7 e۳xpü۳xcüna íyadau! —ñanagürü. 44ॸRü yexguma marü norü 7 e۳xpü۳xcüna íyada۳u۳xgu rü yema norü duüۡxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Rü nüxüۡ ËȍĀӕɗՓӥիɗɗɞфիüۡ i caixanexüۡ i ̲ фËȍɗӥŃҡӥՓɥ͑ǣӥľ̲իüۡ ɗՓӥիɗɗ naxme۳xeۡraxüۡxüۡ —ñanagürü. Rü yexguma ga Ería rü norü duüۡxüۡxüۡ ñanagürü: —¡Paxa inañaãchi rü Acáxmaxã nüxüۡ ֆфӥիӕфӥ͑Փľüۡgu yaxüe rü ínaxɥ ۳ի͑ՓֆĀma۳իЙӦ͑ľ фӥɞֆիӡ͑իüۡpa ya pucü! —ñanagürü. 45ॸѠӥ͑Փľüۡǣӕ͑իɥ͑ǣӥǣkË ի, rü Йիɥ͑ľǣ֤ľфŃՓ͑իӡ. Rü yexgumayane rü nanaxŕãchiane, rü nibua, rü tacü ga pucü ínangu. 46ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü Eríana pora

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ18ٍॷ19

273 naxã. Rü yexguma marü nügüna Йľի͑ǣӥËȍɗфӕǣӕфӥɥ͑ľǣ֤ľфŃՓ naña. Rü Acáxüۡpa yéma nangu. Ería rü ma۳իЙӦ͑ľǣϘфŃիՓ͖͑

19

1ॸRü

nüma ga Acáx rü naxma۳x ga Yechabémaxã nüxüۡ nixu ga guxüۡma ga yema Ería üxüۡ, rü ñuxãcü nax nadaüۡnaaxüۡ ga yema Baáarü orearü uruüۡgü. 2ॸRü yexguma ga Yechabé rü Փӥիɗǣ͑ǣɥфӥĀӕüۡxüۡxüۡ imu ga Eríamaxã nüxüۡ nax yanaxuxüۡca۳x ga ͑ǣɥфӥĀľիфӥ͖͑ǣӥфӥ: —Cuma rü Ería нӕɗիɥфӥËȍΎ̲իфӥ֤ľËȍ¡ŃËȍɗիɥ. Rü cumaxã nüxüۡ Ëȍɗիӕфӥ̲͑ľ͑ɗիɥɗ chorü tupanagü poraãcü choxüۡ napoxcu ega moxüۡ ñoma i oragu tama cumaxã chanaxü۳xgu i ngŕma Baáarü orearü uruüۡgümaxã cuxüxüۡ —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 3ॸRü nüma ga Ería rü nüxüۡ nicua۳xãchi ga %ӡËӥ̲իüۡՓ͑ի͑ֆľի̲իüۡ, rü yemaca۳իɥ͑ľǣ´ľËȍŃ¡ǣ ֤ӕĀ ͑ľՓֆľի̲͑ľՓ͖͑. Rü yéma nanata۳x ga guma norü ngüۡxeۡerۡ uxüۡ. 4ॸRü ֆľ̲Փľ͑фӥҡիәľ̲ɞի%ËȍɗüۡxüۡՓ ͑իӡ. ѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ɗ͑ɗիӡ, rü Փӥիɗǣ͑ɗիҡüüۡՓ͑ֆфӥҡΎΥËȍɗ. Rü ͑ӥǣӥǣӕ͑իɥ͑ӥǣӕфӥ͑ֆӕիËȍüۡ. Rü yemaca۳x Cori ya Tupanaxüۡ ñanagürü: —¡Marütama Pa Corix, rü choxna nayaxu i ñaa chorü maxüۡ! Erü ՓΎľҡ ҡ̲Ëȍֆӕфӥ͑фӥ̲ľ̲ľ͑ի ñu۳xmatama chayuxüۡ —ñanagürü. 5ॸRü yexma naixtüüۡgu naca rü yéma nape. ͮҡӥфӥՓӥիɗǣĀիӡËӥã۳x ga Tupanaarü orearü ngeruxüۡ rü yéma nangu rü nüxüۡ yangΦgüãcüma ñanagürü nüxüۡ: —¡Írüda rü nachibü! —ñanagürü. 6ॸRü Ería rü nanadauáane, rü nüxüۡ nadau ga naeruxüۡҡǣӕ͑իӦիüۡ ǣՓӥիɗǣЙӡǣ

maixcuraxüۡ ǣӥիӥŃҡӥՓɗǣӕիüۡ rü dexá ǣֆľի̲ӥՓľüۡxüۡ. Rü yexguma ga nümax rü ínarüda rü nachibü rü naxaxe. Ѡӥֆľ̲Փľ͑фӥՓľ͑ɗ͑Ë. 7ॸNatürü ga Cori ya Tupanaarü orearü ngeruxüۡ ֆĀիӡËӥã۳իфӥՓľ͑իфӥƄфɞիüۡҡՓ ͑իӡ. Rü ínayaba۳i ۳xgü, rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Írüda rü nachibü! Erü yáxüۡgu ҡ нӕɗիӡɗngŕ̲ɞËӕիӡիüۡՓ —ñanagürü. 8ॸRü nüma ga Ería rü ínarüda, rü nachibü rü naxaxe. Rü yema õna rü pora nüxna naxã. Rü 40 ga ngunexüۡ rü 40 ga chütaxüۡ ͑ɗիӡ ñu۳ի̲ҡ͑Փ͑͑ǣӕǣǣӕ̲ma۳իЙӦ͑ľ ga Oréx. (Ѡӥǣӕ̲Փ͑ɗիɥǣҽӕЙ͑ǣ Moichéca۳x nangóxüۡ.) 9ॸRü yexguma guma ma۳իЙӦ͑ľՓ͑͑ǣӕիǣӕǣƄфɞфӥ Փӥիɗǣ%ի̲իüۡgu naxücu, rü yéma nanangupetüxŕxŕ ga chütaxüۡ. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü namaxã nidexa, rü ñanagürü nüxüۡ: —¿Ta۳xacü nua cuxü, Pa Eríax? —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga Ería nanangãxüۡga rü ñanagürü: —Poraãcü ͑ŃҡӥՓËȍËȍΎǣӥɗËӕфӥΎфľ, Pa Chorü Cori ya Tupana ya GuxüۡŃҡӥՓ Ngŕxmacüx. Erü ngŕma Iraéanecüã۳xgü rü marü nüxüۡ inarüngümae i ngŕma curü uneta ga namaxã cuxüxüۡ, rü nagu napogüe i ngŕma curü ãmarearü guchicaxüۡgü, rü taramaxã tüxüۡ nadai ya yíxema curü orearü uruüۡgü. Rü chaxicatama íchayaxü, rü ñu۳xma rü cha۳u۳xca۳x rü ta nadaugü nax choxüۡ yama۳xgüxüۡca۳x —ñanagürü. 11ॸRü nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: —‫ؽ‬ʑ͑իӡիӡфӥchaupe۳xe yachi ya daa ma۳իЙӦ͑ľŃҡӥՓ! —ñanagürü. Rü nüma ga Ería rü yemaacü nanaxü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü yéma naxüpetü. ѠӥՓӥիɗǣЙΎфիӥËȍɗËӥǣ¡ӕ͑ľËӥфӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ19 nagu nangu ga guma ma۳իЙӦ͑ľ, rü nabu rü ga nutagü rü nipue rü narüyiixüۡchipanü, natürü nüma ga ҽӕЙ͑фӥҡ̲ǣӕ̲¡ӕ͑ľËӥՓ nayexma. Ѡӥǣӕ̲¡ӕ͑ľËӥՓľ͑фӥ naxɥã۳xãchiane, natürü nüma ga Tupana rü tama yema ɥã۳ի%Ëȍɗ͑ľՓ͑ֆľի̲. 12ॸRü yema ɥã۳ի%Ëȍɗ͑ľՓľ͑ի%ǣՓӥիɗ ga üxüema, natürü nüma ga Tupana rü ͑ҡիӕ̲ǣֆľ̲ӥիӥľ̲Փ. Rü yema ӥիӥľ̲Փľ͑фӥֆŃ̲ɗ͑͑իӡǣՓӥիɗ ga ígaxüۡ ga naga ga mexechixüۡ. 13ॸRü yexguma yema nagaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ Ería, фӥ͑ӥǣӥ͑ɗĀӥիËȍɗՓľ͑Ύфӥ gáuxüۡchirumaxã. Ѡӥɞ͑իӡիӡǣֆľ̲ ma۳իЙӦ͑ľфӥã۳xmaxüۡՓфӥnaa۳xgu nayachi. Rü yexma nachiyane rü nüxüۡ ͑իɥ͑ӥǣՓӥիɗǣ͑ǣǣ͑ӥիüۡ ñaxüۡ. ‫ ڟ‬a cuxü, Pa Eríax? 14ॸRü —¿Ta۳xacü ngŕm nüma ga Ería rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Nüxüۡ chicua۳xãchi nax poraãcü cuxüۡ‫ ڟ‬chachu۳xuxüۡ, Pa Corix Pa ҽӕЙ͑ֆǾӕի%ŃҡӥՓNgŕxmacüx. Natürü ngŕma Iraéanecüã۳xgü rü marü nüxüۡ inayarüngümae ga yema namaxã nax icuxügaxüۡ. Rü nagu napogüe i ngŕma curü ãmarearü guchicaxüۡgü, rü yimá curü orearü uruüۡgü rü taramaxã nanadai. Rü chaxicatama íchayaxü i ñu۳xmax natürü cha۳u۳xca۳x rü ta nadaugü nax choxüۡ yama۳xgüxüۡca۳x —ñanagürü. 15ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Eríaxüۡ ñanagürü: —¡ƚcü natáegu nagu i ngŕ̲̲͑ǣ͑Ύիфɗ͑ǣӕнӕɗիӡիüۡ i Damácuarü chianexüۡՓĀիüۡ! Rü ngŕիǣӕ̲ġ̲ Ëӕфӥɥ͑ľՓËӕ͑ǣӕիǣӕ ¡rü chíxüۡmaxã nabaeru ya Achaé nax Chíriaanearü ãeۡի۳ ǣËӥ͑իֆɗիɥիüۡca۳x! 16ॸ¡Rü ngŕիǣӕ̲Փľ͑фӥËȍɞիüۡmaxã nabaeru ya Yeú ya Níchi nane, nax

274 Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü nax ֆɗիɥիüۡca۳x! ¡Rü ngŕxgumarüxüۡ ta chíxüۡmaxã nabaeru ya Erichéu ya Cháfa nane ya Abe-meúracüã۳x nax cuchicüxü chorü orearü uruxüۡ ͑իֆɗիɥիüۡca۳x! 17ॸRü yíxema Achaéme۳xeۡՓɗ͖իľфӥ֤ľәҡ  tüxüۡ nima۳x. Rü yíxema Yeúme۳xeۡՓ ɗ͖իľфӥƄфɗËȍŃӕҡ ͑ɗիɥɗҡӥիüۡ da۳i ۳xcü. 18ॸ¡Rü dücax, rü cumaxã nüxüۡ chixu rü choma rü marü íchayaxügüxŕxŕ i 7,000 i Iraéanecüã۳xgü i taguma Baápe۳xegu ‫ ڟ‬ü۳xügüxüۡ nax nüxüۡ caãp yacua۳xüüۡgüxüۡca۳x! —ñanagürü ga Tupana. Tupana rü Erichéuxüۡ nayaxu 19ॸRü yexguma ga nüma ga Ería rü ɗ͑իӡ%Ëȍɗ, rü Erichéu ga Փɗիӥ̲ӥ͑ľфӥɗľǣӕ̲ӥ͑ľՓ puracücüxüۡ yexma nangau. Rü guma Erichéupe۳իľǣӕ͑իɥǣ12 chimüxüۡ ga ՓΎËǣҡիфľËȍɗǣӥ͑ӥǣӥՓ͑ǣËӕիüۡ, rü ͑ӥ̲ҡ̲ǣƄфɗËȍŃӕ̲͑ի%͑ɗիӡǣ ֆľ̲͑ՓɗֆËӕ իüۡ. Rü nüma ga Ería rü Erichéuca۳ի͑ɗիӡфӥ͑Ńҡӥǣӕ nanacha۳xanagü ga norü gáuxüۡchiru. 20ॸRü nüma ga Erichéu rü nüxna yéma ͑ɗ͖ǣ͑ΎфӥՓΎËǣӥ, фӥƄфɞՓľnangŕ, rü ñanagürü nüxüۡ: —ChanaxՓa۳xe i choxüۡ cuxüchica nax chaunatüxüۡ rü chauéxüۡ chayameãŕxüۡca۳x, rü ñu۳xmachi ҡ ËӕՓľËȍфӥիӡ—ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga Ería rü ñanagürü ‫ ڟ‬Ëӕիӡ, nüxüۡ: —Marü name i ngŕ̲ natürü ¡nüxna nacua۳xãchi nax Tupana marü cuxca۳x ca۳xaxüۡ nax norü orearü uruxüۡ нӕɗիɥիüۡca۳x! —ñanagürü. 21ॸRü ͑ӥ̲ǣƄфɗËȍŃӕфӥƄфɞ͑͑ɗիӡǣËȍɗфӥ ҡիфľǣՓΎËǣֆҡӥիüۡ niyaxu, rü nanadai, rü ãgümücügu inanachexcu.

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ19, 21

275 Rü yema naixmena۳ի%ǣӥǣՓΎËՓ ina۳i ۳xgüxüۡmaxã nanaxüxüxüۡ. Rü ֆľ̲Փɞ͑͑ǣӕǣ̲͑Ëȍɗ, rü namücügüxüۡ nanangõ۳xeۡxeۡ. Rü ֆľ̲Փľ͑фӥƄфɞՓľ͑фӥիӡ͑Ύфӥ ngüۡxeۡerۡ uxüۡ. …… Acáx rü Nabúarü úbanecü

21

1ॸѠӥՓӥիɗǣֆҡӥǣɥ͑ľǣ Yerécüã۳x ga Nabúgu ãégacü rü ǣӕ̲ɥ͑ľՓ͑ӥիüۡ‫͑ ڟ‬ֆľի̲ǣՓӥիɗǣ úbanecü ga ãeۡx۳ gacü ga Acáxpataarü ngaicamána. 2ॸѠӥՓӥիɗǣ͑ǣӕ͑ľիüۡ ga Acáx rü Nabúxüۡ ñanagürü: —¡Choxna naxã i curü úbanecü nax ngŕmaãcü choxü‫ ۡڟ‬nangexmaxüۡca۳x i chorü nanetünecü erü chopatana nangaicama! Rü ngŕmachicüxü tá cuxna chanaxã i Փӥիɗɗә¡͑ľËӥɗɗфӥ̲ľ̲ľիüۡ, rüe۳xna ega cunaxՓa۳xegu rü diŕrumaxã cuxüۡ‫ڟ‬ chanaxütanü —ñanagürü. 3ॸNatürü ga Nabú rü Acáxüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Rü Tupana tama nanaxՓa۳xe nax cuxna chanaxãxüۡ i ñaa naane i chaunatü choxna ãxüۡ —ñanagürü. 4ॸRü yema Nabúarü ngãxüۡgagu rü nüma ga Acáx rü nangechaüۡãcüma rü nanuãxŕãcüma napataca۳x natáegu, yerü Nabú rü namaxã nüxüۡ nixu ga tagutáma nüxna nax naxããxüۡ ga yema naane ga nanatü nüxna ãxüۡ. Rü nüma ga Acáx rü nachiüۡՓ͑͑ǣӕ, rü naxchiaüۡgu nayaca, фӥɥիҡЙü۳xguama nabuenü, rü tama nachibüchaüۡ. 5ॸRü yexguma ga naxma۳x ga Yechabé rü naxca۳իɗֆիӡфӥ ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —¿Ta۳xacüca۳x cuma rü tama cuchibüchaüۡ? —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 6ॸRü ͑ӥ̲ǣkË իфӥ͑ǣɥիüۡ nangãxüۡga rü ñanagürü: —Nabúmaxã chidexa, rü

nüxna naxca۳x chaca nax choxüۡ namaxã nataxexüۡca۳x i norü úbanecü. Rü ngŕxgumachi choxna naxãã۳xgu rü to i úbanecümaxã nüxüۡ‫ ڟ‬chanaxüchicüxü. Natürü i nümax rü tama choxna nanaxãxchaüۡ —ñanagürü. 7ॸRü yexguma ga naxma۳x ga Yechabé rü inangãxüۡga rü ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ: —ͮҡӥфӥËӕ̲нӕɗիɥɗ ͑ӕʊфŃ͑ľՓ%eۡի۳ ǣËӥнӕɗիɥիüۡ. ¡Rü yachibü rü nataãxŕ! Rü marü choma cuxüۡ‫ ڟ‬tá chanayaxu i Nabúarü úbanecü —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 8ॸRü yexgumatama ga ͑ǣɥ̲фӥkË իŃǣǣӕɗ͑իӥ̲ҡӥǣ͖ӕիфľ ga popera. Ѡӥֆľ̲ǣӕɗֆիӦËӕËȍɗǣ Acáxarü cua۳xruxüۡ ǣ͑Ύфӥ%͑ľфՓ yexmaxüۡ. Rü ñu۳իӡËȍɗɗֆ̲ӕnaxca۳x ga ǣӕ̲ɥ͑ľǣ֤ľфŃфӥ%eۡx۳ gacügü. 9-10ॸRü ֆľ̲͑ǣɥфӥЙΎЙľфǣӥՓфӥ͖͑ǣӥфӥ: —¡ƚcü, guxüۡma i duüۡxüۡgümaxã nüxüۡ pixu nax nangutaque۳xegüxüۡca۳x nax tama pechibueãcüma peyumüxŕgüxüۡca۳x! ‫ؽ‬Ѡӥ͑ӥի͑Йľիӕֆͮ¡ә͑իЙľҡ͑ӥՓ ͑իӡիüۡca۳x! ¡Rü naxca۳x peda۳u۳x i taxre i yatü i nüxüۡ ixugüxüۡ nax nüma ya Nabú rü Tupanamaxã naguxchigaxüۡ rü ãeۡx۳ gacümaxã chixexüۡ naxueguxüۡ! ¡Rü ngŕmaxüۡ Йľիɥ͑ӥľǣӕՓľ͑, rü ɞЙľ͑ǣիӥËȍɗфӥ͑ӕҡ̲ի%ɞЙľ̲͑ӕիӡËȍɗ rü peyamá! —͖͑ǣӥфӥǣֆľ̲͑ǣɥфӥ ЙΎЙľфǣӥՓ. 11ॸRü nüma ga yema ãeۡի۳ ǣËӥǣӥǣǣӕ̲ɥ͑ľËӥã۳x rü nayanguxŕŕǣӥǣֆľ̲͑ǣɥфӥ ЙΎЙľфǣӥՓ̲͑ի%͑ӥիüۡ yaxuxüۡ. 12ॸRü nanaxügü ga yema ngutaque۳xe rü yéma Nabúna nacagüe. 13ॸRü nüma ga yema taxre ga yatügü rü guxüۡma ga duüۡxüۡgüpe۳իľՓĀΎфիüۡmare nixugüe Nabúchiga. Rü ñanagürügü: —Ñaa Nabú rü Tupanamaxã naguxchiga rü ãeۡx۳ gacü ya Acáxmaxã rü ta naguxchiga

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ21 —ñanagürügü. Rü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥľǣӕǣ duüۡxüۡgü, rü Nabúxüۡ niyauxgü rü ɥ͑ľЙľ̲Փ͑͑ǣ ӕËȍɗǣӥǣӥ. Rü yexma ͑ӕҡ̲ի%ɞ̲͑͑ӕիӡËȍɗǣӥфӥֆľ̲Ëӥ nayama۳xgü. 14ॸRü yexüۡ ͑ՓǣӥľǣӕՓľ͑ ǣǣӕ̲ɥ͑ľфӥ%eۡx۳ gacügü, rü YechabéxüۡҡՓ̲͑ӕǣǣӥфӥ ñanagürügü: —Nabú rü marü nutamaxã ɞ̲͑͑ӕիӡËȍɗǣӥɗĀӕüۡxüۡgü, rü marü nayu —ñanagürügü. 15ॸRü yexguma Yechabé nüxüۡ cuáchigagu ga Nabú rü marü nax nayuxüۡ фӥ͑ǣɥǣӥфӥǣӥ͑ӥիüۡ ga ǣӕ̲͑ǣɥҡľǣkË ի: —Yema úbanecü ga Nabú tama cuxüۡ namaxã taxechaüۡxüۡ, rü ñu۳ի̲фӥ͑ǣľҡ͑ӥ%Ëӥ̲Ëӕիфӥ͑ɗիɥ. Erü nüma ya Nabú rü marü nayu —͑ǣɥǣӥфӥǣӥ. 16ॸRü yemaxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣ Acáx rü ínayadau ga yema Nabúarü úbanecü, rü noxrüxüۡ ͑ֆիɥxŕxŕ. 17ॸNatürü nüma ga Cori ya Tupana rü Eríaxüۡ ñanagürü: 18ॸ—Dücax, rü ñu۳ի̲ҡ̲æȍ̲ фɗՓ͑իӡɗ naxüۡҡՓɗʊфŃ͑ľËӥã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü ya Acáx. Rü nüma i ñu۳ի̲фӥ͑Փ nangexma i ngŕma Nabúarü úbanecü i noxrüxüۡ ֆիɥxŕŕxüۡ. 19ॸRü ñacurügü tá nüxüۡ: “Pa Acáx, rü Cori ya Tupana rü ñanagürü cuxüۡ: ‘Ñu۳xma nax cuyamáxüۡ ya Nabú rü nüxna nax cuyapuxüۡ i ngŕma ͑Ύիфӥҡ̲ɗիɥիüۡ, rü ngeۡmaca۳x i ñu۳xma i cumax rü tá ta cugügu nade۳xgüe i airugü ֆľ̲ҡ̲͑ËȍɗËǣͮ¡әǣӥ͑Փ nade۳xgüãxüۡՓٔॸٚ—ñanagürü ga Tupana. Rü nüma ga Ería rü yéma AcáxüۡҡՓ ͑իӡ͑ի̲͑ի%͑ӥիüۡ yanaxuxüۡca۳x. 20ॸRü nüma ga Acáx rü Eríaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —¿Cumax, Pa Chorü Uanüx, rü choxüۡ icuyangauama? —ñanagürü. Rü nüma ga Ería rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngüۡ, cuxüۡ ichayangau

276 nax cumaxã nüxüۡ chayarüxuxüۡca۳x nax Cori ya Tupanape۳իľՓЙΎф%ËӥËȍɗիľիüۡ nax cuxüxüۡ. 21ॸRü ngeۡmaca۳x ya Cori ya Tupana rü ñanagürü cuxüۡ: “Rü tá cuxca۳x íchananguxŕxŕ i taxüۡ i guxchaxüۡ, rü cugagu tá ichayanaxoxŕxŕ i guxüۡma i cutanüxüۡgü. Rü tá chanadai i guxüۡma i cutanüxüۡgü i yatüxüۡǣӥɗʊфŃ͑ľՓ ngŕxmagüxüۡ. 22ॸRü yema Nabá nane ga Yeruboáüۡtanüxüۡmaxã, rü yema Aía nane ga Baáchatanüxüۡmaxã chaxüxüۡrüxüۡ tá chanaxü namaxã i ngŕma cutanüxüۡgü. Erü yema ãeۡx۳ gacügürüxüۡ choxüۡ cunuxŕxŕ nagagu nax chixexüۡgu cunayi ۳xeۡexۡ üۡ i Iraéanecüã۳իǣӥٚ, ñanagürü ga Tupana. 23ॸRü Yechabéchiga rü Cori ya Tupana rü ñanagürü: “Rü ngŕma ɗфӕǣӥфӥҡ ͑ǣɥիüۡ nangΦmachigü i ֤ľфŃфӥɥիЙľ̲Փ. 24ॸRü ngŕma cutanüxüۡǣӥɗɥ͑ľǣӕֆӕľիüۡ, rü airugü tá nanangΦmachi. Rü ngŕma cutanüxüۡgü i ɥ͑ľфӥĀӥիŃҡӥǣӕֆӕľիüۡ, rü ŕxchagü tá nanangΦ̲Ëȍɗǣӥٚ—ñanagürü. 25ॸRü nataxuma ga to ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Acáxrüxüۡ naxma۳xgagu chixexüۡ üxüۡ ga Tupanape۳իľՓ. 26ॸRü nüma ga Acáx rü poraãcü Tupanape۳իľՓ chixexüۡ naxü ga yexguma yema tupananetachicüna۳xaxüۡ yacua۳xüxüۡgu naxrüxüۡ ga yema Amoréutanüxüۡgü ga Cori ya Tupana Iraétanüxüۡǣӥҡ͑ӥՓ ɞՓΎիüۡxüۡ. 27ॸRü yexguma yema Ería namaxã nüxüۡ ixuxüۡxüۡ ͑իɥ͑ӥǣӕǣkË ի rü nügüchirugu nagáugü. Rü témüxüۡ ga naxchirugu nicu۳x rü tama nachibü. Rü yema témüxüۡ ga naxchirumaxã napeexüۡ rü nangechaüۡ%Ëӥ̲ɗ͑фӥիӡӡիüۡ. 28ॸRü yexguma ga Cori ya Tupana rü Eríaxüۡ ñanagürü: 29ॸ—¿Nüxüۡ cudauxüۡ ֆɗիɥիüۡ ya Acáx nax ñuxãcü chope۳իľՓ͑ӥǣӥ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

277

1ѠƄ֤Ƅґॷ21ٍॷ22

ínaxíxraxüۡ? Rü ngŕma nax chope۳xegu nügü ínaxíxraxüۡǣǣӕфӥҡիӡҡ ̲ chixexüۡ ͑իËӥǣӥҡ͑ӥՓchanguxŕxŕ i ñu۳xma nax namaxüۡxüۡgu i nüma ya Acáx.

nanangutaque۳xexeۡxeۡ ga Փixgutaa۳x 400 ga norü tupanaarü orearü uruüۡgü. Rü yemagüna naca rü ñanagürü: —¿Marü namexüۡ ֆɗիɥիüۡ rü eۡx۳ na tama nax napu۳xüۡ

Natürü ngŕxguma marü nayu۳իǣӕՓľ͑фӥ nane ãeۡի۳ ǣËӥɗիɥիǣӕҡ ͑ɗիɥɗ Acáxacügüca۳x íchananguxŕŕxüۡ i ngŕma chixexüۡ nax ngŕmaãcü yanaxoxüۡca۳x i natanüxüۡgü —ñanagürü.

ֆֆɗ̲ɥ͑ľֆѠ̲әֆǾф ի͑ľՓ ngexmane? —ñanagürü. Rü nüma ga yema orearü uruüۡgü rü nanangãxüۡgü rü ñanagürügü: —Marü name i naxca۳x ípeyaxüãchi nax peyapu۳xüۡca۳x erü Cori ya Tupana rü marü cuxna nanaxã —ñanagürügü. 7ॸNatürü ga nüma ga Yudáanearü ãeۡx۳ gacü ga Yochapá rü ínacaama rü ñanagürü: —¿Nua rü nataxuma i to i orearü uruxüۡ i aixcüma Cori ya Tupanaarü orearü uruxüۡ ɗիɥիüۡ nax ngŕma rü ta namexüۡ nax nüxna ica۳xaxüۡ? —ñanagürü. 8ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Acáx rü Yochapáxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngüۡ, ͑͑ǣľի̲͑ɗիɥֆՓӥիɗ͑իҡӥիüۡ‫ڟ‬

Micaía nüxüۡ nixu rü Acáxüۡ tá narüporamae i norü uanügü

22

1ॸRü

marü tomaepü۳x ga taunecü ninge nax taguma nügü nada۳i ۳xüۡ ga Iraéanecüã۳xgü namaxã ga Chíriaanecüã۳xgü. 2ॸNatürü guma norü tomaepü۳x ga taunecügu rü nüma ga Yudáanearü ãeۡx۳ gacü ga Yochapá rü Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Acáxüۡtagu ͑͑իӡ͑ľ. 3ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü norü ngüۡxeۡerۡ uüۡgüxüۡ ñanagürü: —Pema rü marü nüxüۡ pecua۳x фӥֆɗ̲ɥ͑ľֆѠ̲әֆǾф ի͑ľՓ ngexmane rü tüxna naxü. ¿Rü tü۳xcüüۡ i tama pora taxüe nax naxme۳իՓ napuxüۡca۳x i ngŕma Chíriaanearü ãeۡx۳ gacü? —ñanagürü. 4ॸRü yexguma ga nüma ga Acáx rü ãeۡx۳ gacü ga Yochapána naca rü ñanagürü: —¿Eۡ۳xna tama choxüۡ íquixümücüchaüۡxüۡ nax yanapuxüۡca۳x ya ֆɗ̲ɥ͑ľֆѠ̲әֆǾф ի͑ľՓ ngexmane? —ñanagürü. Rü nüma ga Yochapá rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Choma rü chorü churaragü rü ítamemare nax pexüۡ tarüngüۡxeۡegۡ üxüۡ. 5ॸNatürü naxüۡpa nax ngŕma ixüxüۡ, rü ̲͑ľ͑ɗիɥɗæΎфɗֆҽӕЙ͑фӥɥ͑ӥca۳x tadaugü ngoxi norü ngúchaüۡ ֆɗիɥիüۡ i ngŕma —ñanagürü. 6ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü

Tupanana naca۳xacü, фӥ͑ӥ̲͑ɗիɥֆ Micaía ya Irá nane. Natürü naxchi chaxai erü taguma ta۳xacürü mexüۡxüۡ chomaxã nixu, rü guxüۡguma chixemarexüۡxicatama nixu —ñanagürü. Natürü nüma ga Yochapá rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —¡TaxӢ i ngŕma ñacuxüۡ! —ñanagürü. 9ॸRü yexgumatama ga nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥфӥՓӥիɗǣ norü churaragüeruca۳x naca rü ñanagürü nüxüۡ: —¡Paxa nua penaga ya yimá Irá nane ya Micaía! —ñanagürü. 10ॸRü nüma ga guma Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü ga Acáx, rü Yudáanearü ãeۡx۳ gacü ga Yochapá rü meama ninga۳xãŕ ga norü ãeۡի۳ ǣËӥËȍɗфӕ̲ի%фӥֆľի̲ɥ͑ľǣ Chamáriaarü ɥã۳xüۡtagu ínatoxüۡ norü tochicaxüۡgu. Rü guxüۡma ga yema tupananetaarü orearü uruüۡgü rü ãeۡx۳ gacüpe۳իľՓ͑ӥիüۡ nixu ga yema ore

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

278

1ѠƄ֤Ƅґॷ22 ga naãxŕՓɞ͑ǣӕǣӥիüۡ. 11ॸѠӥՓӥիɗǣ orearü uruxüۡ ga Chedequía ga Quenána nane rü nanaxü ga ñuxre ga Փocachatacu۳xrechicüna۳xã ga ƿérunaxca۳x. Rü ñu۳իӡËȍɗҡǣի%Ëӥ ñanagürü: —Rü ngŕma ñanagürü ya Cori ya Tupana: “Rü ñaa Փocachatacu۳իфľǣӥ̲ի%ҡ ͑ɗիɥɗ cunada۳i ۳xüۡ i ngŕma Chíriaanecüã۳xgü ñu۳xmatáta cunagu۳xeۡeիۡ۳ ٚ—ñanagürü. 12ॸRü guxüۡma ga yema orearü uruüۡgü yemaxüۡtama nixugüe namaxã ga yema ãeۡx۳ gacügü. Rü ñanagürügü nüxüۡ: —¡ƚcü naxca۳իɞЙľֆիӥ%Ëȍɗֆֆɗ̲ɥ͑ľֆ Ѡ̲әֆǾф ի͑ľՓ͑ǣľի̲͑ľ! Rü tá nüxüۡ perüporamae, erü nüma ya Cori ya Tupana rü marü cuxme۳xgu nananguxŕxŕ, Pa Ãeۡx۳ gacüx —ñanagürügü. 13ॸRü yoxni ga yema churara ga Micaíaca۳x yaca۳xüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Guxüۡma i ngŕma togü i orearü uruüۡǣӥфӥՓӥիɗǣӕ%eۡx۳ gacümaxã nüxüۡ ͑ɗիӕǣӥľ͑ի͑ӥ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i naporamaexüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľфӥЙӕՓ. Rü ngeۡmaca۳x rü cuxüۡ chaca۳ax۳ üۡ nax cuma rü ta ngŕxgumarüxüۡ ãeۡx۳ gacümaxã nüxüۡ quixuxüۡ ͑ի͑ӥ̲ҡ ֆɗիɥիüۡ i naporamaexüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľфӥЙӕՓ —ñanagürü. 14ॸRü nüma ga Micaía nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Tupanaégagu cumaxã nüxüۡ chixu rü ngŕma ore i nüma ya Tupana chomaxã nüxüۡ yaxuxüۡիɗËҡ ҡ̲͑ɗիɥɗҡ ͑ӥիüۡ chixuxüۡ —ñanagürü. 15ॸѠӥֆľ̲Փľ͑фӥ͑ӥ̲ǣ Micaía rü ãeۡx۳ gacüxüۡҡՓ͑իӡ. Rü nüma ga ãeۡx۳ gacü rü Micaíana naca rü ñanagürü: —Pa Micaíax ¿marü namexüۡ nax naxca۳x ítayaxüۡãchixüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľ ֆѠ̲әֆǾф ի͑ľՓ͑ǣľի̲͑ľфӥ eۡx۳ na tama? —ñanagürü. Rü nüma ga Micaía rü nanangãxüۡ rü ñanagürü:

—Marü name nax naxca۳x ípeyaxüãchixüۡ erü nüma ya Cori ya Tupana rü marü pexüۡ naporaexeۡxeۡ nax pexme۳xgu nanguxŕŕãxüۡ ֆֆɗ̲ɥ͑ľ—ñanagürü. 16ॸNatürü nüma ga ãeۡx ۳ gacü rü Micaíaxüۡ ۡ nangãxü rü ñanagürü: —Marü mue۳xpü۳xcüna cumaxã nüxüۡ chixu rü ngŕxguma ta۳xacüxüۡ chomaxã quixuxgu rü chanaxՓa۳xe i Tupanaégagu aixcümaxüۡ chomaxã quixu —ñanagürü. 17ॸRü nüma ga Micaía rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Nüxüۡ chadau i guxüۡma i Iraéanecüã۳xgü i ma۳իЙӦ͑ľ͑ľǣӕ ՓΎΎ͑ľ̲фľիüۡ rü ñoma carnérugü i ngearü dauruüۡáxüۡrüxüۡ ͑իֆɗիɥǣӥիüۡ. Rü nüma ya Cori rü ñanagürü: “Ñaa duüۡxüۡgü rü nangearü dauruüۡãx۳ gü, rü ngeۡmaca۳ի̲͑ľ͑ɗիɥɗՓӥիɗËȍɗǣӥɗ͑ӥ̲ rü napataca۳ի͑ՓΎľǣӕٚ—ñanagürü. 18ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx ۳ gacü rü ñanagürü Yochapáxüۡ: —Ngŕ̲͑ɗիɥɗ cumaxã nüxüۡ chixuxüۡ. Rü ñaa yatü rü taguma ta۳xacürü mexüۡxüۡ chomaxã nixu. Rü ngŕma nüxüۡ yaxuxüۡ rü chixexüۡիɗËҡ̲͑ɗիɥ—ñanagürü. 19ॸRü nüma ga Micaía rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —ChanaxՓa۳իľɗËӕфӥիɥ͑ӥɗ ñaa to i norü ore ya Tupana. Rü nüxüۡ chadau ya Tupana ya norü tochicaxüۡՓ rütocü, rü guxü̲ۡɗĀիӡËӥã۳x i orearü ngeruxüۡ i naxüۡtagu chigüxüۡ i norü ҡӥǣӥ͑ľËӥՓՓфӥ͑Ύфӥto۳իΎիՓľËӥՓՓ. 20ॸRü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü ínaca rü ñanagürü: “¿Texé tá ҡɗիɥֆkË ի͑ɥ͑ӥիľфӥngŕmaãcü naxca۳x íyagoõchixüۡca۳իֆֆɗ̲ɥ͑ľֆ Ѡ̲әֆǾф ի͑ľՓ͑ǣľի̲͑ľ͑ի ngŕmaãcü ngŕxma nayuxüۡca۳x?ٚ ñanagürü. Rü ñuxre ga norü orearü ngeruüۡgü rü nüxüۡ ͑ɗիӕǣӥľǣՓӥիɗǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

1ѠƄ֤Ƅґॷ22

279 ɥ͑ӥ, rü togü ga toraxüۡxüۡ ǣɥ͑ӥ. rü Cori ya TupanaxüۡҡՓ͑իӡ, rü ñanagürü: ‫ ڟ‬Ëȍիӡ͑իkË ի͑ “Choma rü tá ngŕ̲ ۡ Ëȍֆիɥ͑ӥիüca۳իٚ, ñanagürü. Rü nüma ga Cori ya Tupana rü nüxna naca nax ͖ӕի%Ëӥҡ ֆɗիɥիüۡ ǣ͑ӥի͑͑իɥ͑ӥիüۡ. 22ॸѠӥ͑ӥ̲ǣֆľ̲ĀիӡËӥã۳x rü Tupanaxüۡ nangãxüۡ rü ñanagürü: “Choma rü tá doramare i ore naãxŕՓ changuxŕxŕ i guxüۡma i ngŕma Acáxarü tupananetaarü orearü uruüۡǣӥٚ, ñanagürü. Rü yexguma ga nüma ga Cori ya Tupana rü ñanagürü nüxüۡ: “Cuma i nüxüۡ cucuáxüۡ nax ngŕma cunaxüxüۡٚ —ñanagürü. 23ॸRü yexguma ga Micaía rü Acáxüۡ ñanagürü: —Ñu۳ի̲Փիɗ͑ɗիɥɗ nüxüۡ cucuáxüۡ nax nüma ya Cori ya Tupana rü curü orearü uruüۡgügu naxüãxüۡ ɗՓӥիɗɗ͑%xŕ i doramaxã naa۳իǣӥՓɗĀľիիüۡ rü curü yuchigaxüۡ ixugümarexüۡ —ñanagürü. 24ॸRü yexguma ga Chedequía ga Quenána nane rü Micaíaca۳ի͑ɗիӡфӥ͑ֆЙľËȍɗՓľфӥ ñanagürü nüxüۡ: —‫͵ع‬ӕիǣӕ͑ɗիɥɗ Tupanaãxŕ ɗËȍΎի͑ֆիӡǣËȍɗիüۡ nax cumaama yadexaxüۡca۳x? —ñanagürü. 25ॸRü nüma ga Micaía rü nanangãxüۡ rü ñanagürü nüxüۡ: —Ngŕma naxca۳x ícuca۳xaxüۡarü ngãxüۡ rü tá nüxüۡ cucua۳x i ngŕիǣӕ̲ɥЙҡǣӥǣӕ͑ӕիɗË ícunacúchigügu naxcha۳իՓɗngŕma cuxüۡ ima۳xgüchaüۡxüۡ —ñanagürü. 26ॸRü yexguma ga nüma ga ãeۡx۳ gacü ga Acáx rü norü purichíaxüۡ namu nax Micaíaxüۡ yayauxgüxüۡca۳x rü ñanagürü: 21ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣĀիӡËӥã۳x

—¡Peyaya۳իӕիɗͅɗËɞфӥĀɥ͑ľфӕ ãeۡx۳ gacü ya AmóüۡxüۡҡՓфӥËȍӕ͑ľֆ YuáxüۡҡՓЙľ͑ǣ! 27ॸ¡Rü namaxã nüxüۡ pixu ya ãeۡx۳ gacü rü napoxcuã rü

íxramarexüۡ i õna rü dexá nüxna naxãgü rü ñu۳ի̲ҡ ҡ̲ľɞËȍ͑ǣӕ͑իĀɗՓ͑ľ Ëȍիӡիüۡ! —ñanagürü. 28ॸRü yexguma ga nüma ga Micaía rü nanangãxüۡ rü ñanagürü: —Ngŕxguma cuma tá maxüۡãcü cutáegu۳xgux, rü ngŕ̲Փҡ  nüxüۡ cucua۳ի͑իҽӕЙ͑фӥҡ̲ËȍΎՓ yadexaxüۡ— ñanagürü. 29ॸRü yexguma ga nüma ga Acáx ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü nüma ga Yochapá ga Yudáanearü ãeۡx۳ gacü rü naxca۳իɗ͑իɥ%Ëȍɗ ǣǣӕ̲ɥ͑ľǣѠ̲әǣǾф ի͑ľՓ yexmane. 30ॸRü nüma ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü Yochapáxüۡ ñanagürü: —Choma rü tá tomare i naxchirugu chicu۳x i ngŕxguma ichocu۳xgux nax ngŕma Chíriaanecüã۳xgümaxã yigü ida۳i ۳xüۡca۳x, rü cuma rü tá chauxchirugu quicu۳x —ñanagürü. Rü yemaacü ga Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü rü tomare ga ͑իËȍɗфӕǣӕֆËә%Ëӥ̲͑ɗիɥǣ͑ӥǣӥ nada۳i ۳xüۡ. 31ॸNatürü nüma ga gumá Chíriaanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü, rü nüxna naxãga ga yema 32 ga norü ËȍӕффǣӥľфӕǣËΎՓфӕɗҡәǣӥ͑ľǣ ͑Փľüۡmaxã icua۳xgüxüۡ, rü ñanagürü: —‫ؽ‬ҽիӡҡ ̲Йľǣӥ̲͑ի%ЙľĀɗľǣ tama Iraéanecüã۳xarü ãeۡի۳ ǣËӥֆɗիɥիǣӕ! —ñanagürü. 32ॸRü yexguma yema churaragüeru Yochapáxüۡ daugügu, rü naxca۳ի͑իɥфӥ͑ӥիüۡ ínachomaeguãchi nax namaxã nügü nada۳i ۳xüۡca۳x yerü nüma nüxüۡ nacua۳իǣӥǣӕфӥǣӕ̲͑ɗիɥǣ Iraéanecüã۳xarü ãeۡx۳ gacü. Rü yemaca۳x ga Yochapá rü aita naxü, rü ngüۡxeۡecۡ a۳x ínaca. 33ॸRü yexguma nüxüۡ nicua۳ի%Ëȍɗҡ͑ӥ͑իҡ̲ǣӕ̲ ֆɗիɥիüۡ ga Iraéanecüã۳xgüarü ãeۡx۳ gacü rü nüxna ͑ɗիɥǣËȍɗ̲фľ, фӥ̲фӥҡ̲͑Փľ nangŕgü. 34ॸͮҡӥфӥՓӥիɗǣ

Selecciones del Antiguo Testamento en el idioma ticuna del Perú, 2da ed. ©2008, La Liga Bíblica

280

1ѠƄ֤Ƅґॷ22 Chíriaanecüã۳xar